27/Sep/2025

Παραθορμόνη (PTH) – Φιλικός Οδηγός για Ασθενείς

1) Τι είναι η Παραθορμόνη (PTH);

Γρήγορη Ματιά:
Η Παραθορμόνη (Parathyroid Hormone – PTH) είναι μια βασική ορμόνη που παράγεται από τους παραθυρεοειδείς αδένες – μικρούς αδένες που βρίσκονται πίσω από τον θυρεοειδή.
Έχει καθοριστική σημασία για τη ρύθμιση του ασβεστίου και του φωσφόρου στο αίμα, επηρεάζοντας:

την απελευθέρωση ασβεστίου από τα οστά,
την απορρόφηση ασβεστίου από το έντερο μέσω της βιταμίνης D,
και την επαναρρόφηση ασβεστίου/έκκριση φωσφόρου στα νεφρά.

Με απλά λόγια, η PTH είναι ο «ρυθμιστής» του ασβεστίου στον οργανισμό. Όταν το ασβέστιο στο αίμα πέφτει, η PTH αυξάνεται για να το επαναφέρει στα φυσιολογικά επίπεδα· όταν το ασβέστιο ανεβαίνει, η PTH μειώνεται. Αυτός ο μηχανισμός είναι απαραίτητος για υγιή οστά, μύες και νευρικό σύστημα.

Η μέτρηση της PTH γίνεται με απλή αιμοληψία και συνήθως συνοδεύεται από έλεγχο ασβεστίου, φωσφόρου και βιταμίνης D για πληρέστερη εικόνα.

2) Λειτουργία και Ρόλος στον Οργανισμό

Γιατί είναι σημαντική η PTH;
Η Παραθορμόνη είναι ο «συντονιστής» του μεταβολισμού του ασβεστίου και του φωσφόρου. Όταν το ασβέστιο του αίματος πέφτει κάτω από το φυσιολογικό, η PTH αυξάνεται για να το διορθώσει.
Δρα:

Στα οστά: διεγείρει την απελευθέρωση ασβεστίου ώστε να ανέβουν τα επίπεδα στο αίμα.
Στους νεφρούς: αυξάνει την επαναρρόφηση ασβεστίου και μειώνει την επαναρρόφηση φωσφόρου.
Στο έντερο (έμμεσα): ενεργοποιεί τη βιταμίνη D ώστε να βελτιώνεται η απορρόφηση ασβεστίου από την τροφή.

Με αυτόν τον τρόπο διατηρούνται σταθερά τα επίπεδα ασβεστίου και φωσφόρου, τα οποία είναι απαραίτητα για γερά οστά, σωστή μυϊκή λειτουργία και υγιές νευρικό σύστημα.

Η ισορροπία της PTH είναι τόσο σημαντική που ακόμη και μικρές μεταβολές της μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα όπως μυϊκούς σπασμούς, αδυναμία, καρδιακές αρρυθμίες ή οστικά προβλήματα.

3) Εξέταση PTH – Πότε γίνεται

Γρήγορη Ματιά:
Η εξέταση PTH είναι μια απλή αιμοληψία που μετρά τη συγκέντρωση της παραθορμόνης στο αίμα.
Ζητείται όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι ο οργανισμός δεν ρυθμίζει σωστά το ασβέστιο ή τον φώσφορο.

Διερεύνηση υπερπαραθυρεοειδισμού (π.χ. αυξημένο ασβέστιο).
Διερεύνηση υποπαραθυρεοειδισμού (π.χ. χαμηλό ασβέστιο).
Παρακολούθηση μετά από χειρουργική επέμβαση στους παραθυρεοειδείς.
Έλεγχο σε χρόνια νεφρική νόσο ή διαταραχές βιταμίνης D.

Προετοιμασία: Συνήθως δεν απαιτείται νηστεία, αλλά είναι καλό να ακολουθείτε τις οδηγίες του εργαστηρίου σας. Αν παίρνετε φάρμακα που επηρεάζουν το ασβέστιο (π.χ. λίθιο, διουρητικά, κορτικοστεροειδή), ενημερώστε τον/την γιατρό ή μικροβιολόγο σας.

Συχνά η εξέταση PTH συνδυάζεται με μέτρηση ολικού/ιονισμένου ασβεστίου, φωσφόρου και βιταμίνης D για να σχηματιστεί πλήρης εικόνα του μεταβολισμού του ασβεστίου.

4) Ερμηνεία Αποτελεσμάτων

Φυσιολογικές τιμές:
Στους περισσότερους ενήλικες κυμαίνονται περίπου στα 10–65 pg/ml (τα όρια διαφέρουν ανάλογα με το εργαστήριο).

Αυξημένες τιμές PTH μπορεί να υποδηλώνουν:

Πρωτοπαθή ή δευτεροπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό.
Χρόνια νεφρική νόσο με διαταραχή του ασβεστίου/φωσφόρου.
Έλλειψη βιταμίνης D ή δυσαπορρόφηση ασβεστίου.

Χαμηλές τιμές PTH συνδέονται συνήθως με:

Υποπαραθυρεοειδισμό (π.χ. μετά από χειρουργική αφαίρεση παραθυρεοειδών).
Υπερασβεστιαιμία από άλλες αιτίες (π.χ. κακοήθειες).
Υπερβολική πρόσληψη ασβεστίου ή βιταμίνης D.

Συμβουλή: Η ερμηνεία της PTH είναι πιο αξιόπιστη όταν συνδυάζεται με μετρήσεις ασβεστίου, φωσφόρου και βιταμίνης D. Συζητήστε τα αποτελέσματά σας με τον/την μικροβιολόγο ή ιατρό σας.

Σε κάθε περίπτωση, η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται εξατομικευμένα, λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικό, τα συμπτώματα και τα συνοδά ευρήματα.

5) Παράγοντες που επηρεάζουν την PTH

Τι μπορεί να ανεβάσει ή να κατεβάσει την PTH;
Η συγκέντρωση της παραθορμόνης στο αίμα δεν εξαρτάται μόνο από τους παραθυρεοειδείς. Επηρεάζεται και από άλλους παράγοντες:

Διατροφή: Πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D (χαμηλή πρόσληψη αυξάνει την PTH).
Νεφρική λειτουργία: Χρόνια νεφρική νόσος προκαλεί δευτεροπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό.
Φάρμακα: Λίθιο, κορτικοστεροειδή, διουρητικά, αντιεπιληπτικά μπορεί να μεταβάλλουν την PTH.
Ηλικία & ορμονικές καταστάσεις: Η εμμηνόπαυση, η εγκυμοσύνη, ή ενδοκρινικές παθήσεις επηρεάζουν την ισορροπία ασβεστίου–φωσφόρου.
Στάση σώματος/ώρα αιμοληψίας: Μικρές μεταβολές παρατηρούνται αν η αιμοληψία γίνει σε διαφορετική ώρα ή θέση.

Αν έχετε υψηλή ή χαμηλή PTH, ο/η γιατρός θα εξετάσει αυτούς τους παράγοντες πριν αποφασίσει για περαιτέρω έλεγχο ή θεραπεία.

Χρήσιμη συμβουλή: Καταγράψτε όλα τα φάρμακα/συμπληρώματα που λαμβάνετε και ενημερώστε τον/την μικροβιολόγο σας πριν την εξέταση για να αποφύγετε ψευδώς υψηλές ή χαμηλές τιμές.

6) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Χρειάζεται νηστεία για την εξέταση PTH;

Όχι, η μέτρηση της PTH δεν απαιτεί νηστεία. Ωστόσο, συνιστάται να έχετε αποφύγει λιπαρά γεύματα και έντονη σωματική δραστηριότητα πριν την αιμοληψία.
Αν κάνετε παράλληλα εξετάσεις όπως ασβέστιο ή φώσφορο, ακολουθήστε τις οδηγίες του εργαστηρίου.

Μπορεί η βιταμίνη D να επηρεάσει την PTH;

Ναι. Η έλλειψη βιταμίνης D είναι μια από τις πιο συχνές αιτίες δευτεροπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού.
Όταν η βιταμίνη D είναι χαμηλή, η PTH αυξάνεται για να διατηρήσει το ασβέστιο φυσιολογικό.
Η διόρθωση της βιταμίνης D μπορεί να επαναφέρει την PTH σε φυσιολογικά επίπεδα.

Σε ποιες περιπτώσεις χρειάζεται επανάληψη της εξέτασης;

Επανάληψη της PTH γίνεται όταν υπάρχουν μεταβαλλόμενα επίπεδα ασβεστίου, φώσφορου ή κλινικά συμπτώματα όπως οστικοί πόνοι, μυϊκές κράμπες, χρόνια νεφρική νόσος.
Ο/η γιατρός μπορεί να ζητήσει παρακολούθηση ανά τακτά διαστήματα για να αξιολογήσει τη θεραπεία ή την εξέλιξη μιας κατάστασης.

Ποια συμπτώματα μπορεί να συνδέονται με διαταραχές της PTH;

Αυξημένη PTH μπορεί να εκδηλωθεί με κόπωση, αδυναμία, αυξημένη οστική ευθραυστότητα, πέτρες στα νεφρά.
Χαμηλή PTH μπορεί να προκαλέσει μυϊκές κράμπες, μούδιασμα στα άκρα, σπασμούς ή χαμηλό ασβέστιο στο αίμα.
Αν έχετε τέτοια συμπτώματα, μιλήστε με τον/την μικροβιολόγο ή ενδοκρινολόγο σας.

Μπορώ να κάνω κάτι για να βελτιώσω τα επίπεδα της PTH μου;

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία. Σε ήπιες περιπτώσεις έλλειψης βιταμίνης D, αρκεί η διατροφική ενίσχυση ή συμπλήρωμα.
Σε υπερπαραθυρεοειδισμό μπορεί να χρειαστεί φαρμακευτική ή χειρουργική αντιμετώπιση.
Ο/η γιατρός σας θα καθορίσει το κατάλληλο πλάνο.

Επηρεάζει η εγκυμοσύνη την PTH;

Ναι, οι φυσιολογικές τιμές PTH μπορεί να είναι λίγο διαφορετικές στην εγκυμοσύνη λόγω αλλαγών στο ασβέστιο και τη βιταμίνη D.
Η αξιολόγηση γίνεται πάντα από εξειδικευμένο ιατρό.

Στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας εκτελούμε αξιόπιστα τη μέτρηση Παραθορμόνης (PTH) και σχετικών εξετάσεων.

Κλείστε Ραντεβού
Δείτε Όλες τις Εξετάσεις

📞 +30-22310-66841 | Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

7) Βιβλιογραφία & Πηγές

Παραθορμόνη-PTH-Οδηγός-Ασθενών-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

11/Sep/2025

🧬 Παραθορμόνη (PTH) – Φιλικός Οδηγός για Ασθενείς

📑 Περιεχόμενα

1️⃣ Τι είναι η Παραθορμόνη (PTH);
2️⃣ Γιατί γίνεται η εξέταση PTH;
3️⃣ Πώς γίνεται η εξέταση;
4️⃣ Φυσιολογικές τιμές
5️⃣ Υψηλή PTH – Τι σημαίνει;
6️⃣ Χαμηλή PTH – Τι σημαίνει;
7️⃣ PTH και Διατροφή
8️⃣ Πρακτικές συμβουλές
9️⃣ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1️⃣ Τι είναι η Παραθορμόνη (PTH);

Η Παραθορμόνη (PTH) είναι μία ορμόνη που παράγεται από τους παραθυρεοειδείς αδένες,
μικρούς αλλά πολύ σημαντικούς αδένες που βρίσκονται στον λαιμό, δίπλα στον θυρεοειδή.
Ο βασικός ρόλος της PTH είναι να ρυθμίζει τα επίπεδα ασβεστίου, φωσφόρου
και βιταμίνης D στο σώμα. Μέσω αυτής της ρύθμισης, η PTH εξασφαλίζει την υγεία των οστών,
τη σωστή λειτουργία των μυών και των νεύρων.

👉 Χωρίς την ισορροπία της PTH, το ασβέστιο δεν μπορεί να διατηρηθεί σε φυσιολογικά επίπεδα,
με αποτέλεσμα σοβαρά προβλήματα υγείας.

2️⃣ Γιατί γίνεται η εξέταση PTH;

Η μέτρηση της PTH στο αίμα μπορεί να ζητηθεί όταν υπάρχουν:

Ασυνήθιστα επίπεδα ασβεστίου (πολύ υψηλά ή πολύ χαμηλά).
Υποψία υπερπαραθυρεοειδισμού ή υποπαραθυρεοειδισμού.
Νεφρική νόσος ή χρόνια νεφρική ανεπάρκεια.
Οστικά προβλήματα, όπως οστεοπόρωση.
Παρακολούθηση ασθενών που λαμβάνουν θεραπεία με βιταμίνη D ή φάρμακα για τα οστά.

3️⃣ Πώς γίνεται η εξέταση;

Η εξέταση παραθορμόνης γίνεται με απλή αιμοληψία. Συνήθως προτείνεται η λήψη αίματος το πρωί,
ενώ η νηστεία δεν είναι πάντα απαραίτητη. Ωστόσο, αν παράλληλα ελέγχονται δείκτες όπως
ασβέστιο, φώσφορος και βιταμίνη D,
μπορεί να χρειαστεί να παραμείνετε νηστικοί 8–12 ώρες.
Ο γιατρός ή το εργαστήριο θα σας δώσει σαφείς οδηγίες.

4️⃣ Φυσιολογικές τιμές

Οι φυσιολογικές τιμές της PTH κυμαίνονται συνήθως μεταξύ:

10 – 65 pg/mL

Το εύρος μπορεί να διαφέρει ελαφρώς ανάλογα με το εργαστήριο και την τεχνική μέτρησης.
Η ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με το ασβέστιο και άλλες εξετάσεις.

5️⃣ Υψηλή PTH – Τι σημαίνει;

Η αύξηση της παραθορμόνης (υπερπαραθυρεοειδισμός) μπορεί να οφείλεται σε:

Παραθυρεοειδικό αδένωμα (καλοήθης όγκος).
Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια.
Έλλειψη βιταμίνης D.
Δευτεροπαθείς μεταβολικές διαταραχές.

Συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν κόπωση, μυϊκή αδυναμία, οστικούς πόνους,
συχνές πέτρες στα νεφρά και σε σοβαρές περιπτώσεις οστεοπόρωση.

6️⃣ Χαμηλή PTH – Τι σημαίνει;

Η μείωση της παραθορμόνης (υποπαραθυρεοειδισμός) μπορεί να εμφανιστεί μετά από χειρουργική
επέμβαση στον θυρεοειδή ή τους παραθυρεοειδείς, σε αυτοάνοσες παθήσεις ή σε σπάνιες γενετικές
διαταραχές. Χαμηλή PTH προκαλεί υποασβεστιαιμία, που οδηγεί σε μυϊκούς σπασμούς,
κράμπες, μούδιασμα γύρω από το στόμα ή στα άκρα και σε σοβαρές περιπτώσεις σπασμούς.

7️⃣ PTH και Διατροφή

Αν και η PTH είναι ορμόνη και δεν ρυθμίζεται άμεσα από τη διατροφή, οι τροφές που καταναλώνουμε
επηρεάζουν τα επίπεδα ασβεστίου και φωσφόρου, τα οποία με τη σειρά τους επηρεάζουν την έκκριση PTH.
Η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου (γαλακτοκομικά, πράσινα λαχανικά) και βιταμίνης D
(έκθεση στον ήλιο, λιπαρά ψάρια) βοηθούν στη διατήρηση ισορροπίας. Σε νεφροπαθείς, η πρόσληψη
φωσφόρου πρέπει να ελέγχεται.

8️⃣ Πρακτικές συμβουλές

Ακολουθήστε τις οδηγίες του γιατρού για εξετάσεις αίματος και παρακολούθηση.
Μην παραμελείτε συμπτώματα όπως μυϊκούς σπασμούς, κόπωση ή οστικούς πόνους.
Διατηρήστε ισορροπημένη διατροφή με αρκετό ασβέστιο και βιταμίνη D.
Αν έχετε νεφρική ανεπάρκεια, συζητήστε με νεφρολόγο για τον έλεγχο της PTH.

🔟 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) – Παραθορμόνη (PTH)

Χρειάζεται νηστεία για την εξέταση PTH;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η μέτρηση της παραθορμόνης (PTH) δεν απαιτεί αυστηρή νηστεία. Ωστόσο, αρκετοί γιατροί προτείνουν η εξέταση να γίνεται πρωινές ώρες και με άδειο στομάχι, γιατί τα επίπεδα μπορεί να παρουσιάζουν διακυμάνσεις μέσα στην ημέρα. Αν ζητηθεί ταυτόχρονα και μέτρηση ασβεστίου, φωσφόρου ή βιταμίνης D, τότε συνήθως συνιστάται νηστεία 8–12 ωρών. Για το πιο αξιόπιστο αποτέλεσμα, ακολουθήστε πάντα τις οδηγίες του γιατρού ή του εργαστηρίου όπου θα κάνετε την εξέταση.

Ποια είναι τα φυσιολογικά επίπεδα PTH;

Οι φυσιολογικές τιμές της παραθορμόνης στο αίμα κυμαίνονται συνήθως από 10 έως 65 pg/mL, αν και τα ακριβή όρια μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με το εργαστήριο και τη μέθοδο μέτρησης. Τιμές εντός αυτού του εύρους θεωρούνται φυσιολογικές, αλλά η ερμηνεία τους γίνεται πάντα σε συνδυασμό με άλλες εξετάσεις, όπως ασβέστιο, φώσφορο και βιταμίνη D. Ακόμα και μικρές αποκλίσεις μπορεί να έχουν κλινική σημασία, οπότε είναι σημαντικό να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για την τελική αξιολόγηση.

Τι σημαίνει υψηλή PTH;

Η υψηλή παραθορμόνη (PTH) μπορεί να υποδηλώνει υπερπαραθυρεοειδισμό. Ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός προκαλείται συνήθως από καλοήθη όγκο (αδένωμα) σε έναν από τους παραθυρεοειδείς αδένες, ενώ ο δευτεροπαθής συνδέεται με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια ή έλλειψη βιταμίνης D. Υψηλή PTH μπορεί να οδηγήσει σε υπερασβεστιαιμία, που συνοδεύεται από συμπτώματα όπως κόπωση, μυϊκή αδυναμία, πέτρες στα νεφρά, οστεοπόρωση και πόνους στα οστά. Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται έλεγχος και καθοδήγηση από ενδοκρινολόγο ή νεφρολόγο.

Τι σημαίνει χαμηλή PTH;

Η χαμηλή παραθορμόνη (PTH) υποδηλώνει συνήθως υποπαραθυρεοειδισμό. Αυτός μπορεί να εμφανιστεί μετά από χειρουργική επέμβαση στον θυρεοειδή ή στους παραθυρεοειδείς αδένες, λόγω αυτοάνοσων νοσημάτων ή σπάνιων γενετικών αιτιών. Η χαμηλή PTH οδηγεί σε υποασβεστιαιμία, που προκαλεί μυϊκούς σπασμούς, κράμπες, μουδιάσματα γύρω από το στόμα ή στα άκρα και σε σοβαρές περιπτώσεις σπασμούς. Η θεραπεία περιλαμβάνει συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D, καθώς και τακτική παρακολούθηση από ειδικό.

Ποια είναι η σχέση της PTH με τη βιταμίνη D;

Η παραθορμόνη και η βιταμίνη D συνεργάζονται στενά για τη ρύθμιση του ασβεστίου. Η PTH διεγείρει τους νεφρούς να μετατρέπουν τη βιταμίνη D στην ενεργή της μορφή, η οποία αυξάνει την απορρόφηση του ασβεστίου από το έντερο. Έτσι, αν τα επίπεδα βιταμίνης D είναι χαμηλά, η PTH αυξάνεται για να διατηρήσει το ασβέστιο εντός φυσιολογικών ορίων. Αυτή η ισορροπία είναι καθοριστική για την υγεία των οστών, των μυών και του νευρικού συστήματος, γι’ αυτό οι εξετάσεις PTH συνδυάζονται συχνά με έλεγχο βιταμίνης D.

Χρειάζεται νηστεία για την εξέταση PTH;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η μέτρηση της παραθορμόνης (PTH) δεν απαιτεί αυστηρή νηστεία. Ωστόσο, αρκετοί γιατροί προτείνουν η εξέταση να γίνεται πρωινές ώρες και με άδειο στομάχι, γιατί τα επίπεδα μπορεί να παρουσιάζουν διακυμάνσεις μέσα στην ημέρα. Αν ζητηθεί ταυτόχρονα και μέτρηση ασβεστίου, φωσφόρου ή βιταμίνης D, τότε συνήθως συνιστάται νηστεία 8–12 ωρών. Για το πιο αξιόπιστο αποτέλεσμα, ακολουθήστε πάντα τις οδηγίες του γιατρού ή του εργαστηρίου όπου θα κάνετε την εξέταση.

Ποια είναι τα φυσιολογικά επίπεδα PTH;

Οι φυσιολογικές τιμές της παραθορμόνης στο αίμα κυμαίνονται συνήθως από 10 έως 65 pg/mL, αν και τα ακριβή όρια μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με το εργαστήριο και τη μέθοδο μέτρησης. Τιμές εντός αυτού του εύρους θεωρούνται φυσιολογικές, αλλά η ερμηνεία τους γίνεται πάντα σε συνδυασμό με άλλες εξετάσεις, όπως ασβέστιο, φώσφορο και βιταμίνη D. Ακόμα και μικρές αποκλίσεις μπορεί να έχουν κλινική σημασία, οπότε είναι σημαντικό να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για την τελική αξιολόγηση.

Τι σημαίνει υψηλή PTH;

Η υψηλή παραθορμόνη (PTH) μπορεί να υποδηλώνει υπερπαραθυρεοειδισμό. Ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός προκαλείται συνήθως από καλοήθη όγκο (αδένωμα) σε έναν από τους παραθυρεοειδείς αδένες, ενώ ο δευτεροπαθής συνδέεται με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια ή έλλειψη βιταμίνης D. Υψηλή PTH μπορεί να οδηγήσει σε υπερασβεστιαιμία, που συνοδεύεται από συμπτώματα όπως κόπωση, μυϊκή αδυναμία, πέτρες στα νεφρά, οστεοπόρωση και πόνους στα οστά. Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται έλεγχος και καθοδήγηση από ενδοκρινολόγο ή νεφρολόγο.

Τι σημαίνει χαμηλή PTH;

Η χαμηλή παραθορμόνη (PTH) υποδηλώνει συνήθως υποπαραθυρεοειδισμό. Αυτός μπορεί να εμφανιστεί μετά από χειρουργική επέμβαση στον θυρεοειδή ή στους παραθυρεοειδείς αδένες, λόγω αυτοάνοσων νοσημάτων ή σπάνιων γενετικών αιτιών. Η χαμηλή PTH οδηγεί σε υποασβεστιαιμία, που προκαλεί μυϊκούς σπασμούς, κράμπες, μουδιάσματα γύρω από το στόμα ή στα άκρα και σε σοβαρές περιπτώσεις σπασμούς. Η θεραπεία περιλαμβάνει συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D, καθώς και τακτική παρακολούθηση από ειδικό.

Ποια είναι η σχέση της PTH με τη βιταμίνη D;

Η παραθορμόνη και η βιταμίνη D συνεργάζονται στενά για τη ρύθμιση του ασβεστίου. Η PTH διεγείρει τους νεφρούς να μετατρέπουν τη βιταμίνη D στην ενεργή της μορφή, η οποία αυξάνει την απορρόφηση του ασβεστίου από το έντερο. Έτσι, αν τα επίπεδα βιταμίνης D είναι χαμηλά, η PTH αυξάνεται για να διατηρήσει το ασβέστιο εντός φυσιολογικών ορίων. Αυτή η ισορροπία είναι καθοριστική για την υγεία των οστών, των μυών και του νευρικού συστήματος, γι’ αυτό οι εξετάσεις PTH συνδυάζονται συχνά με έλεγχο βιταμίνης D.

⚠️ Το παρόν άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την ιατρική συμβουλή.
Συζητήστε με τον γιατρό σας για εξατομικευμένη καθοδήγηση.

🔎 Θέλετε περισσότερες πληροφορίες για την εξέταση PTH;

Η μέτρηση Παραθορμόνης (PTH) αξιολογείται πάντα μαζί με
Ασβέστιο,
Φώσφορο και
Βιταμίνη D.
Χρήσιμος είναι επίσης ο έλεγχος Μαγνησίου,
Ουρίας και
Κρεατινίνης για εκτίμηση νεφρικής λειτουργίας.

👉 Δείτε περισσότερα εδώ

✍️ Μικροβιολογικό Λαμίας – mikrobiologikolamia.gr

📑 Θέλετε περισσότερες πληροφορίες;

Δείτε τον πλήρη Κατάλογο Εξετάσεων στο
Μικροβιολογικό Λαμίας – mikrobiologikolamia.gr,
με όλες τις απαραίτητες εξετάσεις για την παρακολούθηση της υγείας σας.

📌 Δείτε τον Κατάλογο Εξετάσεων

Παντελής Αναγνωστόπουλος

27/May/2025

🔍 Τι είναι η παραθορμόνη;

Η παραθορμόνη (PTH) είναι μια ορμόνη που εκκρίνεται από τους παραθυρεοειδείς αδένες, τέσσερις μικρούς αδένες που βρίσκονται πίσω από τον θυρεοειδή. Ο βασικός της ρόλος είναι να ρυθμίζει τα επίπεδα ασβεστίου και φωσφόρου στο αίμα και τα οστά.

🧬 Πώς λειτουργεί η PTH;

Η παραθορμόνη ενεργοποιείται όταν το επίπεδο του ιονισμένου ασβεστίου στο αίμα μειώνεται. Η ορμόνη αυξάνει το ασβέστιο με τους εξής τρόπους:

✅ Στους νεφρούς: Μειώνει την αποβολή ασβεστίου μέσω των ούρων
✅ Στο έντερο: Ενισχύει την απορρόφηση ασβεστίου μέσω της ενεργοποίησης της βιταμίνης D
✅ Στα οστά: Αυξάνει την απορρόφηση ασβεστίου από τον οστικό ιστό (οστική αποδόμηση)

Αντίστοιχα, μειώνει τα επίπεδα φωσφόρου αυξάνοντας την αποβολή του από τα νεφρά.

⚖️ Ισορροπία Ασβεστίου – PTH – Βιταμίνης D

Η PTH συνεργάζεται στενά με:

Τη βιταμίνη D (25(OH)D): για εντερική απορρόφηση ασβεστίου
Την καλσιτονίνη: ορμόνη του θυρεοειδούς που έχει αντίθετη δράση
Το ασβέστιο και το φώσφορο: για τη διατήρηση οστικής υγείας

🧪 Πότε ζητείται η εξέταση παραθορμόνης;

Η μέτρηση της PTH στο αίμα ζητείται όταν:

📉 Υπάρχει υποασβεστιαιμία (χαμηλό ασβέστιο)
📈 Υπάρχει υπερασβεστιαιμία (υψηλό ασβέστιο)
🦴 Υποψία παραθυρεοειδικών διαταραχών
🧬 Υποψία νεφρικής ανεπάρκειας
☀️ Εκτίμηση βιταμίνης D

📈 Φυσιολογικές τιμές PTH

Επίπεδα PTH	Φυσιολογικά Όρια
pg/mL	15 – 65 pg/mL
pmol/L	1.6 – 6.9 pmol/L

🔎 Η τιμή πρέπει να ερμηνεύεται σε συνδυασμό με το ασβέστιο και τη βιταμίνη D.

🔺 Αυξημένη παραθορμόνη – Τι σημαίνει;

📌 Υπερπαραθυρεοειδισμός

Πρωτοπαθής: Υπερλειτουργία των παραθυρεοειδών → αυξημένη PTH και ασβέστιο
Δευτεροπαθής: Απόκριση σε χαμηλό ασβέστιο ή χαμηλή βιταμίνη D
Τριτοπαθής: Μακροχρόνια διέγερση → αυτόνομη παραγωγή PTH
⚠️ Αίτια αυξημένης PTH
- Όγκοι παραθυρεοειδών (αδένωμα)
- Χρόνια νεφρική νόσος (CKD)
- Βιταμίνη D ↓
- Οστεομαλακία
- Σύνδρομο FHH (οικογενής υπερασβεστιαιμία)
🧠 Συμπτώματα αυξημένης PTH
- Κόπωση, κατάθλιψη
- Πόνοι στα οστά και στις αρθρώσεις
- Συχνή ούρηση (πολυουρία)
- Νεφρολιθίαση
- Δυσκοιλιότητα
- Υπέρταση
🔻 Χαμηλή παραθορμόνη – Τι σημαίνει;
📌 Υποπαραθυρεοειδισμός
Κατάσταση με ανεπαρκή έκκριση PTH, οδηγεί σε υποασβεστιαιμία.
⚠️ Αίτια χαμηλής PTH
- Χειρουργική αφαίρεση θυρεοειδούς ή παραθυρεοειδών
- Αυτοάνοσα νοσήματα
- Γενετικά σύνδρομα (π.χ. DiGeorge)
- Μεταλλάξεις στο γονίδιο του υποδοχέα ασβεστίου
- Χρόνια υπομαγνησιαιμία
🧠 Συμπτώματα χαμηλής PTH
- Μυϊκές κράμπες
- Παραισθησίες (μουδιάσματα)
- Τετανία
- Καρδιακές αρρυθμίες
- Επιληπτικές κρίσεις (σε σοβαρές περιπτώσεις)
🧪 Συσχετισμός με βιταμίνη D
Η χαμηλή βιταμίνη D οδηγεί σε δευτεροπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό, όπου η PTH αυξάνεται για να αντισταθμίσει την έλλειψη εντερικής απορρόφησης ασβεστίου.
Η αποκατάσταση της βιταμίνης D οδηγεί σε μείωση της PTH.
🧠 PTH και Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ)
Σε χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, η PTH συχνά αυξάνεται λόγω:
- Μειωμένης αποβολής φωσφόρου
- Μειωμένης σύνθεσης καλσιτριόλης (ενεργής βιταμίνης D)
- Αντίστασης των ιστών στην PTH
🔄 Προκαλεί νεφρογενή οστεοδυστροφία.
🩺 Θεραπεία διαταραχών PTH
Για υπερπαραθυρεοειδισμό:
- Χειρουργική αφαίρεση αδενώματος (παραθυρεοειδεκτομή)
- Ανταγωνιστές ασβεστίου (Cinacalcet)
- Αντιφωσφορικά
- Βιταμίνη D (σε δευτεροπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό)
Για υποπαραθυρεοειδισμό:
- Συμπλήρωση ασβεστίου
- Βιταμίνη D (καλσιτριόλη)
- PTH αναλόγους (σε ανθεκτικές περιπτώσεις)
  🤔 FAQ (Συχνές Ερωτήσεις)
  🔹 Τι είναι η παραθορμόνη;
  Ορμόνη που ρυθμίζει το ασβέστιο και τον φώσφορο στο αίμα, εκκρίνεται από τους παραθυρεοειδείς αδένες.
  🔹 Πότε ανεβαίνει η PTH;
  Σε χαμηλό ασβέστιο, χαμηλή βιταμίνη D, χρόνια νεφρική νόσο, ή αδένωμα παραθυρεοειδών.
  🔹 Είναι επικίνδυνη η υψηλή PTH;
  Ναι, καθώς οδηγεί σε απώλεια οστικής μάζας, νεφρολιθίαση και υπερασβεστιαιμία.
  🔹 Πώς αντιμετωπίζεται ο υπερπαραθυρεοειδισμός;
  Με φαρμακευτική αγωγή ή χειρουργική αφαίρεση των παραθυρεοειδών (αν υπάρχει όγκος).
  ❓ Συχνές Ερωτήσεις για την Παραθορμόνη (PTH)
  🔹 Τι είναι η παραθορμόνη (PTH);
  Η παραθορμόνη είναι μια ορμόνη που εκκρίνεται από τους παραθυρεοειδείς αδένες και ρυθμίζει τα επίπεδα ασβεστίου και φωσφόρου στο αίμα. Είναι κρίσιμη για την υγεία των οστών και των νεφρών.
  🔹 Ποια είναι η φυσιολογική τιμή παραθορμόνης;
  Οι φυσιολογικές τιμές κυμαίνονται συνήθως από 15 έως 65 pg/mL, αλλά ενδέχεται να διαφέρουν ανάλογα με το εργαστήριο και τη μονάδα μέτρησης.
  🔹 Τι σημαίνει αυξημένη PTH;
  Η αυξημένη PTH μπορεί να σημαίνει:
  - Πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός (π.χ. αδένωμα)
  - Δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός (χαμηλό ασβέστιο/βιταμίνη D)
  - Χρόνια νεφρική νόσος
  🔹 Τι προκαλεί χαμηλή παραθορμόνη;
  Χαμηλή PTH μπορεί να οφείλεται σε:
  - Υποπαραθυρεοειδισμό (μετά από χειρουργείο ή αυτοάνοσο νόσημα)
  - Έλλειψη μαγνησίου
  - Γενετικά σύνδρομα (π.χ. DiGeorge)
  🔹 Τι συμπτώματα δίνει η υψηλή παραθορμόνη;
  - Οστικοί πόνοι
  - Αδυναμία, κόπωση
  - Πολυουρία και αφυδάτωση
  - Νεφρολιθίαση
  - Υπέρταση
  🔹 Πώς αντιμετωπίζεται η διαταραχή PTH;
  Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία:
  - Χειρουργική αφαίρεση παραθυρεοειδών (όταν υπάρχει αδένωμα)
  - Φαρμακευτική αγωγή (Cinacalcet, βιταμίνη D, ασβέστιο)
  - Ρύθμιση υποκείμενων καταστάσεων (π.χ. νεφρική νόσος)
  🔹 Η PTH σχετίζεται με τη βιταμίνη D;
  Ναι. Η χαμηλή βιταμίνη D μειώνει την απορρόφηση ασβεστίου → αύξηση της PTH (δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός).
  🔹 Μπορεί να αυξηθεί η PTH με φυσιολογικό ασβέστιο;
  Ναι. Αυτή η κατάσταση ονομάζεται “κανονικοασβεστιαιμικός υπερπαραθυρεοειδισμός” και μπορεί να είναι πρόδρομη μορφή πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού.
  ☀️ Γιατί αυξάνεται η PTH όταν πέφτει η βιταμίνη D;
  Η βιταμίνη D είναι απαραίτητη για την απορρόφηση ασβεστίου από το έντερο. Όταν υπάρχει ανεπάρκεια βιταμίνης D:
  1. 🔽 Μειώνεται η απορρόφηση ασβεστίου από τις τροφές
  2. 🔻 Το επίπεδο ασβεστίου στο αίμα μειώνεται (υποασβεστιαιμία)
  3. 🧠 Ο οργανισμός ανιχνεύει αυτή τη μείωση και ενεργοποιεί τους παραθυρεοειδείς αδένες
  4. ⬆️ Οι παραθυρεοειδείς εκκρίνουν περισσότερη PTH
  5. ⚖️ Η PTH προσπαθεί να διορθώσει το ασβέστιο:
    - Αυξάνει την οστική απορρόφηση (απελευθέρωση ασβεστίου από τα οστά)
    - Ενισχύει την επαναρρόφηση ασβεστίου στα νεφρά
    - Διεγείρει τη μετατροπή της βιταμίνης D στην ενεργή της μορφή (καλσιτριόλη) στους νεφρούς
  🔁 Ονομάζεται: Δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός
  Αυτή η κατάσταση όπου η PTH αυξάνεται αντιδραστικά λόγω έλλειψης βιταμίνης D (ή χρόνιας νεφρικής νόσου), χωρίς να υπάρχει όγκος στους παραθυρεοειδείς, ονομάζεται:
  Δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός
  📌 Συμπέρασμα:
  - Χαμηλή βιταμίνη D → λιγότερο ασβέστιο από το έντερο → ⬆️ PTH
  - Η αύξηση της PTH προσπαθεί να αντισταθμίσει το χαμηλό ασβέστιο
  - Αν δεν αποκατασταθεί η βιταμίνη D, η PTH παραμένει χρόνια αυξημένη και προκαλεί απώλεια οστικής μάζας
- 📚 Βιβλιογραφία
  1. Bilezikian JP, Bandeira L, Khan A, Cusano NE.
    Hyperparathyroidism. Lancet. 2018;391(10116):168-178.
    https://doi.org/10.1016/S0140-6736(17)31430-7
  2. Silverberg SJ, Rubin MR, Faiman C, Peacock M.
    Primary hyperparathyroidism and vitamin D deficiency: clinical and therapeutic implications. J Bone Miner Res.
    https://doi.org/10.1359/jbmr.070604
  3. Khan AA, Hanley DA, Rizzoli R, Bollerslev J, et al.
    Primary hyperparathyroidism: review and guidelines from the Third International Workshop. J Clin Endocrinol Metab. 2009.
    https://doi.org/10.1210/jc.2008-1763
  4. Shoback D.
    Hypoparathyroidism. N Engl J Med. 2008;359:391–403.
    https://doi.org/10.1056/NEJMra071092
  5. European Society of Endocrinology Clinical Practice Guidelines (2022).
    Management of chronic hypoparathyroidism in adults.
    https://www.ese-hormones.org
  6. Mayo Clinic Laboratories.
    Parathyroid Hormone (PTH) Testing Overview.
    https://www.mayocliniclabs.com
  7. UpToDate – Parathyroid hormone disorders overview.
    https://www.uptodate.com

Παραθορμόνη (PTH) – Φιλικός Οδηγός για Ασθενείς

1) Τι είναι η Παραθορμόνη (PTH);

2) Λειτουργία και Ρόλος στον Οργανισμό

3) Εξέταση PTH – Πότε γίνεται

4) Ερμηνεία Αποτελεσμάτων

5) Παράγοντες που επηρεάζουν την PTH

6) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

7) Βιβλιογραφία & Πηγές

🧬 Παραθορμόνη (PTH) – Φιλικός Οδηγός για Ασθενείς

1️⃣ Τι είναι η Παραθορμόνη (PTH);

2️⃣ Γιατί γίνεται η εξέταση PTH;

3️⃣ Πώς γίνεται η εξέταση;

4️⃣ Φυσιολογικές τιμές

5️⃣ Υψηλή PTH – Τι σημαίνει;

6️⃣ Χαμηλή PTH – Τι σημαίνει;

7️⃣ PTH και Διατροφή

8️⃣ Πρακτικές συμβουλές

🔟 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) – Παραθορμόνη (PTH)

🔎 Θέλετε περισσότερες πληροφορίες για την εξέταση PTH;

✍️ Μικροβιολογικό Λαμίας – mikrobiologikolamia.gr

📑 Θέλετε περισσότερες πληροφορίες;

🔍 Τι είναι η παραθορμόνη;

🧬 Πώς λειτουργεί η PTH;

⚖️ Ισορροπία Ασβεστίου – PTH – Βιταμίνης D

🧪 Πότε ζητείται η εξέταση παραθορμόνης;

📈 Φυσιολογικές τιμές PTH

🔺 Αυξημένη παραθορμόνη – Τι σημαίνει;

📌 Υπερπαραθυρεοειδισμός

⚠️ Αίτια αυξημένης PTH

🧠 Συμπτώματα αυξημένης PTH

🔻 Χαμηλή παραθορμόνη – Τι σημαίνει;

📌 Υποπαραθυρεοειδισμός

⚠️ Αίτια χαμηλής PTH

🧠 Συμπτώματα χαμηλής PTH

🧪 Συσχετισμός με βιταμίνη D

🧠 PTH και Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ)

🩺 Θεραπεία διαταραχών PTH

Για υπερπαραθυρεοειδισμό:

Για υποπαραθυρεοειδισμό:

🤔 FAQ (Συχνές Ερωτήσεις)

🔹 Τι είναι η παραθορμόνη;

🔹 Πότε ανεβαίνει η PTH;

🔹 Είναι επικίνδυνη η υψηλή PTH;

🔹 Πώς αντιμετωπίζεται ο υπερπαραθυρεοειδισμός;

❓ Συχνές Ερωτήσεις για την Παραθορμόνη (PTH)

🔹 Τι είναι η παραθορμόνη (PTH);

🔹 Ποια είναι η φυσιολογική τιμή παραθορμόνης;

🔹 Τι σημαίνει αυξημένη PTH;

🔹 Τι προκαλεί χαμηλή παραθορμόνη;

🔹 Τι συμπτώματα δίνει η υψηλή παραθορμόνη;

🔹 Πώς αντιμετωπίζεται η διαταραχή PTH;

🔹 Η PTH σχετίζεται με τη βιταμίνη D;

🔹 Μπορεί να αυξηθεί η PTH με φυσιολογικό ασβέστιο;

☀️ Γιατί αυξάνεται η PTH όταν πέφτει η βιταμίνη D;

🔁 Ονομάζεται: Δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός

📌 Συμπέρασμα:

📚 Βιβλιογραφία

Το Εργαστήριό μας

Social Networks

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Επικοινωνία