VZV IgG: Εξέταση Αίματος για Ανοσία σε Ανεμευλογιά & Έρπητα Ζωστήρα

Δημοσίευση: • Τελευταία ενημέρωση:

← Επιστροφή στους Οδηγούς Εξετάσεων

Σύντομη περίληψη: Η εξέταση VZV IgG είναι εξέταση αίματος που δείχνει αν υπάρχει ανοσία έναντι του ιού ανεμευλογιάς–ζωστήρα, δηλαδή του Varicella-Zoster Virus. Ένα θετικό VZV IgG συνήθως σημαίνει παλαιά επαφή με τον ιό ή εμβολιασμό και δείχνει προστασία από πρωτολοίμωξη ανεμευλογιάς. Ένα αρνητικό VZV IgG σημαίνει ότι δεν ανιχνεύονται αντισώματα και μπορεί να υπάρχει κίνδυνος νόσησης μετά από έκθεση. Η εξέταση δεν διαγιγνώσκει ενεργό ζωστήρα ή ενεργή ανεμευλογιά· σε ενεργό εξάνθημα προτιμάται PCR από τη βλάβη.

1Τι είναι η εξέταση VZV IgG

Σύντομη απάντηση: Η εξέταση VZV IgG είναι εξέταση αίματος που δείχνει αν ο οργανισμός έχει ανοσολογική μνήμη έναντι του ιού της ανεμευλογιάς–ζωστήρα.

Ο VZV, δηλαδή Varicella-Zoster Virus, είναι ο ιός που προκαλεί την ανεμευλογιά στην πρώτη επαφή και τον έρπητα ζωστήρα όταν επανενεργοποιείται αργότερα στη ζωή. Η εξέταση VZV IgG ανιχνεύει αντισώματα τύπου IgG. Τα IgG είναι αντισώματα μνήμης που συνήθως εμφανίζονται μετά από λοίμωξη ή εμβολιασμό και παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η εξέταση απαντά κυρίως στο ερώτημα: «Έχω ανοσία απέναντι στην ανεμευλογιά;». Δεν απαντά στο ερώτημα αν ένα σημερινό εξάνθημα είναι ανεμευλογιά ή έρπης ζωστήρας. Αυτό είναι πολύ σημαντικό, γιατί πολλοί βλέπουν θετικό VZV IgG και νομίζουν ότι έχουν ενεργή λοίμωξη. Στην πραγματικότητα, το θετικό IgG συνήθως δείχνει παλαιά έκθεση ή εμβολιασμό.

Η VZV IgG χρησιμοποιείται συχνά σε προληπτικό έλεγχο, σε εγκυμοσύνη, σε υγειονομικούς, σε άτομα που δεν γνωρίζουν αν πέρασαν ανεμευλογιά, σε ανοσοκατεσταλμένους και πριν από ειδικές θεραπείες. Χρησιμοποιείται επίσης για να εκτιμηθεί αν ένα άτομο που εκτέθηκε σε ανεμευλογιά κινδυνεύει από πρωτολοίμωξη ή έχει ήδη προστασία.

Για γενική κατανόηση του ιού, των συμπτωμάτων και της σχέσης ανεμευλογιάς–ζωστήρα, χρήσιμος είναι ο οδηγός Ιός Ανεμευλογιάς-Ζωστήρας (VZV). Για σύγκριση αντισωμάτων μπορείτε επίσης να δείτε τον οδηγό VZV IgG-IgM.

Κλινικά σημαντικό: Η VZV IgG δείχνει ανοσία/παλαιά έκθεση. Δεν δείχνει αν υπάρχει σήμερα ενεργός ζωστήρας ή ενεργή ανεμευλογιά.

2Τι είναι ο ιός ανεμευλογιάς–ζωστήρα

Σύντομη απάντηση: Ο VZV είναι ερπητοϊός που προκαλεί ανεμευλογιά στην πρώτη λοίμωξη και έρπητα ζωστήρα όταν επανενεργοποιείται μετά από χρόνια.

Η πρώτη επαφή με τον VZV γίνεται συνήθως στην παιδική ηλικία και εκδηλώνεται ως ανεμευλογιά. Η ανεμευλογιά προκαλεί πυρετό και χαρακτηριστικό φυσαλιδώδες εξάνθημα που εμφανίζεται σε διαφορετικά στάδια. Μετά την ανάρρωση, ο ιός δεν εξαφανίζεται πλήρως από τον οργανισμό. Παραμένει λανθάνων στα αισθητικά νευρικά γάγγλια.

Χρόνια αργότερα, ο ίδιος ιός μπορεί να επανενεργοποιηθεί και να εμφανιστεί ως έρπης ζωστήρας. Ο ζωστήρας συνήθως προκαλεί μονόπλευρο, επώδυνο εξάνθημα σε κατανομή νεύρου. Συχνά προηγείται κάψιμο, πόνος, μούδιασμα ή ευαισθησία στην περιοχή πριν εμφανιστούν οι φυσαλίδες. Η πιο γνωστή επιπλοκή είναι η μεθερπητική νευραλγία, δηλαδή πόνος που παραμένει μετά την υποχώρηση του εξανθήματος.

Η VZV IgG έχει διαφορετικό ρόλο από την εξέταση για ενεργό νόσο. Αν κάποιος έχει θετικό IgG, αυτό δείχνει ότι το ανοσοποιητικό έχει ξαναδεί τον ιό. Δεν σημαίνει ότι ο ιός είναι ενεργός τη στιγμή της εξέτασης. Ο ζωστήρας μπορεί να εμφανιστεί ακριβώς επειδή ο ιός παραμένει λανθάνων μετά από παλιά λοίμωξη.

Με απλά λόγια: ανεμευλογιά είναι η πρώτη λοίμωξη. Ζωστήρας είναι επανενεργοποίηση του ίδιου ιού. Η IgG δείχνει ότι υπάρχει ανοσολογική μνήμη.

3Τι δείχνει το αποτέλεσμα VZV IgG

Σύντομη απάντηση: Το VZV IgG δείχνει αν υπάρχουν αντισώματα μνήμης έναντι του ιού και αν το άτομο θεωρείται ανοσοποιημένο απέναντι στην ανεμευλογιά.

Ένα θετικό VZV IgG σημαίνει ότι ο οργανισμός έχει έρθει σε επαφή με τον VZV στο παρελθόν ή έχει ανταποκριθεί σε εμβολιασμό. Στις περισσότερες πρακτικές περιπτώσεις, αυτό δείχνει προστασία από πρωτολοίμωξη ανεμευλογιάς. Δεν σημαίνει όμως ότι δεν μπορεί ποτέ να εμφανιστεί ζωστήρας, επειδή ο ζωστήρας είναι επανενεργοποίηση του ίδιου ιού και όχι νέα πρωτολοίμωξη.

Ένα αρνητικό VZV IgG σημαίνει ότι δεν ανιχνεύονται IgG αντισώματα. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι το άτομο δεν έχει περάσει ανεμευλογιά και δεν έχει αναπτύξει ανοσία. Σε περίπτωση έκθεσης στον ιό, μπορεί να κινδυνεύει να εμφανίσει ανεμευλογιά. Το εύρημα έχει ιδιαίτερη σημασία σε εγκυμοσύνη, ανοσοκαταστολή και επαγγέλματα με αυξημένη έκθεση.

Ένα οριακό VZV IgG χρειάζεται προσοχή. Μπορεί να είναι χαμηλός τίτλος αντισωμάτων, τεχνικό όριο της μεθόδου ή φάση ορομετατροπής. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η απόφαση για επανάληψη, εμβολιασμό ή προφύλαξη εξαρτάται από το ιστορικό, την έκθεση και την κλινική ομάδα κινδύνου.

Πρακτικά: Η IgG είναι εξέταση ανοσίας. Δεν είναι εξέταση που απαντά αν ένα σημερινό εξάνθημα είναι ζωστήρας.

4Φυσιολογικές τιμές και όρια VZV IgG

Σύντομη απάντηση: Η VZV IgG αναφέρεται συνήθως ως αρνητική, οριακή ή θετική, με όρια που διαφέρουν ανάλογα με τη μέθοδο και το εργαστήριο.

Το αποτέλεσμα μπορεί να δίνεται ως index, AU/mL, IU/L ή με άλλη μονάδα, ανάλογα με το αντιδραστήριο. Γι’ αυτό δεν πρέπει να συγκρίνουμε αριθμούς από διαφορετικά εργαστήρια χωρίς να βλέπουμε τα όρια αναφοράς. Η ίδια αριθμητική τιμή μπορεί να έχει διαφορετική σημασία ανάλογα με τη μέθοδο.

Στην κλινική πράξη, η ερμηνεία είναι πιο σημαντική από τον απόλυτο αριθμό. Θετικό σημαίνει ότι ανιχνεύονται IgG αντισώματα. Αρνητικό σημαίνει ότι δεν ανιχνεύονται. Οριακό σημαίνει ότι το αποτέλεσμα βρίσκεται κοντά στο cut-off και μπορεί να χρειάζεται επανέλεγχο ή διαφορετική προσέγγιση.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Αποτέλεσμα VZV IgGΤι σημαίνειΚλινική ερμηνείαΠιθανό επόμενο βήμα
ΑρνητικόΔεν ανιχνεύονται IgGΔεν τεκμηριώνεται ανοσίαΕμβολιασμός ή προφύλαξη ανάλογα με την περίπτωση
ΟριακόΧαμηλή/αβέβαιη αντισωματική απάντησηΑβέβαιη ανοσίαΕπανέλεγχος ή ιατρική απόφαση ανά κίνδυνο
ΘετικόΑνιχνεύονται IgGΥπάρχει ανοσία από νόσηση ή εμβολιασμόΣυνήθως δεν χρειάζεται επανάληψη

Ένα υψηλό VZV IgG δεν σημαίνει πιο βαριά ή ενεργή λοίμωξη. Συνήθως σημαίνει ισχυρή ανοσολογική μνήμη. Αντίστοιχα, ένας χαμηλός θετικός τίτλος πρέπει να ερμηνεύεται με βάση την ομάδα κινδύνου. Σε έγκυο, ανοσοκατεσταλμένο ή υγειονομικό, η αβεβαιότητα έχει μεγαλύτερη σημασία από ό,τι σε έναν υγιή ενήλικα χωρίς πρόσφατη έκθεση.

5Θετικό VZV IgG: τι σημαίνει

Σύντομη απάντηση: Θετικό VZV IgG σημαίνει ότι υπάρχει ανοσολογική μνήμη έναντι του VZV, συνήθως από παλαιά ανεμευλογιά, ζωστήρα ή εμβολιασμό.

Όταν το αποτέλεσμα είναι θετικό, ο οργανισμός έχει αναγνωρίσει τον VZV στο παρελθόν και έχει δημιουργήσει αντισώματα IgG. Αυτό είναι συνήθως καθησυχαστικό ως προς τον κίνδυνο πρωτολοίμωξης ανεμευλογιάς. Ένα άτομο με θετικό IgG θεωρείται γενικά ότι έχει ανοσία απέναντι στην ανεμευλογιά.

Το θετικό IgG δεν σημαίνει ότι υπάρχει ενεργός ζωστήρας. Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι ενήλικες που εμφανίζουν ζωστήρα έχουν θετικό VZV IgG, επειδή ο ζωστήρας εμφανίζεται σε άτομα που έχουν ήδη μολυνθεί στο παρελθόν. Ο ζωστήρας είναι επανενεργοποίηση και όχι νέα πρώτη λοίμωξη.

Το θετικό αποτέλεσμα δεν δείχνει πότε έγινε η μόλυνση. Μπορεί να αφορά ανεμευλογιά στην παιδική ηλικία, παλαιό εμβολιασμό ή προηγούμενο ζωστήρα. Η αριθμητική τιμή δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να κρίνει αν ο ιός είναι ενεργός ή αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος ζωστήρα.

Σημαντικό: Θετικό VZV IgG προστατεύει κυρίως από πρωτολοίμωξη ανεμευλογιάς. Δεν αποκλείει την πιθανότητα ζωστήρα στο μέλλον.

6Αρνητικό ή οριακό VZV IgG

Σύντομη απάντηση: Αρνητικό VZV IgG σημαίνει ότι δεν τεκμηριώνεται ανοσία, ενώ οριακό αποτέλεσμα χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία με βάση τον κίνδυνο.

Αν η VZV IgG είναι αρνητική, το άτομο μπορεί να μην έχει περάσει ανεμευλογιά και να μην έχει εμβολιαστεί ή να μην έχει αναπτύξει ανιχνεύσιμη αντισωματική απάντηση. Σε ένα υγιές άτομο χωρίς άμεση έκθεση, το εύρημα μπορεί να οδηγήσει σε συζήτηση για εμβολιασμό. Σε άτομο που έχει εκτεθεί πρόσφατα σε ανεμευλογιά ή ζωστήρα, η σημασία είναι πιο επείγουσα.

Σε εγκυμοσύνη, ανοσοκαταστολή ή επικείμενη ανοσοκατασταλτική θεραπεία, το αρνητικό VZV IgG έχει μεγαλύτερη βαρύτητα. Η ανεμευλογιά σε ευάλωτες ομάδες μπορεί να είναι σοβαρότερη και χρειάζεται γρήγορη ιατρική εκτίμηση μετά από έκθεση. Η απόφαση για εμβολιασμό, αναβολή θεραπείας ή ειδική προφύλαξη εξαρτάται από την κατάσταση του ατόμου.

Το οριακό αποτέλεσμα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται βιαστικά ως θετικό ή αρνητικό. Αν υπάρχει χρόνος, μπορεί να γίνει επανάληψη. Αν υπάρχει άμεση έκθεση ή υψηλός κίνδυνος, η απόφαση λαμβάνεται με ιατρική εκτίμηση και όχι μόνο από τον αριθμό.

Πρακτικά: Αρνητικό ή οριακό VZV IgG σε έγκυο, ανοσοκατεσταλμένο ή άτομο μετά από έκθεση χρειάζεται άμεση επικοινωνία με γιατρό.

7Πότε ζητείται η εξέταση VZV IgG

Σύντομη απάντηση: Η VZV IgG ζητείται όταν πρέπει να φανεί αν υπάρχει ανοσία απέναντι στην ανεμευλογιά–ζωστήρα.

Η πιο συχνή ένδειξη είναι η αβεβαιότητα για προηγούμενη ανεμευλογιά ή εμβολιασμό. Πολλοί ενήλικες δεν θυμούνται αν πέρασαν ανεμευλογιά στην παιδική ηλικία. Σε απλές περιπτώσεις αυτό μπορεί να μην έχει πρακτική σημασία. Όταν όμως υπάρχει εγκυμοσύνη, ανοσοκαταστολή ή επαγγελματική έκθεση, η γνώση της ανοσίας είναι σημαντική.

Η εξέταση ζητείται επίσης μετά από έκθεση σε άτομο με ανεμευλογιά ή ενεργό ζωστήρα. Αν το άτομο έχει θετικό VZV IgG, συνήθως θεωρείται προστατευμένο από πρωτολοίμωξη. Αν είναι αρνητικό, ο γιατρός μπορεί να εξετάσει εμβολιασμό ή ειδική προφύλαξη, ανάλογα με το αν πρόκειται για έγκυο, ανοσοκατεσταλμένο ή υγιές άτομο.

Σε υγειονομικούς και εργαζόμενους σε σχολεία, παιδικούς σταθμούς ή δομές φροντίδας, η τεκμηρίωση ανοσίας έχει πρακτική σημασία για προστασία των ίδιων και των ευάλωτων ασθενών. Σε ασθενείς που πρόκειται να λάβουν ανοσοκατασταλτική θεραπεία, η VZV IgG βοηθά στον προληπτικό σχεδιασμό.

Η εξέταση μπορεί να αναζητηθεί στον Κατάλογο Εξετάσεων και να ενταχθεί σε ευρύτερο έλεγχο λοιμώξεων ή ανοσίας ανάλογα με το ιστορικό.

8VZV IgG και εγκυμοσύνη

Σύντομη απάντηση: Στην εγκυμοσύνη η VZV IgG βοηθά να φανεί αν η έγκυος έχει ανοσία και αν κινδυνεύει από πρωτολοίμωξη μετά από έκθεση.

Η ανεμευλογιά στην εγκυμοσύνη χρειάζεται σοβαρή αξιολόγηση, γιατί η πρωτολοίμωξη μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους για τη μητέρα και, ανάλογα με την εβδομάδα κύησης, για το έμβρυο ή το νεογνό. Αν μια έγκυος δεν γνωρίζει αν έχει περάσει ανεμευλογιά και εκτεθεί σε άτομο με ανεμευλογιά ή ζωστήρα, η VZV IgG είναι πολύ χρήσιμη για γρήγορη εκτίμηση ανοσίας.

Αν η VZV IgG είναι θετική, αυτό συνήθως δείχνει ότι υπάρχει προϋπάρχουσα ανοσία και ο κίνδυνος πρωτολοίμωξης είναι χαμηλός. Αν είναι αρνητική, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τον γυναικολόγο ή τον θεράποντα γιατρό. Η διαχείριση μπορεί να περιλαμβάνει ειδική προφύλαξη ανάλογα με τον χρόνο έκθεσης, την εβδομάδα κύησης και τα διαθέσιμα πρωτόκολλα.

Ο εμβολιασμός με ζωντανό εξασθενημένο εμβόλιο ανεμευλογιάς δεν γίνεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Γι’ αυτό ο έλεγχος πριν από εγκυμοσύνη έχει ιδιαίτερη αξία. Αν μια γυναίκα είναι αρνητική πριν μείνει έγκυος, μπορεί να συζητήσει εμβολιασμό με τον γιατρό της πριν την κύηση.

Στην εγκυμοσύνη: αρνητικό VZV IgG μετά από έκθεση δεν είναι απλή εργαστηριακή πληροφορία· χρειάζεται γρήγορη ιατρική καθοδήγηση.

9VZV IgG και υγειονομικοί

Σύντομη απάντηση: Σε υγειονομικούς, η VZV IgG βοηθά να τεκμηριωθεί ανοσία ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος μετάδοσης σε ευάλωτους ασθενείς.

Οι υγειονομικοί μπορεί να έρθουν σε επαφή με ασθενείς που έχουν ανεμευλογιά, ζωστήρα ή ανοσοκαταστολή. Ένας υγειονομικός χωρίς ανοσία κινδυνεύει να νοσήσει από ανεμευλογιά και να μεταδώσει τον ιό σε εγκύους, νεογνά, ανοσοκατεσταλμένους ή ασθενείς υψηλού κινδύνου. Για αυτό η τεκμηρίωση ανοσίας έχει επαγγελματική και δημόσια υγειονομική σημασία.

Θετικό VZV IgG συνήθως δείχνει ότι υπάρχει ανοσία. Αρνητικό αποτέλεσμα μπορεί να οδηγήσει σε σύσταση εμβολιασμού, αν δεν υπάρχει αντένδειξη, ή σε ειδικά μέτρα σε περίπτωση έκθεσης. Η απόφαση εξαρτάται από τα πρωτόκολλα του χώρου εργασίας και την ιατρική εκτίμηση.

Το ίδιο ισχύει και για εργαζόμενους σε σχολεία, παιδικούς σταθμούς, μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων ή δομές όπου υπάρχει συχνή επαφή με παιδιά και ευάλωτους ανθρώπους. Η γνώση της ανοσίας βοηθά στον σωστό προληπτικό σχεδιασμό.

Πρακτικά: Αν εργάζεστε σε χώρο υγείας και δεν γνωρίζετε αν περάσατε ανεμευλογιά, η VZV IgG είναι χρήσιμη εξέταση τεκμηρίωσης ανοσίας.

10VZV IgG και εμβολιασμός

Σύντομη απάντηση: Η VZV IgG μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να φανεί αν υπάρχει ανοσία πριν από εμβολιασμό ανεμευλογιάς ή σε ειδικές ομάδες κινδύνου.

Το εμβόλιο ανεμευλογιάς στοχεύει στην πρόληψη της πρωτολοίμωξης. Αν ένας ενήλικας δεν έχει ιστορικό ανεμευλογιάς και έχει αρνητικό VZV IgG, μπορεί να συζητήσει εμβολιασμό με τον γιατρό του, εφόσον δεν υπάρχει αντένδειξη. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία πριν από εγκυμοσύνη, πριν από ανοσοκατασταλτική θεραπεία ή σε επαγγελματικές ομάδες με αυξημένη έκθεση.

Το Shingrix είναι εμβόλιο για πρόληψη έρπητα ζωστήρα και μεθερπητικής νευραλγίας. Δεν χρησιμοποιείται για να «κάνει θετικό» ένα αποτέλεσμα IgG με τρόπο που να παρακολουθείται εργαστηριακά. Ο στόχος του είναι να ενισχύσει την ανοσιακή προστασία έναντι επανενεργοποίησης του VZV, κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες ή ομάδες αυξημένου κινδύνου.

Στις περισσότερες περιπτώσεις ενηλίκων, δεν απαιτείται απαραίτητα έλεγχος VZV IgG πριν από τον εμβολιασμό για ζωστήρα, αλλά μπορεί να ζητηθεί όταν το ιστορικό είναι ασαφές ή όταν υπάρχει ειδικός ανοσολογικός/κλινικός λόγος. Η απόφαση λαμβάνεται με βάση ηλικία, ιστορικό, ανοσοκαταστολή και οδηγίες του θεράποντα.

Κλινική λογική: VZV IgG = έλεγχος ανοσίας. Εμβόλιο ανεμευλογιάς = πρόληψη πρωτολοίμωξης. Shingrix = μείωση κινδύνου ζωστήρα.

11Διαφορά VZV IgG και VZV IgM

Σύντομη απάντηση: Το VZV IgG δείχνει ανοσία/παλαιά έκθεση, ενώ το VZV IgM χρησιμοποιείται μόνο επικουρικά σε πρόσφατη λοίμωξη και δεν είναι η καλύτερη εξέταση για ενεργό ζωστήρα.

Τα IgG είναι αντισώματα μνήμης. Παραμένουν θετικά μετά από παλαιά ανεμευλογιά, εμβολιασμό ή παλαιότερη έκθεση στον VZV. Τα IgM θεωρητικά σχετίζονται με πιο πρόσφατη ανοσολογική απάντηση, αλλά στην πράξη έχουν περιορισμούς και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνα τους για διάγνωση ενεργού VZV.

Σε ύποπτο ενεργό ζωστήρα ή ανεμευλογιά, η καλύτερη προσέγγιση είναι η άμεση ανίχνευση του ιού από βλάβη όταν είναι δυνατό. Η PCR από φυσαλίδα, κρούστα ή άλλη κατάλληλη βλάβη είναι πολύ πιο χρήσιμη από την απλή ορολογία.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΕξέτασηΤι δείχνειΚύρια χρήσηΠεριορισμός
VZV IgGΠαλαιά έκθεση ή ανοσίαΈλεγχος ανοσίαςΔεν δείχνει ενεργό ζωστήρα
VZV IgMΠρόσφατη ανοσολογική αντίδρασηΕπικουρικά σε πρόσφατη λοίμωξηΔεν είναι αξιόπιστο μόνο του
VZV PCRΙικό DNAΕπιβεβαίωση ενεργής βλάβηςΧρειάζεται κατάλληλο δείγμα από βλάβη

Για αναλυτική ερμηνεία της άλλης εξέτασης, μπορείτε να δείτε το άρθρο VZV IgM: Εξέταση Αίματος για Ανεμευλογιά & Έρπητα Ζωστήρα.

12Ενεργός ζωστήρας: ποια εξέταση χρειάζεται

Σύντομη απάντηση: Σε ύποπτο ενεργό ζωστήρα ή ανεμευλογιά, η VZV IgG δεν είναι η σωστή εξέταση επιβεβαίωσης· προτιμάται PCR από τη βλάβη.

Αν υπάρχει ενεργό εξάνθημα με φυσαλίδες, κρούστες ή ύποπτη μονόπλευρη κατανομή, η VZV IgG δεν μπορεί να επιβεβαιώσει ότι το εξάνθημα οφείλεται στον VZV. Το θετικό IgG μπορεί απλώς να δείχνει παλαιά ανοσία. Στους περισσότερους ενήλικες με ζωστήρα, η IgG είναι ήδη θετική.

Η PCR μπορεί να ανιχνεύσει το DNA του VZV από κατάλληλο δείγμα, όπως υγρό φυσαλίδας, κύτταρα από τη βάση της βλάβης ή κρούστα. Η εξέταση έχει μεγαλύτερη αξία όταν η κλινική εικόνα είναι άτυπη, όταν ο ασθενής είναι ανοσοκατεσταλμένος, όταν υπάρχει αμφιβολία με HSV ή όταν το εξάνθημα δεν έχει κλασική μορφή.

Η χρονική στιγμή λήψης έχει σημασία. Όσο πιο πρόσφατη και ενεργή είναι η βλάβη, τόσο καλύτερη η πιθανότητα ανίχνευσης. Αν το εξάνθημα έχει επουλωθεί, η διαγνωστική απόδοση μειώνεται. Γι’ αυτό σε ύποπτη ενεργή νόσο, η λήψη πρέπει να γίνεται έγκαιρα.

Μην μπερδεύετε: VZV IgG για ανοσία. VZV PCR για ενεργό βλάβη. Αυτές οι εξετάσεις απαντούν διαφορετικά ερωτήματα.

13Περιορισμοί και κλινικές παγίδες

Σύντομη απάντηση: Η βασική παγίδα είναι να ερμηνευτεί το θετικό VZV IgG ως ενεργή λοίμωξη ή το αρνητικό IgG χωρίς να ληφθεί υπόψη η ομάδα κινδύνου.

Η πρώτη παγίδα είναι η υπερερμηνεία θετικού αποτελέσματος. Θετικό IgG δεν σημαίνει ενεργή ανεμευλογιά ή ζωστήρας. Σημαίνει ότι υπάρχει ανοσολογική μνήμη. Αν ο ασθενής έχει εξάνθημα, η διάγνωση βασίζεται στην κλινική εικόνα και, όπου χρειάζεται, σε PCR από βλάβη.

Η δεύτερη παγίδα είναι η υποτίμηση αρνητικού αποτελέσματος σε ευάλωτο άτομο. Αρνητική IgG σε υγιή ενήλικα χωρίς έκθεση μπορεί απλώς να οδηγήσει σε συζήτηση εμβολιασμού. Αρνητική IgG σε έγκυο ή ανοσοκατεσταλμένο μετά από έκθεση είναι σημαντικό εύρημα και χρειάζεται άμεση ιατρική καθοδήγηση.

Η τρίτη παγίδα είναι η σύγκριση τίτλων από διαφορετικά εργαστήρια. Οι μονάδες και τα cut-offs διαφέρουν. Δεν πρέπει να βγαίνουν συμπεράσματα μόνο από το ύψος του αριθμού χωρίς τα όρια αναφοράς. Ένα «υψηλό» IgG δεν σημαίνει ότι υπάρχει πιο ενεργός ιός, ούτε ότι κάποιος κινδυνεύει περισσότερο από ζωστήρα.

Η τέταρτη παγίδα είναι η ερμηνεία σε ανοσοκαταστολή. Ορισμένοι ασθενείς μπορεί να έχουν μειωμένη ή ασυνήθιστη αντισωματική απάντηση. Σε αυτούς, η κλινική εικόνα, το είδος της ανοσοκαταστολής και οι μοριακές εξετάσεις μπορεί να έχουν μεγαλύτερη σημασία.

14Πώς γίνεται η αιμοληψία και χρειάζεται προετοιμασία;

Σύντομη απάντηση: Η VZV IgG γίνεται με απλή αιμοληψία και συνήθως δεν χρειάζεται νηστεία ή ειδική προετοιμασία.

Η εξέταση γίνεται σε δείγμα αίματος. Η λήψη πραγματοποιείται από φλέβα του χεριού και διαρκεί λίγα λεπτά. Όπως σε κάθε αιμοληψία, μπορεί να εμφανιστεί μικρή ενόχληση, ερυθρότητα ή μικρό αιμάτωμα στο σημείο, που συνήθως υποχωρούν γρήγορα.

Δεν απαιτείται νηστεία, εκτός αν την ίδια ημέρα έχουν ζητηθεί και άλλες εξετάσεις που χρειάζονται ειδικές οδηγίες. Η λήψη μπορεί να γίνει στο πλαίσιο γενικότερου ελέγχου αντισωμάτων, προγεννητικού ελέγχου, επαγγελματικού ελέγχου ανοσίας ή προγραμματισμού ανοσοκατασταλτικής θεραπείας.

Πριν από την εξέταση είναι χρήσιμο να αναφέρετε αν έχετε περάσει ανεμευλογιά, αν έχετε εμβολιαστεί, αν υπήρξε πρόσφατη έκθεση, αν είστε έγκυος, αν λαμβάνετε ανοσοκατασταλτικά ή αν υπάρχει ενεργό εξάνθημα. Αυτές οι πληροφορίες καθορίζουν αν η VZV IgG είναι η σωστή εξέταση ή αν χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση.

Πρακτικά: Η εξέταση είναι απλή. Η σωστή ερμηνεία είναι το σημαντικότερο μέρος, ειδικά σε εγκυμοσύνη, ανοσοκαταστολή ή πρόσφατη έκθεση.

15Συχνές ερωτήσεις για VZV IgG

Αν η VZV IgG είναι θετική, έχω τώρα ζωστήρα;
Όχι. Θετικό VZV IgG δείχνει παλαιά έκθεση ή ανοσία, όχι ενεργό ζωστήρα.
Μπορώ να πάθω ζωστήρα αν έχω θετική IgG;
Ναι. Ο ζωστήρας είναι επανενεργοποίηση του παλιού ιού και μπορεί να εμφανιστεί σε άτομα με θετική IgG.
Αν η VZV IgG είναι αρνητική, τι σημαίνει;
Σημαίνει ότι δεν τεκμηριώνεται ανοσία και μπορεί να υπάρχει κίνδυνος ανεμευλογιάς μετά από έκθεση.
Χρειάζεται νηστεία για την εξέταση;
Συνήθως όχι, γιατί πρόκειται για εξέταση αντισωμάτων στο αίμα.
Είναι χρήσιμη στην εγκυμοσύνη;
Ναι, ειδικά όταν δεν είναι γνωστό αν η έγκυος έχει περάσει ανεμευλογιά ή έχει εκτεθεί πρόσφατα.
Μπορεί η IgG να δείξει αν πέτυχε το εμβόλιο;
Μπορεί να δείξει αντισωματική απάντηση, αλλά η ανάγκη ελέγχου μετά από εμβολιασμό εξαρτάται από την περίπτωση.
Αν έχω εξάνθημα, να κάνω VZV IgG;
Για ενεργό εξάνθημα, πιο χρήσιμη είναι η PCR από βλάβη, όχι η IgG.
Πόσο συχνά πρέπει να επαναλαμβάνεται;
Συνήθως δεν χρειάζεται επανάληψη αν έχει τεκμηριωθεί ανοσία, εκτός αν υπάρχει ειδικός κλινικός λόγος.
Το υψηλό VZV IgG είναι κακό;
Όχι. Συνήθως δείχνει ανοσολογική μνήμη και δεν σημαίνει ενεργή λοίμωξη.
Ποια είναι η καλύτερη εξέταση για ενεργό ζωστήρα;
Η PCR από κατάλληλη δερματική βλάβη είναι η προτιμώμενη εργαστηριακή εξέταση όταν χρειάζεται επιβεβαίωση.

16Τι να θυμάστε

Η VZV IgG είναι εξέταση ανοσίας. Δείχνει αν ο οργανισμός έχει αντισώματα μνήμης έναντι του ιού ανεμευλογιάς–ζωστήρα. Θετικό αποτέλεσμα συνήθως σημαίνει παλαιά ανεμευλογιά, εμβολιασμό ή παλαιότερη έκθεση. Αρνητικό αποτέλεσμα σημαίνει ότι δεν τεκμηριώνεται ανοσία και μπορεί να υπάρχει κίνδυνος ανεμευλογιάς μετά από έκθεση.

Η VZV IgG δεν δείχνει ενεργό ζωστήρα. Αν υπάρχει ύποπτο εξάνθημα, η σωστή εξέταση επιβεβαίωσης είναι συνήθως PCR από βλάβη, εφόσον υπάρχει ένδειξη και δυνατότητα λήψης. Η IgM μπορεί να χρησιμοποιηθεί επικουρικά σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά δεν αντικαθιστά την PCR σε ενεργή δερματική νόσο.

Η εξέταση έχει ιδιαίτερη αξία σε εγκυμοσύνη, προγραμματισμό εγκυμοσύνης, υγειονομικούς, ανοσοκατεσταλμένους, άτομα πριν από ανοσοκατασταλτική θεραπεία και ανθρώπους που δεν γνωρίζουν αν έχουν περάσει ανεμευλογιά. Η ερμηνεία πρέπει πάντα να γίνεται με βάση το ιστορικό, την έκθεση και την ομάδα κινδύνου.

Η πιο πρακτική φράση: VZV IgG = ανοσία. VZV PCR = ενεργή βλάβη. Μην χρησιμοποιείτε την IgG για να διαγνώσετε σημερινό ζωστήρα.

17Κλείστε Ραντεβού & Βιβλιογραφία

ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΛΑΜΙΑ
Εξέταση VZV IgG και έλεγχος ανοσίας

Στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας μπορείτε να κάνετε αιμοληψία για VZV IgG και σχετικό εργαστηριακό έλεγχο, με ιατρική καθοδήγηση για τη σωστή ερμηνεία του αποτελέσματος ανάλογα με εγκυμοσύνη, έκθεση, εμβολιασμό ή ανοσοκαταστολή.

Τηλέφωνο: +30-22310-66841 • Ωράριο: Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30
Βιβλιογραφία
CDC. Laboratory Testing for Varicella-Zoster Virus (VZV). Centers for Disease Control and Prevention.
https://www.cdc.gov/chickenpox/php/laboratories/index.html
ARUP Consult. Varicella-Zoster Virus – Choose the Right Test. ARUP Laboratories.
https://arupconsult.com/content/varicella-zoster-virus
MedlinePlus. Chickenpox and Shingles Tests. National Library of Medicine.
https://medlineplus.gov/lab-tests/chickenpox-and-shingles-tests/
Dollard S et al. Diagnostic and Immunologic Testing for Varicella in the Era of High-Impact Varicella Vaccination. The Journal of Infectious Diseases.
https://academic.oup.com/jid/article/226/Supplement_4/S450/6764824
VZV IgM: Εξέταση Αίματος για Ανεμευλογιά & Έρπητα Ζωστήρα – Μικροβιολογικό Λαμία
https://mikrobiologikolamia.gr/vzv-igm-exetasi/
Κατάλογος Εξετάσεων – Μικροβιολογικό Λαμία
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας
Επιστημονική επιμέλεια άρθρου
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος
Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος Απόφοιτος Ιατρικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Υπεύθυνος ιατρικής επιμέλειας περιεχομένου
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας Έσλιν 19, Λαμία 35100
Επικοινωνία με το εργαστήριο
Σταθερό: +30 22310 66841
Κινητό: +30 6972 860905
Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30
Μικροβιολογικό Λαμία
Επισκόπηση απορρήτου

Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για τη σωστή λειτουργία της και, εφόσον δώσετε συγκατάθεση, για την ανάλυση επισκεψιμότητας. Μπορείτε να αλλάξετε τις επιλογές σας οποιαδήποτε στιγμή από τις ρυθμίσεις cookies.