VZV IgG: Εξέταση Αντισωμάτων, Ανοσία στην Ανεμευλογιά και Ερμηνεία
VZV IgG – με μια ματιά: Εξέταση αίματος για αντισώματα IgG έναντι του ιού ανεμευλογιάς–ζωστήρα. Χρησιμοποιείται κυρίως για έλεγχο προηγούμενης ανοσολογικής επαφής και ανοσίας στην ανεμευλογιά, όχι για διάγνωση ενεργού έρπητα ζωστήρα. [1][2]
Περιεχόμενα άρθρου (πατήστε για ανάπτυξη)
- 1. Η εξέταση VZV IgG και ο κύριος σκοπός της
- 2. Πώς παράγονται τα αντισώματα και τι μετρά η μέθοδος
- 3. Πότε ενδείκνυται ο έλεγχος VZV IgG
- 4. Θετικό, αρνητικό και οριακό αποτέλεσμα: σωστή ερμηνεία
- 5. Τιμές αναφοράς, μονάδες και σύγκριση αποτελεσμάτων
- 6. VZV IgG μετά από εμβολιασμό: η σημαντικότερη παγίδα
- 7. Αναλυτικοί και προαναλυτικοί περιορισμοί
- 8. VZV IgG στην εγκυμοσύνη και πριν από τη σύλληψη
- 9. Έλεγχος ανοσίας σε υγειονομικούς και άλλους εργαζομένους
- 10. VZV IgG πριν από ανοσοκατασταλτική θεραπεία
- 11. Μετά από έκθεση σε ανεμευλογιά ή ενεργό ζωστήρα
- 12. VZV IgG, VZV IgM και PCR: διαφορετικά διαγνωστικά ερωτήματα
- 13. Γιατί δεν χρησιμοποιούμε τη VZV IgG για διάγνωση ζωστήρα
- 14. Ορομετατροπή και επανάληψη δείγματος: πότε προσφέρουν πληροφορία
- 15. Δείγμα αίματος, προετοιμασία και διαδικασία
- 16. Παραδείγματα εργαστηριακής ερμηνείας
- 17. Συχνές ερωτήσεις
- 18. Τα βασικά συμπεράσματα της εξέτασης
1Η εξέταση VZV IgG και ο κύριος σκοπός της
Η VZV IgG ανιχνεύει ειδικά αντισώματα κατηγορίας IgG έναντι του ιού ανεμευλογιάς–ζωστήρα (Varicella-Zoster Virus). Η εξέταση χρησιμοποιείται κυρίως για να εκτιμηθεί εάν υπάρχουν εργαστηριακές ενδείξεις προηγούμενης έκθεσης ή ανοσίας στην ανεμευλογιά. Δεν αποτελεί εξέταση για να διαπιστωθεί αν ο ιός είναι ενεργός σήμερα. [1][2]
Η πρωτολοίμωξη από VZV προκαλεί ανεμευλογιά. Μετά την υποχώρηση της νόσου, ο ιός παραμένει σε λανθάνουσα μορφή στα αισθητικά νευρικά γάγγλια και μπορεί να επανενεργοποιηθεί ως έρπης ζωστήρας. Γι’ αυτό θετική VZV IgG δεν αποκλείει μελλοντικό ζωστήρα και δεν αποτελεί μέτρο της προστασίας απέναντι στην επανενεργοποίηση. [2][3]
Η μεγαλύτερη πρακτική αξία της εξέτασης είναι να απαντήσει σε συγκεκριμένα ερωτήματα, όπως «υπάρχουν ενδείξεις ανοσίας πριν από εγκυμοσύνη;», «πώς αξιολογείται άτομο με άγνωστο ιστορικό ανεμευλογιάς;» και «χρειάζεται έλεγχος ανοσίας πριν από ορισμένες ανοσοκατασταλτικές θεραπείες;». Η ερμηνεία πάντοτε συνδυάζεται με την τεκμηρίωση εμβολιασμού και το κλινικό ιστορικό.
2Πώς παράγονται τα αντισώματα και τι μετρά η μέθοδος
Μετά από φυσική λοίμωξη ή εμβολιασμό ενεργοποιείται η ειδική ανοσιακή απάντηση. Τα αντισώματα IgG εμφανίζονται και συνήθως παραμένουν ανιχνεύσιμα μακροχρόνια, ενώ παράλληλα αναπτύσσεται κυτταρική ανοσολογική μνήμη. Η τελευταία έχει ιδιαίτερη σημασία για τον έλεγχο της λανθάνουσας λοίμωξης και του κινδύνου επανενεργοποίησης.
Οι συνήθεις ανοσολογικές μέθοδοι, όπως ELISA, CLIA/CMIA ή άλλες αυτοματοποιημένες ανοσοδοκιμασίες, ανιχνεύουν αντισώματα που συνδέονται με ιικά αντιγόνα. Δεν μετρούν άμεσα τη λειτουργική κυτταρική ανοσία ούτε την παρουσία ενεργού ιού. Η ευαισθησία τους διαφέρει μεταξύ μεθόδων, ανάλογα με τα αντιγόνα, τη βαθμονόμηση και το κριτήριο θετικότητας. [1][4]
Ένα σημαντικό αναλυτικό σημείο: η εμπορική δοκιμασία μπορεί να επιβεβαιώνει ικανοποιητικά αντισώματα μετά από φυσική λοίμωξη, αλλά να είναι λιγότερο ευαίσθητη μετά από εμβολιασμό, όταν οι τίτλοι είναι συχνά χαμηλότεροι. Το εργαστήριο πρέπει επομένως να αποφεύγει τη μηχανική εξίσωση «μη ανιχνεύσιμη IgG = βέβαιη απουσία προστασίας». [1][5]
3Πότε ενδείκνυται ο έλεγχος VZV IgG
Η εξέταση έχει θέση όταν το αποτέλεσμα μπορεί να επηρεάσει συγκεκριμένη κλινική ή προληπτική απόφαση. Συνήθεις περιπτώσεις είναι οι παρακάτω:
- Προγραμματισμός εγκυμοσύνης: αξιολόγηση γυναίκας με αβέβαιο ιστορικό νόσησης/εμβολιασμού.
- Έκθεση κατά την εγκυμοσύνη: εκτίμηση ανοσίας όταν δεν υπάρχει ήδη αξιόπιστη τεκμηρίωση.
- Επαγγελματικός έλεγχος: υγειονομικοί χωρίς τεκμηριωμένη ανοσία.
- Πριν από ανοσοκαταστολή: σε επιλεγμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα, ιδίως εάν το ιστορικό ανεμευλογιάς είναι άγνωστο.
- Επαφή με ανεμευλογιά ή μεταδοτικό ζωστήρα: όταν η εκτίμηση ευπάθειας επηρεάζει την ανάγκη προφύλαξης.
Δεν ενδείκνυται ως έλεγχος ρουτίνας μετά από πλήρη εμβολιασμό ανεμευλογιάς ούτε για διάγνωση ενεργού εξανθήματος. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι διαθέσιμες τεκμηριωμένες δόσεις εμβολίου και η PCR δερματικής βλάβης, αντίστοιχα, έχουν μεγαλύτερη χρησιμότητα. [2][5][6]
4Θετικό, αρνητικό και οριακό αποτέλεσμα: σωστή ερμηνεία
Η αναφορά γίνεται κατά κανόνα ως θετική, αρνητική ή οριακή, ενίοτε με συνοδευτικό δείκτη (index) ή μονάδα της μεθόδου. Η πρώτη προϋπόθεση σωστής ερμηνείας είναι να γνωρίζουμε αν ο εξεταζόμενος έχει ιστορικό φυσικής νόσησης ή τεκμηριωμένου εμβολιασμού. [1][4]
| Αποτέλεσμα | Εργαστηριακή σημασία | Τι απαιτεί προσοχή |
|---|---|---|
| Θετικό | Ανιχνεύονται ειδικά IgG· τεκμηριώνεται ορολογική ανοσολογική απάντηση. | Δεν χρονολογεί τη λοίμωξη ούτε επιβεβαιώνει ενεργό ζωστήρα. |
| Αρνητικό | Δεν ανιχνεύονται IgG πάνω από το όριο της συγκεκριμένης μεθόδου. | Πιθανή ευπάθεια εάν δεν υπάρχουν άλλα τεκμήρια ανοσίας· πιθανό ψευδώς αρνητικό μετά από εμβολιασμό. |
| Οριακό | Αντίδραση κοντά στο όριο απόφασης, χωρίς σαφή κατάταξη. | Δεν τεκμηριώνει από μόνο του ανοσία· μπορεί να χρειαστεί επαναξιολόγηση ανά περίπτωση. |
Σημαντικό: «Θετικό» δεν σημαίνει απόλυτη ή δια βίου κλινική προστασία σε όλες τις συνθήκες. Αντίστοιχα, το «αρνητικό» δεν υπερισχύει αυτομάτως της τεκμηριωμένης ολοκληρωμένης σειράς εμβολιασμού. [5][6]
5Τιμές αναφοράς, μονάδες και σύγκριση αποτελεσμάτων
Δεν υπάρχει ένα ενιαίο αριθμητικό όριο που να ισχύει για όλες τις εργαστηριακές πλατφόρμες VZV IgG. Ορισμένα συστήματα αναφέρουν index ή antibody index, ενώ άλλα δίνουν AU/mL, mIU/mL ή διαφορετικές μονάδες. Το αποτέλεσμα πρέπει να διαβάζεται με τα όρια και τις οδηγίες του συγκεκριμένου αντιδραστηρίου. [4][7]
Η αριθμητική τιμή μιας ποιοτικής ή ημιποσοτικής δοκιμασίας δεν αντιστοιχεί υποχρεωτικά σε πραγματική συγκέντρωση αντισωμάτων και δεν επιτρέπει ασφαλή σύγκριση με άλλον αναλυτή. Ένα αποτέλεσμα 150 σε ένα σύστημα δεν είναι εξ ορισμού «μεγαλύτερη ανοσία» από αποτέλεσμα 50 σε άλλο σύστημα.
Επίσης, η υψηλή τιμή VZV IgG δεν είναι ένδειξη βαρύτερης λοίμωξης, ενεργού ζωστήρα ή ανάγκης θεραπείας. Δεν έχει τεκμηριωθεί καθολικό εργαστηριακό όριο που να προβλέπει ατομικά ποιος θα εμφανίσει έρπητα ζωστήρα. [1][3]
6VZV IgG μετά από εμβολιασμό: η σημαντικότερη παγίδα
Η πιο κρίσιμη διαφορά από τον έλεγχο μετά από φυσική νόσηση είναι η μειωμένη ευαισθησία αρκετών εμπορικών VZV IgG δοκιμασιών στην ανίχνευση μεταεμβολιαστικών αντισωμάτων. Οι τίτλοι μετά το εμβόλιο ανεμευλογιάς μπορεί να είναι χαμηλότεροι από εκείνους της φυσικής λοίμωξης, παρότι έχει αναπτυχθεί ανοσολογική προστασία. Έτσι, μπορεί να καταγραφεί αρνητική IgG σε πλήρως εμβολιασμένο άτομο. [1][5]
Το CDC αναφέρει ότι δεν συνιστάται ο ορολογικός έλεγχος ρουτίνας μετά από δύο τεκμηριωμένες δόσεις εμβολίου ανεμευλογιάς, διότι οι εμπορικές μέθοδοι δεν καταγράφουν όλες τις ορομετατροπές. Στις αμερικανικές συστάσεις, η αξιόπιστη καταγραφή των δύο δόσεων υπερισχύει μεταγενέστερου αρνητικού ορολογικού ελέγχου για σκοπούς τεκμηρίωσης ανοσίας. [5][6]
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε άτομο με αρνητικό IgG είναι προστατευμένο. Εάν δεν υπάρχουν εμβολιαστικά στοιχεία ή αξιόπιστο ιστορικό, το αρνητικό αποτέλεσμα παραμένει σημαντικό, ιδιαίτερα σε άτομο υψηλού κινδύνου ή μετά από ουσιαστική έκθεση.
Συνεπώς, πριν ζητηθεί επανάληψη εξετάσεων ή προταθούν επιπλέον δόσεις, πρέπει να επιβεβαιωθεί το εμβολιαστικό ιστορικό. Η απόφαση εξαρτάται από την ηλικία, την κλινική ομάδα και τις κατά τόπο οδηγίες. [2][5]
7Αναλυτικοί και προαναλυτικοί περιορισμοί
Η αβεβαιότητα ενός αποτελέσματος VZV IgG δεν οφείλεται μόνο στον χρόνο της λοίμωξης. Παίζουν ρόλο η μέθοδος ανάλυσης, η ποιότητα του δείγματος και ειδικοί βιολογικοί παράγοντες:
- Διαφορετικά αντιγόνα και βαθμονόμηση: οι μέθοδοι δεν έχουν πλήρως εναλλάξιμα όρια ή αναλυτική ευαισθησία.
- Πολύ πρόσφατη πρωτολοίμωξη: η IgG μπορεί ακόμη να είναι μη ανιχνεύσιμη πριν ολοκληρωθεί η ορομετατροπή.
- Παθητική μεταφορά IgG: πρόσφατη χορήγηση ενδοφλέβιας ανοσοσφαιρίνης, ειδικών ανοσοσφαιρινών ή παραγώγων αίματος μπορεί να προκαλέσει παροδική θετικότητα χωρίς να αποδεικνύεται προηγούμενη φυσική λοίμωξη του ίδιου του εξεταζομένου. [7]
- Ανοσοανεπάρκεια/ανοσοκαταστολή: η αντισωματική απάντηση μπορεί να είναι μειωμένη και το ορολογικό αποτέλεσμα να μην περιγράφει επαρκώς την κατάσταση ανοσίας.
- Παρεμβολές και ποιότητα δείγματος: έντονη αιμόλυση, λιπαιμία ή άλλοι παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν ορισμένα αναλυτικά συστήματα· ισχύουν οι οδηγίες του κατασκευαστή.
Δεν υπάρχουν καθολικές οδηγίες σταθερότητας ή απόρριψης που να ισχύουν για όλες τις πλατφόρμες. Το εργαστήριο ακολουθεί τις επικυρωμένες προαναλυτικές απαιτήσεις της δικής του μεθόδου και, σε αμφίβολο εύρημα, αξιολογεί αν απαιτείται νέο δείγμα. [4][7]
8VZV IgG στην εγκυμοσύνη και πριν από τη σύλληψη
Η εξέταση έχει ιδιαίτερη αξία όταν μια γυναίκα σχεδιάζει εγκυμοσύνη ή όταν έγκυος έχει ουσιαστική έκθεση σε VZV και δεν υπάρχει τεκμηριωμένη ανοσία. Το θετικό IgG συνήθως υποστηρίζει προϋπάρχουσα ανοσία απέναντι στην πρωτολοίμωξη ανεμευλογιάς. Το αρνητικό σε ανεμβολίαστη γυναίκα υποδεικνύει πιθανή ευπάθεια και ανάγκη έγκαιρης εκτίμησης. [2][8]
Η πρωτολοίμωξη κατά την εγκυμοσύνη ενέχει κίνδυνο σοβαρής νόσου για τη μητέρα. Σε λοίμωξη του πρώτου ή πρώιμου δεύτερου τριμήνου, ο αναφερόμενος κίνδυνος συγγενούς συνδρόμου ανεμευλογιάς είναι μικρός (περίπου 0,4–2%), αλλά κλινικά σημαντικός. [8]
Μετά από έκθεση, η επικοινωνία με τον μαιευτήρα/θεράποντα δεν πρέπει να καθυστερήσει ώσπου να εκδοθεί μια IgG. Η πιθανή χορήγηση ειδικής ανοσοσφαιρίνης ή άλλων μέτρων εξαρτάται από το είδος έκθεσης, την ανοσία και τα ισχύοντα τοπικά πρωτόκολλα. Το CDC αναφέρει χορήγηση ειδικής ανοσοσφαιρίνης κατά προτίμηση το συντομότερο και μέχρι 10 ημέρες μετά την έκθεση σε επιλεγμένους υψηλού κινδύνου. [8]
Το ζωντανό εξασθενημένο εμβόλιο ανεμευλογιάς αντενδείκνυται στην εγκυμοσύνη. Για γυναίκες που εμβολιάζονται πριν από τη σύλληψη, οι οδηγίες CDC προβλέπουν αποφυγή εγκυμοσύνης για έναν μήνα μετά από κάθε δόση. [9]
9Έλεγχος ανοσίας σε υγειονομικούς και άλλους εργαζομένους
Σε εργαζομένους σε χώρους υγείας, η απουσία ανοσίας μπορεί να επιφέρει επαγγελματικό κίνδυνο αλλά και κίνδυνο μετάδοσης σε εγκύους, νεογνά και ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς. Η VZV IgG βοηθά όταν λείπει τεκμηρίωση προηγούμενης νόσησης ή εμβολιασμού. [5][6]
Ο ορολογικός έλεγχος πριν από εμβολιασμό ενδέχεται να είναι χρήσιμος, επειδή αρκετοί ενήλικες χωρίς σαφή ανάμνηση ανεμευλογιάς έχουν ήδη αντισώματα. Αντίθετα, στους πλήρως εμβολιασμένους υγειονομικούς ο επανέλεγχος IgG μετά τις δύο δόσεις γενικά δεν συνιστάται βάσει CDC, εξαιτίας των ψευδώς αρνητικών μεταεμβολιαστικών αποτελεσμάτων. [6]
Η αξιολόγηση της καταλληλότητας για εργασία μετά από έκθεση, η επιτήρηση για συμπτώματα και τυχόν περιορισμοί εργασίας ακολουθούν τα πρωτόκολλα ελέγχου λοιμώξεων του φορέα. Δεν καθορίζονται από έναν αριθμό IgG μεμονωμένα. [10]
10VZV IgG πριν από ανοσοκατασταλτική θεραπεία
Σε ασθενείς πριν από μεταμόσχευση, χημειοθεραπεία ή επιλεγμένες ανοσοτροποποιητικές θεραπείες, η αξιολόγηση προηγούμενης έκθεσης στον VZV μπορεί να συμβάλει στην προετοιμασία της φροντίδας. Η σημασία είναι μεγαλύτερη όταν το ιστορικό ανεμευλογιάς είναι αβέβαιο ή όταν σχεδιάζεται φαρμακευτική παρέμβαση που επηρεάζει ιδιαίτερα την κυτταρική ανοσία. [3][4]
Ένα θετικό IgG δεν σημαίνει ότι ο ανοσοκατεσταλμένος ασθενής δεν μπορεί να εμφανίσει ζωστήρα. Το αποτέλεσμα υποδηλώνει προηγούμενη ανοσολογική επαφή, όχι διατήρηση αποτελεσματικής ανοσολογικής επιτήρησης σε όλες τις θεραπευτικές συνθήκες.
Αρνητική IgG χωρίς άλλη τεκμηρίωση ανοσίας απαιτεί στοχευμένη αξιολόγηση της ευπάθειας. Ο εμβολιασμός με ζωντανό εμβόλιο ανεμευλογιάς δεν είναι κατάλληλος για κάθε ανοσοκατεσταλμένο ασθενή και πρέπει να σχεδιάζεται σε σχέση με το είδος και τον χρόνο έναρξης της θεραπείας. Δεν συνιστάται αυθαίρετη αλλαγή αγωγής με βάση την IgG. [3][8]
11Μετά από έκθεση σε ανεμευλογιά ή ενεργό ζωστήρα
Εάν υπάρχει πρόσφατη στενή επαφή με ασθενή που έχει ανεμευλογιά ή μεταδοτικό ζωστήρα, προέχει η άμεση εκτίμηση του είδους έκθεσης και των τεκμηρίων ανοσίας. Η VZV IgG μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν το ιστορικό δεν είναι σαφές και το αποτέλεσμα μπορεί να καθοδηγήσει τη διαχείριση. [2][5]
Σε άτομο χωρίς τεκμηριωμένη ανοσία, η αντιμετώπιση εξαρτάται από το αν μπορεί να εμβολιαστεί. Οι συστάσεις CDC προβλέπουν μεταεκθεσιακό εμβολιασμό ιδανικά μέσα σε 3–5 ημέρες σε επιλέξιμους ευπαθείς· σε άτομα υψηλού κινδύνου που δεν μπορούν να λάβουν ζωντανό εμβόλιο εξετάζεται ειδική προφύλαξη, σύμφωνα με το εφαρμοζόμενο πρωτόκολλο. [5][8]
Το αρνητικό IgG που λαμβάνεται αμέσως μετά την έκθεση δεν αποκλείει ότι ο ασθενής βρίσκεται ήδη στην επώαση. Η εμφάνιση αντισωμάτων ακολουθεί τη βιολογική πορεία της λοίμωξης· η εξέταση αυτή δεν αντικαθιστά την κλινική επιτήρηση.
12VZV IgG, VZV IgM και PCR: διαφορετικά διαγνωστικά ερωτήματα
Οι τρεις εξετάσεις είναι συμπληρωματικές, αλλά δεν είναι ισοδύναμες. Η IgG αξιολογεί κυρίως ανοσολογική μνήμη, η IgM έχει περιορισμένο επικουρικό ρόλο σε πρόσφατη λοίμωξη και η PCR αναζητά το ιικό DNA σε κατάλληλο κλινικό υλικό. [1][4]
| Εξέταση | Τι απαντά | Βασικός περιορισμός |
|---|---|---|
| VZV IgG | Υπάρχουν ενδείξεις προηγούμενης ανοσολογικής επαφής/ανοσίας; | Δεν αποδεικνύει ενεργό εξάνθημα ή ανοσία έναντι ζωστήρα. |
| VZV IgM | Υπάρχει ανιχνεύσιμη IgM αντίδραση; | Περιορισμένη ευαισθησία/ειδικότητα, χωρίς ασφαλή διαχωρισμό πρωτολοίμωξης και επανενεργοποίησης. |
| VZV PCR | Ανιχνεύεται DNA του VZV στη βλάβη; | Εξαρτάται από το κατάλληλο δείγμα και τη σωστή συλλογή του. |
Σε ενεργές φυσαλίδες ή κρούστες, όταν χρειάζεται επιβεβαίωση, η PCR δερματικής βλάβης αποτελεί την προτιμώμενη εργαστηριακή μέθοδο. Για λεπτομερή ανάλυση της άλλης ορολογικής εξέτασης δείτε VZV IgM – Ερμηνεία αποτελέσματος. [1]
13Γιατί δεν χρησιμοποιούμε τη VZV IgG για διάγνωση ζωστήρα
Ο έρπης ζωστήρας εμφανίζεται συνήθως μετά από επανενεργοποίηση ενός VZV που υπάρχει ήδη στον οργανισμό από παλαιότερη λοίμωξη. Γι’ αυτό στους περισσότερους ασθενείς με ενεργό ζωστήρα τα αντισώματα IgG ήταν ήδη θετικά πριν από την έναρξη του εξανθήματος. Η απλή ύπαρξή τους δεν αποδίδει αιτιολογικά τη νέα βλάβη στον VZV. [1][4]
Η ενεργός δερματική λοίμωξη μπορεί να απαιτεί διαφορική διάγνωση από HSV ή άλλα δερματολογικά αίτια. Η PCR από κύτταρα στη βάση της φυσαλίδας ή από κρούστα είναι πολύ καταλληλότερη για άμεση επιβεβαίωση. Σε τυπικές περιπτώσεις η διάγνωση μπορεί να είναι πρωτίστως κλινική. [1][4]
Ούτε ο αριθμός των IgG ούτε ένα μεμονωμένο αρνητικό IgM μπορεί να υποκαταστήσει αυτή τη διαδικασία. Περισσότερες πληροφορίες για τη νόσο περιλαμβάνονται στον χωριστό οδηγό Έρπης Ζωστήρας.
14Ορομετατροπή και επανάληψη δείγματος: πότε προσφέρουν πληροφορία
Σε ειδικές περιπτώσεις πρωτολοίμωξης, δύο δείγματα ορού σε διαφορετικά χρονικά σημεία μπορούν να αποκαλύψουν ορομετατροπή (αρχικά αρνητική και στη συνέχεια θετική IgG) ή σημαντική αύξηση αντισωμάτων. Ιστορικά, τετραπλάσια αύξηση σε ζεύγος ορών χρησιμοποιείται ως εργαστηριακό τεκμήριο πρόσφατης ανεμευλογιάς. [1][11]
Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή έχει ουσιαστικούς περιορισμούς: απαιτεί δεύτερο δείγμα, μπορεί να αποτύχει σε εμβολιασμένους ή ήδη ανοσοποιημένους, και δεν είναι πρακτική για άμεση απόφαση σε ύποπτο ενεργό εξάνθημα. Όταν υπάρχει δερματική βλάβη, προτιμάται PCR. [1][4]
Σε οριακή IgG χωρίς άμεση κλινική ανάγκη, το εργαστήριο ή ο θεράπων μπορεί να προτείνει επανάληψη μετά από κατάλληλο χρονικό διάστημα, ενδεχομένως 10–14 ημέρες αν διερευνάται νέα ορομετατροπή. Αυτό δεν αποτελεί υποχρεωτικό διάστημα για κάθε οριακή IgG και δεν πρέπει να καθυστερεί τη διαχείριση πρόσφατης έκθεσης εγκύου ή ανοσοκατεσταλμένου. [7]
15Δείγμα αίματος, προετοιμασία και διαδικασία
Η VZV IgG πραγματοποιείται συνήθως σε ορό από φλεβικό αίμα. Δεν απαιτείται νηστεία ειδικά για τον προσδιορισμό των αντισωμάτων. Εάν γίνονται ταυτόχρονα άλλες εξετάσεις, ενδέχεται να ισχύουν οι δικές τους προαναλυτικές οδηγίες. [7]
Σημαντικό για τη σωστή ερμηνεία είναι να αναφέρεται πρόσφατος εμβολιασμός, προηγούμενη ανεμευλογιά ή ζωστήρας, γνωστή έκθεση, τρέχουσα εγκυμοσύνη, ανοσοκατασταλτική θεραπεία, καθώς και πρόσφατη λήψη ανοσοσφαιρίνης ή παραγώγων αίματος. Αυτές οι πληροφορίες επηρεάζουν την κλινική αξία του αποτελέσματος. [7]
Ο χρόνος έκδοσης αποτελέσματος και οι όγκοι/συνθήκες διατήρησης εξαρτώνται από την πλατφόρμα και την οργάνωση του εργαστηρίου. Για τον λόγο αυτό δεν παρέχονται μη τεκμηριωμένοι ενιαίοι χρόνοι ή απαιτήσεις για όλες τις μεθόδους.
16Παραδείγματα εργαστηριακής ερμηνείας
Τα ακόλουθα παραδείγματα δείχνουν γιατί το ίδιο αποτέλεσμα δεν οδηγεί πάντα στην ίδια απόφαση:
17Συχνές ερωτήσεις
Θετική VZV IgG σημαίνει ότι έχω τώρα έρπητα ζωστήρα;
Όχι. Συνήθως δηλώνει προηγούμενη έκθεση ή εμβολιασμό· για ενεργή βλάβη, όπου χρειάζεται επιβεβαίωση, προτιμάται PCR.
Μπορώ να εμφανίσω ζωστήρα παρότι έχω θετική IgG;
Ναι. Ο ζωστήρας είναι επανενεργοποίηση λανθάνοντος VZV και εξαρτάται ιδιαίτερα από παράγοντες κυτταρικής ανοσίας.
Αρνητική IgG μετά από εμβολιασμό σημαίνει ότι απέτυχε το εμβόλιο;
Όχι κατ’ ανάγκη. Ορισμένες εμπορικές μέθοδοι δεν ανιχνεύουν επαρκώς τα χαμηλότερα επίπεδα αντισωμάτων μετά από εμβολιασμό. [5]
Χρειάζεται VZV IgG πριν από το εμβόλιο Shingrix;
Δεν απαιτείται έλεγχος ορολογικής ανοσίας ως ρουτίνα πριν από τον εμβολιασμό έναντι ζωστήρα στις προβλεπόμενες ομάδες. Το Shingrix δεν αντικαθιστά το εμβόλιο ανεμευλογιάς σε αποδεδειγμένα ευπαθή άτομα. [12]
Το υψηλό VZV IgG σημαίνει ισχυρότερη προστασία;
Δεν υπάρχει καθολική ποσοτική αντιστοιχία της τιμής IgG με την ατομική κλινική προστασία, ιδιαίτερα μεταξύ διαφορετικών μεθόδων.
Χρειάζεται νηστεία;
Όχι για τη VZV IgG ως μεμονωμένη εξέταση. Μπορεί να απαιτείται για άλλες εξετάσεις που θα γίνουν ταυτόχρονα.
Πότε έχει αξία η VZV IgG στην εγκυμοσύνη;
Όταν χρειάζεται τεκμηρίωση ανοσίας, ιδίως πριν από εγκυμοσύνη ή μετά από ουσιαστική έκθεση με άγνωστο ιστορικό. Μετά από έκθεση δεν πρέπει να καθυστερεί η επικοινωνία με τον γιατρό.
Μπορεί η IgG να εμφανιστεί θετική μετά από ανοσοσφαιρίνη;
Ναι, σε ορισμένες περιπτώσεις λόγω παθητικής μεταφοράς αντισωμάτων. Το ιστορικό πρόσφατης χορήγησης είναι σημαντικό για την ερμηνεία. [7]
18Τα βασικά συμπεράσματα της εξέτασης
- Η VZV IgG αποτελεί κυρίως εξέταση αξιολόγησης ανοσίας έναντι ανεμευλογιάς.
- Θετική IgG συνήθως υποστηρίζει προηγούμενη νόσηση ή ανοσολογική απάντηση στον εμβολιασμό, όχι ενεργό λοίμωξη.
- Αρνητική IgG χρειάζεται διαφορετική ερμηνεία σε ανεμβολίαστο άτομο και σε άτομο με δύο τεκμηριωμένες δόσεις ανεμευλογιάς.
- Η ορολογία δεν επιτρέπει ασφαλή πρόβλεψη κινδύνου ζωστήρα και δεν υποκαθιστά την PCR όταν υπάρχει ανάγκη επιβεβαίωσης ενεργού εξανθήματος.
- Μετά από έκθεση, ιδιαίτερα σε εγκυμοσύνη ή ανοσοκαταστολή, η κλινική διαχείριση πρέπει να είναι έγκαιρη.
Για περισσότερες γενικές πληροφορίες μπορείτε να δείτε τον οδηγό για τον ιό ανεμευλογιάς–ζωστήρα ή τον Κατάλογο Εξετάσεων.
Βιβλιογραφία – 12 επιστημονικές πηγές
- CDC. Laboratory Testing for Varicella-Zoster Virus (VZV). https://www.cdc.gov/chickenpox/php/laboratories/index.html
- CDC. Manual for the Surveillance of Vaccine-Preventable Diseases: Chapter 17, Varicella. https://www.cdc.gov/surv-manual/php/table-of-contents/chapter-17-varicella.html
- CDC. Pink Book: Chapter 22, Varicella. https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/chapter-22-varicella.html
- ARUP Consult. Varicella-Zoster Virus (VZV): Choose the Right Test. https://arupconsult.com/content/varicella-zoster-virus
- CDC. Varicella Vaccine Recommendations. https://www.cdc.gov/chickenpox/hcp/vaccine-considerations/index.html
- CDC. Varicella Vaccination for Specific Groups. https://www.cdc.gov/chickenpox/hcp/vaccine-considerations/specific-groups.html
- Mayo Clinic Laboratories. Varicella-Zoster Antibody, IgG, Serum – Test VZPG. https://www.mayocliniclabs.com/test-catalog/overview/34944
- CDC. Clinical Guidance for People at Risk for Severe Varicella. https://www.cdc.gov/chickenpox/hcp/clinical-guidance/index.html
- CDC. Guidelines for Vaccinating Pregnant Women. https://www.cdc.gov/vaccines-pregnancy/hcp/vaccination-guidelines/index.html
- CDC. Varicella-Zoster Virus: Infection Control in Healthcare Personnel. https://www.cdc.gov/shingles/hcp/infection-control/index.html
- CDC. Varicella 2024 Case Definition. https://ndc.services.cdc.gov/case-definitions/varicella-2024/
- CDC. Shingles Vaccine Recommendations. https://www.cdc.gov/shingles/hcp/vaccine-considerations/index.html

