02/Jul/2025

🩺 Μεταβολικό Σύνδρομο: Ιατρικός Οδηγός με Έμφαση σε Ινσουλινοαντίσταση, και Λιπώδες Ήπαρ

1. Εισαγωγή

Το μεταβολικό σύνδρομο (MetS) αποτελεί μία σύγχρονη μεταβολική διαταραχή με παγκόσμια εξάπλωση, η οποία χαρακτηρίζεται από τη συνύπαρξη ινσουλινοαντίστασης, κοιλιακής παχυσαρκίας, δυσλιπιδαιμίας, υπέρτασης και διαταραγμένης γλυκαιμίας. Πρόκειται για ένα σύνδρομο με σημαντική προγνωστική αξία για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (ΣΔΤ2), καρδιαγγειακή νόσο, μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος (NAFLD) και νεφρικές επιπλοκές.

Η διάγνωση δεν βασίζεται σε μία και μόνο εξέταση, αλλά στη συνεκτίμηση κλινικών, βιοχημικών και ανθρωπομετρικών παραμέτρων. Στο παρόν άρθρο εστιάζουμε ιδιαίτερα στη σημασία της ινσουλινοαντίστασης, της γ-γλουταμυλοτρανσφεράσης (γ-GT) ως δείκτη ηπατικής δυσλειτουργίας και του λιπώδους ήπατος ως κεντρικής μεταβολικής εκδήλωσης.

2. Παθοφυσιολογία του Μεταβολικού Συνδρόμου

Η ινσουλινοαντίσταση αποτελεί τον παθοφυσιολογικό πυρήνα του συνδρόμου. Πρόκειται για την κατάσταση κατά την οποία οι ιστοί (μυϊκός, ηπατικός, λιπώδης) εμφανίζουν μειωμένη απόκριση στη δράση της ινσουλίνης, με αποτέλεσμα την υπερινσουλιναιμία και, τελικά, τη μεταβολική δυσλειτουργία.

Μηχανισμοί που εμπλέκονται:

➤ Λιπώδης φλεγμονή: Ο λιπώδης ιστός γίνεται πηγή κυτταροκινών (TNF-α, IL-6) που αναστέλλουν τη σηματοδότηση της ινσουλίνης.
➤ Οξειδωτικό στρες: Συμβάλλει στην αντίσταση στην ινσουλίνη και ενεργοποιεί μεταβολικά μονοπάτια δυσλειτουργίας.
➤ Δυσλειτουργία ηπατοκυττάρων: Οδηγεί σε ηπατική ινσουλινοαντίσταση και συσσώρευση τριγλυκεριδίων.
➤ Αδρανής PPAR-γ και ενεργοποίηση SREBP-1c: Επιτείνουν τη λιπογένεση στο ήπαρ.

Η ινσουλινοαντίσταση προκαλεί αντιρροπιστική υπερέκκριση ινσουλίνης από τα β-κύτταρα, διαταραχή του μεταβολισμού των λιπιδίων, υπεργλυκαιμία και τελικά λειτουργική εξάντληση του παγκρέατος.

3. Ο Ρόλος της γ-Γλουταμυλοτρανσφεράσης (γ-GT)

Η γ-GT είναι ένζυμο της κυτταρικής μεμβράνης των ηπατοκυττάρων που εμπλέκεται στον κύκλο της γλουταθειόνης. Η αύξησή της αποτελεί δείκτη οξειδωτικού stress και πρώιμης ηπατικής δυσλειτουργίας, ακόμη και όταν άλλες τρανσαμινάσες (ALT, AST) είναι φυσιολογικές.

📌 Στο μεταβολικό σύνδρομο:

↑ γ-GT σχετίζεται με ινσουλινοαντίσταση
↑ γ-GT σχετίζεται με κεντρική παχυσαρκία και υπερτριγλυκεριδαιμία
↑ γ-GT προβλέπει κίνδυνο για ΣΔΤ2 και NAFLD
↑ γ-GT σχετίζεται με αθηρωματική δυσλειτουργία και καρδιαγγειακή νόσο

📖 Μελέτες δείχνουν ότι η γ-GT είναι ανεξάρτητος προγνωστικός δείκτης καρδιομεταβολικής νοσηρότητας, ακόμα και όταν βρίσκεται εντός των “φυσιολογικών ορίων”.

4. Λιπώδες Ήπαρ (NAFLD) και Μεταβολικό Σύνδρομο

Το μη αλκοολικό λιπώδες ήπαρ (NAFLD) είναι η πιο συχνή ηπατική εκδήλωση του μεταβολικού συνδρόμου. Χαρακτηρίζεται από συσσώρευση λίπους >5% στα ηπατοκύτταρα, χωρίς ιστορικό κατάχρησης αλκοόλ.

Στάδια:

NAFL (απλή στεάτωση)
NASH (στεατοηπατίτιδα)
Ίνωση → Κίρρωση
Ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (HCC)

Παθοφυσιολογία:

Η ινσουλινοαντίσταση οδηγεί σε αυξημένη λιπόλυση από το λιπώδη ιστό → ↑ ελεύθερα λιπαρά οξέα → ↑ ηπατική λιπογένεση
Η γ-GT αυξάνεται λόγω ενεργοποίησης του ηπατοκυττάρου και οξειδωτικού stress
Η δυσλιπιδαιμία (↑ TG, ↓ HDL) επιδεινώνει τη φλεγμονή και την ίνωση

📌 Σημαντικό: Σχεδόν το 70–90% των ατόμων με NAFLD έχουν μεταβολικό σύνδρομο.

5. Διαγνωστικά Κριτήρια Μεταβολικού Συνδρόμου

Υπάρχουν τρεις κύριες ταξινομήσεις που χρησιμοποιούνται διεθνώς για τη διάγνωση του μεταβολικού συνδρόμου:

✅ NCEP ATP III (National Cholesterol Education Program – Adult Treatment Panel III)

Διάγνωση: παρουσία ≥3 από τα 5 παρακάτω κριτήρια:

Κριτήριο	Τιμή Ορίου
Περίμετρος μέσης	>102 cm άνδρες, >88 cm γυναίκες
Τριγλυκερίδια (TG)	≥150 mg/dL ή σε αγωγή
HDL χοληστερόλη	<40 mg/dL άνδρες, <50 mg/dL γυναίκες
Αρτηριακή πίεση	≥130/85 mmHg ή σε αγωγή
Γλυκόζη νηστείας	≥100 mg/dL ή σε αγωγή

✅ IDF (International Diabetes Federation)

Απαιτείται κεντρική παχυσαρκία + 2 από τα υπόλοιπα κριτήρια.

Κεντρική Παχυσαρκία	Περίμετρος μέσης
Ευρωπαίοι άνδρες	≥94 cm
Ευρωπαίες γυναίκες	≥80 cm

✅ Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO)

Προϋπόθεση: Ύπαρξη ινσουλινοαντίστασης (π.χ. διαταραγμένη ανοχή γλυκόζης ή ΣΔΤ2 ή HOMA-IR)

2 από τα παρακάτω:

Παχυσαρκία (BMI >30 ή WHR >0.9/0.85)
Δυσλιπιδαιμία (TG ≥150 mg/dL ή HDL <35/39 mg/dL)
Υπέρταση ≥140/90 mmHg
Μικρολευκωματινουρία ≥20 mcg/min ή ≥30 mg/24h

📌 Σχόλια:

Τα κριτήρια IDF είναι πιο ευαίσθητα για μη Ευρωπαίους πληθυσμούς.
Η γλυκόζη νηστείας ≥100 mg/dL θεωρείται πρώιμη εκδήλωση ινσουλινοαντίστασης.
Η μείωση της HDL και η αύξηση των TG είναι δείκτες αθηρογόνου δυσλιπιδαιμίας.
Η γ-GT δεν περιλαμβάνεται επίσημα στα διαγνωστικά κριτήρια, αλλά αποτελεί σημαντικό βιοδείκτη μεταβολικής επιβάρυνσης (θα επανέλθουμε στις εξετάσεις παρακάτω).

6. Εργαστηριακές Εξετάσεις

Οι εξετάσεις που σχετίζονται με το μεταβολικό σύνδρομο περιλαμβάνουν:

Παράμετρος	Φυσιολογικές Τιμές	Διαγνωστικό Όριο
Γλυκόζη νηστείας (FPG)	70–99 mg/dL	≥100 mg/dL
Τριγλυκερίδια (TG)	<150 mg/dL	≥150 mg/dL
HDL Χοληστερόλη	>40 mg/dL (Άνδρες), >50 mg/dL (Γυναίκες)	<40/<50 mg/dL
Αρτηριακή Πίεση	<130/85 mmHg	≥130/85 mmHg
Περίμετρος Μέσης	<102 cm (Άνδρες), <88 cm (Γυναίκες)	>102/>88 cm

🧪 Προηγμένες Εξετάσεις – Παθοφυσιολογική Εκτίμηση

Κατηγορία	Εξέταση	Τι Δείχνει	Παθολογικά Ευρήματα
Γλυκαιμικός Έλεγχος	HbA1c	Μέσος όρος γλυκόζης 3 μηνών	5.7–6.4% (προδιαβήτης)
	OGTT	Δυναμική απάντηση γλυκόζης	2h >140 = IGT, >200 = ΣΔΤ2
	Ινσουλίνη νηστείας	Εκτίμηση ινσουλινοέκκρισης	>15 μIU/mL
	HOMA-IR	Ινσουλινοαντίσταση	>2.5–3.0
Λιπιδαιμικός Έλεγχος	Non-HDL	Σύνολο αθηρογόνων λιπιδίων	>130 mg/dL
	ApoB	Αθηρογόνος φορτίο	>90 mg/dL
	ApoA1	Αντι-αθηρογόνος δείκτης	<120 mg/dL
Ηπατικός Έλεγχος	γ-GT	Δείκτης για NAFLD & οξειδωτικό stress	>35–40 U/L
	ALT / AST	Ηπατική φλεγμονή/κυτταρόλυση	ALT > AST (σε NAFLD)
Φλεγμονώδεις δείκτες	hs-CRP	Υποκλινική φλεγμονή	>2.0 mg/L
	IL-6 / TNF-α	Φλεγμονώδη προφίλ (προηγμένες)	↑ σε σπλαχνική παχυσαρκία
Νεφρική Λειτουργία	eGFR / Κρεατινίνη	Νεφρική λειτουργία	↓ eGFR ή ↑ Cr
	Μικροαλβουμίνη	Αγγειακή/νεφρική βλάβη	>30 mg/24h
Μεταβολικοί δείκτες	Ουρικό Οξύ	Μεταβολική επιβάρυνση	>6.5–7.0 mg/dL
Ορμονικός Έλεγχος	Τεστοστερόνη (άνδρες)	Χαμηλή = αυξημένος CV κίνδυνος	<300 ng/dL
	TSH	Εντοπισμός υποθυρεοειδισμού	>4.0 mIU/L

📌 HOMA-IR = (Γλυκόζη νηστείας [mg/dL] × Ινσουλίνη νηστείας [μIU/mL]) ÷ 405

Τιμές HOMA-IR >2.5–3.0 → ισχυρή ένδειξη ινσουλινοαντίστασης

Σε προχωρημένο NAFLD μπορεί να αυξάνονται ALT/AST, ενώ η γ-GT αυξάνεται νωρίτερα και είναι πιο ευαίσθητη

🫀 Ειδική Ενότητα: Καρδιά και Μεταβολικό Σύνδρομο

Το μεταβολικό σύνδρομο αποτελεί έναν υψηλού κινδύνου προγνωστικό δείκτη για καρδιαγγειακή νόσο, καθώς συνδυάζει παράγοντες που συμβάλλουν στην επιτάχυνση της αθηρωμάτωσης, της ενδοθηλιακής δυσλειτουργίας, και της συστηματικής φλεγμονής.

🔬 Παθογενετικοί Μηχανισμοί:

Ινσουλινοαντίσταση & υπερινσουλιναιμία → ενίσχυση συμπαθητικού, κατακράτηση νατρίου, ↑ πίεση
Αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία → ↑ TG, ↓ HDL, ↑ sd-LDL
Υπέρταση & σπλαχνικό λίπος → αύξηση φορτίου στην καρδιά
Φλεγμονώδης αντίδραση → ↑ CRP, IL-6, TNF-α → επιτάχυνση αθηρωμάτωσης
Οξειδωτικό stress & αυξημένη γ-GT → συμβολή σε καρδιακή μικροαγγειοπάθεια

⚠️ Κλινικά Στοιχεία:

Το MetS διπλασιάζει τον κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου (MI)
Ο κίνδυνος καρδιογενούς θνησιμότητας είναι αυξημένος έως και 3 φορές
Αυξημένα επίπεδα γ-GT έχουν προγνωστική αξία για στεφανιαία νόσο

📊 Πίνακας – Επίπτωση Καρδιαγγειακής Νόσου στο Μεταβολικό Σύνδρομο

Παράμετρος	Επίδραση στην Καρδιά
Ινσουλινοαντίσταση	Ενδοθηλιακή δυσλειτουργία, υπερτροφία κοιλίας
Δυσλιπιδαιμία	Αθηρωμάτωση, σχηματισμός πλακών
Υπέρταση	Μείωση διατασιμότητας αγγείων
Φλεγμονώδεις δείκτες	Χρόνια αγγειακή βλάβη
γ-GT ↑	Δείκτης οξειδωτικού stress & φλεγμονής

🩸 Ειδική Ενότητα: Μεταβολικό Σύνδρομο και Διαβήτης Τύπου 2

Η εξέλιξη του μεταβολικού συνδρόμου προς σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (ΣΔΤ2) είναι ιδιαίτερα συχνή. Η ινσουλινοαντίσταση αποτελεί το πρώτο βήμα της παθολογικής πορείας που καταλήγει σε β-κυτταρική εξάντληση και υπεργλυκαιμία.

🔁 Από Ινσουλινοαντίσταση → ΣΔΤ2

Στάδιο 1: Υπερινσουλιναιμία – HOMA-IR >2.5
Στάδιο 2: Αδυναμία αντιρρόπησης – ↑ γλυκόζη νηστείας >100 mg/dL
Στάδιο 3: Διάγνωση ΣΔΤ2 – HbA1c ≥6.5% ή OGTT 2h >200 mg/dL

🧪 Βιοδείκτες – Παρακολούθηση:

Εξέταση	Τι δείχνει	Τιμή
Ινσουλίνη νηστείας	Ανταπόκριση σε γλυκόζη	↑ >15 μIU/mL
HOMA-IR	Δείκτης αντίστασης	>2.5–3.0
HbA1c	Μέση γλυκαιμία 3 μηνών	5.7–6.4% (IFG)
OGTT	Δυναμική απάντηση	2h >140–199 = IGT
γ-GT	Συσχέτιση με ΣΔΤ2 & NAFLD	↑ >35 U/L

📌 Η αύξηση της γ-GT αποτελεί ανεξάρτητο δείκτη κινδύνου για εμφάνιση ΣΔΤ2, ανεξάρτητα από BMI ή ALT.

📌 Κλινικά Ευρήματα

Οι ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο έχουν 5πλάσιο κίνδυνο ανάπτυξης ΣΔΤ2
Το NAFLD είναι επίσης ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για διαβήτη
Η αντιμετώπιση του συνδρόμου καθυστερεί ή προλαμβάνει την εγκατάσταση ΣΔΤ2

💊 Θεραπευτικές Στρατηγικές για Καρδιοπροστασία και Αντιμετώπιση του Διαβήτη

Κατηγορία	Φάρμακα	Κύρια Οφέλη
Μετφορμίνη	Glucophage	Μείωση γλυκόζης & ινσουλινοαντίστασης
GLP-1 αγωνιστές	Ozempic, Trulicity	Απώλεια βάρους, ↓ HbA1c, ↓ CV θνησιμότητα
SGLT2 αναστολείς	Dapagliflozin	Καρδιοπροστασία, ↓ HFrEF
Στατίνες	Atorvastatin	↓ LDL, ↓ CV risk
ACEi / ARB	Ramipril, Telmisartan	Αντιυπερτασικά + Νεφροπροστασία

✅ Συμπέρασμα (με εστίαση στην καρδιά και τον διαβήτη):

Το μεταβολικό σύνδρομο δεν είναι απλώς ένα “πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι”, αλλά ένας κεντρικός παράγοντας πρόκλησης καρδιαγγειακής νόσου και διαβήτη τύπου 2. Η ινσουλινοαντίσταση, το λιπώδες ήπαρ, η υπέρταση και οι δυσλιπιδαιμίες λειτουργούν αθροιστικά, επηρεάζοντας τον καρδιομεταβολικό άξονα.

Η συστηματική πρόληψη μέσω σωστής διατροφής, φυσικής άσκησης και φαρμακοθεραπείας μπορεί να ανακόψει την πορεία προς έμφραγμα και ΣΔΤ2.

7. Επιδημιολογία και Κλινικές Επιπλοκές του Μεταβολικού Συνδρόμου

Το μεταβολικό σύνδρομο παρουσιάζει εκρηκτική αύξηση παγκοσμίως, με ποσοστά που κυμαίνονται μεταξύ 20–35% στον γενικό ενήλικο πληθυσμό και άνω του 60% σε υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα.

🔍 Συχνότητα:

ΗΠΑ: ~35% των ενηλίκων
Ευρώπη: ~20–30%, αυξητική τάση σε νεαρότερες ηλικίες
Ελλάδα: πάνω από 25% στους άνδρες >40 ετών
Παιδιά/Έφηβοι: ~8–12% (ιδιαίτερα σε παχυσαρκία)

⚠️ Κύριες Κλινικές Επιπλοκές:

Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου 2 (ΣΔΤ2)
- Η ινσουλινοαντίσταση οδηγεί σε σταδιακή εξάντληση των β-κυττάρων του παγκρέατος.
- Ο κίνδυνος εμφάνισης ΣΔΤ2 αυξάνεται >5 φορές σε άτομα με μεταβολικό σύνδρομο.
Καρδιαγγειακή Νόσος (ΚΑΝ, έμφραγμα, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο)
- Αθηρογόνες λιποπρωτεΐνες (↑ TG, ↓ HDL), υπέρταση και φλεγμονώδης κατάσταση
- Ο κίνδυνος για έμφραγμα του μυοκαρδίου διπλασιάζεται.
Μη Αλκοολική Λιπώδης Νόσος του Ήπατος (NAFLD)
- Η πιο συχνή ηπατοπάθεια στις δυτικές χώρες.
- Η γ-GT είναι πρώιμος δείκτης κινδύνου.
Πολυκυστικές Ωοθήκες (PCOS)
- Στενά συνδεδεμένες με ινσουλινοαντίσταση, δυσλιπιδαιμία και παχυσαρκία.
- Συχνά, PCOS και μεταβολικό σύνδρομο συνυπάρχουν.
Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ)
- Αυξημένη λευκωματουρία και ταχύτερη έκπτωση της νεφρικής λειτουργίας
- Η υπερουριχαιμία και η γλυκοτοξικότητα συμβάλλουν στη βλάβη.
Αναπνευστικά προβλήματα
- Σύνδρομο υπνικής άπνοιας σχετίζεται με κοιλιακή παχυσαρκία.
- Επιδεινώνει την υπέρταση και το προφίλ ινσουλίνης.

8. Μεταβολικό Σύνδρομο σε Παιδιά και Εφήβους

Το φαινόμενο παρατηρείται με αυξανόμενη συχνότητα λόγω παχυσαρκίας και καθιστικής ζωής.

Κριτήρια (IDF για παιδιά):

Ηλικία ≥10 ετών
Κεντρική παχυσαρκία (μέση >90η εκατοστιαία θέση)
Τουλάχιστον 2 από:
- TG ≥150 mg/dL
- HDL <40 mg/dL
- Πίεση ≥130/85 mmHg
- Γλυκόζη ≥100 mg/dL

📌 Η διάγνωση απαιτεί προσοχή λόγω φυσιολογικών μεταβολών της εφηβείας.

Επιπλοκές:

Πρώιμη εμφάνιση ΣΔΤ2 και λιπώδους ήπατος
Διαταραχές εμμήνου ρύσεως στα κορίτσια
Ψυχολογικές επιπτώσεις (αυτοεκτίμηση, κατάθλιψη)

9. Μεταβολικό Σύνδρομο στην Εγκυμοσύνη

Η εγκυμοσύνη αποτελεί φυσιολογική κατάσταση ινσουλινοαντίστασης. Ωστόσο, σε γυναίκες με προϋπάρχουσα παχυσαρκία ή προδιαβήτη, το μεταβολικό σύνδρομο αυξάνει τον κίνδυνο:

Γλυκαιμίας κύησης (GDM)
Υπέρτασης κύησης / προεκλαμψίας
Μεγάλου εμβρύου (macrosomia)
Καισαρικής τομής, περιγεννητικών επιπλοκών

📌 Η γ-GT στην κύηση έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο GDM και καρδιομεταβολικές επιπλοκές στο παιδί (epigenetic programming).

10. Θεραπεία του Μεταβολικού Συνδρόμου

Η θεραπευτική προσέγγιση είναι πολυπαραγοντική και εξατομικευμένη. Περιλαμβάνει:

10.1. Διατροφή

📌 Κύριοι στόχοι:

Απώλεια βάρους (5–10%)
Μείωση λιπώδους ήπατος
Βελτίωση ινσουλινοευαισθησίας

✅ Μεσογειακή διατροφή

Πλούσια σε ελαιόλαδο, ψάρια, λαχανικά
Βελτιώνει το λιπιδαιμικό προφίλ και μειώνει το NAFLD

✅ DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension)

Ειδικά σε συνδυασμό με υπέρταση
Περιορισμός νατρίου, αύξηση καλίου/μαγνησίου

✅ Low-carb / χαμηλό γλυκαιμικό φορτίο

Χρήσιμο σε ΣΔΤ2 και σοβαρή ινσουλινοαντίσταση
Προσοχή σε υποπρωτεΐνωση και έλλειψη ινών

10.2. Φαρμακευτική αγωγή

Κατηγορία	Φάρμακα	Ενδείξεις
Μετφορμίνη	Glucophage	ΣΔΤ2, προδιαβήτης, PCOS
GLP-1 αγωνιστές	Ozempic, Trulicity	Παχυσαρκία, ΣΔΤ2, λιπώδες ήπαρ
Στατίνες	Atorvastatin, Rosuvastatin	Δυσλιπιδαιμία
Αναστολείς SGLT2	Empagliflozin	ΣΔΤ2 + ΚΑΝ
Αντιυπερτασικά	ACEi/ARB, CCB	Υπέρταση
Βιταμίνη D	Χαμηλά επίπεδα, NAFLD, έγκυες

📌 Η γ-GT μπορεί να μειωθεί με απώλεια βάρους, μετφορμίνη, βιταμίνη Ε, και ηπατοπροστατευτικά (π.χ. UDCA, silibinin).

11. Πρόληψη και Follow-Up του Μεταβολικού Συνδρόμου

Η πρόληψη του μεταβολικού συνδρόμου απαιτεί πολυεπίπεδη προσέγγιση τόσο σε ατομικό όσο και σε πληθυσμιακό επίπεδο.

Α. Ατομική Πρόληψη

📏 Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους
🚶‍♂️ Τακτική φυσική δραστηριότητα (τουλάχιστον 150 λεπτά/εβδομάδα)
🥗 Υγιεινή διατροφή (μεσογειακή, χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη)
🚭 Αποφυγή καπνίσματος και υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ
🧘‍♀️ Μείωση στρες (ύπνος, mindfulness, ψυχολογική υποστήριξη)

Β. Πρωτοβάθμια Ιατρική Παρακολούθηση (Follow-up)

Ετήσιος έλεγχος γλυκόζης νηστείας, HbA1c, λιπιδαιμικού προφίλ
Μέτρηση περιμέτρου μέσης, αρτηριακής πίεσης
Έλεγχος γ-GT, ALT, και υπερηχογράφημα ήπατος όπου ενδείκνυται
Εκτίμηση καρδιομεταβολικού κινδύνου (π.χ. SCORE2, Framingham)

📌 Σε άτομα με προϋπάρχον μεταβολικό σύνδρομο, συνιστάται εξαμηνιαία παρακολούθηση των κύριων μεταβολικών δεικτών.

12. ❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Ποια είναι τα πρώτα συμπτώματα του μεταβολικού συνδρόμου;

Συνήθως είναι σιωπηλό. Μπορεί να εμφανιστούν υπέρταση, αυξημένο βάρος στην κοιλιακή χώρα, κόπωση, λιπώδες ήπαρ, ή διαταραχές στην περίοδο (PCOS).

Η γ-GT αρκεί για διάγνωση NAFLD;

Όχι, η γ-GT είναι δείκτης υποψίας, αλλά απαιτείται υπερηχογράφημα ήπατος. Συχνά είναι αυξημένη πριν από την ALT.

Μπορεί το μεταβολικό σύνδρομο να αντιστραφεί;

Ναι! Με απώλεια βάρους, διατροφή, άσκηση και συστηματική ιατρική παρακολούθηση, μπορεί να υποστραφεί πλήρως.

Υπάρχει ειδική θεραπεία για ινσουλινοαντίσταση;

Η μετφορμίνη είναι φάρμακο πρώτης γραμμής, αλλά σημαντικότερος είναι ο συνδυασμός διατροφής και φυσικής δραστηριότητας.

Πότε να υποπτευθώ μεταβολικό σύνδρομο;

Όταν συνυπάρχουν ≥3 από: κοιλιακή παχυσαρκία, αυξημένα TG, μειωμένη HDL, υπέρταση και αυξημένη γλυκόζη νηστείας.

Τι είναι το μεταβολικό σύνδρομο;

Πρόκειται για ένα σύνολο μεταβολικών διαταραχών που περιλαμβάνουν κοιλιακή παχυσαρκία, υπέρταση, υπεργλυκαιμία, αυξημένα τριγλυκερίδια και μειωμένη HDL χοληστερόλη. Η συνύπαρξη αυτών αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιαγγειακή νόσο, διαβήτη τύπου 2 και λιπώδες ήπαρ.

Ποιος είναι ο βασικός μηχανισμός του συνδρόμου;

Η ινσουλινοαντίσταση είναι ο θεμελιώδης παθοφυσιολογικός μηχανισμός. Οι ιστοί δεν αποκρίνονται επαρκώς στην ινσουλίνη, οδηγώντας σε υπερινσουλιναιμία, υπεργλυκαιμία, λιπιδαιμικές διαταραχές και υπέρταση.

Ποιος είναι ο ρόλος της γ-GT στο μεταβολικό σύνδρομο;

Η γ-GT είναι ένζυμο που σχετίζεται με οξειδωτικό στρες και ηπατική δυσλειτουργία. Αυξημένα επίπεδα της συνδέονται με ινσουλινοαντίσταση, NAFLD και αυξημένο καρδιομεταβολικό κίνδυνο.

Πώς σχετίζεται το λιπώδες ήπαρ με το σύνδρομο;

Το NAFLD (μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος) είναι η ηπατική εκδήλωση του μεταβολικού συνδρόμου. Σχεδόν 70–90% των ασθενών με NAFLD πληρούν τα κριτήρια του συνδρόμου.

Ποια είναι τα διαγνωστικά κριτήρια;

Τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα κριτήρια είναι του NCEP ATP III: ≥3 από 5 (κοιλιακή παχυσαρκία, ↑ TG, ↓ HDL, ↑ πίεση, ↑ γλυκόζη νηστείας).

Το μεταβολικό σύνδρομο θεραπεύεται;

Μπορεί να αναστραφεί ή να βελτιωθεί σημαντικά με απώλεια βάρους, σωστή διατροφή, φυσική δραστηριότητα και φαρμακευτική αγωγή όπου χρειάζεται.

Τι είναι η ινσουλινοαντίσταση και πώς μετράται;

Είναι η μειωμένη δράση της ινσουλίνης στους ιστούς. Μετριέται έμμεσα με HOMA-IR ή κλινικά με OGTT με ινσουλίνη. Τιμές HOMA-IR >2.5 θεωρούνται παθολογικές.

Ποια φάρμακα χρησιμοποιούνται;

Μετφορμίνη, GLP-1 αγωνιστές (Ozempic), στατίνες, SGLT2 αναστολείς και αντιυπερτασικά. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ενδείκνυνται και ηπατοπροστατευτικά.

Μπορούν τα παιδιά να έχουν μεταβολικό σύνδρομο;

Ναι, ιδιαίτερα παχύσαρκα παιδιά και έφηβοι. Απαιτείται προσαρμοσμένη διάγνωση με βάση τις εκατοστιαίες θέσεις.

Υπάρχει σχέση με το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS);

Ναι. Οι γυναίκες με PCOS έχουν αυξημένο επιπολασμό μεταβολικού συνδρόμου λόγω κοινής ρίζας ινσουλινοαντίστασης.

Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος πρόληψης;

Απώλεια σπλαχνικού λίπους μέσω υγιεινής διατροφής (μεσογειακή), άσκησης και αποφυγής καθιστικής ζωής, αλκοόλ και καπνίσματος.

Πώς σχετίζεται το σύνδρομο με τα καρδιαγγειακά νοσήματα;

Μέσω υπέρτασης, αθηρογόνου δυσλιπιδαιμίας, χρόνιου φλεγμονώδους φορτίου και προθρομβωτικής κατάστασης. Ο κίνδυνος εμφράγματος διπλασιάζεται.

Τι δείχνει η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη στο σύνδρομο;

Η HbA1c δείχνει τον μέσο όρο γλυκόζης 3 μηνών. Τιμές ≥5.7% είναι συμβατές με προδιαβήτη – συχνά παρόν σε μεταβολικό σύνδρομο.

Χρειάζεται υπερηχογράφημα ήπατος σε όλους;

Σε παρουσία αυξημένης γ-GT, ALT ή κοιλιακής παχυσαρκίας, συνιστάται υπερηχογράφημα για ανίχνευση NAFLD.

Ποια είναι η πρόγνωση του συνδρόμου χωρίς θεραπεία;

Αυξημένος κίνδυνος για εμφάνιση ΣΔΤ2, ηπατικής ίνωσης, στεφανιαίας νόσου, εγκεφαλικού και καρδιομεταβολικής θνησιμότητας.

13. 📚 Βιβλιογραφία

Grundy SM. Metabolic Syndrome Pandemic. Circulation. 2008;117(4):628-635.
Alberti KG, et al. Harmonizing the Metabolic Syndrome. Circulation. 2009;120(16):1640-1645.
Marchesini G et al. NAFLD and the Metabolic Syndrome. Diabetes. 2005;54(4):934–939.
Ryu S, et al. γ-GT as a Predictor of Metabolic Syndrome. Clin Chem Lab Med. 2007;45(4):535–540.
Expert Panel on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults. JAMA. 2001.
ΕΔΔΥΠΠΥ – Ελληνικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων. https://www.eddyppy.gr
Ιατρική Εταιρεία Παχυσαρκίας Ελλάδας (ΙΕΠΕ) – https://www.iepe.gr
Chalasani N, et al. The diagnosis and management of NAFLD. Hepatology. 2018;67(1):328–357.
🔚 Συμπέρασμα
Το μεταβολικό σύνδρομο αποτελεί προειδοποιητικό σήμα σοβαρών παθολογικών καταστάσεων, με ινσουλινοαντίσταση και λιπώδες ήπαρ στον πυρήνα της παθογένειάς του. Η γ-GT αναδεικνύεται ως ένας πρώιμος, αλλά συχνά παραγνωρισμένος δείκτης. Η έγκαιρη αναγνώριση, η συνολική εκτίμηση του κινδύνου και η στοχευμένη παρέμβαση μπορούν να προλάβουν ή να αναστρέψουν την εξέλιξη της νόσου.
ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

trulicity-glp1-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

21/Jun/2025

Trulicity (Ντουλαγλουτίδη): Χρήση, Παρενέργειες & Απώλεια Βάρους

Τελευταία ενημέρωση:
5 Ιανουαρίου 2026

Σύντομη σύνοψη:
Το Trulicity (ντουλαγλουτίδη) είναι αγωνιστής GLP-1 για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2,
με αποδεδειγμένη καρδιοπροστασία, πιθανή απώλεια βάρους και εβδομαδιαία χορήγηση.

1

Trulicity (ντουλαγλουτίδη): τι είναι και σε ποιους ενδείκνυται

Το Trulicity είναι φάρμακο για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, που ανήκει
στους αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1. Περιέχει τη δραστική ουσία
ντουλαγλουτίδη (dulaglutide) και χορηγείται μία φορά την εβδομάδα
με υποδόρια ένεση.

Τι προσφέρει κλινικά:

Αποτελεσματική ρύθμιση γλυκόζης αίματος
Απώλεια βάρους (μέση μείωση 3–7% του αρχικού σωματικού βάρους)
Καρδιοπροστασία σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη
Μείωση κινδύνου μικρο- και μακροαγγειακών επιπλοκών

Εγκρίσεις: FDA (ΗΠΑ), EMA (Ευρώπη), ΕΟΦ (Ελλάδα)
Χορήγηση: 1 ένεση/εβδομάδα (κοιλιά, μηρός ή βραχίονας)
Μορφή: προγεμισμένη πένα 0,75 mg – 4,5 mg

Πληροφοριακό υλικό. Δεν υποκαθιστά ιατρική οδηγία.

2

Πώς δρα το Trulicity (μηχανισμός δράσης)

Η ντουλαγλουτίδη είναι ανάλογο του GLP-1, μιας εντεροορμόνης που
εκκρίνεται φυσιολογικά μετά το γεύμα. Συνδέεται στους ίδιους υποδοχείς,
παρατείνοντας και ενισχύοντας τις φυσιολογικές της δράσεις.

Αύξηση ινσουλίνης: ενεργοποιείται μόνο σε υπεργλυκαιμία,
μειώνοντας τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας.
Μείωση γλυκαγόνης: περιορίζει την ηπατική παραγωγή γλυκόζης
και τα επίπεδα σακχάρου νηστείας.
Επιβράδυνση γαστρικής κένωσης: μειώνει τις μεταγευματικές αιχμές
και αυξάνει το αίσθημα κορεσμού.
Δράση στο ΚΝΣ: επηρεάζει υποθαλαμικά κέντρα όρεξης,
συμβάλλοντας στην απώλεια βάρους.

Συνδυαστικά, οι δράσεις αυτές οδηγούν σε καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο,
απώλεια βάρους και μείωση καρδιομεταβολικού κινδύνου.
Η εβδομαδιαία χορήγηση οφείλεται στη μεγάλη διάρκεια δράσης του φαρμάκου.

3

Ενδείξεις χρήσης Trulicity

Το Trulicity έχει σαφώς καθορισμένες εγκεκριμένες και μη ενδείξεις:

Κατάσταση	Καθεστώς
Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2	Εγκεκριμένο (FDA / EMA / ΕΟΦ)
Καρδιοπροστασία σε διαβήτη	Εγκεκριμένο (μελέτη REWIND)
Παχυσαρκία	Off-label χρήση
Προδιαβήτης	Όχι επίσημα εγκεκριμένο

4

Δοσολογία & Τρόπος Χορήγησης

Το Trulicity κυκλοφορεί σε ενέσιμη πένα μίας χρήσης για χορήγηση
μία φορά την εβδομάδα. Η δόση αυξάνεται σταδιακά για καλύτερη ανεκτικότητα.

Εβδομάδα	Δόση
1–4	0.75 mg / εβδομάδα
5–8	1.5 mg / εβδομάδα
Από 9η εβδομάδα	Δυνατότητα αύξησης έως 3.0 mg ή 4.5 mg / εβδομάδα (ανάλογα με ανταπόκριση και ανεκτικότητα)

Η ένεση γίνεται υποδορίως (κοιλιά, μηρός, βραχίονας),
την ίδια ημέρα κάθε εβδομάδα.
Μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, με ή χωρίς φαγητό.

Σε περίπτωση παράλειψης δόσης: χορηγείται το συντομότερο δυνατό,
εφόσον έχουν απομείνει τουλάχιστον 3 ημέρες μέχρι την επόμενη προγραμματισμένη δόση.

Πληροφοριακό υλικό. Όχι ιατρική οδηγία.

5

Trulicity και απώλεια βάρους: τι δείχνουν οι μελέτες

Αν και το Trulicity (ντουλαγλουτίδη) έχει επίσημη ένδειξη για
ρύθμιση σακχάρου και καρδιοπροστασία, σε πολλούς ασθενείς
παρατηρείται κλινικά σημαντική απώλεια βάρους κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Μελέτες και δεδομένα

Στις κλινικές μελέτες REWIND και AWARD καταγράφηκε μέση απώλεια:
- 2,5–3,5 κιλά με δόση 1,5 mg/εβδομάδα
- 5–6,5 κιλά με δόσεις 3,0–4,5 mg/εβδομάδα, με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα σε άτομα με BMI ≥30 kg/m²
Σε μελέτες πραγματικής ζωής (real-world evidence), η απώλεια βάρους
μπορεί να φτάσει το 7–8% του αρχικού σωματικού βάρους στους πρώτους
6–12 μήνες.

Μηχανισμοί απώλειας βάρους

Κεντρική δράση στον υποθάλαμο: μείωση όρεξης
Καθυστέρηση γαστρικής κένωσης: αυξημένος κορεσμός
Σταθεροποίηση σακχάρου: λιγότερες λιγούρες και αυξομειώσεις όρεξης
Βελτίωση ινσουλινοευαισθησίας: ενίσχυση λιπόλυσης

Σε ποιους παρατηρείται μεγαλύτερη απώλεια

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Προφίλ ασθενών	Πιθανή απώλεια βάρους
BMI ≥30	6–10%
Ηλικία 35–50 ετών	>8%
Συνδυασμός με άσκηση και διατροφή	>10%
Χωρίς φάρμακα που αυξάνουν βάρος (π.χ. ινσουλίνη)	Μεγαλύτερη απώλεια

Σημαντικές παρατηρήσεις

Η απώλεια βάρους με Trulicity δεν είναι αυτόματη και απαιτεί
σωστή διατροφή και τακτική άσκηση.
Το φάρμακο δεν έχει επίσημη έγκριση ως θεραπεία παχυσαρκίας
(σε αντίθεση με το Wegovy), αλλά χρησιμοποιείται συχνά σε άτομα με διαβήτη
και αυξημένο BMI.

6

Πότε φαίνονται τα πρώτα αποτελέσματα

Με το Trulicity τα αποτελέσματα εμφανίζονται σταδιακά
και κορυφώνονται σε βάθος μηνών.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Χρόνος	Αναμενόμενο αποτέλεσμα
4–6 εβδομάδες	Μείωση όρεξης, καλύτερος γλυκαιμικός έλεγχος
2–3 μήνες	Πρώτη εμφανής απώλεια βάρους (≈2–4 kg)
6 μήνες	Σταθεροποίηση και μέγιστη απώλεια (3–7%)

7

Διατροφή και Trulicity: πώς ενισχύεται η απώλεια βάρους

Η αποτελεσματικότητα του Trulicity στην απώλεια βάρους
πολλαπλασιάζεται όταν συνοδεύεται από σωστή διατροφική στρατηγική.

Βασικές διατροφικές αρχές

Μικρά και συχνά γεύματα (5–6 την ημέρα)
Πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας σε κάθε γεύμα
Φυτικές ίνες από λαχανικά, φρούτα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη και όσπρια
Σύνθετοι υδατάνθρακες (κινόα, βρώμη, μαύρο ρύζι)
Επαρκής ενυδάτωση

Αποφύγετε

Λιπαρά και τηγανητά φαγητά
Αλκοόλ (ενισχύει τη ναυτία)
Ανθρακούχα και ζαχαρούχα ροφήματα
Μεγάλες ποσότητες υδατανθράκων ταχείας απορρόφησης (λευκό ψωμί, μακαρόνια, γλυκά)

Χρήσιμα tips

Τρώτε αργά ώστε να ενισχύεται το αίσθημα κορεσμού
Ξεκινήστε το γεύμα με σαλάτα ή σούπα
Συνδυάστε με ήπια άσκηση (π.χ. περπάτημα 30 λεπτών ημερησίως)

8

Trulicity και απώλεια βάρους σε σύγκριση με Ozempic

Τanto το Trulicity όσο και το Ozempic
ανήκουν στους αγωνιστές GLP-1, όμως διαφέρουν ως προς την ένταση απώλειας βάρους,
την ανεκτικότητα και τις επίσημες ενδείξεις.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Παράμετρος	Trulicity	Ozempic
Μέση απώλεια βάρους	3–7%	7–15%
Μέγιστη διαθέσιμη δόση	4,5 mg	2,0 mg ή 2,4 mg (Wegovy)
Έναρξη αποτελέσματος	1–2 μήνες	4–6 εβδομάδες
Κίνδυνος ναυτίας	Χαμηλότερος	Υψηλότερος
Καρδιοπροστασία	REWIND	SUSTAIN-6
Επίσημη ένδειξη παχυσαρκίας	Όχι (off-label)	Ναι (Wegovy)

Συμπέρασμα

Για εντονότερη απώλεια βάρους,
το Ozempic/Wegovy υπερτερεί.
Για καλύτερη ανοχή, το Trulicity αποτελεί
εξαιρετική επιλογή, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους ή άτομα με γαστρεντερική ευαισθησία.

9

Trulicity και άσκηση: πώς ενισχύονται τα αποτελέσματα

Η τακτική φυσική δραστηριότητα ενισχύει σημαντικά:

Την απώλεια βάρους
Τη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου
Την καρδιοπροστατευτική δράση του Trulicity
Την αύξηση της ινσουλινοευαισθησίας
Τη συνολική ευεξία

Ιδανικά είδη άσκησης

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Τύπος	Σύσταση
Αερόβια άσκηση	150 λεπτά/εβδομάδα (περπάτημα, ποδήλατο, κολύμβηση)
Μυϊκή ενδυνάμωση	2–3 φορές/εβδομάδα (βάρη, λάστιχα, ασκήσεις σώματος)
Ευλυγισία και ισορροπία	2 φορές/εβδομάδα (pilates, yoga)

Σημαντικές οδηγίες

Ξεκινήστε σταδιακά· τις πρώτες εβδομάδες το Trulicity μπορεί
να προκαλεί ναυτία, οπότε αποφύγετε έντονη άσκηση αμέσως μετά το γεύμα.
Μην παραλείπετε την ενυδάτωση.
Χρησιμοποιείτε κατάλληλα υποδήματα για αποφυγή τραυματισμών.
Αποφύγετε άσκηση αμέσως μετά την ένεση· ιδανικά μετά από
12–24 ώρες.

Με άσκηση και σωστή διατροφή, η απώλεια βάρους
μπορεί να είναι έως και διπλάσια σε σχέση με τη μονοθεραπεία
με Trulicity.

10

Παρενέργειες και αντενδείξεις του Trulicity

Η ντουλαγλουτίδη θεωρείται γενικά ασφαλής και
καλά ανεκτή στους περισσότερους ασθενείς. Όπως όλα τα φάρμακα,
μπορεί να εμφανίσει ανεπιθύμητες ενέργειες.

Πολύ συχνές παρενέργειες (>10%)

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Παρενέργεια	Σχόλιο
Ναυτία	Συνήθως τις πρώτες 4–6 εβδομάδες
Έμετος	Σπάνιος, σε ευαίσθητα άτομα
Διάρροια	Μέτρια συχνότητα, σταδιακή υποχώρηση
Μειωμένη όρεξη	Συχνή, συνήθως επιθυμητή
Κόπωση	Παροδική, τις πρώτες εβδομάδες

Συχνές παρενέργειες (1–10%)

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Παρενέργεια	Σχόλιο
Δυσπεψία	Βοηθούν μικρά και συχνά γεύματα
Κοιλιακό άλγος	Συνήθως παροδικό
Μετεωρισμός	Τείνει να υποχωρεί
Δυσκοιλιότητα	Μπορεί να χρειαστεί αύξηση φυτικών ινών
Ζάλη	Σπάνια· προσοχή σε αφυδάτωση

Σπάνιες αλλά σοβαρές παρενέργειες (<1%)

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Παρενέργεια	Σχόλιο
Παγκρεατίτιδα	Άμεση διακοπή φαρμάκου και επείγουσα ιατρική εκτίμηση
Χολολιθίαση	Αυξημένος κίνδυνος σε ταχεία απώλεια βάρους
Νεφρική δυσλειτουργία	Συνήθως δευτερογενής σε αφυδάτωση
Αλλεργικές αντιδράσεις	Αγγειοοίδημα ή δύσπνοια απαιτούν επείγουσα αξιολόγηση

Αντενδείξεις

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κατάσταση	Σχόλιο
Ιστορικό παγκρεατίτιδας	Απόλυτη αντένδειξη
Καρκίνος C-κυττάρων θυρεοειδούς ή σύνδρομο MEN2	Απόλυτη αντένδειξη
Εγκυμοσύνη	Απόλυτη αντένδειξη
Θηλασμός	Αποφυγή λόγω έλλειψης επαρκών δεδομένων
Σοβαρή γαστρεντερική νόσος (π.χ. γαστροπάρεση)	Προσοχή ή αποφυγή
Νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου	Δεν συνιστάται

11

Πώς να μειώσετε τις παρενέργειες του Trulicity

Οι παρακάτω πρακτικές μπορούν να μειώσουν τις συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες
(κυρίως ναυτία και δυσπεψία) κατά τη θεραπεία με Trulicity:

Σταδιακή τιτλοποίηση δόσης (0,75 → 1,5 → 3,0 → 4,5 mg)
Μικρά και συχνά γεύματα για αποφυγή φουσκώματος
Επαρκής ενυδάτωση (νερό, αφεψήματα χωρίς ζάχαρη)
Αποφυγή λιπαρών και τηγανητών, ιδίως τις πρώτες εβδομάδες
Αναβολή έντονης άσκησης μετά την ένεση αν υπάρχει ναυτία

Η ένεση καλό είναι να γίνεται την ίδια ημέρα και ώρα κάθε εβδομάδα και να
καταγράφονται τυχόν συμπτώματα για συζήτηση με τον θεράποντα ιατρό.

Πληροφοριακό υλικό. Δεν υποκαθιστά ιατρική οδηγία.

12

Trulicity και καρδιοπροστασία – μελέτη REWIND

Η μεγάλη καρδιολογική μελέτη REWIND (2020) κατέδειξε ότι η
ντουλαγλουτίδη προσφέρει ουσιαστική καρδιοπροστατευτική δράση.

12% μείωση των μεγάλων καρδιαγγειακών επεισοδίων (MACE)
15% μείωση των ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων
Μείωση μικροαγγειακών επιπλοκών (νεφροπάθεια, αμφιβληστροειδοπάθεια)

Σημαντικό εύρημα: τα οφέλη ήταν ανεξάρτητα από τα επίπεδα HbA1c,
γεγονός που υποδηλώνει άμεση καρδιοπροστατευτική δράση πέραν της
γλυκαιμικής ρύθμισης.

Trulicity και νεφρική λειτουργία

Η ντουλαγλουτίδη αποβάλλεται μέσω του λεμφικού και νεφρικού συστήματος, αλλά
δεν μεταβολίζεται από τους νεφρούς.

Δεν απαιτείται προσαρμογή δόσης σε ήπια έως μέτρια νεφρική δυσλειτουργία (eGFR >30 ml/min/1,73m²).
Απαιτείται προσοχή σε σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια (eGFR <30), ιδιαίτερα σε αφυδάτωση λόγω ναυτίας ή εμέτων.
Συνιστάται τακτικός έλεγχος κρεατινίνης, eGFR και ηλεκτρολυτών.
Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα σε ασθενείς υπό αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση.

Συμπέρασμα: Το Trulicity μπορεί να χρησιμοποιηθεί στους περισσότερους
νεφροπαθείς, με στενή ιατρική παρακολούθηση στις σοβαρές περιπτώσεις.

Trulicity και ηπατική λειτουργία

Το Trulicity δεν μεταβολίζεται πρωτογενώς από το ήπαρ και δεν έχει
συσχετιστεί με κλινικά σημαντική ηπατοτοξικότητα.

Δεν απαιτείται προσαρμογή δόσης σε ήπια ή μέτρια ηπατική δυσλειτουργία.
Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα σε σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια (Child-Pugh C).
Συνιστάται έλεγχος ηπατικών ενζύμων σε περίπτωση ίκτερου, σκουρόχρωμων ούρων ή επίμονης κόπωσης.

Συμπέρασμα: Το Trulicity θεωρείται γενικά ασφαλές για το ήπαρ, με
προσοχή σε ασθενείς με προϋπάρχουσα ηπατική νόσο.

13

Trulicity στην τρίτη ηλικία (≥65 ετών)

Το Trulicity αποτελεί πολύ καλή επιλογή για ηλικιωμένους ασθενείς με
σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

Εύκολη χορήγηση (1 ένεση την εβδομάδα)
Χαμηλός κίνδυνος υπογλυκαιμίας
Αποδεδειγμένη καρδιοπροστασία
Πολύ καλό προφίλ ανεκτικότητας

Απαιτείται προσοχή σε περιπτώσεις κακής θρέψης ή
αφυδάτωσης.

14

Trulicity vs Ozempic – συνοπτική σύγκριση

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Χαρακτηριστικό	Trulicity	Ozempic
Δραστική ουσία	Ντουλαγλουτίδη	Σεμαγλουτίδη
Χορήγηση	1 φορά/εβδομάδα	1 φορά/εβδομάδα
Μέση απώλεια βάρους	2–3 kg	4–6 kg
Μέγιστη δόση	4,5 mg	2,0 mg
Καρδιοπροστασία	Αποδεδειγμένη (REWIND)	Αποδεδειγμένη (SUSTAIN)

Συμπέρασμα: Το Ozempic προσφέρει ισχυρότερη απώλεια βάρους και
γλυκαιμική μείωση, ενώ και τα δύο φάρμακα διαθέτουν αποδεδειγμένη
καρδιοπροστατευτική δράση. Η επιλογή εξατομικεύεται.

15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) για το Trulicity

Τι είναι το Trulicity;

Το Trulicity είναι αγωνιστής GLP-1 με δραστική ουσία τη ντουλαγλουτίδη και χρησιμοποιείται
για τη ρύθμιση του σακχάρου στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, με αποδεδειγμένη
καρδιοπροστατευτική δράση.

Πώς δρα το Trulicity;

Αυξάνει την έκκριση ινσουλίνης όταν υπάρχει υπεργλυκαιμία, μειώνει τη γλυκαγόνη και
επιβραδύνει τη γαστρική κένωση, συμβάλλοντας και στον έλεγχο της όρεξης.

Ποια είναι η διαφορά με το Ozempic;

Το Trulicity σχετίζεται συνήθως με ηπιότερη απώλεια βάρους αλλά καλύτερη γαστρεντερική
ανεκτικότητα, ενώ το Ozempic επιτυγχάνει μεγαλύτερη απώλεια βάρους.

Κάθε πότε γίνεται η ένεση;

Μία φορά την εβδομάδα, υποδορίως στην κοιλιά, στον μηρό ή στον βραχίονα.

Ποια είναι η συνήθης δόση;

Η θεραπεία ξεκινά από 0,75 mg και αυξάνεται συνήθως σε 1,5 mg, με δυνατότητα σταδιακής
τιτλοποίησης έως 4,5 mg την εβδομάδα.

Προκαλεί απώλεια βάρους;

Ναι. Σε αρκετούς ασθενείς παρατηρείται μέση απώλεια περίπου 3–7% του αρχικού σωματικού βάρους.

Προκαλεί υπογλυκαιμία;

Όχι από μόνο του. Ο κίνδυνος αυξάνεται μόνο όταν συνδυάζεται με ινσουλίνη ή
σουλφονυλουρίες.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε άτομα άνω των 65 ετών;

Ναι. Είναι καλά ανεκτό και συχνά προτιμάται σε ηλικιωμένους λόγω καρδιοπροστασίας
και χαμηλού κινδύνου υπογλυκαιμίας.

Χρειάζεται συνταγή;

Ναι. Το Trulicity διατίθεται αποκλειστικά με ιατρική συνταγή.

Είναι ασφαλές σε νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία;

Σε ήπια έως μέτρια νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία μπορεί να χρησιμοποιηθεί,
ενώ σε σοβαρές καταστάσεις απαιτείται εξατομικευμένη αξιολόγηση.

Μπορεί να χορηγηθεί στην εγκυμοσύνη;

Όχι. Αντενδείκνυται σε εγκυμοσύνη και θηλασμό.

16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε
εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Δείτε τον πλήρη κατάλογο εξετάσεων ή κλείστε ραντεβού:

Κατάλογος Εξετάσεων
Κλείστε Ραντεβού Τώρα

Τηλ. +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

17

Βιβλιογραφία

Gerstein HC et al.
Dulaglutide and cardiovascular outcomes in type 2 diabetes (REWIND).
N Engl J Med 2019; 380:1970–1980.
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1901118
American Diabetes Association.
Standards of Medical Care in Diabetes—2024.
Diabetes Care 2024.
https://diabetesjournals.org/care/issue/47/Supplement_1
European Medicines Agency (EMA).
Trulicity (dulaglutide) – Summary of Product Characteristics.
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/trulicity

Μικροβιολογικό Λαμία.
Κατάλογος Εξετάσεων & ερμηνεία αποτελεσμάτων.
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Παντελής Αναγνωστόπουλος

15/Jun/2025

🩺 1. Τι είναι το Ozempic

Το Ozempic είναι εμπορική ονομασία της σεμαγλουτίδης, ενός φαρμάκου που ανήκει στους αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 (Glucagon-Like Peptide-1). Χορηγείται υποδορίως 1 φορά την εβδομάδα και χρησιμοποιείται κυρίως:

Για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
Για την απώλεια βάρους (εκτός ένδειξης, off-label ή με έγκριση μέσω Wegovy)

Έχει εγκριθεί από τους FDA, EMA, καθώς και από τον ΕΟΦ στην Ελλάδα.

⚙️ 2. Πώς λειτουργεί το Ozempic (Μηχανισμός δράσης);

Το Ozempic μιμείται τη φυσική ορμόνη GLP-1, η οποία εκκρίνεται από το έντερο μετά το φαγητό. Ο ρόλος της:

💉 Διεγείρει την έκκριση ινσουλίνης όταν αυξάνονται τα επίπεδα γλυκόζης
🧯 Αναστέλλει την έκκριση γλυκαγόνης, η οποία αυξάνει το σάκχαρο
🐌 Καθυστερεί την γαστρική κένωση, ενισχύοντας τον κορεσμό
🧠 Δρά στο κέντρο όρεξης του εγκεφάλου, μειώνοντας την πείνα

Συνολικά, μειώνει το σάκχαρο στο αίμα και προκαλεί σημαντική απώλεια βάρους.

Ozempic

⚖️ Ozempic vs Trulicity – Σύγκριση GLP-1 Αγωνιστών

Οι δύο φαρμακευτικοί παράγοντες Ozempic (σεμαγλουτίδη) και Trulicity (ντουλαγλουτίδη) ανήκουν στην ίδια κατηγορία: αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1. Παρόλο που χρησιμοποιούνται με παρόμοιο στόχο – τη ρύθμιση του σακχάρου και την απώλεια βάρους – έχουν σημαντικές διαφορές:

Χαρακτηριστικό	Ozempic (Σεμαγλουτίδη)	Trulicity (Ντουλαγλουτίδη)
Κατηγορία	GLP-1 αγωνιστής	GLP-1 αγωνιστής
Συχνότητα	1 φορά/εβδομάδα	1 φορά/εβδομάδα
Δόση έναρξης	0.25 mg → έως 2.0 mg	0.75 mg → έως 4.5 mg
Απώλεια βάρους	🔝 έως και 15%	Μέτρια (5–7%)
Επίδραση HbA1c	↓ 1.5–1.8%	↓ 1.0–1.5%
Καρδιοπροστασία	✅ SUSTAIN-6	✅ REWIND
Παρενέργειες	Πιο έντονη ναυτία	Ηπιότερη ναυτία
Ένδειξη για απώλεια βάρους	⚠️ Off-label / Wegovy	⚠️ Off-label
Τιμή (Ελλάδα 2025)	~140–160€	~120–140€

🧬 Κλινική αποτελεσματικότητα

📉 Ozempic δείχνει μεγαλύτερη μείωση HbA1c και πιο σημαντική απώλεια βάρους

🧘‍♀️ Trulicity είναι καλύτερα ανεκτό σε άτομα με γαστρεντερική ευαισθησία

❤️ Καρδιοπροστατευτικά Οφέλη

Μελέτη	Φάρμακο	Αποτέλεσμα
SUSTAIN-6	Ozempic	↓ 26% καρδιαγγειακά συμβάματα
REWIND	Trulicity	↓ 12% καρδιοαγγειακά επεισόδια (ευρύτερος πληθυσμός)

🧪 3. Ενδείξεις

Κατάσταση	Έγκριση
Διαβήτης τύπου 2	✅ FDA, EMA, ΕΟΦ
Παχυσαρκία (μέσω Wegovy)	✅ για BMI ≥30 ή ≥27 με συνοδούς νόσους
Προδιαβήτης	❌ Όχι επίσημα
Απώλεια βάρους σε μη διαβητικούς (off-label)	⚠️ Με ιατρική καθοδήγηση

💉 4. Δοσολογία & τρόπος χορήγησης

Το Ozempic διατίθεται σε ενέσιμη μορφή πένας, που γίνεται υποδορίως (π.χ. κοιλιά, μηρός ή βραχίονας) 1 φορά την εβδομάδα.

📌 Τυπικό σχήμα έναρξης:

Εβδομάδα	Δοσολογία
0–4	0.25 mg / εβδομάδα
5–8	0.5 mg / εβδομάδα
9+	Μπορεί να αυξηθεί σε 1 mg ή 2 mg, ανάλογα με ανταπόκριση

⚠️ Δεν πρέπει να γίνεται αναπλήρωση χαμένης δόσης αν έχουν περάσει >5 ημέρες. Αναμείνατε την επόμενη προγραμματισμένη δόση.
⚖️ 5. Ozempic vs Wegovy
Αν και περιέχουν την ίδια δραστική ουσία (σεμαγλουτίδη), οι διαφορές είναι:
Χαρακτηριστικό Ozempic Wegovy
Ένδειξη Διαβήτης τύπου 2 Παχυσαρκία
Δοσολογία έως 2.0 mg/εβδ. έως 2.4 mg/εβδ.
Κάλυψη ΕΟΠΥΥ ✅ για διαβήτη ❌
Τιμή Χαμηλότερη Υψηλότερη
Διαθεσιμότητα Πιο συχνά διαθέσιμο Συχνές ελλείψεις

🧍‍♀️ 6. Αποτελεσματικότητα στην απώλεια βάρους

🔬 Κλινικές μελέτες:

Μέση απώλεια βάρους με Ozempic: 5–10% του αρχικού σωματικού βάρους
Σε συνδυασμό με δίαιτα & άσκηση: έως 15%
Wegovy (σεμαγλουτίδη 2.4 mg): έως 20%

💡 Μηχανισμοί απώλειας βάρους:

Μείωση όρεξης
Βραδύτερη γαστρική κένωση

Μείωση επιθυμίας για “junk food”

⚠️ Παρενέργειες του Ozempic (Σεμαγλουτίδη)

🔹 1. Πολύ συχνές (>10%)

Αφορούν την πλειονότητα των ασθενών, ιδιαίτερα τις πρώτες εβδομάδες.

Παρενέργεια	Περιγραφή
Ναυτία 🤢	Συνηθέστερη, εμφανίζεται κυρίως στην αρχή της θεραπείας
Έμετος	Κυρίως σε υψηλότερες δόσεις ή σε άτομα με ευαισθησία
Διάρροια	Συνήθως ήπια, βελτιώνεται με χρόνο
Απώλεια όρεξης	Αποτελεί και επιθυμητό αποτέλεσμα
Δυσπεψία	Βαρύ στομάχι, καούρα

🔸 2. Συχνές (1–10%)

Παρενέργεια	Περιγραφή
Κοιλιακός πόνος	Συνήθως ήπιος έως μέτριος, παροδικός
Μετεωρισμός – ρέψιμο	Λόγω καθυστέρησης γαστρικής κένωσης
Κεφαλαλγία	Πιο συχνή σε άτομα με υπογλυκαιμίες ή αφυδάτωση
Κόπωση	Αίσθημα μειωμένης ενέργειας, ειδικά στην αρχή
Δυσκοιλιότητα	Λόγω μειωμένης κινητικότητας εντέρου

🔺 3. Λιγότερο συχνές (<1%)

Παρενέργεια	Σχόλιο
Ζάλη ή ίλιγγος	Ιδίως αν υπάρξει υπόταση ή υπογλυκαιμία
Ξηροστομία	Σε άτομα με αφυδάτωση ή ανεπαρκή λήψη υγρών
Απώλεια γεύσης ή μεταλλική γεύση	Σπάνια και αναστρέψιμη

🚨 4. Σοβαρές – Σπάνιες (0.01–0.1%)

Παρενέργεια	Περιγραφή
Οξεία παγκρεατίτιδα	Ξαφνικός, έντονος άλγος στο επιγάστριο με αντανάκλαση στη ράχη. Διακοπή άμεσα και εισαγωγή
Νεφρική δυσλειτουργία	Συνήθως λόγω αφυδάτωσης από παρατεταμένη ναυτία
Αλλεργικές αντιδράσεις	Εξάνθημα, δύσπνοια, αγγειοοίδημα
Χολολιθίαση	Αυξημένος σχετικός κίνδυνος – κυρίως λόγω απώλειας βάρους
Παροδική αύξηση των ηπατικών ενζύμων	Συνήθως υποχωρεί αυτόματα

❌ Πολύ σπάνιες αλλά σοβαρές (σχέση υπό διερεύνηση)

Κατάσταση	Σχόλιο
Καρκίνος θυρεοειδούς (C-κυττάρων)	Έχει παρατηρηθεί σε πειραματόζωα – δεν επιβεβαιώνεται σε ανθρώπους, αλλά αντενδείκνυται σε άτομα με MEN-2 ή οικογενειακό ιστορικό μυελοειδούς καρκινώματος
Εντερική απόφραξη	Λόγω καθυστέρησης γαστρικής κένωσης, πολύ σπάνια

🔹 Πολύ Συχνές Παρενέργειες (>10%)

Ναυτία 🤢
Έμετος
Διάρροια
Απώλεια όρεξης
Δυσπεψία

Συνήθως υποχωρούν εντός των πρώτων εβδομάδων.

🔸 Συχνές Παρενέργειες (1–10%)

Κοιλιακός πόνος
Μετεωρισμός, ρέψιμο
Κεφαλαλγία
Κόπωση
Δυσκοιλιότητα

🔺 Λιγότερο Συχνές (<1%)

Ζάλη, ίλιγγος
Ξηροστομία
Αλλαγές στη γεύση

🚨 Σοβαρές Σπάνιες Παρενέργειες (0.01–0.1%)

Παγκρεατίτιδα
Νεφρική ανεπάρκεια (δευτερογενής σε αφυδάτωση)
Αλλεργικές αντιδράσεις (αγγειοοίδημα, δύσπνοια)
Χολολιθίαση
Παροδική αύξηση ηπατικών ενζύμων

❌ Πολύ Σπάνιες ή Υπό Διερεύνηση

Καρκίνος C-κυττάρων θυρεοειδούς (σε ζώα)
Εντερική απόφραξη (σπάνια λόγω καθυστέρησης γαστρικής κένωσης)

Αντενδείκνυται σε ασθενείς με MEN-2 ή οικογενειακό ιστορικό μυελοειδούς καρκινώματος.

ℹ️ Χρήσιμες Συμβουλές

- - Τα συμπτώματα ναυτίας μειώνονται όταν:
    - Οι δόσεις αυξάνονται σταδιακά
    - Τα γεύματα είναι μικρά, συχνά και χαμηλά σε λιπαρά
    - Υπάρχει καλή ενυδάτωση
  - Η αποφυγή της άσκησης αμέσως μετά από το γεύμα βοηθά στη μείωση του εμέτου.
  - Σε παρατεταμένα ή έντονα συμπτώματα → απαιτείται επανεκτίμηση από ιατρό.

🛑 8. Αντενδείξεις & Προφυλάξεις

Κατάσταση	Σχόλιο
Ιστορικό παγκρεατίτιδας	Αποφυγή
Μυελοειδές καρκίνωμα θυρεοειδούς	Αντενδείκνυται
Σύνδρομο MEN2	Αντενδείκνυται
Εγκυμοσύνη & Θηλασμός	Όχι χρήση
Νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου	Προσοχή/αποφυγή

❤️ 9. Ozempic και Καρδιαγγειακή Προστασία

📊 Μελέτη SUSTAIN-6:

Μείωση 26% σε καρδιαγγειακά συμβάματα (έμφραγμα, αγγειακό εγκεφαλικό)
Μείωση σε καρδιογενείς θανάτους
Αντιφλεγμονώδης δράση στα αγγεία

⚠️ Πιθανά καρδιοπροστατευτικά οφέλη ακόμη και σε μη διαβητικούς.

🤰 10. Ozempic στην εγκυμοσύνη και θηλασμό

Κατάσταση	Κατάλληλο;
Προετοιμασία εγκυμοσύνης	❌ Διακοπή 2 μήνες πριν
Κατά τη διάρκεια της κύησης	❌ Απαγορεύεται
Θηλασμός	❌ Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα
Γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας	✅ Μόνο με αποτελεσματική αντισύλληψη

❗ Η χρήση του Ozempic στην εγκυμοσύνη συνδέεται με πιθανό κίνδυνο εμβρυϊκών βλαβών σε μελέτες σε ζώα.
🥦 11. Ozempic και Διατροφή
Το φάρμακο δεν υποκαθιστά τη δίαιτα, αλλά ενισχύει τα αποτελέσματά της.
✅ Συνιστώμενες διατροφικές αρχές:
Μικρά, συχνά γεύματα (5–6/ημέρα)
Πλούσια σε φυτικές ίνες (λαχανικά, φρούτα)
Πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας
Περιορισμός απλών υδατανθράκων (λευκά άλευρα, ζάχαρη)
Καλή ενυδάτωση (νερό, ζωμοί)
❌ Τι να αποφεύγεται:
Λιπαρά ή τηγανητά φαγητά
Αλκοόλ
Μεγάλα γεύματα → ναυτία
Ανθρακούχα ροφήματα → μετεωρισμός
🏃‍♂️ 12. Άσκηση και Ozempic
Η τακτική άσκηση ενισχύει:
Την απώλεια βάρους
Την ευαισθησία στην ινσουλίνη
Τη ρύθμιση της γλυκόζης
🏋️‍♀️ Ιδανικά είδη:
Αερόβια: περπάτημα, ποδήλατο, κολύμπι
Μυϊκή ενδυνάμωση: 2–3 φορές/εβδ.
🧪 13. Υπογλυκαιμία με Ozempic
⚠️ Δεν προκαλεί υπογλυκαιμία από μόνο του.
🧪 Ωστόσο, σε συνδυασμό με:
Ινσουλίνη
Σουλφονυλουρίες (π.χ. γλιμεπιρίδη)
→ Υπάρχει κίνδυνος υπογλυκαιμίας, ειδικά σε ηλικιωμένους ή ασταθή σάκχαρα.
💊 14. Αλληλεπιδράσεις φαρμάκων
Κατηγορία Σχόλια
Αντιβιοτικά Όχι σημαντική επίδραση
Αντισυλληπτικά από του στόματος Μειωμένη απορρόφηση — προσοχή
Φάρμακα για υποθυρεοειδισμό Διαχωρισμός 1–2 ωρών
Ινσουλίνη Μείωση δόσης ινσουλίνης πιθανώς απαραίτητη

💰 15. Κόστος – Αποζημίωση

Τιμή στην Ελλάδα (2025): ~140–160€ ανά στυλό (ανάλογα με τη δοσολογία)
Κάλυψη από ΕΟΠΥΥ: ✅ για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 με κριτήρια
Όχι κάλυψη για χρήση αποκλειστικά για απώλεια βάρους (εκτός Wegovy)

❓ 16. FAQ – Συχνές Ερωτήσεις

📌 Μπορώ να χάσω βάρος χωρίς διαβήτη με Ozempic;

Ναι, όμως αυτό θεωρείται off-label χρήση. Χορηγείται με ιατρική παρακολούθηση, ειδικά σε περιπτώσεις παχυσαρκίας (BMI >27 με συνοδά νοσήματα).

📌 Πόσο γρήγορα θα δω αποτελέσματα;

Συνήθως μέσα στις πρώτες 4–8 εβδομάδες. Τα αποτελέσματα βελτιώνονται με δίαιτα και άσκηση.

📌 Τι να κάνω αν ξεχάσω μία δόση;

Αν δεν έχουν περάσει πάνω από 5 ημέρες, κάνε τη δόση. Αν έχουν περάσει, παρέλειψέ την και συνέχισε κανονικά.

📌 Πονάει η ένεση;

Όχι ιδιαίτερα. Η βελόνα είναι πολύ λεπτή και η ένεση γίνεται υποδόρια.

📌 Χρειάζομαι συνταγή για Ozempic στην Ελλάδα;

Ναι. Το Ozempic διατίθεται **μόνο με ιατρική συνταγή**.

📌 Μπορεί να επανέλθει το βάρος μετά τη διακοπή;

Δυστυχώς ναι, αν δεν διατηρηθούν οι διατροφικές και δραστηριότητες αλλαγές.

📌 Τι είναι το Ozempic και σε τι χρησιμεύει;

Το Ozempic (σεμαγλουτίδη) είναι ενέσιμο φάρμακο που ανήκει στους GLP-1 αγωνιστές και χρησιμοποιείται κυρίως για τη ρύθμιση του σακχάρου στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και για την απώλεια βάρους.

📌 Είναι το Ozempic εγκεκριμένο για την απώλεια βάρους;

Το Ozempic είναι εγκεκριμένο για διαβήτη τύπου 2. Για απώλεια βάρους υπάρχει ξεχωριστή έκδοση, το Wegovy, που περιέχει σεμαγλουτίδη σε υψηλότερη δόση (2.4 mg).

📌 Πόσο βάρος μπορώ να χάσω με το Ozempic;

Σε κλινικές μελέτες, η μέση απώλεια κυμαίνεται από 5–10% του αρχικού βάρους, και μπορεί να φτάσει έως 15% με διατροφή και άσκηση.

📌 Χρειάζομαι συνταγή για να αγοράσω το Ozempic;

Ναι. Το Ozempic διατίθεται μόνο με ιατρική συνταγή στην Ελλάδα και στην Ε.Ε.

📌 Ποια είναι η διαφορά μεταξύ Ozempic και Wegovy;

Περιέχουν την ίδια ουσία (σεμαγλουτίδη), αλλά το Wegovy έχει υψηλότερη δοσολογία και είναι εγκεκριμένο αποκλειστικά για την παχυσαρκία.

📌 Μπορεί το Ozempic να προκαλέσει υπογλυκαιμία;

Όχι από μόνο του. Ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας αυξάνεται όταν συνδυάζεται με ινσουλίνη ή σουλφονυλουρίες.

📌 Ποιες είναι οι πιο συχνές παρενέργειες;

Η ναυτία, η διάρροια, η δυσπεψία και η απώλεια όρεξης είναι οι πιο κοινές. Συνήθως υποχωρούν μετά τις πρώτες εβδομάδες.

📌 Πρέπει να ακολουθώ συγκεκριμένη διατροφή;

Ναι. Συνίσταται υποθερμιδική διατροφή, πλούσια σε φυτικές ίνες και πρωτεΐνες. Αποφύγετε μεγάλα και λιπαρά γεύματα που αυξάνουν τη ναυτία.

📌 Μπορώ να κάνω το Ozempic στην κοιλιά;

Ναι. Μπορείτε να το κάνετε στην κοιλιά, στον μηρό ή στον βραχίονα. Εναλλάξτε τα σημεία ένεσης κάθε εβδομάδα.

📌 Τι κάνω αν ξεχάσω μία δόση;

Αν δεν έχουν περάσει πάνω από 5 ημέρες από τη χαμένη δόση, κάντε την. Αν έχουν περάσει, περιμένετε την επόμενη προγραμματισμένη δόση.

📌 Είναι ασφαλές το Ozempic στην εγκυμοσύνη;

Όχι. Το Ozempic δεν συνιστάται κατά την εγκυμοσύνη ή τον θηλασμό. Πρέπει να διακόπτεται τουλάχιστον 2 μήνες πριν από σύλληψη.

📌 Πότε φαίνονται τα πρώτα αποτελέσματα;

Πολλοί ασθενείς αναφέρουν απώλεια βάρους και μείωση όρεξης μέσα στις πρώτες 4–8 εβδομάδες.

📌 Υπάρχει κίνδυνος εθισμού ή εξάρτησης;

Όχι. Το Ozempic δεν προκαλεί σωματική ή ψυχολογική εξάρτηση.

📌 Τι συμβαίνει όταν σταματήσω το Ozempic;

Το σάκχαρο και το βάρος ενδέχεται να επανέλθουν στα προηγούμενα επίπεδα, εκτός αν διατηρηθεί η υγιεινή ζωή.

📌 Υπάρχουν φθηνότερα αντίστοιχα;

Προς το παρόν, δεν υπάρχουν γενόσημα της σεμαγλουτίδης. Άλλοι GLP-1 αγωνιστές όπως η λιραγλουτίδη (Victoza) είναι διαθέσιμοι αλλά διαφέρουν στη χορήγηση και το κόστος.

📌 Καλύπτεται το Ozempic από τον ΕΟΠΥΥ;

Ναι, για ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 που πληρούν συγκεκριμένα ιατρικά κριτήρια.

📌 Τι είναι το Ozempic;

Είναι ένα φάρμακο με δραστική ουσία τη σεμαγλουτίδη που ανήκει στους αγωνιστές GLP-1 και χρησιμοποιείται για τον διαβήτη τύπου 2 και την απώλεια βάρους.

📌 Πώς δρα το Ozempic;

Μιμείται τη φυσική ορμόνη GLP-1, αυξάνοντας την ινσουλίνη όταν χρειάζεται, μειώνοντας τη γλυκαγόνη και επιβραδύνοντας την πέψη ώστε να μειωθεί η όρεξη και το σάκχαρο.

📌 Είναι το ίδιο με το Wegovy;

Περιέχουν την ίδια ουσία (σεμαγλουτίδη) αλλά σε διαφορετική δοσολογία και με διαφορετικές ενδείξεις: το Ozempic για διαβήτη τύπου 2, το Wegovy για παχυσαρκία.

💉 Πώς και κάθε πότε χορηγείται;

Γίνεται 1 φορά την εβδομάδα υποδορίως (κοιλιά, μηρός, βραχίονας) με ειδική αυτοενέσιμη πένα.

💉 Τι γίνεται αν ξεχάσω μία δόση;

Αν δεν έχουν περάσει πάνω από 5 ημέρες, μπορείτε να την κάνετε. Αλλιώς, παραλείψτε τη και συνεχίστε κανονικά.

⚖️ Πότε φαίνονται τα πρώτα αποτελέσματα;

Οι περισσότεροι ασθενείς βλέπουν μείωση της όρεξης και απώλεια βάρους εντός 4–8 εβδομάδων.

⚖️ Πόσο βάρος μπορώ να χάσω με το Ozempic;

Από 5% έως και 15% του αρχικού σωματικού βάρους, ειδικά σε συνδυασμό με δίαιτα και άσκηση.

⚠️ Έχει παρενέργειες;

Συχνότερες είναι η ναυτία, η διάρροια και η απώλεια όρεξης. Σπανιότερες περιλαμβάνουν παγκρεατίτιδα και χολολιθίαση.

⚠️ Ποιοι δεν πρέπει να το παίρνουν;

Άτομα με ιστορικό παγκρεατίτιδας, καρκίνου θυρεοειδούς (C-κυττάρων), MEN-2 ή κατά την εγκυμοσύνη/θηλασμό.

🩸 Προκαλεί υπογλυκαιμία;

Όχι από μόνο του, αλλά σε συνδυασμό με ινσουλίνη ή σουλφονυλουρίες μπορεί να προκαλέσει.

🧪 Μπορώ να το πάρω με άλλα φάρμακα;

Ναι, αλλά χρειάζεται έλεγχος για πιθανές αλληλεπιδράσεις (ιδίως με ινσουλίνη ή φάρμακα που επηρεάζονται από γαστρική κένωση).

🤰 Είναι ασφαλές στην εγκυμοσύνη;

Όχι. Πρέπει να διακόπτεται τουλάχιστον 2 μήνες πριν τη σύλληψη. Δεν συνιστάται ούτε κατά τον θηλασμό.

👵 Είναι κατάλληλο για ηλικιωμένους;

Ναι, αλλά χρειάζεται στενότερη παρακολούθηση για υπογλυκαιμίες και αφυδάτωση.

🧠 Επηρεάζει τη διάθεση ή τη συμπεριφορά;

Όχι άμεσα. Δεν έχουν τεκμηριωθεί νευροψυχιατρικές παρενέργειες.

💰 Καλύπτεται από τον ΕΟΠΥΥ;

Ναι, για διαβήτη τύπου 2 σύμφωνα με τις ενδείξεις. Όχι για χρήση ως φάρμακο αδυνατίσματος.

💰 Πόσο κοστίζει;

Περίπου 140–160€ ανά στυλό, ανάλογα με τη δοσολογία και το φαρμακείο.

❤️ Προστατεύει από καρδιακά νοσήματα;

Ναι, έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού σε άτομα με διαβήτη τύπου 2.

🏃‍♂️ Πρέπει να κάνω άσκηση;

Ναι. Η άσκηση ενισχύει τα αποτελέσματα του φαρμάκου και μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων.

🛑 Τι συμβαίνει όταν σταματήσει η αγωγή;

Αν δεν διατηρηθεί η διατροφή και η φυσική δραστηριότητα, είναι πιθανή η επαναπρόσληψη βάρους και η επιδείνωση του σακχάρου.

🔄 Πόσο καιρό μπορώ να το παίρνω;

Μακροχρόνια χρήση θεωρείται ασφαλής, εφόσον υπάρχει ιατρική παρακολούθηση και δεν εμφανίζονται ανεπιθύμητες ενέργειες.

✅ FAQ Ozempic και Ηπατική Λειτουργία

🩺 Πώς επηρεάζει το Ozempic τη λειτουργία του ήπατος;

Σε γενικές γραμμές, το Ozempic δεν φαίνεται να έχει άμεσες ηπατοτοξικές επιδράσεις. Σε σπάνιες περιπτώσεις έχει αναφερθεί παροδική αύξηση των ηπατικών ενζύμων.

🩺 Μπορώ να το πάρω αν έχω λιπώδες ήπαρ (NAFLD);

Ναι. Μάλιστα, υπάρχουν δεδομένα που δείχνουν ότι τα GLP-1 αγωνιστικά βελτιώνουν τη λιπώδη διήθηση του ήπατος.

🩺 Είναι ασφαλές σε ηπατική ανεπάρκεια;

Σε ήπια έως μέτρια ηπατική δυσλειτουργία μπορεί να χρησιμοποιηθεί με προσοχή. Σε σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια απαιτείται ειδική εκτίμηση από ηπατολόγο.

✅ FAQ Ozempic και Θυρεοειδής

🧬 Μπορεί το Ozempic να επηρεάσει τον θυρεοειδή;

Σε κλινικές μελέτες σε πειραματόζωα παρατηρήθηκαν όγκοι C-κυττάρων θυρεοειδούς, αλλά δεν έχει αποδειχτεί συσχέτιση στον άνθρωπο.

🧬 Μπορεί να χορηγηθεί σε άτομα με υποθυρεοειδισμό;

Ναι, είναι ασφαλές σε υποθυρεοειδικούς ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία. Συνιστάται να λαμβάνεται η λεβοθυροξίνη σε απόσταση από το Ozempic για αποφυγή αλληλεπίδρασης στην απορρόφηση.

🧬 Υπάρχουν αντενδείξεις σχετικές με θυρεοειδή;

Ναι, το Ozempic **αντενδείκνυται** σε άτομα με προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό μυελοειδούς καρκινώματος θυρεοειδούς ή σύνδρομο MEN-2.

FAQ – Wegovy

📌 Τι είναι το Wegovy;

Το Wegovy είναι φαρμακευτικό σκεύασμα που περιέχει σεμαγλουτίδη, όπως και το Ozempic, αλλά σε υψηλότερη δοσολογία (έως 2.4 mg/εβδομάδα), ειδικά για τη θεραπεία της παχυσαρκίας.

📌 Σε ποιους ενδείκνυται;

Σε ενήλικες με BMI ≥30 ή ≥27 με συνοδά νοσήματα (π.χ. υπέρταση, διαβήτη τύπου 2).

📌 Είναι ασφαλές χωρίς διαβήτη;

Ναι, είναι εγκεκριμένο για απώλεια βάρους σε μη διαβητικά άτομα.

📌 Πόσο βάρος μπορώ να χάσω με το Wegovy;

Μέχρι και 15–20% του αρχικού βάρους σε 68 εβδομάδες, σύμφωνα με τις μελέτες STEP.

📌 Είναι διαθέσιμο στην Ελλάδα;

Εγκρίθηκε από τον ΕΟΦ, αλλά συχνά υπάρχουν προβλήματα διαθεσιμότητας.

📌 Καλύπτεται από τον ΕΟΠΥΥ;

Όχι. Δεν αποζημιώνεται για χρήση αποκλειστικά σε απώλεια βάρους

FAQ – Trulicity

📌 Τι είναι το Trulicity;

Το Trulicity (ντουλαγλουτίδη) είναι GLP-1 αγωνιστής που χορηγείται 1 φορά/εβδομάδα για διαβήτη τύπου 2, με έμφαση στην καρδιοπροστασία.

📌 Πώς διαφέρει από το Ozempic;

Έχει ηπιότερη απώλεια βάρους και λιγότερες γαστρεντερικές παρενέργειες, αλλά μικρότερη επίδραση στο σάκχαρο και στο σωματικό βάρος.

📌 Υπάρχουν διαθέσιμες δόσεις;

Ναι, από 0.75 έως 4.5 mg/εβδομάδα, με προοδευτική τιτλοποίηση.

📌 Έχει καρδιοπροστατευτική δράση;

Ναι, σύμφωνα με τη μελέτη REWIND μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων σε ευρύ φάσμα ασθενών.

📌 Είναι κατάλληλο για ηλικιωμένους;

Ναι, είναι καλά ανεκτό και προτιμάται σε άτομα με ιστορικό δυσανεξίας σε πιο ισχυρά GLP-1 αγωνιστικά.

FAQ – GLP-1 Αγωνιστές συνολικά

🧬 Τι είναι οι GLP-1 αγωνιστές;

Είναι φάρμακα που μιμούνται τη δράση της εντερικής ορμόνης GLP-1 και ρυθμίζουν την όρεξη, το σάκχαρο και τη γαστρική κινητικότητα.

📋 Ποια φάρμακα ανήκουν στην κατηγορία αυτή;

Semaglutide (Ozempic, Wegovy), Dulaglutide (Trulicity), Liraglutide (Victoza, Saxenda), Exenatide (Byetta, Bydureon).

⚖️ Μπορούν να βοηθήσουν όλους στην απώλεια βάρους;

Όχι εξίσου. Η απάντηση διαφέρει ανάλογα με το φάρμακο, τη δόση και τα ατομικά χαρακτηριστικά του ατόμου.

⚠️ Ποιοι κίνδυνοι σχετίζονται με τη χρήση GLP-1 αγωνιστών;

Γαστρεντερικές παρενέργειες, παγκρεατίτιδα, πιθανός σχετικός κίνδυνος χολολιθίασης, και σε σπάνιες περιπτώσεις εντερική απόφραξη.

🧠 Επηρεάζουν τον εγκέφαλο;

Δρουν στον υποθάλαμο, μειώνοντας την πείνα. Δεν υπάρχουν αποδείξεις για αρνητική επίδραση στη νοητική λειτουργία.

💡 Είναι κατάλληλοι για προδιαβήτη ή αντίσταση στην ινσουλίνη;

Χρησιμοποιούνται off-label για προδιαβήτη ή σοβαρή ινσουλινοαντίσταση, αλλά πάντα με ιατρική παρακολούθηση.

💉 Θέλετε να κάνετε εξέταση για διαβήτη ή να ενημερωθείτε για GLP-1 αγωνιστές (Ozempic, Wegovy, Trulicity);

Στο Μικροβιολογικό Λαμία προσφέρουμε αξιόπιστες εξετάσεις για διαβήτη, παρακολούθηση σακχάρου και συμβουλευτική για φάρμακα νέας γενιάς.

📅 ΚΛΕΙΣΤΕ ΡΑΝΤΕΒΟΥ

📋 ΔΕΙΤΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

📍 Έσλιν 19, Λαμία — ☎️ 22310 66841
Ωράριο: Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

📚 17. Βιβλιογραφία

FDA – Ozempic Prescribing Information
EMA – Ozempic European Public Assessment Report
ΕΟΦ – Δελτίο Εγκρίσεων Φαρμάκων 2024
SUSTAIN Trials: The New England Journal of Medicine – Marso et al., 2016
American Diabetes Association (ADA) – GLP-1 Guidelines
Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία – www.ede.gr
NICE Guidelines – UK GLP-1 usage
Mayo Clinic – Ozempic use in weight loss
PubMed: Semaglutide & Weight loss PMID: 31442178

leptini-ormoni-peinas-koresmou-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

04/Jun/2025

Λεπτίνη – Εξέταση Αίματος & Ρόλος στον Μεταβολισμό (Ιατρικός Οδηγός)

Τελευταία ενημέρωση:
28 Ιανουαρίου 2026

Σύνοψη:
Η λεπτίνη είναι ορμόνη που παράγεται κυρίως από τα λιποκύτταρα και «ενημερώνει» τον εγκέφαλο για τα ενεργειακά αποθέματα.
Η εξέταση λεπτίνης στο αίμα δεν είναι ρουτίνας· χρησιμοποιείται σε εξειδικευμένη ενδοκρινολογική διερεύνηση (π.χ. λιποδυστροφίες, υπογονιμότητα με πολύ χαμηλό BMI, σπάνια γενετική έλλειψη λεπτίνης).

Τι να θυμάστε:
Υψηλή λεπτίνη συνήθως σημαίνει πολλά λιπώδη αποθέματα και συχνά αντοχή στη λεπτίνη, όχι «υπερλειτουργία» της ορμόνης.

Συχνό κλινικό λάθος:
Να ερμηνεύεται μια μεμονωμένη τιμή λεπτίνης χωρίς συσχέτιση με σωματικό λίπος, ινσουλίνη/αντίσταση, κύκλο ύπνου και κλινικό πλαίσιο.

1

Τι είναι η λεπτίνη

Η λεπτίνη είναι πεπτιδική ορμόνη που παράγεται κυρίως από τα λιποκύτταρα και λειτουργεί σαν «σήμα αποθήκης» προς τον εγκέφαλο:
όταν τα ενεργειακά αποθέματα (λίπος) είναι επαρκή, τα επίπεδα λεπτίνης τείνουν να αυξάνονται και ο οργανισμός μειώνει την ανάγκη πρόσληψης τροφής.

Στην πράξη, η λεπτίνη αποτελεί βιοδείκτη που συσχετίζεται με το λιπώδες φορτίο, αλλά η βιολογική της δράση μπορεί να είναι μειωμένη σε καταστάσεις όπως η παχυσαρκία (αντοχή στη λεπτίνη).

2

Πώς δρα στον εγκέφαλο

Η λεπτίνη μεταφέρει πληροφορία στον υποθάλαμο, όπου υπάρχουν υποδοχείς λεπτίνης σε νευρωνικά κυκλώματα που ρυθμίζουν την όρεξη.
Με απλά λόγια, η λεπτίνη «ενεργοποιεί» μονοπάτια που μειώνουν την πείνα και «φρενάρει» μονοπάτια που αυξάνουν την όρεξη.

Κεντρικός κόμβος είναι ο nucleus arcuatus, όπου η λεπτίνη ενισχύει νευρώνες τύπου POMC/CART (ανορεξιογόνος δράση) και αναστέλλει νευρώνες NPY/AgRP (ορεξιογόνος δράση).

3

Τι ρυθμίζει στον οργανισμό

Ο βασικός ρόλος της λεπτίνης είναι η ενεργειακή ομοιόσταση: ρύθμιση πρόσληψης τροφής και κατανάλωσης ενέργειας.
Σε φυσιολογικές συνθήκες, η αύξηση της λεπτίνης «υπενθυμίζει» ότι υπάρχουν αποθέματα, οδηγώντας σε τάση για μικρότερη όρεξη και μεγαλύτερη ενεργειακή δαπάνη.

Η λεπτίνη συμμετέχει επίσης στη νευροενδοκρινική προσαρμογή σε καταστάσεις νηστείας (όπου πέφτει), επηρεάζοντας άξονες όπως ο αναπαραγωγικός και ο θυρεοειδικός, κάτι που εξηγεί γιατί πολύ χαμηλή λεπτίνη σε χαμηλό βάρος μπορεί να συνδέεται με διαταραχές κύκλου/γονιμότητας.

4

Αντοχή στη λεπτίνη

Πολλά άτομα με παχυσαρκία έχουν υψηλή λεπτίνη στο αίμα, αλλά δεν εμφανίζουν την αναμενόμενη μείωση όρεξης.
Αυτό ονομάζεται αντοχή στη λεπτίνη και σημαίνει ότι το «σήμα» δεν μεταφράζεται επαρκώς σε υποθαλαμική απάντηση.

Οι προτεινόμενοι μηχανισμοί περιλαμβάνουν μειωμένη μεταφορά της λεπτίνης στον εγκέφαλο, αλλαγές στους υποδοχείς, καθώς και ενδοκυττάρια αναστολή σηματοδότησης (π.χ. SOCS3, PTP1B) σε περιβάλλον φλεγμονής/μεταβολικού στρες.

5

Λεπτίνη και διατροφή

Η λεπτίνη τείνει να αυξάνεται με αύξηση λιπώδους ιστού και υπερινσουλιναιμία, ενώ μειώνεται σε νηστεία/θερμιδικό περιορισμό και σε πολύ χαμηλά λιπώδη αποθέματα.
Γι’ αυτό σε παρατεταμένη δίαιτα η πτώση της λεπτίνης μπορεί να συνδέεται με έντονη πείνα και «εξοικονόμηση ενέργειας».

Σε επίπεδο καθημερινότητας, η πιο πρακτική έννοια δεν είναι «να ανεβάσω τη λεπτίνη», αλλά να βελτιώσω τη μεταβολική ευαισθησία και την ποιότητα ύπνου, να περιορίσω υπερ-επεξεργασμένες θερμίδες και να στοχεύσω σε σταδιακή απώλεια βάρους όπου ενδείκνυται.

6

Σχέση με άλλες ορμόνες

Η λεπτίνη «συνομιλεί» με ορμόνες πείνας/κορεσμού και με το μεταβολικό περιβάλλον.
Η ινσουλίνη συνδέεται με αυξημένη λεπτίνη, η γκρελίνη δρα ανταγωνιστικά ως ορμόνη πείνας, ενώ η κορτιζόλη μπορεί να επιδεινώνει τη μεταβολική δυσλειτουργία και την αντοχή στη λεπτίνη.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Ορμόνη/Παράγοντας	Κύρια δράση	Σχέση με λεπτίνη
Ινσουλίνη	Αναβολική, προωθεί λιπογένεση	Συχνά συνδέεται με υψηλότερη λεπτίνη
Γκρελίνη	Ορμόνη πείνας	Λειτουργικά ανταγωνιστική στο αίσθημα κορεσμού
Κορτιζόλη	Stress/καταβολισμός	Μπορεί να επιδεινώνει μεταβολικό προφίλ και αντοχή στη λεπτίνη
Οιστρογόνα	Μεταβολική/αναπαραγωγική ρύθμιση	Συσχετίζονται με διαφοροποίηση επιπέδων ανά φύλο

7

Ιστορικό ανακάλυψης (ob/ob)

Η λεπτίνη αναγνωρίστηκε ως προϊόν του γονιδίου Lep το 1994, με αφετηρία το μοντέλο ob/ob ποντικιού.
Τα ob/ob ποντίκια εμφανίζουν έντονη υπερφαγία και παχυσαρκία λόγω έλλειψης λειτουργικής λεπτίνης, ενώ η χορήγηση εξωγενούς λεπτίνης αποκαθιστά σε σημαντικό βαθμό την όρεξη και το βάρος στο συγκεκριμένο μοντέλο.

8

Λεπτίνη και εγκυμοσύνη

Κατά την εγκυμοσύνη τα επίπεδα λεπτίνης αυξάνονται φυσιολογικά, καθώς παράγεται και από τον πλακούντα, και συμμετέχει στη ρύθμιση της ενεργειακής ισορροπίας της μητέρας και σε πτυχές της πλακουντιακής λειτουργίας.
Η ερμηνεία τιμών στην κύηση χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και πάντοτε κλινική συσχέτιση.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κατάσταση στην κύηση	Τάση επιπέδων λεπτίνης	Κλινικό σχόλιο
Φυσιολογική κύηση	Αυξημένα	Πλακουντιακή παραγωγή και λιπογόνος κατάσταση
Διαβήτης κύησης	Συχνά αυξημένα	Συσχέτιση με ινσουλινοαντίσταση
Προεκλαμψία	Συχνά αυξημένα	Πιθανή σύνδεση με αγγειακή/πλακουντιακή δυσλειτουργία
IUGR	Μπορεί να είναι μειωμένα	Ερμηνεία μόνο σε μαιευτικό/ενδοκρινολογικό πλαίσιο

9

Εξέταση λεπτίνης στο αίμα

Η εξέταση λεπτίνης μετρά τη συγκέντρωση της ορμόνης στον ορό και χρησιμοποιείται κυρίως σε εξειδικευμένη ορμονική/μεταβολική διερεύνηση, όχι ως έλεγχος ρουτίνας.
Η μέτρηση γίνεται με ανοσολογικές μεθόδους (π.χ. ELISA ή άλλες ανοσομετρικές τεχνικές, ανάλογα με το εργαστήριο).

Σημαντικό: η λεπτίνη «αντανακλά» κυρίως τη μάζα λιπώδους ιστού, άρα η αξιολόγηση έχει νόημα μόνο όταν γνωρίζουμε το κλινικό προφίλ και το σωματικό λίπος.

10

Προετοιμασία πριν την εξέταση

Συνήθως αρκεί απλή αιμοληψία πρωινές ώρες, συχνά νηστική (ανάλογα με το πρωτόκολλο και τις συνοδές εξετάσεις όπως γλυκόζη/ινσουλίνη).
Ιδανικά, η μέτρηση γίνεται σε σταθερές συνθήκες (ίδιο χρονικό παράθυρο, παρόμοια διατροφή/ύπνος τις προηγούμενες ημέρες) ώστε να μειώνεται η βιολογική μεταβλητότητα.

Ενημερώστε τον ιατρό για σημαντική πρόσφατη απώλεια βάρους, έντονη προπόνηση ή παρατεταμένη νηστεία.
Αν συνδυάζεται με άλλες ορμονικές εξετάσεις, ακολουθήστε τις οδηγίες του θεράποντος (π.χ. ώρα λήψης).

11

Τιμές αναφοράς

Οι τιμές αναφοράς διαφέρουν ανά μέθοδο και εργαστήριο και επηρεάζονται έντονα από το ποσοστό σωματικού λίπους.
Παρακάτω αναφέρονται ενδεικτικά «γενικά» εύρη που χρησιμοποιούνται συχνά στην κλινική πράξη ως προσανατολισμός.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Ομάδα	Ενδεικτικές τιμές (ng/mL)	Σχόλιο
Άνδρες	1–9	Συσχέτιση με λιπώδη μάζα
Γυναίκες	4–25	Συνήθως υψηλότερες τιμές λόγω σύστασης σώματος/ορμονών
Παχυσαρκία	>30–40 (συχνά)	Συμβατή με αντοχή στη λεπτίνη
Παρατεταμένη νηστεία/πολύ χαμηλό λίπος	<3 (ενδεικτικά)	Πτώση λεπτίνης ως προσαρμογή εξοικονόμησης ενέργειας

12

Πότε ενδείκνυται η μέτρηση

Η μέτρηση λεπτίνης ζητείται επιλεκτικά, όταν η πληροφορία μπορεί να αλλάξει τη διαγνωστική σκέψη σε συγκεκριμένα σενάρια.
Στην καθημερινή κλινική πράξη δεν αποτελεί κριτήριο διάγνωσης παχυσαρκίας και δεν αντικαθιστά αξιολόγηση σύστασης σώματος, γλυκαιμικού προφίλ και ινσουλινοαντίστασης.

Υποψία σπάνιας γενετικής ανεπάρκειας λεπτίνης (ιδίως σε βαριά πρώιμη παχυσαρκία με ειδικά χαρακτηριστικά).
Διερεύνηση λιποδυστροφιών (γενετικών ή επίκτητων) όπου η λεπτίνη μπορεί να είναι δυσανάλογα χαμηλή.
Υπογονιμότητα/αμηνόρροια σε πολύ χαμηλό BMI ή λειτουργικές υποθαλαμικές διαταραχές (ως μέρος συνολικού ελέγχου).
Ερευνητικά/ειδικά πρωτόκολλα και εξειδικευμένη ενδοκρινολογική παρακολούθηση.

13

Ερμηνεία υψηλής ή χαμηλής λεπτίνης

Η ερμηνεία γίνεται πάντα σε σχέση με το σωματικό λίπος και το μεταβολικό προφίλ.
Από μόνη της, μια τιμή λεπτίνης δεν «καταγράφει» το επίπεδο κορεσμού ή το πόσο θα πεινάτε, γιατί σε πολλές περιπτώσεις υπάρχει αντοχή στη λεπτίνη.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Εύρημα	Συχνές εξηγήσεις	Τι εξετάζεται μαζί
Υψηλή λεπτίνη	Παχυσαρκία, υπερινσουλιναιμία, αντοχή στη λεπτίνη	Γλυκόζη/ινσουλίνη, λιπιδαιμικό προφίλ, σύσταση σώματος
Χαμηλή λεπτίνη	Νηστεία, πολύ χαμηλό σωματικό λίπος, υπερβολική άσκηση, ανορεξία, λιποδυστροφία, σπάνια έλλειψη λεπτίνης	Ιστορικό βάρους/διατροφής, άξονας αναπαραγωγής, θυρεοειδικός έλεγχος κατά περίπτωση

14

Θεραπευτικές εφαρμογές

Παρότι η λεπτίνη έχει κεντρικό ρόλο στη ρύθμιση βάρους, η χορήγησή της δεν αποτελεί γενική θεραπεία για παχυσαρκία, επειδή συνήθως τα επίπεδα είναι ήδη υψηλά και υπάρχει αντοχή στη λεπτίνη.

Κλινική αξιοποίηση έχει σε σπάνιες περιπτώσεις πραγματικής έλλειψης λεπτίνης ή σε ορισμένες λιποδυστροφίες, όπου η χορήγηση ανασυνδυασμένης λεπτίνης (metreleptin) μπορεί να βελτιώσει μεταβολικές παραμέτρους, πάντα σε εξειδικευμένο πλαίσιο.

15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι είναι η λεπτίνη;

Η λεπτίνη είναι ορμόνη που παράγεται κυρίως από τα λιποκύτταρα και ρυθμίζει την όρεξη και την ενεργειακή ισορροπία μέσω του υποθαλάμου.

Τι σημαίνει αντοχή στη λεπτίνη;

Αντοχή στη λεπτίνη σημαίνει ότι ενώ η λεπτίνη είναι υψηλή, ο εγκέφαλος δεν ανταποκρίνεται επαρκώς, οπότε δεν μειώνεται αντίστοιχα η όρεξη.

Πότε έχει νόημα να μετρήσω λεπτίνη στο αίμα;

Η μέτρηση έχει νόημα κυρίως σε εξειδικευμένη ενδοκρινολογική διερεύνηση (π.χ. λιποδυστροφίες, υπογονιμότητα με πολύ χαμηλό BMI, σπάνια γενετική έλλειψη).

Γιατί μπορεί να έχω χαμηλή λεπτίνη;

Η χαμηλή λεπτίνη παρατηρείται συνήθως σε χαμηλά λιπώδη αποθέματα, νηστεία, υπερβολική άσκηση ή σε ορισμένες λιποδυστροφίες.

Η λεπτίνη εξηγεί γιατί δεν χάνω βάρος;

Η λεπτίνη είναι μέρος του μηχανισμού, αλλά η απώλεια βάρους εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και συχνά στην παχυσαρκία υπάρχει αντοχή στη λεπτίνη.

Υπάρχει θεραπεία με λεπτίνη;

Θεραπεία με ανασυνδυασμένη λεπτίνη χρησιμοποιείται σε σπάνιες ειδικές ενδείξεις (π.χ. ορισμένες λιποδυστροφίες ή πραγματική έλλειψη), όχι ως γενική αγωγή παχυσαρκίας.

16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Κλείστε εύκολα εξέταση Λεπτίνης ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

17

Βιβλιογραφία

1. Κατάλογος Εξετάσεων – Μικροβιολογικό Λαμία

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

2. Zhang Y, Proenca R, Maffei M, Barone M, Leopold L, Friedman JM. Positional cloning of the mouse obese gene and its human homologue. Nature. 1994;372:425–432.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7984236/

3. Considine RV, et al. Serum immunoreactive-leptin concentrations in normal-weight and obese humans. N Engl J Med. 1996;334:292–295.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8532024/

4. Caro JF, Kolaczynski JW, Nyce MR, et al. Decreased cerebrospinal-fluid/serum leptin ratio in obesity. Lancet. 1996;348:159–161.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8684156/

5. Myers MG Jr, Cowley MA, Münzberg H. Mechanisms of leptin action and leptin resistance. Annu Rev Physiol. 2008;70:537–556.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17937601/

6. Kelesidis T, Kelesidis I, Chou S, Mantzoros CS. The role of leptin in human physiology: emerging clinical applications. Ann Intern Med. 2010;152:93–100.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20083828/

7. Mantzoros CS. Role of leptin in reproduction. Ann N Y Acad Sci. 2000;900:174–183.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10818310/

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Παντελής Αναγνωστόπουλος

04/Jun/2025

⚖️ Τι Είναι η Παχυσαρκία;

Η παχυσαρκία είναι μια χρόνια, πολυπαραγοντική νόσος που χαρακτηρίζεται από υπερβολική συσσώρευση λίπους στο σώμα και σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για πολυάριθμα νοσήματα.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), η παχυσαρκία έχει χαρακτηριστεί πανδημία του 21ου αιώνα.
🌍 Επιδημιολογία και Παγκόσμια Στατιστικά
🔺 13% των ενηλίκων παγκοσμίως είναι παχύσαρκοι (WHO, 2022)
🔺 Στην Ευρώπη, >59% είναι υπέρβαροι, και >23% παχύσαρκοι
👶 Το 20% των παιδιών 5–19 ετών στην Ελλάδα είναι παχύσαρκα
👨‍⚕️ Η παχυσαρκία ευθύνεται για >2.8 εκατ. θανάτους ετησίως
🧠 Παράγοντες και Αίτια Παχυσαρκίας
🔬 Γενετικοί Παράγοντες
Μονογονιδιακά σύνδρομα (π.χ. Prader-Willi)
Πολυγονιδιακή προδιάθεση (FTO gene)
🧠 Νευροορμονικοί και Βιολογικοί Παράγοντες
Λεπτίνη – αντοχή στη λεπτίνη και διαταραχή κορεσμού
Γκρελίνη – αυξημένα επίπεδα σε μερικούς ασθενείς
Νευροδιαβιβαστές: ντοπαμίνη, σεροτονίνη
🍕 Διατροφικοί Παράγοντες
Ενεργειακή πρόσληψη > ενεργειακή δαπάνη
Υψηλή κατανάλωση επεξεργασμένων τροφών
Ποτά με ζάχαρη (αναψυκτικά, έτοιμοι καφέδες)
🛋️ Έλλειψη Άσκησης
Καθιστική ζωή, δουλειά γραφείου
Έλλειψη φυσικής δραστηριότητας παιδιών
😥 Ψυχολογικοί και Κοινωνικοί Παράγοντες
Χρόνιο στρες
Κατάθλιψη
Συναισθηματική υπερφαγία
Χαμηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο
🧬 Τύποι Παχυσαρκίας
Τύπος Περιγραφή
🍩 Περιφερική (γυναικείου τύπου) Λίπος σε γλουτούς, μηρούς
🍔 Κεντρική (ανδρικού τύπου) Λίπος στην κοιλιά – υψηλός καρδιαγγειακός κίνδυνος
⚠️ Σαρκοπενική παχυσαρκία Παχυσαρκία με μειωμένη μυϊκή μάζα
⚠️ Μεταβολικά υγιής παχυσαρκία Χωρίς μεταβολικό σύνδρομο – αμφιλεγόμενο

📏 Διαγνωστικά Κριτήρια Παχυσαρκίας

📌 Δείκτης Μάζας Σώματος (BMI)

BMI	Κατάσταση
< 18.5	Ελλιποβαρής
18.5–24.9	Φυσιολογικός
25–29.9	Υπέρβαρος
30–34.9	Παχυσαρκία 1ου βαθμού
35–39.9	Παχυσαρκία 2ου βαθμού
≥ 40	Νοσογόνος παχυσαρκία

📐 Άλλες Μέθοδοι:

Λιπομέτρηση με βιοηλεκτρική εμπέδηση (BIA)
Μέτρηση περιφέρειας μέσης (>102 cm άνδρες, >88 cm γυναίκες)
WHR: Αναλογία μέσης/γοφών

🫀 Παχυσαρκία και Χρόνιες Παθήσεις

Η παχυσαρκία είναι συσχετισμένη με αυξημένο κίνδυνο για πολυάριθμες σοβαρές χρόνιες νόσους, τόσο σωματικές όσο και ψυχικές.

💓 Καρδιαγγειακές Παθήσεις

Υπέρταση (arterial hypertension)
Στεφανιαία νόσος
Καρδιακή ανεπάρκεια
Αρρυθμίες (π.χ. κολπική μαρμαρυγή)

Το λίπος στην κοιλιακή χώρα αυξάνει τα επίπεδα φλεγμονής και επηρεάζει δυσμενώς την αγγειακή λειτουργία.

🧪 Μεταβολικό Σύνδρομο & Διαβήτης

Αντίσταση στην ινσουλίνη
Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2
Διαταραχές λιπιδίων (υψηλά τριγλυκερίδια, χαμηλή HDL)

🧠 Νευρολογικές Παθήσεις

Αυξημένος κίνδυνος εγκεφαλικού
Σύνδεση με άνοια (μέσω ινσουλινοαντίστασης στον εγκέφαλο)

🫁 Αναπνευστικό

Αποφρακτική υπνική άπνοια
Υποαερισμός παχύσαρκων (Obesity Hypoventilation Syndrome)

⚠️ Ογκολογία

Η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης πολλών καρκίνων:

Τύπος Καρκίνου	Συσχέτιση με Παχυσαρκία
Καρκίνος παχέος εντέρου	✅ τεκμηριωμένος
Καρκίνος μαστού (μετά την εμμηνόπαυση)	✅
Καρκίνος ενδομητρίου	✅
Καρκίνος ήπατος, νεφρών, χοληδόχου	✅
Καρκίνος προστάτη	⚠️ πιθανή

🤰 Παχυσαρκία στην Εγκυμοσύνη

Η παχυσαρκία επηρεάζει αρνητικά τη γονιμότητα, την κύηση και τον τοκετό.

🚼 Επιπτώσεις:

📈 Αυξημένος κίνδυνος διαβήτη κύησης
⛔ Υπέρταση & προεκλαμψία
🚨 Αυξημένος κίνδυνος καισαρικής τομής
🧬 Συγγενείς ανωμαλίες στο έμβρυο
⏳ Επιπλοκές στην ανάνηψη του νεογνού

🧒 Παιδική & Εφηβική Παχυσαρκία

Η Ελλάδα είναι 1η στην Ευρώπη σε παιδική παχυσαρκία.
1 στα 5 παιδιά 5–17 ετών είναι παχύσαρκο.

⚠️ Αίτια

Κακή διατροφή: πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα
Έλλειψη άσκησης και υπερβολική χρήση οθονών
Ψυχολογική υπερφαγία
Ελλιπής ύπνος

🧪 Επιπλοκές

Πρόωρος διαβήτης τύπου 2
Αυξημένη αρτηριακή πίεση
Πρώιμη εφηβεία
Σχολική απομόνωση, bullying
Χαμηλή αυτοεκτίμηση

🧠 Αντιμετώπιση

Συμμετοχή όλης της οικογένειας
Διατροφική εκπαίδευση
Ψυχολογική υποστήριξη
Μακροχρόνια παρακολούθηση

🧠 Ψυχολογία & Παχυσαρκία

Η παχυσαρκία σχετίζεται με:

🔻 Μείωση αυτοεκτίμησης
😞 Κατάθλιψη
😰 Άγχος
🚪 Κοινωνικό αποκλεισμό
📉 Δυσκολία στη δημιουργία σχέσεων ή ένταξη στο σχολικό / εργασιακό περιβάλλον

Το 30–40% των παχύσαρκων ατόμων παρουσιάζει συναισθηματική υπερφαγία (binge eating disorder).

🥦 Διατροφή, Άσκηση και Συμπεριφορική Θεραπεία

Η πρώτη γραμμή θεραπείας παραμένει μη φαρμακευτική:

🍽️ Διατροφή

🔹 Μείωση πρόσληψης θερμίδων (500–1000 kcal/ημέρα)
🥗 Μεσογειακή διατροφή
🧂 Έλεγχος προσλαμβανόμενων σακχάρων & αλατιού
📏 Καταγραφή γευμάτων – food diary

🏃‍♂️ Άσκηση

🚶‍♂️ 150–300 λεπτά/εβδομάδα μέτριας έντασης
🏋️ Συνδυασμός αερόβιας & αναερόβιας
📉 Βοηθά όχι μόνο στην απώλεια, αλλά και στη συντήρηση του βάρους

🧠 Συμπεριφορική Θεραπεία

CBT (γνωσιακή-συμπεριφορική ψυχοθεραπεία)
Εκπαίδευση για αναγνώριση πείνας/κορεσμού

Αποφυγή «επιβλαβών ερεθισμάτων» (π.χ. φαγητό μπροστά σε TV)

💊 Φαρμακευτική Αντιμετώπιση της Παχυσαρκίας

Η φαρμακευτική αγωγή ενδείκνυται όταν:

📉 Η δίαιτα και η άσκηση δεν επαρκούν μετά από 6 μήνες παρέμβασης
📏 BMI ≥ 30 ή ≥ 27 με συννοσηρότητα (π.χ. υπέρταση, διαβήτης)

📋 Εγκεκριμένα Φάρμακα (Ελλάδα/ΕΕ)

Φαρμακο	Μηχανισμός	Μέση απώλεια βάρους	Ενδείξεις
Orlistat	Αναστολή λιπάσης → λιγότερη απορρόφηση λίπους	~3–5%	BMI ≥ 30
Liraglutide (Saxenda)	GLP-1 αγωνιστής – μείωση όρεξης	5–10%	BMI ≥ 30 ή ≥ 27 + ΣΔ
Semaglutide (Wegovy)	GLP-1RA (1 φορά/εβδ.)	10–15%	Νεότερο, υψηλής αποτελεσματικότητας
Naltrexone/Bupropion (Mysimba)	Διπλή δράση σε όρεξη/επιβράβευση	5–8%	BMI ≥ 30

⚠️ Όλα τα φάρμακα πρέπει να συνοδεύονται από αλλαγή τρόπου ζωής και ιατρική παρακολούθηση.

🚫 Πότε διακόπτεται η αγωγή;

Αν μετά από 12 εβδομάδες η απώλεια βάρους είναι <5%, η θεραπεία θεωρείται αναποτελεσματική.

🩹 Βαριατρική Χειρουργική (Χειρουργική Παχυσαρκίας)

Ενδείκνυται όταν:

BMI ≥ 40 ή ≥ 35 με σοβαρές επιπλοκές
Αποτυχία συντηρητικών μεθόδων
Ψυχολογική και σωματική καταλληλότητα για επέμβαση

🔪 Τύποι επεμβάσεων

Επέμβαση	Περιγραφή	Μέση Απώλεια Βάρους
Sleeve Gastrectomy	Αφαίρεση μεγάλου μέρους του στομάχου	50–60% του υπερβάλλοντος βάρους
Gastric Bypass (RYGB)	Μείωση στομάχου + παράκαμψη εντέρου	60–70%
Mini Gastric Bypass	Απλούστερη εκδοχή του RYGB	Αντίστοιχη απώλεια
Adjustable Gastric Band	Περιορισμός με δακτύλιο – όχι πλέον δημοφιλής	<50%

🎯 Πλεονεκτήματα

📉 Μεγάλη απώλεια βάρους
📈 Αντιστροφή ΣΔ τύπου 2
🛡️ Μείωση καρδιαγγειακού κινδύνου
💊 Απαλλαγή από φάρμακα για υπέρταση, υπερλιπιδαιμία κ.ά.

⚠️ Επιπλοκές

Διατροφικές ελλείψεις (σίδηρος, B12, ασβέστιο)
Χειρουργικές επιπλοκές (διαρροές, απόφραξη)
Dumping syndrome (ταχεία γαστρική κένωση)

🛡️ Πρόληψη Παχυσαρκίας

Η πρόληψη είναι το πιο αποτελεσματικό “φάρμακο”:

🧒 Στα Παιδιά:

Υγιεινό πρωινό
Περιορισμός χρόνου μπροστά σε οθόνες
Ενεργός τρόπος ζωής – περπάτημα, αθλητισμός
Σχολική αγωγή υγείας

👨‍👩‍👧‍👦 Στους Ενήλικες:

Τακτική παρακολούθηση βάρους
Διατροφική εκπαίδευση
Στήριξη από επαγγελματίες υγείας
Παρέμβαση στο εργασιακό και κοινωνικό περιβάλλον
❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

📏 Πώς υπολογίζεται ο Δείκτης Μάζας Σώματος (BMI);

Ο BMI υπολογίζεται διαιρώντας το βάρος (kg) με το τετράγωνο του ύψους (m²). Τιμή ≥30 υποδηλώνει παχυσαρκία. Παράδειγμα: 85 kg και 1.65 m → BMI = 31.2

⚠️ Η παχυσαρκία είναι νόσος ή απλώς αισθητικό θέμα;

Η παχυσαρκία είναι αναγνωρισμένη από τον ΠΟΥ και τις ιατρικές κοινότητες ως χρόνια νόσος, με πολυπαραγοντική αιτιολογία και αυξημένο καρδιομεταβολικό κίνδυνο.

🍽️ Μπορεί να θεραπευτεί η παχυσαρκία μόνο με διατροφή;

Σε πρώιμα στάδια, ναι. Όμως σε μετρίως έως σοβαρά παχύσαρκα άτομα, απαιτείται πολυπαραγοντική προσέγγιση: διατροφή, άσκηση, ψυχολογική στήριξη, φάρμακα ή χειρουργείο.

💊 Είναι ασφαλή τα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας;

Τα εγκεκριμένα φάρμακα (π.χ. liraglutide, semaglutide, orlistat) είναι γενικά ασφαλή υπό ιατρική παρακολούθηση. Παρενέργειες υπάρχουν και πρέπει να αξιολογούνται.

🔪 Πότε χρειάζεται χειρουργική επέμβαση;

Όταν το BMI ≥40 ή ≥35 με σοβαρές επιπλοκές και όταν έχουν αποτύχει οι συντηρητικές θεραπείες. Η βαριατρική χειρουργική μειώνει τη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα.

🤰 Η παχυσαρκία επηρεάζει την εγκυμοσύνη;

Ναι. Αυξάνει τον κίνδυνο για διαβήτη κύησης, προεκλαμψία, καισαρική τομή και επιπλοκές στο νεογνό. Ιδανικά, επιδιώκεται μείωση βάρους πριν τη σύλληψη.

🧒 Πώς αντιμετωπίζεται η παιδική παχυσαρκία;

Μέσω οικογενειακής συμμετοχής, σχολικής αγωγής υγείας, περιορισμού οθονών, αυξημένης φυσικής δραστηριότητας και συνεργασίας με παιδοενδοκρινολόγους και διαιτολόγους.

📉 Τι σημαίνει αποτυχία στη θεραπεία της παχυσαρκίας;

Αν η απώλεια βάρους είναι <5% μετά από 6–12 μήνες με φαρμακοθεραπεία ή διατροφή, τότε επαναξιολογείται η στρατηγική. Ίσως χρειαστεί αλλαγή αγωγής ή χειρουργική λύση.

📚 Βιβλιογραφία

World Health Organization (WHO). Obesity and overweight: Fact sheet. 2024.
Bray GA, Kim KK, Wilding JPH. Obesity: a chronic relapsing progressive disease process. A position statement of the World Obesity Federation. Obes Rev. 2017.
American Association of Clinical Endocrinologists (AACE) and American College of Endocrinology (ACE). Obesity Clinical Practice Guidelines. Endocr Pract. 2020.
Garvey WT, Mechanick JI, et al. Pharmacological treatment of obesity: evidence and recommendations. J Clin Endocrinol Metab. 2016.
Wilding JPH, Batterham RL, et al. Once-Weekly Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity. N Engl J Med. 2021;384:989-1002.
Sjöström L. Review of the key results from the Swedish Obese Subjects (SOS) trial – a prospective controlled intervention study of bariatric surgery. J Intern Med. 2013.
International Obesity Task Force (IOTF). Obesity in children and adolescents worldwide.
NICE Guidelines NG7. Weight management: lifestyle services for overweight or obese children and young people. 2015.
Jensen MD, et al. 2013 AHA/ACC/TOS Guideline for the Management of Overweight and Obesity in Adults. J Am Coll Cardiol. 2014.

Newer Posts

Older Posts

Χαρακτηριστικό	Ozempic	Wegovy
Ένδειξη	Διαβήτης τύπου 2	Παχυσαρκία
Δοσολογία	έως 2.0 mg/εβδ.	έως 2.4 mg/εβδ.
Κάλυψη ΕΟΠΥΥ	✅ για διαβήτη	❌
Τιμή	Χαμηλότερη	Υψηλότερη
Διαθεσιμότητα	Πιο συχνά διαθέσιμο	Συχνές ελλείψεις

Κατηγορία	Σχόλια
Αντιβιοτικά	Όχι σημαντική επίδραση
Αντισυλληπτικά από του στόματος	Μειωμένη απορρόφηση — προσοχή
Φάρμακα για υποθυρεοειδισμό	Διαχωρισμός 1–2 ωρών
Ινσουλίνη	Μείωση δόσης ινσουλίνης πιθανώς απαραίτητη

Τύπος	Περιγραφή
🍩 Περιφερική (γυναικείου τύπου)	Λίπος σε γλουτούς, μηρούς
🍔 Κεντρική (ανδρικού τύπου)	Λίπος στην κοιλιά – υψηλός καρδιαγγειακός κίνδυνος
⚠️ Σαρκοπενική παχυσαρκία	Παχυσαρκία με μειωμένη μυϊκή μάζα
⚠️ Μεταβολικά υγιής παχυσαρκία	Χωρίς μεταβολικό σύνδρομο – αμφιλεγόμενο

🩺 Μεταβολικό Σύνδρομο: Ιατρικός Οδηγός με Έμφαση σε Ινσουλινοαντίσταση, και Λιπώδες Ήπαρ

1. Εισαγωγή

2. Παθοφυσιολογία του Μεταβολικού Συνδρόμου

3. Ο Ρόλος της γ-Γλουταμυλοτρανσφεράσης (γ-GT)

📌 Στο μεταβολικό σύνδρομο:

4. Λιπώδες Ήπαρ (NAFLD) και Μεταβολικό Σύνδρομο

Στάδια:

Παθοφυσιολογία:

5. Διαγνωστικά Κριτήρια Μεταβολικού Συνδρόμου

✅ NCEP ATP III (National Cholesterol Education Program – Adult Treatment Panel III)

✅ IDF (International Diabetes Federation)

✅ Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO)

📌 Σχόλια:

6. Εργαστηριακές Εξετάσεις

🧪 Προηγμένες Εξετάσεις – Παθοφυσιολογική Εκτίμηση

🫀 Ειδική Ενότητα: Καρδιά και Μεταβολικό Σύνδρομο

🔬 Παθογενετικοί Μηχανισμοί:

⚠️ Κλινικά Στοιχεία:

📊 Πίνακας – Επίπτωση Καρδιαγγειακής Νόσου στο Μεταβολικό Σύνδρομο

🩸 Ειδική Ενότητα: Μεταβολικό Σύνδρομο και Διαβήτης Τύπου 2

🔁 Από Ινσουλινοαντίσταση → ΣΔΤ2

🧪 Βιοδείκτες – Παρακολούθηση:

📌 Κλινικά Ευρήματα

💊 Θεραπευτικές Στρατηγικές για Καρδιοπροστασία και Αντιμετώπιση του Διαβήτη

✅ Συμπέρασμα (με εστίαση στην καρδιά και τον διαβήτη):

7. Επιδημιολογία και Κλινικές Επιπλοκές του Μεταβολικού Συνδρόμου

🔍 Συχνότητα:

⚠️ Κύριες Κλινικές Επιπλοκές:

8. Μεταβολικό Σύνδρομο σε Παιδιά και Εφήβους

Κριτήρια (IDF για παιδιά):

Επιπλοκές:

9. Μεταβολικό Σύνδρομο στην Εγκυμοσύνη

10. Θεραπεία του Μεταβολικού Συνδρόμου

10.1. Διατροφή

10.2. Φαρμακευτική αγωγή

11. Πρόληψη και Follow-Up του Μεταβολικού Συνδρόμου

Α. Ατομική Πρόληψη

Β. Πρωτοβάθμια Ιατρική Παρακολούθηση (Follow-up)

12. ❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

13. 📚 Βιβλιογραφία

🔚 Συμπέρασμα

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Trulicity (Ντουλαγλουτίδη): Χρήση, Παρενέργειες & Απώλεια Βάρους

1 Trulicity (ντουλαγλουτίδη): τι είναι και σε ποιους ενδείκνυται

2 Πώς δρα το Trulicity (μηχανισμός δράσης)

3 Ενδείξεις χρήσης Trulicity

4 Δοσολογία & Τρόπος Χορήγησης

5 Trulicity και απώλεια βάρους: τι δείχνουν οι μελέτες

Μελέτες και δεδομένα

Μηχανισμοί απώλειας βάρους

Σε ποιους παρατηρείται μεγαλύτερη απώλεια

Σημαντικές παρατηρήσεις

6 Πότε φαίνονται τα πρώτα αποτελέσματα

7 Διατροφή και Trulicity: πώς ενισχύεται η απώλεια βάρους

Βασικές διατροφικές αρχές

Αποφύγετε

Χρήσιμα tips

8 Trulicity και απώλεια βάρους σε σύγκριση με Ozempic

Συμπέρασμα

9 Trulicity και άσκηση: πώς ενισχύονται τα αποτελέσματα

Ιδανικά είδη άσκησης

Σημαντικές οδηγίες

10 Παρενέργειες και αντενδείξεις του Trulicity

Πολύ συχνές παρενέργειες (>10%)

Συχνές παρενέργειες (1–10%)

Σπάνιες αλλά σοβαρές παρενέργειες (<1%)

Αντενδείξεις

11 Πώς να μειώσετε τις παρενέργειες του Trulicity

12 Trulicity και καρδιοπροστασία – μελέτη REWIND

Trulicity και νεφρική λειτουργία

Trulicity και ηπατική λειτουργία

13 Trulicity στην τρίτη ηλικία (≥65 ετών)

14 Trulicity vs Ozempic – συνοπτική σύγκριση

15 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) για το Trulicity

16 Κλείστε Ραντεβού

17 Βιβλιογραφία

🩺 1. Τι είναι το Ozempic

⚙️ 2. Πώς λειτουργεί το Ozempic (Μηχανισμός δράσης);

⚖️ Ozempic vs Trulicity – Σύγκριση GLP-1 Αγωνιστών

1

Trulicity (ντουλαγλουτίδη): τι είναι και σε ποιους ενδείκνυται

2

Πώς δρα το Trulicity (μηχανισμός δράσης)

3

Ενδείξεις χρήσης Trulicity

4

Δοσολογία & Τρόπος Χορήγησης

5

Trulicity και απώλεια βάρους: τι δείχνουν οι μελέτες

6

Πότε φαίνονται τα πρώτα αποτελέσματα

7

Διατροφή και Trulicity: πώς ενισχύεται η απώλεια βάρους

8

Trulicity και απώλεια βάρους σε σύγκριση με Ozempic

9

Trulicity και άσκηση: πώς ενισχύονται τα αποτελέσματα

10

Παρενέργειες και αντενδείξεις του Trulicity

11

Πώς να μειώσετε τις παρενέργειες του Trulicity

12

Trulicity και καρδιοπροστασία – μελέτη REWIND

13

Trulicity στην τρίτη ηλικία (≥65 ετών)

14

Trulicity vs Ozempic – συνοπτική σύγκριση

15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) για το Trulicity

16

Κλείστε Ραντεβού

17

Βιβλιογραφία

1

Τι είναι η λεπτίνη

2

Πώς δρα στον εγκέφαλο

3

Τι ρυθμίζει στον οργανισμό

4

Αντοχή στη λεπτίνη

5

Λεπτίνη και διατροφή

6

Σχέση με άλλες ορμόνες

7

Ιστορικό ανακάλυψης (ob/ob)

8

Λεπτίνη και εγκυμοσύνη

9

Εξέταση λεπτίνης στο αίμα

10

Προετοιμασία πριν την εξέταση

11

Τιμές αναφοράς

12

Πότε ενδείκνυται η μέτρηση

13

Ερμηνεία υψηλής ή χαμηλής λεπτίνης

14

Θεραπευτικές εφαρμογές

15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

16

Κλείστε Ραντεβού

17

Βιβλιογραφία