ΠΡΑΚΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ • ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗ & ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ

Αντιπηκτικά πριν από Επέμβαση ή Οδοντίατρο: Πότε Διακόπτονται και Πότε Ξεκινούν Ξανά (Ιατρικός Οδηγός)

Συντάκτης & Ιατρική επιμέλεια: — Ιατρός Βιοπαθολόγος

Το Βασικό που πρέπει να γνωρίζετε: Μην διακόπτετε ΠΟΤΕ μόνοι σας το Sintrom, το Xarelto, το Eliquis, το Pradaxa, το Lixiana, το Clexane, το Plavix, το Salospir ή το Brilique πριν από οποιαδήποτε χειρουργική ή οδοντιατρική πράξη.

Η περιεγχειρητική διαχείριση των αντιθρομβωτικών φαρμάκων αποτελεί μια εξαιρετικά λεπτή ιατρική πράξη ζυγίσματος: η διακοπή μειώνει μεν την πιθανότητα διεγχειρητικής αιμορραγίας, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει ραγδαία τον κίνδυνο απειλητικής θρόμβωσης, εγκεφαλικού επεισοδίου, πνευμονικής εμβολής ή θρόμβωσης στεφανιαίου stent (ενδοπρόθεσης). Οι μικρές οδοντιατρικές πράξεις (π.χ. απλή εξαγωγή) πραγματοποιούνται πλέον χωρίς πλήρη διακοπή της αγωγής, με τη χρήση τοπικών αιμοστατικών μέσων. Αντίθετα, μεγάλες χειρουργικές επεμβάσεις, νευραξονική αναισθησία ή ενδοσκοπικές πολυπεκτομές απαιτούν αυστηρά πρωτόκολλα προσωρινής διακοπής και επανέναρξης, τα οποία πρέπει να δίνονται γραπτώς από τον θεράποντα ιατρό βάσει της νεφρικής λειτουργίας (eGFR) και του χρόνου ημίσειας ζωής του κάθε φαρμάκου.[1][2]

Δημοσίευση: 26 Ιουλίου 2026 • Τελευταία επιστημονική ενημέρωση: 26 Ιουλίου 2026

🔬 Ο Μηχανισμός (Το Δίλημμα)

Ο ιατρός καλείται να ισορροπήσει τον Αιμορραγικό Κίνδυνο της επέμβασης με τον Θρομβωτικό Κίνδυνο του ασθενούς. Τα νεότερα αντιπηκτικά (DOACs) αποβάλλονται γρήγορα (κυρίως μέσω των νεφρών), ενώ τα παλαιότερα (Sintrom) απαιτούν ημέρες για να αναστραφούν και συχνά χρήζουν ενέσιμης γέφυρας ηπαρίνης.

⚠️ Συχνές Παγίδες

Η μεγαλύτερη παγίδα είναι η αυθαίρετη διακοπή του Plavix (Κλοπιδογρέλη) ή του Brilique σε ασθενή που έβαλε πρόσφατα στεφανιαίο stent. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε οξεία θρόμβωση του stent και θανατηφόρο έμφραγμα. Άλλη παγίδα είναι η λήψη παυσίπονων (Ιβουπροφαίνη) μετά την επέμβαση, που προκαλούν αιμορραγία.

🚨 Προειδοποιητικά Σημάδια

Εάν μετά την επέμβαση εμφανίσετε αιμορραγία που δεν σταματά με πίεση 30 λεπτών, τεράστιο αιμάτωμα στο χειρουργικό τραύμα, μαύρα κόπρανα (μέλαινα), αιματουρία, ξαφνική δύσπνοια, πόνο στο στήθος ή ασυμμετρία προσώπου, αναζητήστε άμεσα ιατρική/νοσοκομειακή βοήθεια.

1Η σύντομη απάντηση (Ο Γενικός Κανόνας)

Η σύγχρονη ιατρική κατευθυντήρια γραμμή έχει αλλάξει δραματικά την τελευταία δεκαετία. Παλαιότερα, σταματούσαμε τα πάντα. Σήμερα, η λογική είναι η διατήρηση της αγωγής όσο το δυνατόν περισσότερο, καθώς ο κίνδυνος ενός θανατηφόρου εγκεφαλικού υπερτερεί μιας μικρής μετεγχειρητικής αιμορραγίας. Δεν υπάρχει μία ενιαία οδηγία για όλους τους ασθενείς και όλες τις επεμβάσεις.

Κατάσταση / ΕπέμβασηΣυνηθισμένη ιατρική προσέγγιση (Βάσει κατευθυντήριων οδηγιών)
Καθαρισμός δοντιών, σφράγισμα ή απλή τοπική αναισθησίαΔεν απαιτείται καμία αλλαγή της αντιθρομβωτικής αγωγής.
Απλή εξαγωγή ενός έως τριών δοντιώνΣυχνά γίνεται χωρίς πλήρη διακοπή. Απαιτείται σωστός προγραμματισμός και αυστηρή τοπική αιμόσταση (ράμματα, αιμοστατικός σπόγγος).
Πολλαπλές εξαγωγές ή εκτεταμένη στοματική/γναθοπροσωπική χειρουργικήΜπορεί να χρειαστεί απλή παράλειψη μιας δόσης (το πρωί της επέμβασης) ή προσωρινή διακοπή 1-2 ημερών, κατόπιν συνεννόησης Καρδιολόγου-Οδοντιάτρου.
Διαγνωστική γαστροσκόπηση ή κολονοσκόπηση (χωρίς τομή)Θεωρείται χαμηλού αιμορραγικού κινδύνου. Συχνά δεν διακόπτεται τίποτα ή παραλείπεται μόνο η πρωινή δόση.
Πολυπεκτομή, μεγάλη γενική χειρουργική, ορθοπεδική πράξη ή νευραξονική αναισθησίαΑπαιτείται οργανωμένη, πλήρης προσωρινή διακοπή (από 2 έως 5 ημέρες πριν), βάσει της νεφρικής λειτουργίας του ασθενούς.

Το σχέδιο πρέπει να συμφωνηθεί απόλυτα μεταξύ του γιατρού που συνταγογράφησε την αντιθρομβωτική αγωγή (Καρδιολόγος / Αιματολόγος) και του ιατρού που θα πραγματοποιήσει την πράξη (Οδοντίατρος, Γαστρεντερολόγος, Χειρουργός, Αναισθησιολόγος).

2Τι πρέπει να γνωρίζει ο ιατρός πριν δώσει οδηγίες;

Για να δημιουργηθεί ένα απόλυτα ασφαλές πρωτόκολλο, η φράση «γιατρέ, παίρνω ένα χαπάκι για το αίμα» δεν αρκεί. Ο θεράπων ιατρός πρέπει να γνωρίζει τα εξής:

  • Το ακριβές όνομα της δραστικής ουσίας και τη δόση (π.χ. Eliquis 5mg, Xarelto 20mg, Salospir 100mg).
  • Τον λόγο χορήγησης (Ένδειξη): Είναι για Κολπική Μαρμαρυγή; Για Μηχανική Βαλβίδα; Για πρόσφατη Πνευμονική Εμβολή; Για Στεφανιαίο Stent; (Ο κίνδυνος αλλάζει δραματικά).
  • Τη νεφρική λειτουργία (Κρεατινίνη και eGFR): Κρίσιμο, ειδικά για τα νεότερα αντιπηκτικά (DOACs), τα οποία αποβάλλονται από τους νεφρούς. Εάν τα νεφρά υπολειτουργούν, το φάρμακο μένει περισσότερες μέρες στο αίμα.
  • Το ακριβές είδος της χειρουργικής πράξης: Αν αναμένεται βιοψία, εκτομή, πολυπεκτομή, ή τοποθέτηση εμφυτεύματος.
  • Συνοδό ιστορικό: Ιστορικό αιμορραγίας πεπτικού, θρομβοπενίας (χαμηλά αιμοπετάλια), ηπατικής νόσου, ή προηγούμενου εγκεφαλικού (Σκορ CHADS-VASc και HAS-BLED).
  • Συγχορηγούμενα φάρμακα: Αν παίρνετε παράλληλα κορτιζόνη, αντικαταθλιπτικά (SSRI) ή ΜΣΑΦ, τα οποία δρουν συνεργικά αυξάνοντας την αιμορραγία.
Χρήσιμο Πρακτικό Βήμα: Ο ασθενής πρέπει να έχει πάντα μαζί του φωτογραφία της συσκευασίας του φαρμάκου στο κινητό του, ή έναν πλήρως ενημερωμένο κατάλογο (λίστα) φαρμάκων.

3Αιμορραγικός και Θρομβωτικός Κίνδυνος (Κλίμακες ESC/ACCP)

Η απόφαση διακοπής βασίζεται στην ιατρική “ζυγαριά” δύο αντίρροπων κινδύνων, όπως ορίζουν οι κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC) και του Αμερικανικού Κολεγίου Θωρακοϊατρικής (ACCP).[1][2]

Κίνδυνος Αιμορραγίας της Επέμβασης

Αυξάνεται δραματικά όταν η πράξη αφορά μεγάλη επιφάνεια ιστού, μεγάλα αγγεία, ή (το κυριότερο) έναν “κλειστό ανατομικό χώρο” όπου ακόμη και η ελάχιστη αιμορραγία είναι καταστροφική. Παράδειγμα αποτελεί η Νευροχειρουργική (οφθαλμός, εγκέφαλος, σπονδυλική στήλη), όπου μια σταγόνα αίματος συμπιέζει τα νεύρα προκαλώντας παράλυση. Υψηλού κινδύνου είναι επίσης οι ουρολογικές επεμβάσεις (π.χ. αφαίρεση προστάτη – TURP), οι ορθοπεδικές (ολική αρθροπλαστική) και οι γαστρεντερολογικές πολυπεκτομές μεγάλων μίσχων.

Κίνδυνος Θρόμβωσης του Ασθενούς

Πόσο εξαρτημένος είναι ο ασθενής από το αντιπηκτικό του;

  • Πολύ Υψηλός Κίνδυνος: Ασθενείς με πρόσφατο Εγκεφαλικό (εντός 3 μηνών), πρόσφατη Εν Τω Βάθει Φλεβοθρόμβωση / Πνευμονική εμβολή (εντός 3 μηνών), Κολπική Μαρμαρυγή με σκορ CHA2DS2-VASc >6, ή ύπαρξη Μηχανικής Μιτροειδούς Βαλβίδας.
  • Μέτριος / Χαμηλός Κίνδυνος: Ασθενείς με ιστορικό παλαιότερης θρόμβωσης (>1 έτος), ή Κολπική Μαρμαρυγή χωρίς ιστορικό εγκεφαλικού.
Η σοβαρότητα δεν είναι συμμετρική: Μία μικρή μετεγχειρητική αιμορραγία μετά από εξαγωγή δοντιού μπορεί συχνά να αντιμετωπιστεί τοπικά (με γάζα ή ράμμα). Αντίθετα, ένα θρομβωτικό εγκεφαλικό επεισόδιο λόγω διακοπής του αντιπηκτικού μπορεί να προκαλέσει μόνιμη αναπηρία ή θάνατο. Γι’ αυτό οι ιατροί προτιμούν πλέον την “αιμορραγία” από τη “θρόμβωση”.

4Αντιπηκτικά πριν από Οδοντίατρο ή Εξαγωγή Δοντιού (Οδηγίες ADA)

Σύμφωνα με την Αμερικανική Οδοντιατρική Ομοσπονδία (ADA), οι περισσότερες ρουτινιάρικες οδοντιατρικές πράξεις (ακόμα και οι απλές εξαγωγές) φέρουν χαμηλό αιμορραγικό κίνδυνο και ΔΕΝ απαιτούν διακοπή της αντιπηκτικής ή αντιαιμοπεταλιακής αγωγής.[5]

Παραδείγματα πράξεων που πραγματοποιούνται με ασφάλεια χωρίς διακοπή:

  • Κλινικός έλεγχος και ακτινογραφίες.
  • Τοπική αναισθησία (χωρίς μπλοκ κάτω γναθικού νεύρου αν το INR είναι πολύ υψηλό).
  • Σφράγισμα (αποκατάσταση) και ενδοδοντική θεραπεία (απονεύρωση).
  • Υπερουλικός καθαρισμός (αποτρύγωση – καθαρισμός πέτρας).
  • Απλή εξαγωγή (1 έως 3 δοντιών).

Τοπικά μέτρα αιμόστασης στην Οδοντιατρική Καρέκλα

Ο σύγχρονος οδοντίατρος διαθέτει άριστα τοπικά μέσα για να ελέγξει την αιμορραγία στην πηγή της:

  • Σταθερή μηχανική πίεση με αποστειρωμένη γάζα για 20-30 λεπτά.
  • Συρραφή του τραύματος (Ράμματα).
  • Τοποθέτηση απορροφήσιμου αιμοστατικού σπόγγου (π.χ. Gelfoam, Spongostan) ή οξειδωμένης κυτταρίνης (Surgicel) μέσα στο φατνίο.
  • Στοματικές πλύσεις με Τρανεξαμικό οξύ 5%: Εμποδίζει τη λύση του θρόμβου που έχει ήδη σχηματιστεί. Γίνεται πλύση για 2 λεπτά, 4 φορές την ημέρα, για 2 ημέρες.
ΠΡΟΣΟΧΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΞΑΓΩΓΗ: Μην πάρετε μόνοι σας Ιβουπροφαίνη (Nurofen, Algofren), Ναπροξένη ή Πιροξικάμη για τον πόνο. Αυτά είναι Μη Στεροειδή Αντιφλεγμονώδη Φάρμακα (ΜΣΑΦ) τα οποία αναστέλλουν τα αιμοπετάλια και γδέρνουν το στομάχι, υπερπολλαπλασιάζοντας τον κίνδυνο αιμορραγίας όταν συνδυάζονται με αντιπηκτικά. Προτιμήστε Παρακεταμόλη (Depon, Panadol), σύμφωνα με τη συμβουλή του οδοντιάτρου.

5Sintrom (Ασενοκουμαρόλη) και INR

Το Sintrom ανήκει στους παλαιούς Ανταγωνιστές Βιταμίνης Κ (VKAs). Αναστέλλει τη σύνθεση των παραγόντων πήξης (II, VII, IX, X) στο ήπαρ. Η δράση του παρακολουθείται αποκλειστικά με την εξέταση χρόνου προθρομβίνης (PT) και τον δείκτη INR.

Μικρές Πράξεις

Για οδοντιατρικές εξαγωγές, επεμβάσεις καταρράκτη, ή μικρές δερματολογικές τομές (π.χ. αφαίρεση σπίλου), το Sintrom δεν διακόπτεται, αρκεί το INR που ελέγχθηκε τις τελευταίες 24-72 ώρες να είναι αυστηρά εντός του θεραπευτικού στόχου (συνήθως INR: 2.0 – 3.0). Αν το INR είναι 3.8, η επέμβαση αναβάλλεται μέχρι να πέσει.

Μεγάλες Χειρουργικές Επεμβάσεις

Όταν απαιτείται χειρουργική αιμόσταση, το INR πρέπει να είναι κάτω από 1.5. Λόγω του χρόνου ημίσειας ζωής της ασενοκουμαρόλης (8-11 ώρες), το Sintrom συνήθως διακόπτεται πλήρως 2 έως 3 ημέρες πριν το χειρουργείο. Το ακριβές σχήμα καθορίζεται από την κλινική εικόνα, ενώ συχνά την ημέρα πριν το χειρουργείο μετράται ξανά το INR για να επιβεβαιωθεί η πτώση του.

Αμερικανική έναντι Ευρωπαϊκής Ορολογίας: Πολλά ιατρικά άρθρα στο διαδίκτυο γράφουν “σταματήστε το αντιπηκτικό σας 5 ημέρες πριν”. Αυτό αφορά το Αμερικανικό φάρμακο Warfarin (Panwarfin / Coumadin), το οποίο έχει χρόνο ημίσειας ζωής 40 ώρες. Το Sintrom (Ασενοκουμαρόλη) αποβάλλεται πολύ πιο γρήγορα (σε 2-3 μέρες). Μην ακολουθείτε τυφλά “οδηγούς” του διαδικτύου.

6Νεότερα Αντιπηκτικά (DOACs): Xarelto, Eliquis, Pradaxa, Lixiana

Τα Άμεσα από του Στόματος Αντιπηκτικά (DOACs) έχουν αλλάξει τον ιατρικό χάρτη, καθώς δεν απαιτούν μέτρηση INR και έχουν πολύ σύντομο χρόνο έναρξης και υποχώρησης της δράσης τους (Half-life περίπου 12 ώρες). Περιλαμβάνουν:

Ο παρακάτω πίνακας αποτυπώνει τις γενικές οδηγίες της ESC (2022) για τον χρόνο διακοπής τους πριν από προγραμματισμένες χειρουργικές επεμβάσεις, υπό την προϋπόθεση ότι η νεφρική λειτουργία είναι Φυσιολογική (Κάθαρση Κρεατινίνης > 50 mL/min).[1]

Φάρμακο (DOAC)Πράξη ΧΑΜΗΛΟΥ Αιμορραγικού ΚινδύνουΠράξη ΥΨΗΛΟΥ Αιμορραγικού Κινδύνου
Eliquis, Xarelto, Lixiana
(Αναστολείς Xa)
Παράλειψη δόσεων για 24 ώρες (Διακοπή 1 πλήρη ημέρα πριν)Παράλειψη δόσεων για 48 ώρες (Διακοπή 2 πλήρεις ημέρες πριν)
Pradaxa (CrCl ≥ 50 mL/min)
Φυσιολογικά Νεφρά
Διακοπή 24 ώρες πριν (1 ημέρα)Διακοπή 48 ώρες πριν (2 ημέρες)
Pradaxa (CrCl 30-49 mL/min)
Νεφρική Ανεπάρκεια
Διακοπή 48 ώρες (2 ημέρες) πρινΔιακοπή 72-96 ώρες (3-4 ημέρες) πριν
Η Κρίσιμη Λεπτομέρεια του Pradaxa: Το Pradaxa (Δαβιγατράνη) αποβάλλεται κατά 80% αποκλειστικά από τους νεφρούς. Αν οι νεφροί υπολειτουργούν, το φάρμακο εγκλωβίζεται στο αίμα. Γι’ αυτό ο χρόνος διακοπής του διπλασιάζεται σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια, κάτι που δεν ισχύει τόσο αυστηρά για τα Xarelto/Eliquis. Δεν κάνουμε ΠΟΤΕ γέφυρα με ενέσεις ηπαρίνης όταν διακόπτουμε τα DOACs, καθώς φεύγουν γρήγορα από μόνα τους.

7Clexane (Ενοξαπαρίνη) και ενέσιμες ηπαρίνες

Το Clexane είναι η πιο γνωστή Ηπαρίνη Χαμηλού Μοριακού Βάρους (LMWH). Το πρόγραμμα διακοπής εξαρτάται από τον λόγο που τη λαμβάνετε:

  • Προφυλακτική δόση (π.χ. 4000 IU/0.4mL μία φορά τη μέρα): Συχνά δίνεται σε καρκινοπαθείς ή μετεγχειρητικά για προφύλαξη. Συνήθως η τελευταία ένεση γίνεται 12 ώρες πριν το χειρουργείο (παραλείπεται η ένεση της ίδιας μέρας).
  • Θεραπευτική δόση (π.χ. 6000 IU/0.6mL ΔΥΟ φορές τη μέρα): Δίνεται σε άτομα με ενεργό, πρόσφατη θρόμβωση (DVT / PE). Η τελευταία ένεση πρέπει να γίνει αυστηρά 24 ώρες πριν την επέμβαση, ειδικά αν περιλαμβάνει ραχιαία αναισθησία.
Μην παραλείπετε αυθαίρετα την ένεση: Η παράλειψη της προ-εγχειρητικής ένεσης δεν είναι παιχνίδι. Μία ένεση Clexane μπορεί να προστατεύει μια μηχανική βαλβίδα από άμεση θρόμβωση.

Η μέτρηση της δράσης του Clexane γίνεται με την εξέταση Anti-Xa. Αυτή δεν είναι εξέταση ρουτίνας. Ζητείται μόνο σε παχύσαρκους ασθενείς (>120kg), σε εγκύους, ή σε άτομα με νεφρική ανεπάρκεια για να σιγουρευτούμε ότι η δόση είναι σωστή.

8Αντιαιμοπεταλιακά (Plavix, Salospir, Brilique) & Στεφανιαία Stent

Τα αντιαιμοπεταλιακά ΔΕΝ είναι αντιπηκτικά. Δρουν στην Πρωτοπαθή αιμόσταση, εμποδίζοντας τα αιμοπετάλια να συγκολληθούν.

Ο Κίνδυνος του Stent (Ενδοπρόθεσης)

Ασθενείς που υπέστησαν έμφραγμα και έβαλαν “Μπαλονάκι/Στεντ”, λαμβάνουν υποχρεωτικά Διπλή Αντιαιμοπεταλιακή Αγωγή (DAPT) — δηλαδή Ασπιρίνη + Plavix ή Brilique, συνήθως για 6 έως 12 μήνες.
Εάν διακόψετε αυτή την αγωγή πρόωρα για να κάνετε μια εγχείρηση, υπάρχει τεράστιος κίνδυνος το μεταλλικό Stent να βουλώσει (Stent Thrombosis), οδηγώντας σε ακαριαίο, μαζικό έμφραγμα.[3] Γι’ αυτό οι καρδιολόγοι συστήνουν την αναβολή κάθε μη-επείγουσας (εκλεκτικής) επέμβασης για τουλάχιστον 6 μήνες μετά την τοποθέτηση του Stent.

Χρόνοι Διακοπής (Εφόσον το επιτρέψει ο Καρδιολόγος)

Εφόσον η επέμβαση πρέπει να γίνει και ο αιμορραγικός κίνδυνος είναι τεράστιος (π.χ. εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς – CABG, ή Νευροχειρουργείο), οι χρόνοι διακοπής είναι οι εξής:

Αντιαιμοπεταλιακό ΦάρμακοΧρόνος Διακοπής πριν το Χειρουργείο
Salospir / Ασπιρίνη (100mg)Συχνότατα ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ κανονικά. Διακόπτεται 5-7 μέρες πριν ΜΟΝΟ σε νευροχειρουργικές ή ουρολογικές επεμβάσεις (TURP).
Plavix (Κλοπιδογρέλη)Απαιτούνται 5 ολόκληρες ημέρες διακοπής.
Brilique (Τικαγρελόρη)Απαιτούνται 3 έως 5 ημέρες διακοπής.
Effient (Πρασουγρέλη)Απαιτούνται 7 ημέρες διακοπής, λόγω εξαιρετικά ισχυρής, παρατεταμένης δράσης.

9Ενδοσκοπήσεις: Γαστροσκόπηση & Κολονοσκόπηση (Οδηγίες ESGE)

Η λέξη «Κολονοσκόπηση» δεν αρκεί. Η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Γαστρεντερικής Ενδοσκόπησης (ESGE) διαχωρίζει ριζικά τις διαγνωστικές από τις θεραπευτικές ενδοσκοπήσεις.[4]

Ενδοσκοπήσεις Χαμηλού Κινδύνου

Περιλαμβάνουν την απλή (διαγνωστική) γαστροσκόπηση, την κολονοσκόπηση με σκοπό τον προληπτικό έλεγχο ρουτίνας, και τη λήψη μικρών βιοψιών (με βελόνα ή λαβίδα).

  • Αντιπηκτικά: Το Sintrom συνεχίζεται κανονικά (στόχος INR 2.0-3.0). Για τα DOACs (Eliquis, Xarelto), παραλείπεται απλώς η δόση το πρωί της εξέτασης.
  • Αντιαιμοπεταλιακά (Plavix, Salospir): Συνεχίζονται κανονικά, χωρίς καμία διακοπή.

Ενδοσκοπήσεις Υψηλού Κινδύνου

Εάν ο γαστρεντερολόγος έχει δει από προηγούμενη εξέταση μεγάλους πολύποδες και η ενδοσκόπηση έχει σκοπό την Πολυπεκτομή (αφαίρεση πολύποδα με βρόχο/snare), την EMR (Ενδοσκοπική Βλεννογονεκτομή) ή την ERCP με σφιγκτηροτομή, η αιμορραγία μετά την κοπή είναι συχνότατη.

  • Σε αυτές τις περιπτώσεις, ισχύουν οι “Χειρουργικοί” κανόνες: Τα DOACs διακόπτονται πλήρως για 2 έως 3 ημέρες (ανάλογα με τα νεφρά) και το Plavix διακόπτεται για 5 ημέρες (διατηρώντας μόνο την Ασπιρίνη).

10Γενικές Χειρουργικές επεμβάσεις

Η απόφαση διακοπής κλιμακώνεται ανάλογα με τον αιμορραγικό κίνδυνο του ίδιου του χειρουργείου:

  • Ελάχιστος Κίνδυνος: Επέμβαση Καταρράκτη, Ενέσεις Botulinum toxin (Botox), Αφαίρεση επιφανειακών σπίλων (ελιών). Δράση: Σπάνια απαιτείται διακοπή. Ενδέχεται παράλειψη 1 δόσης.
  • Χαμηλός / Μέτριος Κίνδυνος: Χειρουργική αποκατάσταση κήλης (βουβωνοκήλη), χολοκυστεκτομή, ενδοσκοπική ουρολογική προσέγγιση, τοποθέτηση βηματοδότη. Δράση: DOACs σταματούν 1 πλήρη ημέρα πριν.
  • Υψηλός Κίνδυνος: Μεγάλα ορθοπεδικά (Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος/Ισχίου), θωρακοχειρουργικές (CABG), ογκολογικά χειρουργεία κοιλίας, αφαίρεση προστάτη (TURP), βιοψία νεφρού. Δράση: Αυστηρή διακοπή 2 έως 4 ημερών, συχνά με συνοδό νοσηλεία.

11Ραχιαία, Επισκληρίδιος Αναισθησία και Οσφυονωτιαία παρακέντηση

Οι Νευραξονικές τεχνικές αναισθησίας (όταν η βελόνα τρυπάει τη μέση για να “μουδιάσει” ο ασθενής από τη μέση και κάτω, π.χ. σε ορθοπεδικά χειρουργεία ή στον τοκετό) ανήκουν στην απόλυτη κορυφή του Αιμορραγικού Κινδύνου.

Εάν η βελόνα τρυπήσει ένα μικρό φλεβικό πλέγμα του νωτιαίου μυελού ενώ ο ασθενής είναι αντιπηγμένος, θα δημιουργηθεί Επισκληρίδιο Αιμάτωμα. Αυτό συμπιέζει τον νωτιαίο μυελό και προκαλεί μόνιμη παραπληγία (παράλυση). Γι’ αυτό οι αναισθησιολόγοι είναι αμείλικτοι:

  • Απαιτείται σχεδόν 100% υποχώρηση της αντιπηκτικής δράσης. (0% φάρμακο στο αίμα).
  • Για τα DOACs (Eliquis, Xarelto), η διακοπή είναι συχνά 3 ολόκληρες ημέρες (72 ώρες), και για το Pradaxa μπορεί να φτάσει τις 5 ημέρες αν τα νεφρά δεν είναι τέλεια.
  • Αν υπάρχει τοποθετημένος επισκληρίδιος καθετήρας για παυσίπονα μετά το χειρουργείο, το αντιπηκτικό ΔΕΝ ξεκινάει πάλι, παρά μόνο 6-8 ώρες ΑΦΟΥ αφαιρεθεί (τραβηχτεί) το πλαστικό σωληνάκι από την πλάτη.

12Τι είναι η «Ηπαρινική Γέφυρα» (Bridging Therapy) και ποιος τη χρειάζεται;

Η Ηπαρινική Γέφυρα (Bridging Therapy) είναι η πρακτική όπου ο ιατρός σταματάει το χάπι (κυρίως το Sintrom) 5 ημέρες πριν το χειρουργείο, και για να μην μείνει ο ασθενής “ακάλυπτος”, του χορηγεί ενέσεις Ηπαρίνης (Clexane) στην κοιλιά, τις οποίες διακόπτει αυστηρά 24 ώρες πριν το νυστέρι.

Παλαιότερα γινόταν σε όλους. Σήμερα, η διάσημη κλινική μελέτη BRIDGE Trial απέδειξε ότι, για τους ασθενείς με Κολπική Μαρμαρυγή, η “γέφυρα” προκαλεί 3 φορές περισσότερες αιμορραγίες χωρίς να τους προστατεύει περισσότερο από τα εγκεφαλικά! Συνεπώς, τα δεδομένα άλλαξαν ριζικά:

ΔΕΝ Χρειάζεται Γέφυρα (Bridging):

  • Ασθενείς με απλή Κολπική Μαρμαρυγή που παίρνουν Sintrom (με CHADS-VASc σκορ κάτω από 5-6).
  • ΟΛΟΙ οι ασθενείς που παίρνουν νεότερα αντιπηκτικά (DOACs – Eliquis, Xarelto, Pradaxa). Τα φάρμακα αυτά λειτουργούν ως η δική τους γέφυρα: σταματάνε απότομα, φεύγουν γρήγορα, και επανεκκινούνται άμεσα μετά το χειρουργείο. Το Clexane εδώ είναι λάθος!

ΠΡΕΠΕΙ Υποχρεωτικά να γίνει Γέφυρα:

  • Σε ασθενείς που φέρουν Μηχανική Καρδιακή Βαλβίδα (κυρίως Μιτροειδή).
  • Σε ασθενείς που έπαθαν Εγκεφαλικό ή Πνευμονική Εμβολή / Εν τω Βάθει Φλεβοθρόμβωση τους τελευταίους 3 μήνες.

13Ποιες εξετάσεις αίματος χρειάζονται πριν από την πράξη;

Η αιματολογική προετοιμασία εξαρτάται από τον τύπο του φαρμάκου:

Εργαστηριακή ΕξέτασηΧρησιμότητα & Ερμηνεία
Γενική Αίματος (Αιμοπετάλια, Αιματοκρίτης)Βασική σε όλους. Ανιχνεύει αναιμία. Κυρίως ανιχνεύει Θρομβοπενία (Αιμοπετάλια < 100.000), η οποία αυξάνει ραγδαία τον αιμορραγικό κίνδυνο της επέμβασης από μόνη της.
PT (Χρόνος Προθρομβίνης) / INRΑποκλειστικά για όσους παίρνουν Sintrom (Ασενοκουμαρόλη) ή Panwarfin. Ζητείται συνήθως το προηγούμενο πρωί της επέμβασης. (Σημείωση: Το INR ΔΕΝ μετράει τη δράση των Xarelto/Eliquis, είναι άχρηστο γι’ αυτά).
aPTT (Χρόνος Μερικής Θρομβοπλαστίνης)Χρησιμοποιείται για να ελέγξει αν έχει “ξεπλυθεί” πλήρως η ενδοφλέβια Κλασική Ηπαρίνη από τον οργανισμό, ή σε νοσοκομειακό έλεγχο για Pradaxa.
Ουρία, Κρεατινίνη και eGFRΟ ακρογωνιαίος λίθος για όσους παίρνουν DOACs (Eliquis, Xarelto, Pradaxa). Αν η Κάθαρση Κρεατινίνης είναι πεσμένη, ο γιατρός θα δώσει εντολή για επιπλέον μέρες διακοπής.

Τα D-Dimers δεν χρησιμοποιούνται ποτέ για να κρίνει ο ιατρός αν “έφυγε” το αντιπηκτικό ή αν είναι ασφαλές το χειρουργείο.

14Πότε ξεκινά ξανά το αντιπηκτικό μετά την επέμβαση (Επανέναρξη);

Ο χρόνος που θα πάρετε ξανά το πρώτο χάπι σας μετά το χειρουργείο (Επανέναρξη) καθορίζεται απόλυτα από το κατά πόσο έχει επιτευχθεί 100% αιμόσταση από τον χειρουργό (αν έχει σταματήσει να “δακρύζει” το τραύμα).

Κατάσταση / ΕπέμβασηΓενικό Πλαίσιο Επανέναρξης DOACs (Xarelto, Eliquis κ.α.)
Μικρή Οδοντιατρική Πράξη / ΕξαγωγήΜπορεί να ληφθεί το ίδιο απόγευμα ή βράδυ, εφόσον ο οδοντίατρος επιβεβαιώσει ότι το φατνίο σταμάτησε να αιμορραγεί.
Χειρουργείο Χαμηλού / Μέτριου ΚινδύνουΣυνήθως ξεκινά 24 ώρες (1 ημέρα) μετά το χειρουργείο, εφόσον δεν υπάρχουν παροχετεύσεις (σωληνάκια) που βγάζουν αίμα.
Χειρουργείο Υψηλού Κινδύνου (π.χ. Αρθροπλαστική Ισχίου, Εγκεφάλου)Αναβάλλεται η έναρξη για 48 έως 72 ώρες (2-3 ημέρες). Στο ενδιάμεσο διάστημα, μέσα στο νοσοκομείο, ο ιατρός σας δίνει προφυλακτική (μικρή) δόση ενέσιμης ηπαρίνης (Clexane) για προστασία, μέχρι να είναι ασφαλές να πάρετε το βαρύ χάπι σας.
SintromΕπειδή το Sintrom αργεί 3 μέρες να δράσει, μπορεί ο ιατρός να σας πει να το πάρετε από το πρώτο κιόλας βράδυ μετά το χειρουργείο (σε κανονική δόση).
Ιατρικό Σφάλμα: Δεν πρέπει ΠΟΤΕ να κόβετε το χάπι στη μέση (π.χ. “να πάρω μισό Xarelto για να είμαι πιο ασφαλής”). Τα DOACs δεν σπάνε και τέτοια αυθαίρετα σχήματα οδηγούν σε βέβαιη θρόμβωση (υποθεραπευτική δόση).

15Διαχείριση σε Επείγουσα Επέμβαση (Αντίδοτα – Reversal Agents)

Τι γίνεται εάν έχετε ένα τροχαίο ατύχημα ή σκωληκοειδίτιδα και πρέπει να μπείτε “τώρα” στο χειρουργείο, αλλά πήρατε το αντιπηκτικό σας πριν 2 ώρες;

Σε επείγουσες (life-threatening) καταστάσεις, η σύγχρονη νοσοκομειακή ιατρική διαθέτει υπερόπλα για την ακαριαία “εξουδετέρωση” (αναστροφή) των φαρμάκων:

  • Για το Sintrom: Χορηγείται ενδοφλέβια Βιταμίνη Κ, παράλληλα με Συμπύκνωμα Προθρομβινικού Συμπλέγματος (PCC – π.χ. Beriplex, Octaplex), το οποίο επαναφέρει την πήξη του αίματος στα φυσιολογικά σε λίγα λεπτά. Το πλάσμα (FFP) θεωρείται πλέον παρωχημένο.
  • Για το Pradaxa (Δαβιγατράνη): Υπάρχει το ειδικό, 100% άμεσο αντίδοτο Idarucizumab (Praxbind). Είναι ένα μονοκλωνικό αντίσωμα που “εξουδετερώνει” το Pradaxa σε δευτερόλεπτα.
  • Για τα Xarelto / Eliquis (Αναστολείς Xa): Υπάρχει το νεότερο, εξειδικευμένο αντίδοτο Andexanet alfa (Ondexxya). Σε περιπτώσεις όπου δεν είναι διαθέσιμο (λόγω υψηλού κόστους), χρησιμοποιούνται μεγάλες δόσεις PCC (Beriplex).
ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν παίρνετε βιταμίνη Κ στο σπίτι σας (με μορφή αμπούλας Konakion) για να “μηδενίσετε” το Sintrom πριν από προγραμματισμένο χειρουργείο ρουτίνας. Η βιταμίνη Κ κάνει το ήπαρ “ανθεκτικό” και μετά το χειρουργείο το Sintrom δεν θα σας πιάνει για εβδομάδες! Η διακοπή γίνεται μόνο με παράλειψη των ημερήσιων χαπιών.

16Πρακτικό Checklist και Προειδοποιητικά Σημεία (Red Flags)

Πριν φύγετε από το Καρδιολογικό Ιατρείο ζητήστε γραπτώς:

1. Τελευταία δόσηΗ ακριβής Ημερομηνία και Ώρα που θα καταπιείτε το τελευταίο χάπι σας.
2. Ημέρα ΕπέμβασηςΠοια άλλα φάρμακα (π.χ. πίεσης) επιτρέπεται να πάρετε το πρωί με μια γουλιά νερό.
3. ΕπανέναρξηΠοια μέρα και ώρα θα ξεκινήσετε ξανά (στην πλήρη, κανονική σας δόση).
4. Εξετάσεις / ΓέφυραΑν πρέπει να κάνετε INR το προηγούμενο πρωί, ή αν πρέπει να προμηθευτείτε ενέσεις ηπαρίνης.

🚨 Προειδοποιητικά Σημάδια Κινδύνου (Μετά την επέμβαση)

Ζητήστε άμεση, επείγουσα ιατρική βοήθεια (Μετάβαση σε ΤΕΠ) εάν μετά το χειρουργείο ή την εξαγωγή διαπιστώσετε:

  • Αιμορραγία που “τρέχει” και δεν περιορίζεται με σταθερή πίεση γάζας για 30 λεπτά.
  • Μεγάλη, απότομη διόγκωση (τεράστιο μελανό αιμάτωμα) στο σημείο της τομής που πονάει.
  • Αίμα στα ούρα (Κατακόκκινα ούρα) ή Πίσσα/μαύρα κόπρανα (Μέλαινα) που βρωμάνε πολύ έντονα (σημάδι αιμορραγίας πεπτικού).
  • Ξαφνική αδυναμία στο χέρι, ασυμμετρία προσώπου, “στράβωμα” στόματος ή δυσκολία στην ομιλία (Σημάδια Εγκεφαλικού Επεισοδίου – Ισχαιμικού λόγω της διακοπής του φαρμάκου).
  • Αιφνίδιος πόνος στο στήθος, ταχυκαρδία ή πρωτοφανής δύσπνοια (Σημάδια Πνευμονικής Εμβολής ή Εμφράγματος).

17Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Πρέπει να σταματήσω το αντιπηκτικό για βαθύ καθαρισμό δοντιών;
Απολύτως όχι. Ο απλός καθαρισμός, η αποτρύγωση (πέτρα) και οι πράξεις ρουτίνας πραγματοποιούνται χωρίς καμία αλλαγή της αγωγής. Απλώς ενημερώστε τον οδοντίατρο.
Μπορώ να βγάλω ένα δόντι (εξαγωγή) ενώ παίρνω Xarelto/Eliquis ή Sintrom;
Συνήθως ναι! Μία απλή εξαγωγή (1-3 δόντια) φέρει χαμηλό αιμορραγικό κίνδυνο. Ο οδοντίατρος θα χρησιμοποιήσει σπόγγο, ράμματα και ισχυρή πίεση, χωρίς να διακόψετε το φάρμακο. Μην διακόπτετε αυθαίρετα.
Γιατί ο γιατρός μου ζήτησε Κρεατινίνη (Νεφρικό έλεγχο) πριν την επέμβαση, αφού εγώ παίρνω Eliquis/Pradaxa;
Επειδή τα νεότερα αντιπηκτικά φιλτράρονται και αποβάλλονται από τους νεφρούς (ειδικά το Pradaxa κατά 80%). Αν τα νεφρά σας δεν δουλεύουν καλά, το φάρμακο μένει στον οργανισμό. Αν ο γιατρός δεν ξέρει την Κρεατινίνη σας, μπορεί να σας πει να το κόψετε 2 μέρες πριν, ενώ εσείς (λόγω των νεφρών) χρειαζόσασταν 4 μέρες πριν, καταλήγοντας σε αιμορραγία στο χειρουργείο.
Σταματά το Salospir (Ασπιρίνη) πριν από χειρουργείο;
Στις περισσότερες γενικές χειρουργικές επεμβάσεις (π.χ. χολοκυστεκτομή, κήλη) η ασπιρίνη (Salospir 100mg) ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ κανονικά. Διακόπτεται αποκλειστικά σε πράξεις ακραίου αιμορραγικού κινδύνου, όπως χειρουργεία στον εγκέφαλο (Νευροχειρουργική), ή αφαίρεση προστάτη (TURP), κατόπιν εντολής του χειρουργού.
Χρειάζεται να κάνω ενέσεις Clexane στην κοιλιά όταν σταματάω το Eliquis ή το Xarelto;
ΌΧΙ. Η “Ηπαρινική γέφυρα” (bridging) γινόταν παλιά μόνο στο Sintrom. Τα DOACs φεύγουν γρήγορα από τον οργανισμό και δεν απαιτούν υποκατάσταση με ενέσεις στην προεγχειρητική φάση.
Η γαστροσκόπηση / κολονοσκόπηση χρειάζεται διακοπή αντιπηκτικού;
Η απλή διαγνωστική ενδοσκόπηση (ακόμα και με λήψη μικρής βιοψίας με λαβίδα) είναι πράξη Χαμηλού Κινδύνου. Συνήθως δεν χρειάζεται διακοπή. Ωστόσο, εάν ο γαστρεντερολόγος σκοπεύει να κόψει μεγάλους πολύποδες με βρόχο (Πολυπεκτομή – Υψηλός Κίνδυνος), τότε απαιτείται πλήρης διακοπή 2-3 ημερών.
Τι κάνω αν ΞΕΧΑΣΑ και πήρα το αντιπηκτικό μου το πρωί της επέμβασης;
Ενημερώνετε ΑΜΕΣΩΣ και ΑΠΟΛΥΤΑ ΕΙΛΙΚΡΙΝΑ τον χειρουργό και τον αναισθησιολόγο. Μην αποκρύψετε το γεγονός. Το πιθανότερο είναι το χειρουργείο να αναβληθεί για 24 ώρες. Αν μπείτε στο χειρουργείο κρυφά, κινδυνεύετε από ακατάσχετη, θανατηφόρα αιμορραγία στο τραπέζι. Μην προσπαθήσετε να προκαλέσετε εμετό.

Εργαστηριακός έλεγχος πριν από επέμβαση στη Λαμία

Πριν από κάθε χειρουργείο, η ιατρική ομάδα θα σας ζητήσει τον βασικό Προεγχειρητικό Έλεγχο. Ανάλογα με το φάρμακό σας, θα απαιτηθούν: Γενική Αίματος (Αιμοπετάλια, Αιματοκρίτης), Πηκτιολογικός έλεγχος (PT, INR, aPTT), Κρεατινίνη (eGFR) και Ουρία. Το έμπειρο ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό μας διασφαλίζει ταχύτητα και απόλυτη ακρίβεια.

Μικροβιολογικό Εργαστήριο Δρ. Παντελή Αναγνωστόπουλου – Λαμία

Επικοινωνία και Ραντεβού →

Βιβλιογραφία και Επίσημες Ιατρικές Πηγές

  1. European Society of Cardiology (ESC). 2022 ESC Guidelines on cardiovascular assessment and management of patients undergoing non-cardiac surgery.
    https://www.escardio.org/guidelines/clinical-practice-guidelines/all-esc-practice-guidelines/non-cardiac-surgery/
  2. American College of Chest Physicians (ACCP). Perioperative Management of Antithrombotic Therapy: Antithrombotic Therapy and Prevention of Thrombosis, 2022.
    https://journal.chestnet.org/article/S0012-3692(22)01359-9/fulltext
  3. American Heart Association (AHA) and ACC. 2024 Guideline for Perioperative Cardiovascular Management for Noncardiac Surgery.
    https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000001285
  4. European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE). Endoscopy in patients on antiplatelet or anticoagulant therapy, guideline update.
    https://www.esge.com/assets/downloads/pdfs/guidelines/2021_a_1547_2282.pdf
  5. American Dental Association (ADA). Oral Anticoagulant and Antiplatelet Medications and Dental Procedures.
    https://www.ada.org/resources/ada-library/oral-health-topics/oral-anticoagulant-and-antiplatelet-medications-and-dental-procedures

Ιατρική Αποποίηση Ευθύνης (Medical Disclaimer):

Το παρόν άρθρο έχει συνταχθεί και αναθεωρηθεί (Ιούλιος 2026) με βάση τις πλέον σύγχρονες επιστημονικές πηγές και διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες (ESC, ACCP, ESGE) αναφορικά με την περιεγχειρητική διαχείριση της αντιπηκτικής και αντιαιμοπεταλιακής αγωγής. Οι πληροφορίες παρέχονται αποκλειστικά για ενημερωτικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς. Σε καμία περίπτωση το περιεχόμενο αυτό δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική/καρδιολογική αξιολόγηση. Η αυθαίρετη διακοπή ή αλλαγή της δοσολογίας των φαρμάκων σας, βασισμένη σε γενικές διαδικτυακές οδηγίες, μπορεί να προκαλέσει θανατηφόρα αιμορραγία ή οξεία θρόμβωση. Ακολουθήστε αυστηρά το γραπτό σχέδιο του θεράποντος καρδιολόγου και του χειρουργού σας.

Μικροβιολογικό Λαμία
Επισκόπηση απορρήτου

Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για τη σωστή λειτουργία της και, εφόσον δώσετε συγκατάθεση, για την ανάλυση επισκεψιμότητας. Μπορείτε να αλλάξετε τις επιλογές σας οποιαδήποτε στιγμή από τις ρυθμίσεις cookies.