Παντελής Αναγνωστόπουλος

13/Oct/2025

Januvia® (σιταγλιπτίνη) – Φιλικός Οδηγός Ασθενών

Θέλετε να προγραμματίσετε έλεγχο Σακχάρου, HbA1c ή Νεφρικής Λειτουργίας, ή να δείτε όλες τις διαθέσιμες εξετάσεις;

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

1) Τι είναι το Januvia®

💊 Γρήγορη περίληψη: Το Januvia® (δραστική ουσία σιταγλιπτίνη) είναι από του στόματος φάρμακο για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Ανήκει στην κατηγορία των αναστολέων του ενζύμου DPP-4 και βοηθά τον οργανισμό να ρυθμίσει φυσιολογικά το σάκχαρο αίματος.

Το Januvia® είναι εμπορικό σκεύασμα που περιέχει τη δραστική ουσία σιταγλιπτίνη (Sitagliptin).
Κυκλοφορεί σε δισκία των 25 mg, 50 mg και 100 mg και χορηγείται μία φορά την ημέρα, με ή χωρίς φαγητό.
Ενδείκνυται μόνο για τον διαβήτη τύπου 2 και πάντα με ιατρική συνταγή.

Ανήκει στην ομάδα των αναστολέων της διπεπτιδυλικής πεπτιδάσης-4 (DPP-4), δηλαδή φαρμάκων που αυξάνουν τη δράση των λεγόμενων ινκρετινών – φυσικών ορμονών του εντέρου που βοηθούν στην απελευθέρωση ινσουλίνης και τη μείωση του σακχάρου μετά τα γεύματα.

📈 Κλινική αποτελεσματικότητα: Μελέτες έχουν δείξει ότι η σιταγλιπτίνη μειώνει τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c) κατά περίπου 0.7–1% όταν χρησιμοποιείται μόνη της ή σε συνδυασμό με μετφορμίνη.
Έχει ουδέτερη επίδραση στο βάρος και χαμηλό κίνδυνο υπογλυκαιμίας.

💡 Πότε χρησιμοποιείται

Όταν η δίαιτα και η άσκηση δεν αρκούν για τον έλεγχο του σακχάρου.
Όταν δεν μπορεί να ληφθεί ή δεν αντέχεται η μετφορμίνη.
Σε συνδυασμό με μετφορμίνη, ινσουλίνη ή άλλα αντιδιαβητικά φάρμακα για καλύτερο έλεγχο.

🔬 Μηχανισμός δράσης με απλά λόγια

Το ένζυμο DPP-4 καταστρέφει τις ορμόνες GLP-1 και GIP, που ενεργοποιούνται μετά το φαγητό και διεγείρουν το πάγκρεας να εκκρίνει ινσουλίνη.
Αναστέλλοντας το DPP-4, το Januvia® επιτρέπει στις ορμόνες αυτές να δρουν περισσότερο χρόνο, οδηγώντας σε:

Αυξημένη έκκριση ινσουλίνης όταν το σάκχαρο ανεβαίνει.
Μειωμένη έκκριση γλυκαγόνης από το ήπαρ (άρα λιγότερη παραγωγή γλυκόζης).
Ομαλότερες τιμές γλυκόζης χωρίς απότομες διακυμάνσεις.

⚠️ Σημαντικό: Το Januvia® δεν είναι ινσουλίνη και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε διαβήτη τύπου 1 ή κετοξέωση.
Δεν αντικαθιστά τη σωστή διατροφή και άσκηση αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά.

🧾 Μορφές κυκλοφορίας στην Ελλάδα

Ονομασία	Περιεκτικότητα	Μορφή	Εταιρεία
Januvia®	25 mg, 50 mg, 100 mg	Δισκία	MSD
Janumet®	50/500 mg, 50/1000 mg	Συνδυασμός σιταγλιπτίνης + μετφορμίνης	MSD

💡 Με απλά λόγια: Το Januvia® βοηθά το σώμα να χρησιμοποιεί καλύτερα τη φυσική του ινσουλίνη.
Δεν προκαλεί αύξηση βάρους και μπορεί να συνδυαστεί με άλλα φάρμακα όταν το σάκχαρο παραμένει υψηλό.

2) Πώς δρα το Januvia®

🔬 Βασική αρχή: Το Januvia® αυξάνει τη φυσική δράση των ορμονών που ρυθμίζουν το σάκχαρο (ινκρετίνες) — χωρίς να προκαλεί απότομες πτώσεις της γλυκόζης.

Ο οργανισμός μας παράγει φυσικές ορμόνες μετά το φαγητό, γνωστές ως ινκρετίνες (GLP-1 και GIP). Αυτές διεγείρουν το πάγκρεας να απελευθερώσει ινσουλίνη και μειώνουν την παραγωγή γλυκόζης από το ήπαρ.
Το ένζυμο DPP-4 καταστρέφει γρήγορα αυτές τις ορμόνες, περιορίζοντας τη δράση τους.

💡 Τι κάνει το Januvia®

Αναστέλλει το DPP-4 → επιτρέπει στις ινκρετίνες να παραμείνουν ενεργές για περισσότερο χρόνο.
Αυξάνει την έκκριση ινσουλίνης όταν τα επίπεδα γλυκόζης είναι υψηλά.
Μειώνει την έκκριση γλυκαγόνης από το ήπαρ (άρα λιγότερη παραγωγή σακχάρου).
Συμβάλλει στη σταθερότητα του σακχάρου μετά τα γεύματα χωρίς απότομες διακυμάνσεις.

⚙️ Σύνοψη μηχανισμού δράσης:
DPP-4 ↑ ➜ Καταστροφή GLP-1 / GIP ➜ Μείωση ινσουλίνης ➜ Υπεργλυκαιμία
Januvia® ↓ DPP-4 ➜ Διατήρηση GLP-1 / GIP ➜ ↑ Ινσουλίνη ➜ ↓ Γλυκαγόνη ➜ ↓ Σάκχαρο αίματος

📈 Κλινικά οφέλη

Μείωση HbA1c κατά 0.7–1% σε 3–6 μήνες χρήσης.
Ουδέτερη επίδραση στο βάρος (δεν προκαλεί αύξηση).
Μικρός κίνδυνος υπογλυκαιμίας όταν χρησιμοποιείται μόνη της.
Καλή ανεκτικότητα, μπορεί να συνδυαστεί με μετφορμίνη, ινσουλίνη, SGLT2 ή σουλφονυλουρίες.

⚠️ Προσοχή: Το Januvia® δρα μόνο όταν το σώμα παράγει ακόμα ινσουλίνη. Δεν λειτουργεί σε διαβήτη τύπου 1, όπου η παραγωγή ινσουλίνης έχει εκλείψει.

💬 Με απλά λόγια: Το Januvia® «ενισχύει» τις φυσικές άμυνες του σώματος απέναντι στο υψηλό σάκχαρο, χωρίς να πιέζει το πάγκρεας ή να προκαλεί υπογλυκαιμίες.

3) Ενδείξεις & Ποιος μπορεί να πάρει το Januvia®

🩺 Το Januvia® προορίζεται για ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 όταν η ρύθμιση του σακχάρου δεν επιτυγχάνεται επαρκώς με δίαιτα, άσκηση ή άλλο φάρμακο όπως η μετφορμίνη.

📋 Ενδείξεις χορήγησης

Ως μονοθεραπεία σε ασθενείς με τύπο 2 που δεν ανέχονται τη μετφορμίνη ή υπάρχει αντένδειξη.
Ως συνδυαστική θεραπεία με:
- Μετφορμίνη (όταν η ρύθμιση δεν επαρκεί μόνο με αυτή).
- Σουλφονυλουρία (όπως γλιμεπιρίδη ή γλικλαζίδη).
- Πιογλιταζόνη (αν υπάρχει δυσανεξία στη μετφορμίνη).
- SGLT2 αναστολέα (π.χ. Forxiga®, Jardiance®) για διπλό όφελος.
- Ινσουλίνη με ή χωρίς μετφορμίνη.

👥 Ποιοι ασθενείς ωφελούνται περισσότερο

Άτομα με τύπο 2 διαβήτη με σχετικά μικρή διάρκεια νόσου.
Ασθενείς που διατηρούν ακόμα ενδογενή παραγωγή ινσουλίνης.
Ασθενείς με φυσιολογικό ή μέτριο βάρος (ουδέτερη επίδραση στο βάρος).
Όσοι χρειάζονται ένα φάρμακο με χαμηλό κίνδυνο υπογλυκαιμίας.

⚙️ Παράδειγμα: Αν κάποιος λαμβάνει μετφορμίνη αλλά η HbA1c παραμένει >7%, ο γιατρός μπορεί να προσθέσει Januvia® για επιπλέον μείωση χωρίς να αυξηθεί ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας.

🚫 Πότε δεν πρέπει να λαμβάνεται

Σε διαβήτη τύπου 1 ή διαβητική κετοξέωση.
Σε σοβαρή αλλεργία ή υπερευαισθησία στη σιταγλιπτίνη.
Σε παιδιά και εφήβους κάτω των 18 ετών (δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα).

⚠️ Προειδοποίηση: Το Januvia® δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο ινσουλίνης.
Αν ο οργανισμός δεν παράγει καθόλου ινσουλίνη (όπως στον LADA ή τύπο 1), η δράση του είναι αναποτελεσματική.

💊 Διαθέσιμες μορφές & συσκευασίες

Περιεκτικότητα	Μορφή	Χρήση
25 mg	Δισκίο	Για σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια
50 mg	Δισκίο	Για μέτρια νεφρική ανεπάρκεια
100 mg	Δισκίο	Κανονική νεφρική λειτουργία

💡 Σημείωση: Το Januvia® μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πολλά χρόνια εφόσον υπάρχει σωστή παρακολούθηση,
φυσιολογική ηπατική/νεφρική λειτουργία και καλή ρύθμιση της HbA1c.

4) Δοσολογία & Οδηγίες Χρήσης

💊 Γενική οδηγία: Το Januvia® λαμβάνεται μία φορά την ημέρα, από το στόμα, με ή χωρίς τροφή, κατά προτίμηση την ίδια ώρα κάθε μέρα.

📦 Διαθέσιμες δόσεις

Januvia® 25 mg — για σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια (eGFR <30 mL/min/1.73m²)
Januvia® 50 mg — για μέτρια νεφρική ανεπάρκεια (eGFR 30–45 mL/min/1.73m²)
Januvia® 100 mg — για φυσιολογική ή ήπια νεφρική λειτουργία (eGFR ≥45 mL/min/1.73m²)

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες

Νεφρική λειτουργία (eGFR)	Συνιστώμενη δόση	Συχνότητα
≥45 mL/min/1.73m²	100 mg	Άπαξ ημερησίως
30–45 mL/min/1.73m²	50 mg	Άπαξ ημερησίως
<30 mL/min/1.73m² ή αιμοκάθαρση	25 mg	Άπαξ ημερησίως

✅ Συμβουλή: Αν ξεχάσετε μια δόση, πάρτε την μόλις το θυμηθείτε. Αν πλησιάζει η επόμενη, παραλείψτε την χαμένη δόση. Μην παίρνετε διπλή δόση.

💊 Συνδυασμοί φαρμάκων

Το Januvia® μπορεί να συνδυαστεί με άλλα αντιδιαβητικά φάρμακα για καλύτερο έλεγχο:

Μετφορμίνη (Glucophage®, Stagid®) – πιο συχνός συνδυασμός, διαθέσιμο και ως Janumet® (σιταγλιπτίνη + μετφορμίνη).
Σουλφονυλουρίες (Amaryl®, Diamicron®) – με προσοχή λόγω υπογλυκαιμίας.
SGLT2 αναστολείς (Forxiga®, Jardiance®) – για επιπλέον καρδιονεφρικό όφελος.
Ινσουλίνη – μπορεί να μειωθεί η δόση της αν προστίθεται Januvia®.

🩸 Παρακολούθηση

Σάκχαρο νηστείας και HbA1c κάθε 3–6 μήνες.
Νεφρική λειτουργία (κρεατινίνη, eGFR) πριν την έναρξη και περιοδικά.
Ηπατικά ένζυμα σε περίπτωση συμπτωμάτων (κόπωση, κιτρινωπό δέρμα).

📦 Οδηγίες φύλαξης

Φυλάσσεται σε θερμοκρασία κάτω των 30°C.
Μακριά από υγρασία και απευθείας ηλιακή ακτινοβολία.
Μακριά από παιδιά.

⚠️ Μην αλλάζετε τη δόση ή το σχήμα χωρίς να συμβουλευτείτε τον θεράποντα ιατρό σας.
Η λανθασμένη δοσολογία μπορεί να οδηγήσει σε ανεπαρκή έλεγχο ή παρενέργειες.

💬 Σύνοψη: Το Januvia® προσφέρει ευκολία (μία δόση ημερησίως), ασφάλεια και χαμηλό κίνδυνο υπογλυκαιμίας,
αρκεί να λαμβάνεται με συνέπεια και τακτική ιατρική παρακολούθηση.

5) Ανεπιθύμητες Ενέργειες & Αλληλεπιδράσεις

⚠️ Σημαντικό: Το Januvia® θεωρείται γενικά ασφαλές και καλά ανεκτό.
Ωστόσο, όπως κάθε φάρμακο, μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες. Οι περισσότερες είναι ήπιες και παροδικές.

🩺 Συχνές και ήπιες ανεπιθύμητες ενέργειες

Κεφαλαλγία, ρινίτιδα ή φαρυγγίτιδα.
Ήπιες γαστρεντερικές διαταραχές (ναυτία, δυσπεψία, διάρροια).
Ελαφρά κόπωση ή ζάλη τις πρώτες ημέρες θεραπείας.
Μυαλγία ή αρθραλγία (παροδική, υποχωρεί με διακοπή).

⚠️ Λιγότερο συχνές αλλά σοβαρές

Οξεία παγκρεατίτιδα: Έντονος, επίμονος κοιλιακός πόνος που μπορεί να αντανακλά στη ράχη, με ή χωρίς ναυτία/έμετο.
➜ Διακόψτε το φάρμακο και ενημερώστε άμεσα τον γιατρό.
Σοβαρός πόνος στις αρθρώσεις (αναστρέψιμος με διακοπή).
Αλλεργική αντίδραση: εξάνθημα, κνησμός, οίδημα προσώπου/γλώσσας, δυσκολία στην αναπνοή.
Πεμφιγοειδής φυσαλιδώδης δερματοπάθεια: εμφάνιση φυσαλίδων στο δέρμα – απαιτεί εκτίμηση από δερματολόγο.
Υπογλυκαιμία: κυρίως όταν συνδυάζεται με ινσουλίνη ή σουλφονυλουρία.

⚠️ Προσοχή: Αν παρατηρηθεί πόνος στο πάνω μέρος της κοιλιάς ή εμφάνιση κιτρινωπού δέρματος/ματιών, σταματήστε το φάρμακο και καλέστε τον γιατρό.

💊 Φάρμακα που μπορεί να αλληλεπιδράσουν με το Januvia®

Διγοξίνη: Ελαφρά αύξηση των επιπέδων της στο αίμα. Παρακολούθηση συνιστάται.
Ινσουλίνη / Σουλφονυλουρίες: Αυξάνουν τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας. Ίσως χρειαστεί προσαρμογή δόσης.
Κορτικοστεροειδή: Μπορεί να αυξήσουν τη γλυκόζη αίματος, μειώνοντας την αποτελεσματικότητα.
Διουρητικά τύπου θειαζίδης: Επίσης αυξάνουν τα επίπεδα σακχάρου, απαιτώντας παρακολούθηση.

🩸 Ειδικές προφυλάξεις

Νεφρική ανεπάρκεια: Απαιτείται προσαρμογή δόσης (βλ. ενότητα 4).
Ηπατική δυσλειτουργία: Δεν συνιστάται σε σοβαρή βλάβη ήπατος λόγω έλλειψης επαρκών δεδομένων.
Κύηση & Θηλασμός: Χρήση μόνο αν το όφελος υπερβαίνει τον κίνδυνο. Ενημερώστε τον γιατρό πριν τη λήψη.
Ηλικιωμένοι: Παρακολούθηση νεφρικής λειτουργίας σε τακτά διαστήματα.

⚙️ Τι να κάνετε αν εμφανίσετε ανεπιθύμητη ενέργεια:
➜ Διακόψτε προσωρινά το φάρμακο και ενημερώστε τον γιατρό.
➜ Μην επανεκκινείτε χωρίς ιατρική οδηγία.
➜ Αν είναι σοβαρή, επικοινωνήστε με το ΕΟΦ (αναφορά ανεπιθύμητων ενεργειών).

🚫 Αντενδείξεις χρήσης

Υπερευαισθησία στη σιταγλιπτίνη ή σε οποιοδήποτε έκδοχο.
Διαβητική κετοξέωση ή διαβήτης τύπου 1.
Σοβαρή ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργία χωρίς ιατρική παρακολούθηση.

💡 Συμπέρασμα: Το Januvia® είναι ασφαλές και αποτελεσματικό φάρμακο για τον διαβήτη τύπου 2, εφόσον λαμβάνεται σωστά και με τακτική ιατρική παρακολούθηση.
Οι σοβαρές παρενέργειες είναι σπάνιες αλλά χρειάζονται άμεση αναφορά.

6) Πρακτικές Οδηγίες & Καθημερινή Χρήση

💡 Στόχος: Να ενσωματωθεί το Januvia® με ασφάλεια στην καθημερινότητα, ώστε να επιτυγχάνεται σταθερός έλεγχος σακχάρου χωρίς επιπλοκές.

🕐 Πώς να το παίρνετε σωστά

Λαμβάνεται μία φορά την ημέρα, με ή χωρίς τροφή.
Προτιμήστε να το παίρνετε την ίδια ώρα κάθε μέρα (π.χ. πρωί με το πρωινό).
Αν ξεχάσετε μια δόση, πάρτε την μόλις το θυμηθείτε. Αν πλησιάζει η επόμενη, παραλείψτε τη χαμένη — όχι διπλή δόση.
Καταπιείτε το δισκίο ολόκληρο με νερό. Μην το σπάτε ή μασάτε.

🥗 Διατροφή & τρόπος ζωής

Τηρήστε ισορροπημένη διατροφή με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη.
Αποφύγετε αναψυκτικά, γλυκά, και επεξεργασμένους υδατάνθρακες.
Προτιμήστε λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης και άπαχη πρωτεΐνη.
Ασκηθείτε τουλάχιστον 150 λεπτά την εβδομάδα (περπάτημα, κολύμπι, ποδήλατο).
Διατηρήστε σταθερό βάρος και αποφύγετε το κάπνισμα.

🩸 Έλεγχος και παρακολούθηση

Μετρήστε σάκχαρο νηστείας 1–2 φορές/εβδομάδα, ή όπως συστήσει ο γιατρός.
Κάντε HbA1c κάθε 3–6 μήνες.
Ελέγξτε νεφρική λειτουργία (κρεατινίνη, eGFR) τουλάχιστον 1 φορά/έτος.
Παρακολουθήστε αρτηριακή πίεση, βάρος και λιπίδια τακτικά.

🚨 Πότε να επικοινωνήσετε άμεσα με τον γιατρό

Εμφάνιση έντονου κοιλιακού πόνου ή εμέτων (υποψία παγκρεατίτιδας).
Ανεξήγητο εξάνθημα ή οίδημα σε πρόσωπο ή γλώσσα.
Επιμένουσα υπογλυκαιμία ή υπεργλυκαιμία.
Σημάδια ηπατικής δυσλειτουργίας (κιτρινωπό δέρμα/μάτια, σκούρα ούρα).

⚠️ Μην διακόπτετε απότομα το φάρμακο χωρίς ιατρική οδηγία.
Η απότομη διακοπή μπορεί να προκαλέσει απότομη αύξηση σακχάρου και κόπωση.

🧳 Συμβουλές για ταξίδια & μετακινήσεις

Μεταφέρετε πάντα το φάρμακο στη χειραποσκευή, ειδικά σε αεροπορικά ταξίδια.
Φυλάξτε το σε θερμοκρασία κάτω των 30°C και μακριά από υγρασία.
Να έχετε μαζί σας ιατρική κάρτα ή σημείωμα με τη διάγνωση και τα φάρμακα.
Πάρτε επαρκή ποσότητα για ολόκληρη τη διάρκεια του ταξιδιού.

📦 Πρακτικά Tips

Φυλάσσεται στην αρχική συσκευασία του, σε ξηρό μέρος.
Αποφύγετε συνδυασμό με αλκοόλ — μπορεί να επηρεάσει τα επίπεδα σακχάρου.
Καταγράφετε τυχόν παρενέργειες ή διακυμάνσεις για συζήτηση με τον γιατρό.

💬 Με απλά λόγια: Το Januvia® δεν απαιτεί ειδικό πρόγραμμα ή αυστηρή δίαιτα, αλλά η συνέπεια και η ενημέρωση του γιατρού σας είναι το κλειδί για ασφαλή και αποτελεσματική χρήση.

7) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

💬 Συγκεντρώσαμε τις πιο συχνές απορίες που θέτουν οι ασθενείς σχετικά με τη λήψη του Januvia® (σιταγλιπτίνη) για να έχετε άμεσες, σαφείς και κατανοητές απαντήσεις.

🔹 Τι είναι το Januvia® και σε τι χρησιμεύει;

Είναι φάρμακο για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
Βοηθά το σώμα να παράγει περισσότερη ινσουλίνη όταν χρειάζεται και μειώνει την παραγωγή σακχάρου από το ήπαρ.
Δεν προκαλεί συνήθως υπογλυκαιμίες και δεν αυξάνει το βάρος.

🔹 Πώς διαφέρει το Januvia® από τη μετφορμίνη;

Η μετφορμίνη μειώνει την παραγωγή γλυκόζης στο ήπαρ, ενώ το Januvia® αυξάνει τη δράση των ινκρετινών (GLP-1 και GIP).
Συχνά χρησιμοποιούνται μαζί για καλύτερο έλεγχο.

🔹 Πότε φαίνεται το αποτέλεσμα του Januvia®;

Συνήθως μέσα σε 2–4 εβδομάδες παρατηρείται βελτίωση στα επίπεδα σακχάρου,
και πλήρης δράση σε 2–3 μήνες. Παρακολουθείται με HbA1c ανά τρίμηνο.

🔹 Μπορώ να το παίρνω αν έχω πρόβλημα στα νεφρά;

Ναι, αλλά χρειάζεται προσαρμογή δόσης ανάλογα με το eGFR.
Για eGFR <45 μειώνεται στα 50 mg, ενώ για eGFR <30 στα 25 mg ημερησίως.

🔹 Προκαλεί υπογλυκαιμίες;

Όχι, εκτός αν λαμβάνεται μαζί με ινσουλίνη ή σουλφονυλουρίες.
Μόνο του έχει πολύ χαμηλό κίνδυνο υπογλυκαιμίας.

🔹 Τι πρέπει να κάνω αν νιώσω πόνο στο στομάχι ή στην κοιλιά;

Αν είναι έντονος και επιμένει, μπορεί να υποδηλώνει παγκρεατίτιδα.
Διακόψτε το φάρμακο και επικοινωνήστε αμέσως με τον γιατρό σας.

🔹 Μπορώ να το συνδυάσω με μετφορμίνη ή άλλα φάρμακα;

Ναι. Ο πιο συχνός συνδυασμός είναι Januvia® + Μετφορμίνη (διατίθεται και ως Janumet®).
Μπορεί επίσης να συνδυαστεί με SGLT2 αναστολέα ή ινσουλίνη υπό ιατρική καθοδήγηση.

🔹 Τι πρέπει να προσέχω με τη διατροφή;

Ισχύουν οι βασικές οδηγίες για τον διαβήτη: ισορροπημένα γεύματα, αποφυγή ζάχαρης, επεξεργασμένων τροφών και τακτική άσκηση.
Το Januvia® βοηθά αλλά δεν αντικαθιστά τη σωστή δίαιτα.

🔹 Πόσο καιρό μπορώ να το παίρνω;

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί μακροχρόνια εφόσον είναι αποτελεσματικό και δεν προκαλεί παρενέργειες.
Ο γιατρός θα αξιολογεί περιοδικά τη συνέχιση ή προσαρμογή της θεραπείας.

🔹 Μπορώ να το πάρω στην εγκυμοσύνη ή στο θηλασμό;

Δεν υπάρχουν αρκετά δεδομένα ασφάλειας.
Συνήθως προτιμάται ινσουλίνη κατά την κύηση ή γαλουχία.
Ενημερώστε άμεσα τον γιατρό σας αν προγραμματίζετε εγκυμοσύνη.

🔹 Είναι ασφαλές για ηλικιωμένους;

Ναι, αλλά χρειάζεται παρακολούθηση νεφρικής λειτουργίας.
Η δόση προσαρμόζεται ανάλογα με το eGFR.

🔹 Τι κάνω αν πάρω παραπάνω δόση κατά λάθος;

Ενημερώστε αμέσως τον γιατρό ή φαρμακοποιό.
Συνήθως δεν προκαλεί σοβαρά προβλήματα, αλλά μπορεί να χρειαστεί παρακολούθηση σακχάρου και συμπτωμάτων.

💬 Με λίγα λόγια: Το Januvia® είναι ασφαλές, αποτελεσματικό και απλό στη χρήση —
αλλά η επιτυχία εξαρτάται από τη συνέπεια, τη σωστή παρακολούθηση και τη συνεργασία με τον γιατρό σας.

Πονάει η κοιλιά μου έντονα. Τι κάνω;

Επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό. Μπορεί να είναι παγκρεατίτιδα.

Κλείστε εξετάσεις παρακολούθησης διαβήτη (HbA1c, Σάκχαρο, eGFR) ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

8) Βιβλιογραφία & Πηγές

📚 Ενδεικτικές διεθνείς και ελληνικές πηγές που τεκμηριώνουν τη χρήση, αποτελεσματικότητα και ασφάλεια του Januvia® (σιταγλιπτίνη) στη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2.

American Diabetes Association (ADA).
Standards of Medical Care in Diabetes – 2025.
Diabetes Care.
https://diabetesjournals.org/care/issue
Bosi E, et al.
Effect of Sitagliptin on Glycemic Control in Type 2 Diabetes.
Diabetes Care. 2007;30(8):1979–1987.
PubMed
Karasik A, et al.
Efficacy and safety of sitagliptin as monotherapy in type 2 diabetes.
Current Medical Research and Opinion. 2008;24(2):537–550.
PubMed
Buse JB, et al.
Sitagliptin added to metformin therapy lowers HbA1c without weight gain or hypoglycemia.
Diabetes Care. 2007;30(3):1979–1987.
PubMed
Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ).
Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Διαχείριση του Σακχαρώδη Διαβήτη – Έκδοση 2024.
Διαθέσιμες στο:
https://www.ede.gr/odigies/
Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ).
Περίληψη Χαρακτηριστικών του Προϊόντος: Januvia® (sitagliptin).
https://www.eof.gr/web/guest/drugs
Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ).
Πληροφορίες για τον σακχαρώδη διαβήτη και την πρόληψη επιπλοκών.
https://eody.gov.gr/
Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία.
Εκπαιδευτικό υλικό για διαβήτη τύπου 2 και αντιδιαβητικά φάρμακα.
https://www.endo.gr/
NHS UK.
Type 2 diabetes: medicines – DPP-4 inhibitors (gliptins).
NHS
Mayo Clinic.
Sitagliptin (oral route) – patient information.
Mayo Clinic

💡 Συνοπτικά: Οι παραπάνω πηγές προέρχονται από διεθνή περιοδικά, ελληνικές επιστημονικές εταιρείες και επίσημους φορείς όπως ο ΕΟΦ και η ΕΔΕ.
Για εξατομικευμένη καθοδήγηση, απευθυνθείτε πάντα στον θεράποντα ιατρό ή ενδοκρινολόγο σας.

Algofren-Ιβουπροφαίνη-οδηγός-ασθενων-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

21/Sep/2025

Algofren (Ιβουπροφαίνη): Δοσολογία, Παρενέργειες, Παιδιά & Πόνος Περιόδου

Τελευταία ενημέρωση:
4 Φεβρουαρίου 2026

Σύνοψη σε 30″

Το Algofren (ιβουπροφαίνη) είναι μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες (ΜΣΑΦ) με αναλγητική,
αντιπυρετική και αντιφλεγμονώδη δράση. Χρησιμοποιείται σε πόνο, πυρετό,
δυσμηνόρροια και φλεγμονώδεις καταστάσεις. Η ασφάλεια εξαρτάται από
τη σωστή δοσολογία, τη διάρκεια χρήσης και τα συνοδά νοσήματα.

1

Τι είναι το Algofren;

Το Algofren είναι εμπορική ονομασία της ιβουπροφαίνης,
ενός από τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα αναλγητικά–αντιπυρετικά με αντιφλεγμονώδη δράση.
Ανήκει στα Μη Στεροειδή Αντιφλεγμονώδη Φάρμακα (ΜΣΑΦ) και δρα αναστέλλοντας τα ένζυμα COX,
μειώνοντας την παραγωγή προσταγλανδινών που προκαλούν πόνο, πυρετό και φλεγμονή.

Σε πρακτικό επίπεδο, χρησιμοποιείται σε πονοκέφαλο, μυαλγίες, οδονταλγία, πυρετό,
τραυματισμούς, αρθρίτιδα και ιδιαίτερα στον πόνο περιόδου.
Σε αντίθεση με την παρακεταμόλη, προσφέρει και αντιφλεγμονώδες όφελος,
γι’ αυτό προτιμάται όταν ο πόνος συνοδεύεται από φλεγμονή.

Κυκλοφορεί σε δισκία, κάψουλες, αναβράζοντα σκευάσματα και πόσιμο διάλυμα.
Παρότι χαμηλές δόσεις διατίθενται χωρίς συνταγή,
η παρατεταμένη χρήση ή οι υψηλότερες δόσεις απαιτούν ιατρική καθοδήγηση,
λόγω κινδύνου γαστρεντερικών, νεφρικών και καρδιαγγειακών επιπλοκών.

Για γενικό πλαίσιο των ΜΣΑΦ, δείτε: Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ) – πλήρης οδηγός

2

Χρήσεις του Algofren

Το Algofren (ιβουπροφαίνη) ενδείκνυται για τη βραχυχρόνια ανακούφιση πόνου,
τη μείωση του πυρετού και την αντιμετώπιση φλεγμονής.
Χρησιμοποιείται τόσο σε οξείες καταστάσεις όσο και σε παροξύνσεις χρόνιων παθήσεων,
πάντα στη χαμηλότερη αποτελεσματική δόση.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κατάσταση	Κλινικό όφελος
Πονοκέφαλος / Ημικρανία	Αναλγησία + μείωση φλεγμονώδους συνιστώσας.
Πυρετός λοιμώξεων	Αντιπυρετική δράση με βελτίωση γενικής κατάστασης.
Μυϊκοί πόνοι / κακώσεις	Συνδυασμός αναλγησίας και αντιφλεγμονής.
Δυσμηνόρροια	Μείωση προσταγλανδινών και έντασης κράμπας.
Αρθρίτιδα / ρευματικά	Συμπτωματική ανακούφιση πόνου και δυσκαμψίας.
Οδονταλγία / μετεγχειρητικός πόνος	Αποτελεσματική βραχυχρόνια αναλγησία.

Για ήπιο πόνο χωρίς φλεγμονή, δείτε και: Οδηγός Παρακεταμόλης

3

Δοσολογία Algofren (Ιβουπροφαΐνης)

Σύντομη απάντηση:
Ενήλικες: 200–400 mg κάθε 6–8 ώρες (μέγιστο 1.200 mg/ημέρα χωρίς ιατρική οδηγία).
Παιδιά: 5–10 mg/kg ανά δόση κάθε 6–8 ώρες (μέγιστο 30 mg/kg/ημέρα).

Η δοσολογία του Algofren καθορίζεται από ηλικία, βάρος, ένδειξη και συνοδά νοσήματα.
Βασική αρχή: χαμηλότερη αποτελεσματική δόση για το
μικρότερο δυνατό χρονικό διάστημα.
Η λήψη μετά το φαγητό βελτιώνει τη γαστρική ανοχή.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Ηλικιακή ομάδα	Δοσολογία	Σχόλια
Ενήλικες	200–400 mg κάθε 6–8 ώρες	Μέγιστο 1.200 mg/ημέρα χωρίς ιατρό
Έφηβοι (>12 ετών)	200–400 mg κάθε 6–8 ώρες	Όχι >1.200 mg/ημέρα χωρίς οδηγία
Παιδιά (6 μηνών–12 ετών)	5–10 mg/kg ανά δόση	Μέγιστο 30 mg/kg/ημέρα
Βρέφη <6 μηνών	Δεν συνιστάται	Μόνο με ιατρική απόφαση

Οι τιμές είναι ενδεικτικές και δεν υποκαθιστούν ιατρική οδηγία.

Σε οξύ πόνο ή πυρετό αρκεί συνήθως χρήση 1–3 ημερών.
Σε φλεγμονώδεις καταστάσεις μπορεί να απαιτηθεί μεγαλύτερη διάρκεια,
πάντα με παρακολούθηση.
Η μηχανική επανάληψη της ίδιας δόσης επί ημέρες αυξάνει τον κίνδυνο
χωρίς αντίστοιχο όφελος.

Στους ηλικιωμένους συνιστάται έναρξη με χαμηλότερη δόση,
λόγω αυξημένου κινδύνου γαστρεντερικής αιμορραγίας και νεφρικής επιβάρυνσης.
Ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία, αφυδάτωση ή λήψη διουρητικών
πρέπει να αποφεύγουν παρατεταμένη χρήση.

3.1 Πώς δρα το Algofren μέσα στο σώμα;

Η ιβουπροφαΐνη αναστέλλει COX-1 και COX-2, μειώνοντας τις προσταγλανδίνες που
προκαλούν πόνο, πυρετό και φλεγμονή. Αναλγησία εμφανίζεται σε 30–60 λεπτά
και αντιπυρετικό αποτέλεσμα σε 45–90 λεπτά.

3.2 Πότε να προτιμήσω Algofren αντί για παρακεταμόλη;

Μυϊκοί πόνοι και κακώσεις
Αρθρίτιδα και φλεγμονώδεις αρθροπάθειες
Πόνος περιόδου
Οδοντικός πόνος με φλεγμονή
Ημικρανία σε επιλεγμένους ασθενείς

Σε απλές ιογενείς λοιμώξεις ή σε άτομα με γαστρικά προβλήματα,
η παρακεταμόλη συχνά προτιμάται.

3.3 Ποιοι τύποι Algofren κυκλοφορούν στην Ελλάδα;

Δισκία 200 mg / 400 mg
Σιρόπι / πόσιμο διάλυμα
Μαστιχόμενα
Εναιώρημα
Κοκκία για πόσιμο διάλυμα

3.4 Πότε να διακόψω και να ζητήσω ιατρική βοήθεια;

Πόνος ή πυρετός >3 ημερών
Έντονος στομαχόπονος, μαύρα κόπρανα ή αιματηρός έμετος
Μειωμένη ούρηση ή έντονη κόπωση
Δύσπνοια ή οίδημα προσώπου
Ανάγκη καθημερινής λήψης για πάνω από λίγες ημέρες

4

Παρενέργειες του Algofren

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες του Algofren εξαρτώνται κυρίως από τη δόση,
τη διάρκεια χρήσης και τους ατομικούς παράγοντες κινδύνου.
Σε βραχυχρόνια αγωγή χαμηλής δόσης είναι συνήθως ήπιες,
ενώ αυξάνονται σημαντικά με παρατεταμένη ή υψηλή λήψη.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Βαρύτητα	Πιθανές παρενέργειες
Ήπιες	Καούρα, ναυτία, στομαχόπονος, ζάλη
Μέτριες	Διάρροια, εξανθήματα, υπνηλία, κατακράτηση υγρών
Σοβαρές (σπάνιες)	Έλκος ή αιμορραγία πεπτικού, αλλεργικές αντιδράσεις, νεφρική ή καρδιαγγειακή επιβάρυνση

4.1 Γαστρεντερικές παρενέργειες

Αποτελούν τη συχνότερη αιτία διακοπής. Περιλαμβάνουν καούρα, δυσπεψία,
έλκος και αιμορραγία. Ο κίνδυνος αυξάνεται σε ηλικιωμένους,
σε άτομα με ιστορικό γαστρίτιδας/έλκους και σε ταυτόχρονη λήψη
κορτικοστεροειδών ή αντιπηκτικών.

4.2 Επίδραση στη νεφρική λειτουργία

Η ιβουπροφαΐνη μειώνει τη νεφρική αιμάτωση. Σε αφυδάτωση,
χρόνια νεφρική νόσο ή συγχορήγηση διουρητικών,
μπορεί να προκληθεί παροδική ή σοβαρότερη νεφρική δυσλειτουργία.

4.3 Καρδιαγγειακός κίνδυνος

Η μακροχρόνια χρήση ΜΣΑΦ έχει συσχετιστεί με υπέρταση,
κατακράτηση υγρών και αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών συμβαμάτων,
ιδίως σε ασθενείς με προϋπάρχουσα καρδιοπάθεια.

4.4 Αλλεργικές αντιδράσεις

Σπανιότερα παρατηρούνται εξάνθημα, κνίδωση ή βρογχόσπασμος.
Δύσπνοια, οίδημα προσώπου ή σοβαρές δερματικές αντιδράσεις
απαιτούν άμεση διακοπή και ιατρική εκτίμηση.

4.5 Πότε πρέπει να σταματήσω άμεσα το Algofren;

Αιματηρός έμετος ή μαύρα κόπρανα
Έντονος επίμονος στομαχόπονος
Δύσπνοια ή οίδημα προσώπου
Σημαντική μείωση ούρησης
Ανάγκη καθημερινής λήψης για πάνω από λίγες ημέρες

Τι να προσέχετε

Ο κίνδυνος παρενεργειών αυξάνεται με υψηλές δόσεις και παρατεταμένη χρήση.
Άτομα με ιστορικό γαστρεντερικών, νεφρικών ή καρδιαγγειακών παθήσεων
πρέπει να χρησιμοποιούν Algofren μόνο με ιατρική καθοδήγηση.

5

Προσοχή & Αντενδείξεις του Algofren

Το Algofren δεν είναι κατάλληλο για όλους. Υπάρχουν καταστάσεις όπου
αντενδείκνυται και άλλες όπου απαιτείται
αυξημένη προσοχή ή ιατρική καθοδήγηση.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κατάσταση	Σύσταση
Ενεργό ή πρόσφατο έλκος / αιμορραγία	Αντενδείκνυται
Χρόνια νεφρική νόσος	Μόνο με ιατρική καθοδήγηση
Καρδιοπάθεια / υπέρταση	Αυξημένη προσοχή
Εγκυμοσύνη (3ο τρίμηνο)	Αντενδείκνυται
Ηλικιωμένοι	Χαμηλότερη αρχική δόση
Αλκοόλ	Αποφυγή ή αυστηρός περιορισμός

5.1 Στομάχι και έντερο

Το Algofren μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό, έλκος ή αιμορραγία του πεπτικού.
Άτομα με ιστορικό γαστρίτιδας ή έλκους πρέπει να το αποφεύγουν ή να το λαμβάνουν
μόνο με ιατρική κάλυψη.

5.2 Νεφρική λειτουργία

Σε αφυδάτωση, χρόνια νεφρική νόσο ή συγχορήγηση διουρητικών,
η ιβουπροφαΐνη μπορεί να μειώσει τη νεφρική αιμάτωση.
Σε αυτές τις περιπτώσεις προτιμάται εναλλακτικό αναλγητικό.

5.3 Καρδιά και αρτηριακή πίεση

Η μακροχρόνια χρήση ΜΣΑΦ σχετίζεται με κατακράτηση υγρών,
άνοδο πίεσης και αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο,
ιδίως σε ασθενείς με προϋπάρχουσα καρδιοπάθεια.

5.4 Εγκυμοσύνη και θηλασμός

Στο 3ο τρίμηνο εγκυμοσύνης το Algofren αντενδείκνυται.
Στο 1ο–2ο τρίμηνο χρησιμοποιείται μόνο αν κριθεί απαραίτητο από ιατρό.
Κατά τον θηλασμό, μικρές δόσεις θεωρούνται γενικά ασφαλείς,
αλλά απαιτείται συμβουλή επαγγελματία υγείας.

Κλινική υπενθύμιση

Αν χρειάζεστε Algofren καθημερινά ή για πάνω από λίγες ημέρες,
μην συνεχίζετε χωρίς ιατρική αξιολόγηση — συχνά υποκρύπτεται
φλεγμονώδης ή άλλη παθολογία που απαιτεί διαφορετική αντιμετώπιση.

Σε κάθε περίπτωση, συνιστάται συμβουλή ιατρού ή φαρμακοποιού
πριν από παρατεταμένη χρήση.

6

Πότε να προτιμήσω Algofren – Πρακτικά κλινικά σενάρια

Σε καθημερινή κλινική πράξη, το Algofren δεν είναι «ένα ακόμα παυσίπονο» αλλά
ένα εργαλείο που επιλέγεται κυρίως όταν ο πόνος συνοδεύεται από
φλεγμονώδη συνιστώσα.

Η σωστή επιλογή αυξάνει την αποτελεσματικότητα και μειώνει άσκοπη έκθεση
σε υψηλές δόσεις.

6.1 Περιπτώσεις όπου το Algofren υπερτερεί

Μυϊκοί πόνοι, κακώσεις και διαστρέμματα
Οδονταλγία με φλεγμονή
Πόνος περιόδου (πρωτογενής δυσμηνόρροια)
Αρθρίτιδα και φλεγμονώδεις αρθροπάθειες
Ημικρανία σε επιλεγμένους ασθενείς

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αντιφλεγμονώδης δράση της ιβουπροφαΐνης προσφέρει
πλεονέκτημα έναντι καθαρών αναλγητικών.

6.2 Πότε προτιμάται παρακεταμόλη αντί Algofren

Απλές ιογενείς λοιμώξεις χωρίς έντονη φλεγμονή
Άτομα με ιστορικό γαστρεντερικών προβλημάτων
Αφυδατωμένοι ασθενείς
Ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο

Σε αυτές τις ομάδες, η παρακεταμόλη αποτελεί συχνά ασφαλέστερη πρώτη επιλογή.

6.3 Συνδυασμός ή εναλλαγή αναλγητικών

Σε ειδικές περιπτώσεις (π.χ. επίμονος πυρετός σε παιδιά),
μπορεί να εφαρμοστεί εναλλάξ χρήση Algofren και παρακεταμόλης,
μόνο όμως κατόπιν ιατρικής σύστασης,
με σαφές δοσολογικό σχήμα και χρονικά διαστήματα.

Η ταυτόχρονη λήψη δύο ΜΣΑΦ δεν προσφέρει επιπλέον όφελος
και αυξάνει αποκλειστικά τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών.

Κλινικό συμπέρασμα

Επιλέξτε Algofren όταν υπάρχει φλεγμονή, χρησιμοποιήστε το για λίγες ημέρες
και αλλάξτε στρατηγική αν απαιτείται καθημερινή λήψη —
συχνά αυτό υποδηλώνει υποκείμενη παθολογία που χρειάζεται διερεύνηση.

7

Συμπεράσματα & Χρήσιμες Συμβουλές

Το Algofren (ιβουπροφαΐνη) αποτελεί αποτελεσματική επιλογή για πόνο και πυρετό,
ιδίως όταν υπάρχει φλεγμονώδης συνιστώσα (μυϊκοί πόνοι, δυσμηνόρροια, κακώσεις).
Το κλινικό όφελος μεγιστοποιείται όταν χρησιμοποιείται
στη χαμηλότερη αποτελεσματική δόση και για
μικρό χρονικό διάστημα.

Η παρατεταμένη ή συχνή χρήση δεν αυξάνει αναλογικά την αναλγησία,
αλλά αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο
γαστρεντερικών, νεφρικών και καρδιαγγειακών ανεπιθύμητων ενεργειών.
Ανάγκη καθημερινής λήψης αποτελεί ένδειξη επανεκτίμησης της αιτίας του πόνου.

Τι να θυμάστε

Χρησιμοποιήστε Algofren όταν υπάρχει φλεγμονή, αποφύγετε το σε αφυδάτωση ή γαστρικό ιστορικό,
μην υπερβαίνετε τις συνιστώμενες δόσεις και ζητήστε ιατρική συμβουλή αν τα συμπτώματα
επιμένουν πέραν λίγων ημερών.

8

Algofren σε Παιδιά & Πυρετό

Το Algofren (ιβουπροφαΐνη) χρησιμοποιείται συχνά σε παιδιά για
μείωση πυρετού και ανακούφιση πόνου,
όταν χορηγείται στη σωστή δοσολογία βάσει βάρους.
Συνήθεις ενδείξεις είναι ιώσεις, ωτίτιδα, οδοντοφυΐα, κακώσεις και μυαλγίες.

Δόση: 5–10 mg/kg ανά δόση κάθε 6–8 ώρες
Μέγιστο: 30 mg/kg/ημέρα
Δεν χορηγείται σε βρέφη <6 μηνών χωρίς ιατρική οδηγία

8.1 Πρακτικός οδηγός για γονείς

Υπολογίστε τη δόση πάντα με βάση το τρέχον βάρος του παιδιού.
Χρησιμοποιείτε δοσομετρική σύριγγα ή κουτάλι (όχι «με το μάτι»).
Μην υπερβαίνετε τη μέγιστη ημερήσια δόση ακόμη κι αν ο πυρετός επιμένει.
Αν ο πυρετός διαρκεί >3 ημέρες ή επανέρχεται συνεχώς → ιατρική εκτίμηση.

8.2 Πότε να ΜΗ δοθεί Algofren σε παιδί

Η ιβουπροφαΐνη πρέπει να αποφεύγεται προσωρινά σε παιδιά με
αφυδάτωση (έμετοι/διάρροιες), καθώς μπορεί να επιβαρύνει
τη νεφρική λειτουργία. Επίσης αποφεύγεται σε γνωστή αλλεργία ΜΣΑΦ,
ιστορικό νεφρικής νόσου ή σοβαρές καρδιοπάθειες.

Σε παρατεταμένο πυρετό (>3 ημερών), το Algofren δεν πρέπει να
χρησιμοποιείται ως «συνέχιση» χωρίς διερεύνηση.
Ο επίμονος πυρετός είναι ένδειξη ιατρικής αξιολόγησης.

Κλινική υπενθύμιση για παιδιά

Αποφύγετε Algofren όταν υπάρχει αφυδάτωση και ζητήστε ιατρική εκτίμηση
αν ο πυρετός επιμένει πέραν των 72 ωρών.

9

Algofren για Πόνο Περιόδου

Το Algofren αποτελεί από τις πιο αποτελεσματικές μη συνταγογραφούμενες επιλογές
για δυσμηνόρροια, χάρη στη διπλή αναλγητική και αντιφλεγμονώδη δράση.
Η καλύτερη ανακούφιση επιτυγχάνεται όταν λαμβάνεται με την έναρξη των συμπτωμάτων.

Δόση: 200–400 mg κάθε 6–8 ώρες
Μέγιστο χωρίς ιατρική οδηγία: 1.200 mg/ημέρα
Λήψη μετά το φαγητό για καλύτερη γαστρική ανοχή

Ο πόνος περιόδου οφείλεται σε αυξημένες προσταγλανδίνες που προκαλούν
φλεγμονή και συσπάσεις μήτρας. Η ιβουπροφαΐνη μειώνει την παραγωγή τους,
γι’ αυτό θεωρείται θεραπεία πρώτης γραμμής.

Η πρωτογενής δυσμηνόρροια εμφανίζεται σε νεαρές γυναίκες χωρίς οργανική πάθηση
και ανταποκρίνεται συνήθως καλά στο Algofren.
Η δευτερογενής δυσμηνόρροια σχετίζεται με υποκείμενα αίτια
(ενδομητρίωση, ινομυώματα, φλεγμονώδεις παθήσεις πυέλου)
και συχνά απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση.

9.1 Πότε το Algofren δεν αρκεί

Ξαφνική εμφάνιση έντονου πόνου μετά από χρόνια ανώδυνων κύκλων
Προοδευτική επιδείνωση κάθε μήνα
Συνοδός έντονη αιμορραγία ή συμπτώματα αναιμίας
Απουσία ανταπόκρισης στα συνήθη αναλγητικά

9.2 Πρακτικές συμβουλές χρήσης

Ξεκινήστε νωρίς, πριν κορυφωθεί ο πόνος.
Συνδυάστε με ήπια θερμότητα χαμηλά στην κοιλιά.
Αποφύγετε υψηλές δόσεις για πολλές ημέρες συνεχόμενα.

Απαιτείται προσοχή σε γυναίκες με ιστορικό γαστρικού έλκους,
νεφρικής ή καρδιαγγειακής νόσου.
Έντονος, επίμονος ή άτυπος πόνος χρειάζεται
γυναικολογική αξιολόγηση.

10

Αλληλεπιδράσεις του Algofren με Άλλα Φάρμακα

Ως ΜΣΑΦ, το Algofren μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια ή την αποτελεσματικότητα
άλλων φαρμάκων. Οι αλληλεπιδράσεις έχουν ιδιαίτερη σημασία σε ηλικιωμένους
και σε ασθενείς με χρόνια αγωγή.

Συχνό κλινικό λάθος

Συνδυασμός Algofren με άλλα ΜΣΑΦ ή χρήση σε αφυδατωμένο ασθενή αυξάνει
κατακόρυφα τον κίνδυνο γαστρεντερικής αιμορραγίας και νεφρικής επιβάρυνσης.

Αντιπηκτικά / αντιαιμοπεταλιακά: αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας από το πεπτικό.
Αντιυπερτασικά & διουρητικά: πιθανή μείωση δράσης + επιβάρυνση νεφρών.
Κορτικοστεροειδή: υψηλότερος κίνδυνος έλκους και αιμορραγίας.
SSRIs: ελαφρώς αυξημένος αιμορραγικός κίνδυνος.
Άλλα ΜΣΑΦ: δεν συνιστάται συνδυασμός — αυξάνει μόνο παρενέργειες.

10.1 Algofren και κίνδυνος αιμορραγίας

Η συγχορήγηση με αντιπηκτικά, αντιαιμοπεταλιακά ή SSRIs αυξάνει
τον κίνδυνο γαστρεντερικής αιμορραγίας,
ιδίως σε ηλικιωμένους ή ασθενείς με ιστορικό έλκους.

10.2 Algofren, νεφροί και αφυδάτωση

Σε συνδυασμό με διουρητικά ή ACE-αναστολείς/ARBs,
η ιβουπροφαΐνη μπορεί να μειώσει τη νεφρική αιμάτωση,
ιδιαίτερα σε εμπύρετους ή αφυδατωμένους ασθενείς.

10.3 Algofren και αρτηριακή πίεση

Μπορεί να περιορίσει τη δράση αντιυπερτασικών και να προκαλέσει
κατακράτηση υγρών, επιβαρύνοντας ασθενείς με υπέρταση ή καρδιοπάθεια.

10.4 Πολυφαρμακία – πότε απαιτείται ιατρική συμβουλή

Αν λαμβάνετε περισσότερα από 2–3 φάρμακα καθημερινά,
η χρήση Algofren πρέπει να γίνεται μόνο μετά από ιατρική αξιολόγηση,
ακόμη και για βραχυχρόνιο πόνο.

Πότε χρειάζεται έλεγχος

Αιματηρά κόπρανα, μειωμένη ούρηση, ζάλη ή ανεξήγητη κόπωση μετά από συνδυασμό φαρμάκων
απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση.

11

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Μπορώ να πάρω Algofren χωρίς συνταγή;

Ναι, στις χαμηλές δόσεις (200 mg), αλλά η συχνή ή υψηλότερη χρήση χρειάζεται ιατρική καθοδήγηση.

Κάθε πόσες ώρες μπορώ να πάρω Algofren;

Συνήθως κάθε 6–8 ώρες, χωρίς να υπερβαίνετε τα 1.200 mg/ημέρα χωρίς ιατρική οδηγία.

Πόσες ημέρες μπορώ να το παίρνω συνεχόμενα;

Για πυρετό ή οξύ πόνο συνήθως έως 2–3 ημέρες· αν χρειάζεται περισσότερο, απαιτείται ιατρική αξιολόγηση.

Ποια είναι η διαφορά του Algofren από την παρακεταμόλη;

Το Algofren έχει και αντιφλεγμονώδη δράση, ενώ η παρακεταμόλη δρα κυρίως ως αναλγητικό και αντιπυρετικό.

Μπορώ να το πάρω με άδειο στομάχι;

Όχι ιδανικά — προτιμήστε λήψη μετά το φαγητό για μικρότερο γαστρικό ερεθισμό.

Μπορώ να οδηγήσω μετά τη λήψη Algofren;

Ναι συνήθως, αλλά αν εμφανιστούν ζάλη ή υπνηλία αποφύγετε την οδήγηση.

Είναι ασφαλές το Algofren στην εγκυμοσύνη;

Στο 1ο–2ο τρίμηνο μόνο με ιατρική απόφαση, ενώ στο 3ο τρίμηνο αντενδείκνυται.

Είναι ασφαλές για παιδιά;

Ναι, όταν η δόση υπολογίζεται σε mg/kg και δεν χορηγείται σε βρέφη <6 μηνών χωρίς οδηγία.

Μπορώ να συνδυάσω Algofren με παρακεταμόλη;

Η εναλλάξ χορήγηση γίνεται μόνο κατόπιν ιατρικής σύστασης σε ειδικές περιπτώσεις.

Τι να κάνω αν πάρω μεγαλύτερη δόση;

Επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό ή το Κέντρο Δηλητηριάσεων.

12

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

📘 Κατάλογος Εξετάσεων

📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

13

Βιβλιογραφία

1. European Medicines Agency. Ibuprofen – Summary of Product Characteristics.
https://www.ema.europa.eu/

2. NHS. Ibuprofen: uses, dosage and side effects.
https://www.nhs.uk/medicines/ibuprofen/

3. Mayo Clinic. Ibuprofen (oral route).
https://www.mayoclinic.org

4. American Academy of Pediatrics. Ibuprofen use in children.
https://www.aap.org

5. U.S. Food & Drug Administration. NSAIDs – Drug Safety Communication.
https://www.fda.gov

Κατάλογος Εξετάσεων – Μικροβιολογικό Λαμία
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
+30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

aimopetalia-platelet-count-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

12/Jun/2025

🩸 Τι είναι τα Αιμοπετάλια;

📅 Αρχική δημοσίευση: 12 Ιουνίου 2025 • 🔄 Τελευταία ενημέρωση: 24 Δεκεμβρίου 2025

🩸 Σε 1 λεπτό – Τι πρέπει να ξέρετε για τα αιμοπετάλια

Τα αιμοπετάλια συμμετέχουν στην πήξη του αίματος και την επούλωση.
Φυσιολογικές τιμές: περίπου 150.000–450.000 /μL.
Χαμηλά ή υψηλά αιμοπετάλια μπορεί να σχετίζονται με λοιμώξεις, φλεγμονή ή αιματολογικές καταστάσεις.

1

Τι είναι τα αιμοπετάλια;

Τα αιμοπετάλια (ή θρομβοκύτταρα) είναι μικρά,
άχρωμα κυτταρικά στοιχεία του αίματος που διαδραματίζουν
καθοριστικό ρόλο στην αιμόσταση, δηλαδή στον έλεγχο της
αιμορραγίας και στην επούλωση των ιστών.

Παράγονται στον μυελό των οστών από τα
μεγακαρυοκύτταρα και έχουν σχετικά μικρή διάρκεια ζωής,
περίπου 7–10 ημέρες.
Σε περίπτωση αγγειακού τραυματισμού, τα αιμοπετάλια
προσκολλώνται στο σημείο της βλάβης, ενεργοποιούνται και
σχηματίζουν τον αρχικό αιμοστατικό θρόμβο,
ο οποίος περιορίζει την απώλεια αίματος.

Η λειτουργία τους δεν περιορίζεται μόνο στην πήξη.
Τα αιμοπετάλια συμμετέχουν επίσης στη
φλεγμονώδη αντίδραση,
στην αγγειογένεση
και στην αποκατάσταση των ιστών,
μέσω της απελευθέρωσης βιολογικά ενεργών παραγόντων.

Η διατήρηση φυσιολογικού αριθμού και σωστής λειτουργίας
των αιμοπεταλίων είναι απαραίτητη για την ισορροπία μεταξύ
αιμορραγίας και θρόμβωσης.
Διαταραχές στον αριθμό ή τη λειτουργία τους μπορεί να οδηγήσουν
είτε σε αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας είτε σε θρομβωτικές επιπλοκές.

Για τον λόγο αυτό, η αξιολόγηση των αιμοπεταλίων αποτελεί
βασικό δείκτη της αιμόστασης
και σημαντικό μέρος της κλινικής εκτίμησης.
Αποκλίσεις από τα φυσιολογικά όρια μπορεί να σχετίζονται
με παροδικές και καλοήθεις καταστάσεις,
αλλά και με σοβαρότερες αιματολογικές ή συστηματικές παθήσεις.

Στην καθημερινή ιατρική πράξη, η μέτρηση των αιμοπεταλίων
χρησιμοποιείται όχι μόνο για τη διάγνωση,
αλλά και για την παρακολούθηση της πορείας ενός ασθενούς,
την εκτίμηση του κινδύνου αιμορραγίας ή θρόμβωσης και
τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων πριν από
χειρουργικές επεμβάσεις ή
φαρμακευτικές αγωγές.

2

Γιατί μετράμε τα αιμοπετάλια;

Η μέτρηση των αιμοπεταλίων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της
γενικής εξέτασης αίματος και παρέχει κρίσιμες πληροφορίες
για τη λειτουργία της αιμόστασης, δηλαδή την ικανότητα
του οργανισμού να ελέγχει την αιμορραγία και να σχηματίζει
θρόμβους με ασφαλή και ελεγχόμενο τρόπο.

Ο έλεγχος των αιμοπεταλίων βοηθά τον ιατρό να εκτιμήσει:

τον κίνδυνο αιμορραγίας ή θρόμβωσης
την παρουσία φλεγμονής ή λοίμωξης
πιθανές αιματολογικές διαταραχές ή δυσλειτουργία του μυελού των οστών

Η εξέταση αιμοπεταλίων ζητείται συχνά:

σε επεισόδια αιμορραγίας ή εύκολους μώλωπες
στην παρακολούθηση οξέων ή χρόνιων λοιμώξεων και φλεγμονωδών καταστάσεων
στον έλεγχο αναιμίας ή άλλων αιματολογικών νοσημάτων
πριν από χειρουργικές ή επεμβατικές πράξεις, για την εκτίμηση του αιμορραγικού κινδύνου

Επιπλέον, η μέτρηση των αιμοπεταλίων είναι ιδιαίτερα χρήσιμη
στην παρακολούθηση ασθενών που λαμβάνουν
αντιπηκτική ή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή,
καθώς και σε άτομα με γνωστά αιματολογικά ή αυτοάνοσα νοσήματα.

Συνεπώς, ο αριθμός των αιμοπεταλίων δεν αξιολογείται μεμονωμένα,
αλλά στο πλαίσιο της συνολικής κλινικής εικόνας και των
υπόλοιπων εργαστηριακών ευρημάτων.

3

Φυσιολογικές τιμές αιμοπεταλίων

Οι φυσιολογικές τιμές αιμοπεταλίων εκφράζονται ως αριθμός
κυττάρων ανά μικρολίτρο αίματος (χιλ./μL).

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Πληθυσμός	Τιμές (χιλ./μL)
Ενήλικες	150 – 450
Παιδιά	150 – 450

Μικρές αποκλίσεις μπορεί να μην έχουν κλινική σημασία
και αξιολογούνται πάντα σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα ευρήματα.

Τα όρια αναφοράς μπορεί να παρουσιάζουν μικρές διαφοροποιήσεις
ανάλογα με το εργαστήριο και τη μέθοδο μέτρησης.

Παροδικές μεταβολές μπορεί να παρατηρηθούν μετά από έντονη άσκηση,
αφυδάτωση ή οξείες λοιμώξεις και συνήθως εξομαλύνονται.

4

Χαμηλά αιμοπετάλια (Θρομβοπενία)

Ως θρομβοπενία ορίζεται η μείωση των αιμοπεταλίων κάτω από
150.000/μL. Η βαρύτητα δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό,
αλλά και από τα συμπτώματα και το υποκείμενο αίτιο.

Ήπια: 100.000–150.000/μL (συχνά ασυμπτωματική)
Μέτρια: 50.000–100.000/μL (εύκολοι μώλωπες)
Σοβαρή: <50.000/μL (αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας)

Σε σοβαρή θρομβοπενία απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση,
ιδίως αν συνυπάρχει ενεργός αιμορραγία.

Κλινική σημασία της θρομβοπενίας

Η κλινική σημασία της θρομβοπενίας δεν εξαρτάται αποκλειστικά
από τον αριθμό των αιμοπεταλίων, αλλά και από το
αν εμφανίζονται συμπτώματα αιμορραγίας.

Ασθενείς με ήπια μείωση μπορεί να είναι ασυμπτωματικοί,
ενώ άλλοι με ταχέως μειούμενες τιμές να εμφανίσουν σοβαρές επιπλοκές.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε ασθενείς που λαμβάνουν
αντιπηκτική ή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή,
καθώς ακόμη και μέτρια θρομβοπενία μπορεί να αυξήσει
τον κίνδυνο αιμορραγίας.

⚠️ Σημαντικό – Ψευδώς χαμηλή μέτρηση αιμοπεταλίων

Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα αιμοπετάλια μπορεί να σχηματίζουν συσσωρεύσεις
(σωρούς αιμοπεταλίων), με αποτέλεσμα ο αυτόματος αιματολογικός αναλυτής
να τα υποεκτιμά.

Το φαινόμενο αυτό οδηγεί σε ψευδώς χαμηλή μέτρηση αιμοπεταλίων,
χωρίς να υπάρχει πραγματική θρομβοπενία.

Η συχνότερη αιτία είναι η EDTA-εξαρτώμενη ψευδοθρομβοπενία,
κατά την οποία το αντιπηκτικό του σωληναρίου προκαλεί
σχηματισμό σωρών αιμοπεταλίων σε εργαστηριακές συνθήκες (in vitro).

Σε αυτές τις περιπτώσεις, το εργαστήριο προχωρά σε:

παρασκευή πλακιδίου περιφερικού αίματος
άμεση μικροσκοπική εξέταση

Με τη μικροσκοπική αξιολόγηση αναγνωρίζονται οι
σωροί αιμοπεταλίων και επιβεβαιώνεται ότι
ο πραγματικός αριθμός τους είναι φυσιολογικός.

Η αναγνώριση της ψευδοθρομβοπενίας λόγω σωρών αιμοπεταλίων
είναι κρίσιμη, καθώς αποτρέπει λανθασμένη διάγνωση,
άσκοπες εξετάσεις και αδικαιολόγητη ανησυχία του ασθενούς.

5

Αίτια χαμηλών αιμοπεταλίων

Τα χαμηλά αιμοπετάλια μπορεί να οφείλονται σε
μειωμένη παραγωγή,
αυξημένη καταστροφή ή
αυξημένη κατανάλωση.

Λοιμώξεις (κυρίως ιογενείς)
Φάρμακα (π.χ. ηπαρίνη, ορισμένα αντιβιοτικά)
Αυτοάνοσα νοσήματα (π.χ. ITP)
Ηπατικές παθήσεις και υπερσπληνία
Ανεπάρκεια Β12 ή φυλλικού οξέος
Παθήσεις μυελού των οστών

Η αναγνώριση του αιτίου καθοδηγεί τη σωστή διαγνωστική και θεραπευτική
προσέγγιση.

6

Υψηλά αιμοπετάλια (Θρομβοκυττάρωση)

Ως θρομβοκυττάρωση ορίζεται η αύξηση των αιμοπεταλίων πάνω από
450.000/μL. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι
αντιδραστική και παροδική.

Αντιδραστική: φλεγμονή, λοιμώξεις, σιδηροπενία
Πρωτοπαθής: σπάνια, σχετίζεται με μυελοϋπερπλαστικά νοσήματα

Η παρατεταμένη ή πολύ υψηλή αύξηση απαιτεί
αιματολογική εκτίμηση,
ιδίως αν συνυπάρχουν συμπτώματα θρόμβωσης.

Υψηλά αιμοπετάλια και κίνδυνος θρόμβωσης

Σε περιπτώσεις παρατεταμένης ή πολύ υψηλής θρομβοκυττάρωσης,
ο κίνδυνος θρομβωτικών επιπλοκών αυξάνεται,
ιδίως σε άτομα με προϋπάρχοντα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Η διάκριση μεταξύ αντιδραστικής και πρωτοπαθούς
θρομβοκυττάρωσης είναι καθοριστική, καθώς στην τελευταία
ενδέχεται να απαιτείται ειδική αιματολογική παρακολούθηση
και στοχευμένη θεραπευτική αντιμετώπιση.

7

Αίτια υψηλών αιμοπεταλίων

Τα υψηλά αιμοπετάλια διακρίνονται σε
αντιδραστική και
πρωτοπαθή θρομβοκυττάρωση.

Συχνά αίτια αντιδραστικής θρομβοκυττάρωσης:

οξείες ή χρόνιες φλεγμονές
λοιμώξεις (βακτηριακές ή ιογενείς)
σιδηροπενία
μετεγχειρητική περίοδος ή απώλεια αίματος

Η πρωτοπαθής θρομβοκυττάρωση είναι σπάνια και σχετίζεται
με μυελοϋπερπλαστικά νοσήματα, απαιτώντας
εξειδικευμένο αιματολογικό έλεγχο.

8

Συμπτώματα διαταραχών αιμοπεταλίων

Πολλοί ασθενείς με διαταραχές αιμοπεταλίων είναι
ασυμπτωματικοί και η διαταραχή ανιχνεύεται τυχαία.

Πιθανά συμπτώματα χαμηλών αιμοπεταλίων:

εύκολοι μώλωπες
αιμορραγία από μύτη ή ούλα
παρατεταμένη αιμορραγία μετά από μικροτραυματισμούς

Πιθανά συμπτώματα υψηλών αιμοπεταλίων:

κεφαλαλγία ή ζάλη
αιμωδίες ή μουδιάσματα στα άκρα
σπανιότερα, θρομβωτικά επεισόδια

9

Πότε τα αιμοπετάλια θεωρούνται επικίνδυνα;

Η επικινδυνότητα εξαρτάται από τον αριθμό,
τα συμπτώματα και το υποκείμενο αίτιο.

<50.000/μL: αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας
<20.000/μL: υψηλός κίνδυνος αυτόματης αιμορραγίας
>1.000.000/μL: αυξημένος κίνδυνος θρόμβωσης

Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται
άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο ρυθμός μεταβολής των αιμοπεταλίων.
Μια απότομη πτώση μπορεί να είναι πιο επικίνδυνη
από μια χρόνια, σταθερή θρομβοπενία.

Ο κίνδυνος διαφοροποιείται ανάλογα με την
κλινική κατάσταση και τη φαρμακευτική αγωγή.

10

Αιμοπετάλια και ειδικές καταστάσεις

Ο αριθμός των αιμοπεταλίων μπορεί να μεταβάλλεται σε ειδικές καταστάσεις,
χωρίς να υποδηλώνει απαραίτητα σοβαρή παθολογία.

Εγκυμοσύνη: ήπια μείωση μπορεί να είναι φυσιολογική
Παιδική ηλικία: παροδικές μεταβολές μετά από λοιμώξεις
Λοιμώξεις: ιογενείς λοιμώξεις μπορεί να προκαλέσουν πτώση
Χρόνια νοσήματα: ηπατοπάθειες, αυτοάνοσα

Η ερμηνεία γίνεται πάντα με βάση το
ιατρικό ιστορικό και τα συνοδά ευρήματα.

Σε οξείες λοιμώξεις μπορεί να παρατηρηθεί παροδική πτώση
ή αντιδραστική αύξηση των αιμοπεταλίων.

11

Ποιες εξετάσεις ελέγχονται μαζί με τα αιμοπετάλια;

Η αξιολόγηση των αιμοπεταλίων δεν γίνεται απομονωμένα,
αλλά στο πλαίσιο ενός συνδυαστικού αιματολογικού ελέγχου,
ώστε να ερμηνευθούν σωστά οι αποκλίσεις από τα φυσιολογικά όρια.

Συχνά ελέγχονται παράλληλα:

Γενική εξέταση αίματος:
αιμοσφαιρίνη, αιματοκρίτης και λευκά αιμοσφαίρια
Δείκτες φλεγμονής (CRP, ΤΚΕ):
για λοιμώξεις ή φλεγμονώδεις καταστάσεις
Σίδηρος & Φερριτίνη:
καθώς η σιδηροπενία μπορεί να σχετίζεται με
αντιδραστική θρομβοκυττάρωση
Δείκτες πήξης (PT, aPTT, INR):
ιδιαίτερα πριν από επεμβάσεις ή σε αιμορραγία
Βιταμίνη Β12 & Φυλλικό οξύ:
σε ανεξήγητη θρομβοπενία ή αναιμία

Σε ειδικές περιπτώσεις, μπορεί να ζητηθούν
εξειδικευμένες εξετάσεις,
όπως επίχρισμα περιφερικού αίματος ή περαιτέρω αιματολογικός έλεγχος.

12Συχνές Ερωτήσεις

Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές αιμοπεταλίων;

Στους ενήλικες και στα παιδιά, οι φυσιολογικές τιμές κυμαίνονται συνήθως μεταξύ 150.000 και 450.000 ανά μL αίματος. Η ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με το ιατρικό ιστορικό.

Πότε τα χαμηλά αιμοπετάλια είναι επικίνδυνα;

Κίνδυνος αιμορραγίας αυξάνεται κυρίως όταν τα αιμοπετάλια πέσουν κάτω από 50.000/μL. Τιμές κάτω από 20.000/μL θεωρούνται επείγουσες και απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση.

Τα υψηλά αιμοπετάλια σημαίνουν πάντα σοβαρή νόσο;

Όχι. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για αντιδραστική θρομβοκυττάρωση λόγω φλεγμονής, λοίμωξης ή σιδηροπενίας. Η επιμονή ή πολύ υψηλές τιμές χρειάζονται διερεύνηση.

Μπορεί το άγχος να επηρεάσει τα αιμοπετάλια;

Το άγχος από μόνο του σπάνια προκαλεί σημαντικές μεταβολές στον αριθμό των αιμοπεταλίων. Έμμεσες επιδράσεις μπορεί να εμφανιστούν μέσω ορμονικών ή φλεγμονωδών μηχανισμών.

Επηρεάζει η διατροφή ή τα συμπληρώματα τα αιμοπετάλια;

Η διατροφή επηρεάζει έμμεσα τα αιμοπετάλια, κυρίως μέσω ανεπάρκειας σιδήρου, Β12 ή φυλλικού οξέος. Η λήψη συμπληρωμάτων γίνεται μόνο μετά από ιατρική σύσταση.

Πόσο συχνά πρέπει να επαναλαμβάνεται ο έλεγχος;

Η συχνότητα επανελέγχου καθορίζεται από τον γιατρό, ανάλογα με τα ευρήματα, τα συμπτώματα και το υποκείμενο αίτιο. Σε παροδικές διαταραχές μπορεί να χρειαστεί επανάληψη σε λίγες εβδομάδες.

Μπορούν τα αιμοπετάλια να επηρεαστούν από φάρμακα;

Ορισμένα φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν τον αριθμό ή τη λειτουργία των αιμοπεταλίων, όπως αντιπηκτικά, αντιβιοτικά, αντιεπιληπτικά και χημειοθεραπευτικά σκευάσματα. Η αξιολόγηση γίνεται πάντα από τον θεράποντα ιατρό.

Χρειάζεται νηστεία για την εξέταση αιμοπεταλίων;

Όχι. Η μέτρηση των αιμοπεταλίων γίνεται στο πλαίσιο της γενικής εξέτασης αίματος και δεν απαιτείται νηστεία, εκτός αν συνδυάζεται με άλλες βιοχημικές εξετάσεις.

Πρέπει να ανησυχώ αν τα αιμοπετάλια είναι οριακά εκτός φυσιολογικών τιμών;

Οριακές αποκλίσεις συνήθως δεν αποτελούν λόγο ανησυχίας, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχουν συμπτώματα. Η επανάληψη της εξέτασης και η αξιολόγηση από ιατρό είναι ο σωστός τρόπος προσέγγισης.

13 Κλείστε Ραντεβού

Κλείστε εύκολα εξέταση Αιμοπεταλίων ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων 📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

14 Βιβλιογραφία & Πηγές

Platelet Count. MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine. https://medlineplus.gov/lab-tests/platelet-count/

Thrombocytopenia. Merck Manual Professional Version. https://www.merckmanuals.com/

Thrombocytosis. UpToDate. https://www.uptodate.com/

Αιματολογικές εξετάσεις & δείκτες. Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ). https://eody.gov.gr/

Κατάλογος Εξετάσεων – Αιμοπετάλια. Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας. https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

kitrika-ouron-24orou-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

11/Jun/2025

Κιτρικά Ούρων 24ώρου: Ερμηνεία Εξέτασης & Κίνδυνος Νεφρολιθίασης

Τελευταία ενημέρωση:
18 Ιανουαρίου 2026

Σύντομη περίληψη:
Τα κιτρικά ούρων αποτελούν βασικό φυσικό αναστολέα λιθίασης.
Η μέτρηση κιτρικών ούρων 24ώρου είναι κρίσιμη σε ασθενείς με
νεφρολιθίαση και στο πλαίσιο μεταβολικής αξιολόγησης ούρων.

1

Τι είναι τα κιτρικά;

Τα κιτρικά (citrate, C₆H₅O₇³⁻) είναι οργανικά ανιόντα που
προκύπτουν από τον κύκλο του Krebs και
αποβάλλονται φυσιολογικά μέσω των νεφρών.
Αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς αναστολείς
σχηματισμού λίθων στο ουροποιητικό σύστημα.

Η δράση τους είναι κρίσιμη, καθώς επηρεάζουν τόσο
τη χημεία των ούρων όσο και
τη σταθερότητα των κρυστάλλων ασβεστίου.

Κύριες δράσεις των κιτρικών:

Δεσμεύουν ιόντα ασβεστίου, μειώνοντας την καθίζηση κρυστάλλων
Αυξάνουν το pH των ούρων, περιορίζοντας την κρυσταλλοποίηση
Προστατεύουν από οξαλική, φωσφορική και κυστινική λιθίαση

2

Τιμές αναφοράς κιτρικών ούρων 24ώρου

Η αξιολόγηση των κιτρικών ούρων 24ώρου
βασίζεται στη συνολική ημερήσια απέκκριση και
χρησιμοποιείται για την αναγνώριση
υποκιτρουρίας,
ενός σημαντικού παράγοντα κινδύνου για νεφρολιθίαση.

Η χαμηλή απέκκριση κιτρικών αποτελεί έναν από τους πιο
υποτιμημένους αλλά ισχυρούς δείκτες λιθογόνου κινδύνου.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Μονάδα	Φυσιολογικά	Οριακά	Υποκιτρουρία
mg/24h	> 320	200–320	< 200
mmol/24h	> 1.67	1.0–1.67	< 1.0

Οι τιμές μπορεί να παρουσιάζουν μικρές αποκλίσεις
ανάλογα με το εργαστήριο και τη μέθοδο μέτρησης.

3

Τι είναι η υποκιτρουρία;

Η υποκιτρουρία ορίζεται ως
χαμηλή απέκκριση κιτρικών στα ούρα
(<200 mg/24h) και αποτελεί
ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για νεφρολιθίαση,
ιδίως οξαλικού ασβεστίου.

Συχνότερα αίτια:

Μεταβολική οξέωση
Χαμηλή πρόσληψη φρούτων και λαχανικών
Χρόνια διάρροια ή δυσαπορρόφηση
Φάρμακα (ακεταζολαμίδη, τοπιραμάτη)
Χρόνια νεφρική νόσος
Νεφρικές σωληναριακές διαταραχές

4

Διατροφή και κιτρικά ούρων

Η διατροφή επηρεάζει άμεσα την απέκκριση κιτρικών και το
pH των ούρων. Δίαιτα πλούσια σε αλκαλικά τρόφιμα αυξάνει τα κιτρικά
και μειώνει τον κίνδυνο λιθίασης.

Τροφές που αυξάνουν τα κιτρικά

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Τροφή	Σημείωση
Λεμόνι	Πλούσιο σε κιτρικό οξύ
Πορτοκάλι	Φυσική πηγή κιτρικών
Νερό με λεμόνι	Αυξάνει pH και κιτρικά
Καρπούζι, πεπόνι	Πλούσια σε αλκαλικά ιόντα
Πράσινα λαχανικά (μαρούλι, ρόκα)	Προάγουν αλκαλικό pH ούρων

Τι να αποφεύγεται

Υπερπρωτεϊνικές δίαιτες (αυξάνουν την οξέωση)
Υπερβολικό αλάτι (αυξάνει την αποβολή ασβεστίου)
Αφυδάτωση

5

Φαρμακευτική παρέμβαση

Σε μέτρια ή σοβαρή υποκιτρουρία, η διατροφική παρέμβαση
συχνά δεν επαρκεί και απαιτείται φαρμακευτική αγωγή,
με στόχο την αύξηση των κιτρικών και τη ρύθμιση του pH των ούρων.

Κιτρικό Κάλιο (Potassium Citrate): 10–20 mEq, 2 φορές/ημέρα
Κιτρικό Νάτριο: εναλλακτικά όταν δεν ενδείκνυται το κάλιο
Αλκαλοποιητικά σκευάσματα (π.χ. Uralyt)

Θεραπευτικός στόχος:
pH ούρων 6.0–6.5 και κιτρικά
>320 mg/24h.

Σύγκριση παρεμβάσεων: Διατροφή vs Κιτρικό Κάλιο vs Συνδυασμός

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Παρέμβαση	Επίδραση στα κιτρικά	Επίδραση στο pH ούρων	Καταλληλότητα	Περιορισμοί / Σχόλια
Διατροφική παρέμβαση	Ήπια–μέτρια αύξηση	Ήπια αλκαλοποίηση	Ήπια υποκιτρουρία, πρωτογενής πρόληψη	Συχνά ανεπαρκής σε μέτρια/σοβαρή υποκιτρουρία
Κιτρικό Κάλιο	Σημαντική αύξηση	Σαφής αλκαλοποίηση	Μέτρια–σοβαρή υποκιτρουρία, υποτροπές	Απαιτεί παρακολούθηση καλίου & pH
Συνδυασμός (Διατροφή + Κιτρικό Κάλιο)	Μέγιστη και σταθερή αύξηση	Σταθεροποίηση pH 6.0–6.5	Ασθενείς με υψηλό κίνδυνο υποτροπής	Καλύτερα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα

Κλινικό σημείο:
Η διατροφή αποτελεί απαραίτητη βάση,
αλλά σε ασθενείς με επίμονη ή σοβαρή υποκιτρουρία
δεν επαρκεί από μόνη της.
Ο συνδυασμός διατροφικής παρέμβασης και κιτρικού καλίου
παρουσιάζει τη μεγαλύτερη και πιο σταθερή
μείωση κινδύνου υποτροπής νεφρολιθίασης.

6

Κιτρικά ούρων στην εγκυμοσύνη

Κατά την εγκυμοσύνη παρατηρούνται φυσιολογικές μεταβολές
στο pH των ούρων και στον μεταβολισμό ασβεστίου, οι οποίες
μπορούν να επηρεάσουν τον κίνδυνο νεφρολιθίασης.

Αυξημένη πρόσληψη κιτρικών μέσω διατροφής
Άνοδος του pH ούρων (αλκαλικότερες τιμές)
Αυξημένη απέκκριση ασβεστίου
Η παρακολούθηση κιτρικών είναι χρήσιμη σε εγκύους με
ιστορικό νεφρολιθίασης

7

Πώς γίνεται η εξέταση κιτρικών ούρων 24ώρου

Η εξέταση κιτρικών ούρων 24ώρου βασίζεται στη
συλλογή όλων των ούρων σε χρονικό διάστημα 24 ωρών,
ώστε να υπολογιστεί με ακρίβεια η ημερήσια απέκκριση κιτρικών.

Βασικά βήματα:

Απόρριψη της πρώτης πρωινής ούρησης
Συλλογή όλων των ούρων για τις επόμενες 24 ώρες
Συμπερίληψη της πρώτης πρωινής ούρησης της επόμενης ημέρας
Διατήρηση του δοχείου σε δροσερό μέρος ή ψυγείο

Η μέτρηση γίνεται συνήθως με
ενζυμικές ή φασματοφωτομετρικές μεθόδους
και τα αποτελέσματα εκφράζονται σε
mg/24h ή mmol/24h.

Η ακρίβεια της εξέτασης εξαρτάται άμεσα από
σωστή και πλήρη συλλογή.
Ακόμη και μία χαμένη ούρηση μπορεί να οδηγήσει
σε ψευδώς χαμηλά κιτρικά.

8

Προετοιμασία πριν τη συλλογή ούρων 24ώρου

Η σωστή προετοιμασία είναι καθοριστική
για την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων στα
κιτρικά ούρων 24ώρου.

Τι να προσέξετε πριν τη συλλογή:

Διατηρήστε τη συνήθη διατροφή (εκτός αν υπάρχει ιατρική οδηγία)
Αποφύγετε υπερβολική πρόσληψη κιτρικών (π.χ. μεγάλες ποσότητες λεμονιού)
Μην αλλάξετε αιφνιδίως τη ποσότητα υγρών
Ενημερώστε για φαρμακευτική αγωγή (π.χ. κιτρικό κάλιο, ακεταζολαμίδη)

Συχνά λάθη που αλλοιώνουν τα αποτελέσματα:

Ατελής συλλογή ούρων
Αφυδάτωση κατά τη διάρκεια του 24ώρου
Έντονη αλλαγή διατροφής λίγο πριν την εξέταση

Κλινική σημείωση:
Η αξιολόγηση κιτρικών είναι πιο αξιόπιστη
όταν γίνεται σε σταθερές συνθήκες
και, ιδανικά, στο πλαίσιο
πλήρους μεταβολικού ελέγχου ούρων.

9

Παράγοντες που επηρεάζουν τα αποτελέσματα

Η απέκκριση των κιτρικών ούρων 24ώρου μπορεί να επηρεαστεί από
παροδικούς ή μόνιμους παράγοντες,
οι οποίοι είναι κρίσιμο να λαμβάνονται υπόψη
κατά την ερμηνεία των αποτελεσμάτων,
ώστε να αποφεύγονται λανθασμένα συμπεράσματα.

Αφυδάτωση → συμπύκνωση ούρων και ψευδώς χαμηλά κιτρικά
Μεταβολική οξέωση → αυξημένη νεφρική επαναρρόφηση κιτρικών
Φαρμακευτική αγωγή (π.χ. ακεταζολαμίδη, τοπιραμάτη)
Δίαιτες υψηλής ζωικής πρωτεΐνης → όξινο φορτίο

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Παράγοντας	Μηχανισμός	Επίδραση στα κιτρικά	Κλινική σημασία
Αφυδάτωση	Μειωμένος όγκος ούρων	Φαινομενικά χαμηλά	Συχνή αιτία ψευδούς υποκιτρουρίας
Μεταβολική οξέωση	Αυξημένη σωληναριακή επαναρρόφηση	Σημαντική μείωση	Υψηλός λιθογόνος κίνδυνος
Ακεταζολαμίδη	Αναστολή καρβονικής ανυδράσης	Μείωση κιτρικών	Απαιτεί στενή παρακολούθηση
Υπερπρωτεϊνική δίαιτα	Αυξημένο οξύ φορτίο	Μείωση	Τροποποιήσιμος διατροφικός παράγοντας

Κλινική επισήμανση:
Η υποκιτρουρία πρέπει να επιβεβαιώνεται
μόνο αφού αποκλειστούν παροδικοί παράγοντες
(αφυδάτωση, πρόσφατη αλλαγή διατροφής, φάρμακα).
Σε αμφίβολες περιπτώσεις συνιστάται
επανάληψη της εξέτασης
υπό σταθερές συνθήκες.

10

Συνδυαστικός μεταβολικός έλεγχος ούρων

Τα κιτρικά ούρων δεν αξιολογούνται μεμονωμένα,
αλλά στο πλαίσιο ενός πλήρους
μεταβολικού ελέγχου ούρων 24ώρου,
ώστε να εκτιμηθεί συνολικά ο λιθογόνος κίνδυνος
και να σχεδιαστεί στοχευμένη πρόληψη υποτροπών.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Παράμετρος 24ώρου	Φυσιολογικό	Όταν είναι παθολογικό	Κλινική σημασία
Κιτρικά ούρων	>320 mg/24h	<200 mg/24h	Απώλεια φυσικής αναστολής σχηματισμού λίθων ασβεστίου
Ασβέστιο ούρων	<250 mg/24h	Υπερασβεστιουρία	Περισσότερο διαθέσιμο ασβέστιο για καθίζηση
Οξαλικά ούρων	<40 mg/24h	Υπεροξαλουρία	Ενισχύεται ο σχηματισμός οξαλικού ασβεστίου
pH ούρων	6.0–6.5	<5.5	Όξινο περιβάλλον → μείωση απέκκρισης κιτρικών
Όγκος ούρων	>2.0–2.5 L/24h	Χαμηλός	Συμπύκνωση λιθογόνων ουσιών

Ο συνδυαστικός έλεγχος επιτρέπει στοχευμένη θεραπευτική παρέμβαση,
καθώς η διόρθωση μίας μόνο παραμέτρου
συχνά δεν επαρκεί για τη μείωση του κινδύνου υποτροπής.

Κλινική ερμηνεία:
Χαμηλά κιτρικά σε συνδυασμό με
υπερασβεστιουρία ή
υπεροξαλουρία
αυξάνουν εκθετικά τον κίνδυνο επανεμφάνισης λίθων
και απαιτούν ολοκληρωμένη προσέγγιση.

11

Υποκιτρουρία και κίνδυνος υποτροπής

Η επίμονη υποκιτρουρία αποτελεί
ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου
για επανεμφάνιση νεφρολιθίασης,
ιδίως όταν συνυπάρχουν και άλλες μεταβολικές διαταραχές.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Παράμετρος	Επίδραση στον κίνδυνο
Χαμηλά κιτρικά	Μειωμένη αναστολή σχηματισμού λίθων ασβεστίου
Υψηλά οξαλικά	Αυξημένος σχηματισμός οξαλικού ασβεστίου
Υπερασβεστιουρία	Περισσότερο διαθέσιμο ασβέστιο για καθίζηση
Χαμηλός όγκος ούρων	Συμπύκνωση λιθογόνων ουσιών
Όξινο pH ούρων	Μειωμένη απέκκριση κιτρικών

12

Παρακολούθηση μετά τη θεραπεία

Ο επανέλεγχος των κιτρικών ούρων 24ώρου
συνιστάται μετά από
8–12 εβδομάδες
διατροφικής ή φαρμακευτικής παρέμβασης,
ώστε να επιβεβαιωθεί η ανταπόκριση στη θεραπεία.

Έλεγχος αν τα κιτρικά αυξήθηκαν >320 mg/24h
Επαναξιολόγηση pH ούρων
Ρύθμιση δόσης κιτρικών (αν χορηγούνται)
Επιβεβαίωση επαρκούς ενυδάτωσης

13

Πότε να απευθυνθείτε σε ιατρό

Η ιατρική αξιολόγηση είναι απαραίτητη όταν τα
χαμηλά κιτρικά
συνοδεύονται από κλινικά ή εργαστηριακά ευρήματα
αυξημένου λιθογόνου κινδύνου.

Υποτροπιάζουσα νεφρολιθίαση
Παθολογικές τιμές σε επανέλεγχο
Συνύπαρξη υπερασβεστιουρίας ή οξαλουρίας
Συμπτώματα (πόνος, αιματουρία)
Χρόνια νεφρική ή μεταβολική νόσος

14

Τι να θυμάστε

Τα κιτρικά είναι φυσικός αναστολέας σχηματισμού λίθων
Χαμηλές τιμές αυξάνουν τον κίνδυνο υποτροπής
Η ενυδάτωση και η αλκαλική διατροφή είναι βασικά μέτρα
Η υποκιτρουρία αντιμετωπίζεται με σωστή παρέμβαση

15

Συχνές ερωτήσεις (FAQ)

Τι σημαίνουν χαμηλά κιτρικά στα ούρα;

Αποτελούν παράγοντα κινδύνου για σχηματισμό λίθων, κυρίως λίθων ασβεστίου.

Πόσο νερό χρειάζεται για αύξηση κιτρικών;

Τουλάχιστον 2,5–3 λίτρα ημερησίως, εκτός αν υπάρχουν ιατρικές αντενδείξεις.

Πότε χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή;

Σε σοβαρή υποκιτρουρία ή σε ασθενείς με υποτροπιάζουσα νεφρολιθίαση.

Μπορούν τα κιτρικά να αυξηθούν μόνο με διατροφή;

Σε ήπια υποκιτρουρία ναι· σε μέτρια ή σοβαρή συνήθως απαιτείται και φαρμακευτική παρέμβαση.

Επηρεάζει το pH των ούρων τα κιτρικά;

Ναι. Σε όξινα ούρα τα κιτρικά επαναρροφώνται στα νεφρικά σωληνάρια και μειώνεται η απέκκρισή τους.

Ποια είναι η σχέση κιτρικών και οξαλικών;

Τα κιτρικά δεσμεύουν το ασβέστιο και μειώνουν τον σχηματισμό λίθων οξαλικού ασβεστίου.

Κάθε πότε πρέπει να επαναλαμβάνεται η εξέταση;

Συνήθως μετά από 8–12 εβδομάδες θεραπείας ή διατροφικής παρέμβασης.

Είναι επικίνδυνα τα χαμηλά κιτρικά χωρίς συμπτώματα;

Μπορεί να είναι, καθώς αυξάνουν τον μακροπρόθεσμο κίνδυνο λιθίασης ακόμη και χωρίς άμεσα συμπτώματα.

Χρειάζεται έλεγχος κιτρικών σε άτομα χωρίς πέτρες;

Όχι συνήθως, εκτός αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό ή άλλοι μεταβολικοί παράγοντες κινδύνου.

Μπορεί τα κιτρικά ούρων να είναι ψευδώς χαμηλά;

Ναι. Τα κιτρικά μπορεί να εμφανιστούν ψευδώς χαμηλά λόγω αφυδάτωσης, ατελούς συλλογής ούρων 24ώρου, πρόσφατης αλλαγής διατροφής ή λήψης φαρμάκων (π.χ. ακεταζολαμίδη). Σε τέτοιες περιπτώσεις συνιστάται επανάληψη της εξέτασης υπό σταθερές συνθήκες.

16

Συμπέρασμα

Η εξέταση κιτρικών ούρων 24ώρου αποτελεί βασικό εργαλείο
στην πρόληψη και διαχείριση της νεφρολιθίασης.
Η έγκαιρη αναγνώριση της υποκιτρουρίας επιτρέπει στοχευμένες παρεμβάσεις
με διατροφή, επαρκή ενυδάτωση και,
όπου απαιτείται, φαρμακευτική αγωγή.
Η αποκατάσταση των κιτρικών μειώνει ουσιαστικά τον κίνδυνο
υποτροπής λίθων και βελτιώνει το μεταβολικό προφίλ των ούρων.

17

Κλείστε ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο
διαθέσιμων εξετάσεων.

Κλείστε εύκολα εξέταση Κιτρικών Ούρων 24ώρου ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων

📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

18

Βιβλιογραφία

1. Pak CY et al. The role of urinary citrate in nephrolithiasis. Kidney Int Suppl. 2001;78:S8–S14.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11763602/

2. Coe FL, Evan A, Worcester E. Kidney stone disease. J Clin Invest. 2005;115:2598–2608.
https://doi.org/10.1172/JCI26662

3. Barcelo P et al. Potassium citrate in hypocitraturic calcium nephrolithiasis. J Urol. 1993;150:1761–1764.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8230501/

4. European Association of Urology. EAU Guidelines on Urolithiasis.
https://uroweb.org

5. Mayo Clinic Laboratories. Citrate, 24-Hour Urine Test.
https://www.mayocliniclabs.com

6. Πλήρης κατάλογος εξετάσεων:
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

statines-ldl-prolipsi-kardiaggeiakon-nosimaton-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

18/May/2025

Στατίνες: Πλήρης Επιστημονικός Οδηγός (Knowledge Hub)

Τελευταία ενημέρωση:
22 Ιανουαρίου 2026

Σύντομη επιστημονική σύνοψη:
Οι στατίνες αποτελούν τη θεμελιώδη φαρμακευτική παρέμβαση
για τη μείωση της LDL-χοληστερόλης και την πρόληψη της
αθηροσκληρωτικής καρδιαγγειακής νόσου.
Το παρόν άρθρο λειτουργεί ως scholarly knowledge hub,
με έμφαση στη μηχανιστική δράση, την κλινική τεκμηρίωση,
τις κατευθυντήριες οδηγίες και τις μελλοντικές θεραπευτικές εξελίξεις.

1

Εισαγωγή

Η καρδιαγγειακή νόσος αποτελεί τη συχνότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως,
ενώ η δυσλιπιδαιμία συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους
τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου.
Η συσσώρευση LDL-χοληστερόλης στο αρτηριακό τοίχωμα οδηγεί στην ανάπτυξη
αθηρωματικών πλακών, οι οποίες αποτελούν το παθοφυσιολογικό υπόβαθρο
της στεφανιαίας νόσου, του εγκεφαλικού επεισοδίου και της περιφερικής αρτηριοπάθειας.

Η ανακάλυψη των στατινών τη δεκαετία του 1970
σηματοδότησε μία από τις πλέον καθοριστικές εξελίξεις
στην προληπτική και θεραπευτική καρδιολογία.
Για πρώτη φορά κατέστη εφικτή η στοχευμένη φαρμακολογική αναστολή
της ενδογενούς σύνθεσης χοληστερόλης,
με μετρήσιμη και κλινικά ουσιαστική μείωση καρδιαγγειακών συμβαμάτων.

Η ιστορία των στατινών ξεκινά όταν ο Akira Endo
απομόνωσε φυσική ένωση με ανασταλτική δράση στην
HMG-CoA αναγωγάση από τον μύκητα
Penicillium citrinum.
Η μεβαστατίνη αποτέλεσε την πρώτη απόδειξη
ότι η φαρμακολογική παρέμβαση στη βιοσύνθεση της χοληστερόλης ήταν εφικτή.

Η ανάπτυξη της λοβαστατίνης και η έγκρισή της το 1987
άνοιξαν τον δρόμο για νεότερες, ισχυρότερες και ασφαλέστερες στατίνες.
Μεγάλες τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες των δεκαετιών 1990–2000
τεκμηρίωσαν ότι η μείωση της LDL-χοληστερόλης
συσχετίζεται γραμμικά με μείωση της καρδιαγγειακής νοσηρότητας
και της θνησιμότητας.

Σήμερα, οι στατίνες αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο
της πρωτογενούς και δευτερογενούς πρόληψης,
με εκτενή επιστημονική τεκμηρίωση, σαφή οφέλη επιβίωσης
και καθοριστικό ρόλο στις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες.

2

Τι είναι οι στατίνες;

Οι στατίνες είναι φαρμακευτικοί παράγοντες
που αναστέλλουν το ένζυμο HMG-CoA αναγωγάση,
το οποίο αποτελεί το ρυθμιστικό και περιοριστικό στάδιο
στη βιοσύνθεση της χοληστερόλης στο ήπαρ.
Η δράση τους εστιάζεται κυρίως στον ηπατικό μεταβολισμό,
οδηγώντας σε ουσιαστική μείωση της κυκλοφορούσας LDL-χοληστερόλης.

Η φαρμακολογική αυτή αναστολή προκαλεί αντιρροπιστική αύξηση
των ηπατικών υποδοχέων LDL,
με αποτέλεσμα την ενισχυμένη απομάκρυνση της LDL από την κυκλοφορία
και τη μείωση της αθηρογόνου επιβάρυνσης.

Με τη χορήγηση στατινών επιτυγχάνονται:

Σημαντική μείωση της ολικής και της LDL-χοληστερόλης
Ήπια αλλά κλινικά χρήσιμη αύξηση της HDL-χοληστερόλης
Μέτρια μείωση των τριγλυκεριδίων
Πλειοτροπικές δράσεις, όπως αντιφλεγμονώδης επίδραση,
βελτίωση ενδοθηλιακής λειτουργίας και σταθεροποίηση αθηρωματικών πλακών

Λόγω αυτών των ιδιοτήτων, οι στατίνες δεν αποτελούν απλώς
υπολιπιδαιμικά φάρμακα,
αλλά πολυπαραγοντικούς τροποποιητές του καρδιαγγειακού κινδύνου.

3

Πώς λειτουργούν οι στατίνες;

Οι στατίνες ασκούν τη δράση τους μέσω αναστολής του ενζύμου HMG-CoA reductase,
το οποίο καταλύει τη μετατροπή του HMG-CoA σε μεβαλονικό οξύ,
ένα κρίσιμο και ρυθμιστικό ενδιάμεσο στάδιο
στην ενδογενή σύνθεση της χοληστερόλης στο ήπαρ.

Η αναστολή αυτή προκαλεί μείωση της ηπατικής παραγωγής χοληστερόλης,
με επακόλουθη ενεργοποίηση αντιρροπιστικών μηχανισμών,
κυρίως την αύξηση της έκφρασης των ηπατικών υποδοχέων LDL.
Το αποτέλεσμα είναι η ενισχυμένη απομάκρυνση της LDL από την κυκλοφορία
και η ουσιαστική μείωση της αθηρογόνου επιβάρυνσης.

Σχηματικά:
Λιγότερη ηπατική σύνθεση χοληστερόλης → περισσότεροι LDL υποδοχείς →
ταχύτερη κάθαρση LDL από το αίμα

Σε μοριακό και αγγειακό επίπεδο, η δράση των στατινών μεταφράζεται σε:

Μείωση της ενδογενούς παραγωγής χοληστερόλης στο ήπαρ
Αύξηση της πυκνότητας των ηπατικών υποδοχέων LDL
Ενισχυμένη απομάκρυνση της LDL από την κυκλοφορία
Σταθεροποίηση αθηρωματικών πλακών και
μείωση αγγειακής φλεγμονής

Οι επιδράσεις αυτές εξηγούν γιατί το κλινικό όφελος των στατινών
υπερβαίνει την απλή μείωση της LDL
και επεκτείνεται στη συνολική τροποποίηση του καρδιαγγειακού κινδύνου.

4

Ποιες είναι οι ενδείξεις για χρήση;

Οι στατίνες χορηγούνται τόσο στην πρωτογενή όσο και στη
δευτερογενή πρόληψη της καρδιαγγειακής νόσου,
καθώς και σε ειδικές μεταβολικές καταστάσεις,
με βάση τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο
και όχι αποκλειστικά τις απόλυτες τιμές LDL.

Πρωτογενής πρόληψη

Στόχος είναι η πρόληψη πρώτου καρδιαγγειακού συμβάματος
σε άτομα με αυξημένο υποκείμενο κίνδυνο:

LDL-χοληστερόλη ≥190 mg/dL (σοβαρή υπερχοληστερολαιμία)
Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2
Παρουσία πολλαπλών παραγόντων κινδύνου
(υπέρταση, κάπνισμα, παχυσαρκία)
Υπολογισμένος 10ετής καρδιαγγειακός κίνδυνος ≥7,5%

Δευτερογενής πρόληψη

Αφορά ασθενείς με εγκατεστημένη αθηροσκληρωτική νόσο,
όπου οι στατίνες αποτελούν θεραπεία απόλυτης ένδειξης:

Έμφραγμα μυοκαρδίου
Στεφανιαία νόσος
Ισχαιμικό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο
Περιφερική αρτηριοπάθεια

Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι στατίνες θεωρούνται
θεραπεία πρώτης γραμμής,
ανεξαρτήτως των αρχικών τιμών LDL-χοληστερόλης,
καθώς μειώνουν δραστικά τον κίνδυνο υποτροπής
και βελτιώνουν την επιβίωση.

5

Κατηγορίες και τύποι στατινών

Οι στατίνες διαφέρουν σημαντικά ως προς τη φαρμακολογική ισχύ,
τη λιποφιλία, τον χρόνο ημίσειας ζωής
και το μεταβολικό τους προφίλ.
Οι διαφορές αυτές έχουν άμεση κλινική σημασία
στην επιλογή σκευάσματος, στην ανεκτικότητα
και στον κίνδυνο αλληλεπιδράσεων.

Κλινική αρχή:
Υψηλότερη ισχύς και μεγαλύτερος χρόνος ημίσειας ζωής
→ μεγαλύτερη και σταθερότερη μείωση LDL,
με δυνατότητα ευέλικτης χορήγησης

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Ονομασία	Εμπορικό όνομα	Σχετική ισχύς	Χρόνος ημίσειας ζωής
Ατορβαστατίνη	Lipitor	Ισχυρή	~14 ώρες
Ροσουβαστατίνη	Crestor	Πολύ ισχυρή	~19 ώρες
Σιμβαστατίνη	Zocor	Μέτρια	~2–3 ώρες
Πραβαστατίνη	Pravachol	Ήπια	~2 ώρες
Λοβαστατίνη	Mevacor	Ήπια	~2–5 ώρες
Φλουβαστατίνη	Lescol	Ασθενής	~1–3 ώρες

Στην κλινική πράξη, οι ατορβαστατίνη και
ροσουβαστατίνη αποτελούν τα συχνότερα χρησιμοποιούμενα σκευάσματα
λόγω της υψηλής αποτελεσματικότητας,
της ισχυρής τεκμηρίωσης σε κλινικές μελέτες
και της ικανότητας επίτευξης αυστηρών στόχων LDL.

6

Δοσολογίες και φαρμακοκινητικά χαρακτηριστικά

Η επιλογή της δόσης στατίνης βασίζεται σε πολυπαραγοντική αξιολόγηση,
η οποία περιλαμβάνει τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο,
τα επίπεδα LDL-χοληστερόλης,
την ηλικία, τα συνοδά νοσήματα
και το ατομικό προφίλ ανεκτικότητας.

Σύμφωνα με τις σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες,
οι δόσεις ταξινομούνται σε χαμηλής,
μέτριας και υψηλής έντασης,
ανάλογα με το ποσοστό μείωσης της LDL που επιτυγχάνουν.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Στατίνη	Χαμηλή δόση	Μέτρια δόση	Υψηλή δόση
Ατορβαστατίνη	10 mg	20–40 mg	80 mg
Ροσουβαστατίνη	5 mg	10–20 mg	40 mg
Σιμβαστατίνη	10 mg	20–40 mg	Όχι >40 mg
Πραβαστατίνη	10–20 mg	40–80 mg	—
Λοβαστατίνη	10–20 mg	40 mg	—
Φλουβαστατίνη	20–40 mg	80 mg	—

Κλινική παρατήρηση:
Οι υψηλές δόσεις χρησιμοποιούνται κυρίως σε ασθενείς
με εγκατεστημένη καρδιαγγειακή νόσο
ή πολύ υψηλό υπολειπόμενο κίνδυνο,
όπου απαιτείται μείωση LDL ≥50%.

Στην πράξη, η τιτλοποίηση της δόσης
και ο επανέλεγχος λιπιδαιμικού προφίλ
αποτελούν βασικά στοιχεία της επιτυχούς και ασφαλούς θεραπείας.

Κλινικό takeaway:
Κάθε επιπλέον ↓1 mmol/L (≈39 mg/dL) LDL με στατίνη
συσχετίζεται με ≈20–25% μείωση εμφραγμάτων και εγκεφαλικών,
ανεξάρτητα από την αρχική LDL.

7

Αποτελεσματικότητα στη μείωση της LDL και πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων

Οι στατίνες αποτελούν τους πλέον τεκμηριωμένους φαρμακευτικούς παράγοντες
για τη μείωση της LDL-χοληστερόλης και τη συνακόλουθη ελάττωση
του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Η κλινική τους αποτελεσματικότητα είναι
δοσοεξαρτώμενη
και διαφοροποιείται ανάλογα με το μόριο και την ένταση της θεραπείας.

Μείωση LDL-χοληστερόλης

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Στατίνη	Τυπική δόση	Μείωση LDL (%)
Ροσουβαστατίνη	20–40 mg	47–55%
Ατορβαστατίνη	40–80 mg	45–55%
Σιμβαστατίνη	20–40 mg	30–40%
Πραβαστατίνη	40–80 mg	20–35%
Λοβαστατίνη	40 mg	20–30%
Φλουβαστατίνη	80 mg	≈25%

Κανόνας των 6%:
κάθε διπλασιασμός της δόσης μιας στατίνης
οδηγεί κατά μέσο όρο σε επιπλέον
μείωση της LDL-χοληστερόλης κατά ~6%.

Η μείωση της LDL μεταφράζεται σε
αναλογική μείωση καρδιαγγειακών συμβαμάτων,
με όφελος που παρατηρείται τόσο στην πρωτογενή
όσο και στη δευτερογενή πρόληψη,
ανεξάρτητα από τις αρχικές τιμές LDL.

8

Παρενέργειες και ανεπιθύμητες ενέργειες

Οι στατίνες συγκαταλέγονται στα πλέον καλά μελετημένα και ασφαλή φάρμακα
της σύγχρονης ιατρικής.
Οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι
ήπιες, δοσοεξαρτώμενες και αναστρέψιμες.

Οι συχνότερα αναφερόμενες ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν:

Μυαλγίες και μυϊκή δυσφορία (συνήθως χωρίς αύξηση CK)
Παροδική αύξηση τρανσαμινασών χωρίς κλινική ηπατοπάθεια
Μυοπάθεια ή ραβδομυόλυση (εξαιρετικά σπάνια)
Ήπιες, παροδικές γνωστικές διαταραχές σε επιλεγμένους ασθενείς

Σημαντικό:
Η σοβαρή μυοπάθεια και η ραβδομυόλυση εμφανίζονται σε
<0,1% των ασθενών
και σχετίζονται κυρίως με υψηλές δόσεις
ή φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις.

Στις περισσότερες περιπτώσεις,
η προσαρμογή της δόσης, η αλλαγή στατίνης
ή η διαλείπουσα χορήγηση
επιλύουν τα συμπτώματα χωρίς ανάγκη οριστικής διακοπής της αγωγής.

Η σωστή ενημέρωση του ασθενούς και η συστηματική παρακολούθηση
μειώνουν δραστικά την αδικαιολόγητη διακοπή θεραπείας,
η οποία αποτελεί σημαντικό παράγοντα αύξησης καρδιαγγειακού κινδύνου.

9

Αντιμετώπιση των παρενεργειών

Η αναφερόμενη δυσανεξία στις στατίνες αποτελεί συχνό
κλινικό πρόβλημα στην καθημερινή πράξη,
ωστόσο μόνο ένα μικρό ποσοστό ασθενών εμφανίζει
αληθή φαρμακολογική δυσανεξία.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα συμπτώματα είναι
ήπια, αναστρέψιμα και διαχειρίσιμα.

Κλινική παρατήρηση:
Σε τυχαιοποιημένες μελέτες με τυφλοποίηση,
το ποσοστό μυαλγιών με στατίνη
δεν διαφέρει ουσιαστικά από το placebo
(nocebo effect).

Η αντιμετώπιση των παρενεργειών βασίζεται σε
εξατομικευμένη, σταδιακή και τεκμηριωμένη προσέγγιση:

Μείωση της δόσης ή μετάβαση σε στατίνη διαφορετικής φαρμακοκινητικής (π.χ. υδρόφιλη)
Αλλαγή στατίνης, με προτίμηση σε ροσουβαστατίνη ή πραβαστατίνη
Διαλείπουσα χορήγηση (π.χ. 2–3 φορές την εβδομάδα), με διατήρηση σημαντικού LDL οφέλους
Συνδυασμός χαμηλής δόσης στατίνης με ezetimibe ή bempedoic acid
Μη στατινικές θεραπείες σε επίμονη ή τεκμηριωμένη δυσανεξία

Η πλήρης διακοπή στατίνης χωρίς εναλλακτική στρατηγική
σχετίζεται με αύξηση καρδιαγγειακού κινδύνου
και θα πρέπει να αποφεύγεται,
ιδίως σε ασθενείς δευτερογενούς πρόληψης.

10

Στατίνες και διατροφή – Συνεργιστικές δράσεις

Η διατροφή δεν αντικαθιστά τη φαρμακευτική αγωγή,
αλλά λειτουργεί συνεργιστικά με τις στατίνες,
βελτιώνοντας το λιπιδαιμικό προφίλ,
την ενδοθηλιακή λειτουργία και τη συνολική
καρδιαγγειακή πρόγνωση.

Τροφές που συνιστώνται

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Τροφή	Κύρια οφέλη
Ελαιόλαδο	Μονοακόρεστα λιπαρά, μείωση LDL και φλεγμονής
Λιπαρά ψάρια	Ω-3 λιπαρά, αντιφλεγμονώδη και αντιαρρυθμική δράση
Λαχανικά & φρούτα	Φυτικές ίνες, πολυφαινόλες, αντιοξειδωτική προστασία
Ξηροί καρποί	Βελτίωση λιπιδαιμικού προφίλ και ενδοθηλιακής λειτουργίας
Βρώμη & όσπρια	Μείωση απορρόφησης χοληστερόλης μέσω β-γλυκανών

Τροφές που πρέπει να αποφεύγονται

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Τροφή	Λόγος αποφυγής
Τρανς λιπαρά & τηγανητά	Αύξηση LDL, προαγωγή αθηροσκλήρωσης
Επεξεργασμένα κρέατα	Αύξηση καρδιαγγειακού κινδύνου και φλεγμονής
Υπερβολική ζάχαρη	Αύξηση τριγλυκεριδίων και ινσουλινοαντίστασης
Γκρέιπφρουτ	Αναστολή CYP3A4 και αύξηση επιπέδων ορισμένων στατινών

Το πρότυπο της Μεσογειακής διατροφής
θεωρείται το πλέον τεκμηριωμένο
και ασφαλές διατροφικό μοντέλο
για ασθενείς που λαμβάνουν στατίνη.

11

Στατίνες και σωματική άσκηση

Η σωματική άσκηση και η θεραπεία με στατίνες
αποτελούν συμπληρωματικές παρεμβάσεις
με ανεξάρτητα και συνεργικά οφέλη
στη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου.

Οφέλη άσκησης σε άτομα που λαμβάνουν στατίνη

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Οφέλη	Κλινική σημασία
Μείωση καρδιαγγειακού κινδύνου	Αθροιστικό όφελος με τη φαρμακευτική αγωγή
Αύξηση HDL-χοληστερόλης	Βελτίωση αντι-αθηρογόνου προφίλ
Μείωση φλεγμονής	Μείωση CRP και αγγειακής δυσλειτουργίας
Βελτίωση αντοχής	Καλύτερη καρδιοαναπνευστική εφεδρεία
Έλεγχος βάρους και σακχάρου	Ιδιαίτερα σημαντικό σε διαβήτη και μεταβολικό σύνδρομο

Σχέση στατινών και μυϊκών συμπτωμάτων

Σε ορισμένους ασθενείς,
κυρίως κατά την έναρξη της θεραπείας
ή μετά από απότομη αύξηση της έντασης άσκησης,
ενδέχεται να εμφανιστούν μυαλγίες.
Ο πιθανός μηχανισμός σχετίζεται με
επιπτώσεις στη μυϊκή μιτοχονδριακή λειτουργία.

Σε επίμονο ή έντονο μυϊκό πόνο,
συνιστάται έλεγχος CK.
Τιμές >10 φορές του ανώτερου φυσιολογικού ορίου
απαιτούν άμεση επανεκτίμηση της αγωγής.

Πρακτικές οδηγίες για άσκηση με στατίνη

Έναρξη με ήπια και προοδευτική άσκηση
Αποφυγή απότομης αύξησης έντασης στην αρχή της θεραπείας
Συνδυασμός αερόβιας και ήπιας μυϊκής ενδυνάμωσης
Επανεκτίμηση θεραπείας σε επίμονες μυαλγίες

12

Στατίνες και άλλες φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις

Οι φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις αποτελούν
σημαντικό παράγοντα κινδύνου για εμφάνιση
μυοπάθειας ή αύξησης τρανσαμινασών,
ιδίως σε στατίνες που μεταβολίζονται
μέσω του κυτοχρώματος CYP3A4.

Στατίνες όπως η σιμβαστατίνη και η
ατορβαστατίνη είναι περισσότερο
επιρρεπείς σε αλληλεπιδράσεις,
σε αντίθεση με την πραβαστατίνη
και τη ροσουβαστατίνη,
οι οποίες παρουσιάζουν ευνοϊκότερο προφίλ.

Συχνές κλινικά σημαντικές αλληλεπιδράσεις

Μακρολίδες (π.χ. κλαριθρομυκίνη): ↑ επίπεδα στατίνης
Αντιρετροϊκά / αντι-HCV: έντονη αναστολή CYP3A4
Αμιωδαρόνη: αυξημένος κίνδυνος μυοπάθειας
Αναστολείς διαύλων ασβεστίου (βεραπαμίλη, διλτιαζέμη)
Γκρέιπφρουτ: μη αναστρέψιμη αναστολή εντερικού CYP3A4

Κλινική πρακτική:
Σε ανάγκη συγχορήγησης αλληλεπιδρώντος φαρμάκου,
προτιμάται αλλαγή στατίνης αντί πλήρους διακοπής.

Εργαστηριακή παρακολούθηση

Λιπιδαιμικό προφίλ πριν την έναρξη και ανά 4–12 εβδομάδες
AST / ALT στην έναρξη και σε κλινική ένδειξη
CK μόνο σε μυϊκά συμπτώματα (όχι ρουτίνα)
Γλυκαιμικός έλεγχος σε διαβήτη ή μεταβολικό σύνδρομο

Η συστηματική παρακολούθηση επιτρέπει
την ασφαλή μακροχρόνια χρήση
χωρίς αχρείαστες διακοπές.

13

Νεότερες θεραπευτικές προσεγγίσεις (2023–2025)

Παρά την ισχυρή αποτελεσματικότητα των στατινών,
ένα ποσοστό ασθενών δεν επιτυγχάνει τους στόχους LDL
ή εμφανίζει τεκμηριωμένη δυσανεξία.
Αυτό οδήγησε στην ανάπτυξη
νεότερων υπολιπιδαιμικών θεραπειών
με συμπληρωματικούς μηχανισμούς δράσης.

Inclisiran (siRNA κατά PCSK9)

Το inclisiran μειώνει τη σύνθεση PCSK9 στο ήπαρ,
αυξάνοντας τους υποδοχείς LDL
και οδηγώντας σε βαθιά και σταθερή μείωση LDL.

Χορήγηση: υποδόρια, 2 φορές/έτος
Μείωση LDL: ~50%
Μελέτες: ORION-9, ORION-10, ORION-11
Πλεονέκτημα: ελάχιστο πρόβλημα συμμόρφωσης

Bempedoic acid (ACL αναστολέας)

Δρα ένα στάδιο πριν από τη HMG-CoA αναγωγάση
και ενεργοποιείται αποκλειστικά στο ήπαρ,
χωρίς μυϊκή δράση.

Μείωση LDL: 18–25%
Έως 38% σε συνδυασμό με εζετιμίμπη
Ιδανικό σε στατινική δυσανεξία

Obicetrapib (CETP αναστολέας)

Μείωση LDL: ~45–50%
Σημαντική αύξηση HDL (>100%)
Μείωση ApoB και Lp(a)

AZD0780 (στοματικός PCSK9 αναστολέας)

Από του στόματος μόριο μικρού βάρους
Στόχος: LDL ↓ ≥50%
Πρώιμες κλινικές φάσεις

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Φάρμακο	Μηχανισμός	Μείωση LDL	Συχνότητα	Χορήγηση
Inclisiran	siRNA κατά PCSK9	~50%	6 μήνες	Ένεση
Bempedoic acid	ACL αναστολέας	20–25%	Καθημερινά	Από στόματος
Obicetrapib	CETP αναστολέας	~45–50%	Καθημερινά	Από στόματος
AZD0780	PCSK9 αναστολή	Στόχος ~50%	Υπό μελέτη	Από στόματος

14

Στατίνες και ειδικές πληθυσμιακές ομάδες

Η χορήγηση στατινών σε ειδικούς πληθυσμούς
απαιτεί προσεκτική στάθμιση
οφέλους έναντι κινδύνου.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κατάσταση	Σύσταση
Εγκυμοσύνη	Απόλυτη αντένδειξη
Θηλασμός	Δεν συνιστώνται
Ηλικιωμένοι	Χορήγηση με εξατομίκευση δόσης
Σακχαρώδης διαβήτης	Συνιστώνται ανεξαρτήτως LDL
Χρόνια νεφρική νόσος	Ναι (εκτός τελικού σταδίου αιμοκάθαρσης)

15

Εναλλακτικές θεραπείες μείωσης χοληστερόλης

Οι εναλλακτικές παρεμβάσεις έχουν ρόλο
μόνο σε ήπια υπερχοληστερολαιμία
ή σε τεκμηριωμένη δυσανεξία στις στατίνες.

Διατροφική θεραπεία

Β-γλυκάνες (βρώμη): LDL ↓ 5–10%
Φυτικές ίνες και στερόλες
Περιορισμός κορεσμένων λιπαρών

Άσκηση και τρόπος ζωής

150–300 λεπτά αερόβιας άσκησης/εβδομάδα
Απώλεια βάρους → μείωση LDL
Διακοπή καπνίσματος

Φυτικά συμπληρώματα

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Ουσία	Δράση	Μείωση LDL
Κόκκινη μαγιά ρυζιού	Στατινοειδής δράση	10–25%
Φυτικές στερόλες	↓ απορρόφησης χοληστερόλης	10–15%
Νιασίνη*	↑ HDL, ↓ LDL/TG	10–20%

Σημαντικό:
Καμία εναλλακτική μέθοδος δεν αντικαθιστά
τη στατίνη σε ασθενείς
μέτριου, υψηλού ή πολύ υψηλού κινδύνου.

16

Στατίνες: μύθοι και αλήθειες

Η εκτεταμένη χρήση των στατινών έχει συνοδευτεί
από πληθώρα μύθων, οι οποίοι συχνά οδηγούν
σε αδικαιολόγητη διακοπή μιας αποδεδειγμένα
σωτήριας θεραπείας.

Μύθος: «Οι στατίνες προκαλούν σοβαρές μυϊκές βλάβες σε όλους»

Αλήθεια: μυαλγίες εμφανίζονται σε περίπου 5–10% των ασθενών,
συνήθως ήπιες και αναστρέψιμες.
Σοβαρή μυοπάθεια ή ραβδομυόλυση είναι εξαιρετικά σπάνια
(<0,1%) και σχετίζεται κυρίως με υψηλές δόσεις,
αλληλεπιδράσεις ή νεφρική δυσλειτουργία.

Μύθος: «Οι στατίνες καταστρέφουν το ήπαρ»

Αλήθεια: παροδική αύξηση τρανσαμινασών
παρατηρείται σε μικρό ποσοστό ασθενών και
συνήθως δεν έχει κλινική σημασία.
Κλινικά σημαντική ηπατοτοξικότητα είναι εξαιρετικά σπάνια.

Μύθος: «Αν η LDL είναι φυσιολογική, δεν χρειάζομαι στατίνη»

Αλήθεια: το όφελος των στατινών
δεν περιορίζεται στη μείωση της LDL.
Περιλαμβάνει σταθεροποίηση αθηρωματικών πλακών,
αντιφλεγμονώδη δράση και μείωση θρομβογένεσης,
ιδίως σε ασθενείς υψηλού κινδύνου.

Μύθος: «Οι στατίνες προκαλούν άνοια ή καρκίνο»

Αλήθεια: μεγάλες μετα-αναλύσεις
δεν δείχνουν αύξηση κινδύνου.
Αντίθετα, διερευνάται πιθανή νευροπροστατευτική
και αντικαρκινική δράση σε επιλεγμένα πλαίσια.

Συμπέρασμα

Οι στατίνες συγκαταλέγονται στα
πιο καλά μελετημένα φάρμακα στην ιστορία της ιατρικής,
με σαφή και επαναλαμβανόμενη μείωση εμφραγμάτων,
εγκεφαλικών και καρδιαγγειακής θνησιμότητας.

17

Κατευθυντήριες οδηγίες

Οι σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες
εστιάζουν στην εκτίμηση
συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου
και όχι αποκλειστικά στις απόλυτες τιμές LDL-χοληστερόλης.

Ευρωπαϊκές (ESC) και Αμερικανικές (ACC/AHA) οδηγίες

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κίνδυνος	Στόχος LDL	Θεραπευτική στρατηγική
Πολύ υψηλός	<55 mg/dL ή ↓ ≥50%	Υψηλής έντασης στατίνη ± εζετιμίμπη / PCSK9
Υψηλός	<70 mg/dL	Μέτρια ή υψηλής έντασης στατίνη
Μέτριος	<100 mg/dL	Εξατομικευμένη απόφαση
Χαμηλός	<116 mg/dL	Τροποποίηση τρόπου ζωής

Παραδείγματα πολύ υψηλού κινδύνου:
προηγούμενο έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο,
σακχαρώδης διαβήτης με βλάβες οργάνων-στόχων,
χρόνια νεφρική νόσος ≥ σταδίου 3.

18

Κλινικές μελέτες και στατιστικά δεδομένα

Η αποτελεσματικότητα των στατινών
τεκμηριώνεται από δεκαετίες μεγάλων
τυχαιοποιημένων κλινικών μελετών,
με συνεπή μείωση εμφραγμάτων,
εγκεφαλικών και καρδιαγγειακής θνησιμότητας.

Ένταση θεραπείας και αναμενόμενη μείωση LDL

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Ένταση	Μείωση LDL	Ενδεικτικά σχήματα
Υψηλή	↓ ≥50%	Ατορβαστατίνη 40–80 mg, Ροσουβαστατίνη 20–40 mg
Μέτρια	↓ 30–49%	Ατορβαστατίνη 10–20 mg, Ροσουβαστατίνη 5–10 mg, Σιμβαστατίνη 20–40 mg
Χαμηλή	↓ <30%	Πραβαστατίνη 10–20 mg, Λοβαστατίνη 20 mg

Τι έδειξαν οι μεγάλες κλινικές δοκιμές

Μελέτες όπως οι 4S, WOSCOPS, HPS, JUPITER,
TNT, PROVE-IT και IMPROVE-IT
κατέδειξαν με συνέπεια:

Μείωση εμφραγμάτων κατά 20–55%
Μείωση εγκεφαλικών κατά 20–40%
Μείωση καρδιαγγειακής θνησιμότητας έως 35%
Όφελος ακόμη και σε φυσιολογική αρχική LDL

Κεντρικό μήνυμα:
Όσο χαμηλότερη επιτυγχάνεται η LDL,
τόσο μικρότερος ο καρδιαγγειακός κίνδυνος,
ιδίως σε ασθενείς μέτριου έως πολύ υψηλού κινδύνου.

Τα δεδομένα είναι επαναλήψιμα, σταθερά και
κλινικά αδιαμφισβήτητα.
Οι στατίνες παραμένουν
ακρογωνιαίος λίθος της καρδιαγγειακής πρόληψης.

19

Συμμόρφωση στη θεραπεία

Η μακροχρόνια συμμόρφωση στη θεραπεία με στατίνες
αποτελεί καθοριστικό παράγοντα κλινικής επιτυχίας.
Η διακοπή ή ακανόνιστη λήψη έχει συσχετιστεί με
αύξηση καρδιαγγειακού κινδύνου και θνησιμότητας κατά 20–30%,
ιδίως σε ασθενείς δευτερογενούς πρόληψης.

Οι συχνότεροι λόγοι μειωμένης συμμόρφωσης περιλαμβάνουν
τον φόβο παρενεργειών, την ελλιπή ενημέρωση,
την απουσία σαφών θεραπευτικών στόχων
και την έλλειψη τακτικής παρακολούθησης.

Τι βελτιώνει τη συμμόρφωση:

καθορισμός σαφούς στόχου LDL και επανέλεγχος αποτελεσμάτων
εξατομικευμένη επιλογή σκευάσματος και δόσης
απλοποίηση θεραπευτικών σχημάτων
χρήση ψηφιακών εργαλείων (υπενθυμίσεις, mHealth εφαρμογές)
ενεργός συμμετοχή του ασθενούς στη λήψη αποφάσεων

20

Συμπεράσματα και σύγχρονες θεραπευτικές εξελίξεις

Οι στατίνες αποτελούν τη βάση της θεραπείας
για τη μείωση της LDL-χοληστερόλης
και την πρόληψη καρδιαγγειακών συμβαμάτων,
τόσο στην πρωτογενή όσο και στη δευτερογενή πρόληψη.
Δεδομένα δεκαετιών τεκμηριώνουν
σαφή μείωση εμφραγμάτων, εγκεφαλικών και θνησιμότητας.

Οι νεότερες θεραπείες
(inclisiran, bempedoic acid, CETP αναστολείς,
νεότεροι PCSK9 αναστολείς από του στόματος)
δεν αντικαθιστούν τις στατίνες,
αλλά επεκτείνουν το θεραπευτικό οπλοστάσιο
σε ασθενείς με δυσανεξία,
ανεπαρκή ανταπόκριση
ή πολύ υψηλό υπολειπόμενο καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Κλινικό μήνυμα:
Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας
απαιτεί εξατομικευμένη και πολυπαραγοντική προσέγγιση,
με συνδυασμό φαρμακευτικής αγωγής,
παρεμβάσεων τρόπου ζωής
και συστηματικής παρακολούθησης.

21

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) για τις στατίνες

Τι είναι οι στατίνες;

Φαρμακευτικοί αναστολείς της HMG-CoA αναγωγάσης που μειώνουν τη σύνθεση LDL-χοληστερόλης στο ήπαρ.

Πότε ενδείκνυται η έναρξη στατίνης;

Όταν ο συνολικός καρδιαγγειακός κίνδυνος είναι αυξημένος ή όταν η LDL παραμένει υψηλή παρά τις παρεμβάσεις τρόπου ζωής.

Ποιοι είναι οι στόχοι LDL με στατίνες;

Εξαρτώνται από τον καρδιαγγειακό κίνδυνο: <55 mg/dL σε πολύ υψηλό κίνδυνο, <70 mg/dL σε υψηλό κίνδυνο.

Πόσο γρήγορα φαίνεται το αποτέλεσμα;

Η μείωση της LDL αρχίζει μέσα σε 1–2 εβδομάδες και σταθεροποιείται σε 4–6 εβδομάδες.

Είναι ασφαλής η μακροχρόνια χρήση;

Ναι. Μελέτες δεκαετιών δείχνουν υψηλό προφίλ ασφάλειας και σαφές όφελος επιβίωσης.

Χρειάζονται εξετάσεις αίματος κατά τη θεραπεία;

Συνιστάται έλεγχος λιπιδαιμικού προφίλ και τρανσαμινασών, ενώ CK μόνο αν υπάρχουν μυϊκά συμπτώματα.

Τι γίνεται αν εμφανιστούν μυαλγίες;

Συνήθως αντιμετωπίζονται με προσαρμογή δόσης ή αλλαγή στατίνης χωρίς διακοπή της θεραπείας.

Μπορώ να διακόψω τη στατίνη όταν πέσει η LDL;

Όχι χωρίς ιατρική καθοδήγηση, καθώς η διακοπή αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Οι στατίνες αυξάνουν το σάκχαρο;

Μπορεί να προκαλέσουν μικρή αύξηση γλυκόζης, αλλά το καρδιαγγειακό όφελος υπερτερεί σαφώς.

Μπορούν να χορηγηθούν σε ηλικιωμένους;

Ναι, με εξατομίκευση δόσης και παρακολούθηση, ειδικά σε δευτερογενή πρόληψη.

22

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση
ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Κλείστε εύκολα εξέταση λιπιδαιμικού ελέγχου ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

23

Βιβλιογραφία

Κατάλογος Εξετάσεων – Μικροβιολογικό Λαμία

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Grundy SM et al. 2019 ACC/AHA Guideline on the Management of Blood Cholesterol.
Circulation.

https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000000625

Mach F et al. ESC Guidelines for the management of dyslipidaemias.
Eur Heart J.

https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehad091

Collins R et al. Interpretation of the evidence for statin efficacy and safety.
Lancet.

Newer Posts

Januvia® (σιταγλιπτίνη) – Φιλικός Οδηγός Ασθενών

1) Τι είναι το Januvia®

💡 Πότε χρησιμοποιείται

🔬 Μηχανισμός δράσης με απλά λόγια

🧾 Μορφές κυκλοφορίας στην Ελλάδα

2) Πώς δρα το Januvia®

💡 Τι κάνει το Januvia®

📈 Κλινικά οφέλη

3) Ενδείξεις & Ποιος μπορεί να πάρει το Januvia®

📋 Ενδείξεις χορήγησης

👥 Ποιοι ασθενείς ωφελούνται περισσότερο

🚫 Πότε δεν πρέπει να λαμβάνεται

💊 Διαθέσιμες μορφές & συσκευασίες

4) Δοσολογία & Οδηγίες Χρήσης

📦 Διαθέσιμες δόσεις

💊 Συνδυασμοί φαρμάκων

🩸 Παρακολούθηση

📦 Οδηγίες φύλαξης

5) Ανεπιθύμητες Ενέργειες & Αλληλεπιδράσεις

🩺 Συχνές και ήπιες ανεπιθύμητες ενέργειες

⚠️ Λιγότερο συχνές αλλά σοβαρές

💊 Φάρμακα που μπορεί να αλληλεπιδράσουν με το Januvia®

🩸 Ειδικές προφυλάξεις

🚫 Αντενδείξεις χρήσης

6) Πρακτικές Οδηγίες & Καθημερινή Χρήση

🕐 Πώς να το παίρνετε σωστά

🥗 Διατροφή & τρόπος ζωής

🩸 Έλεγχος και παρακολούθηση

🚨 Πότε να επικοινωνήσετε άμεσα με τον γιατρό

🧳 Συμβουλές για ταξίδια & μετακινήσεις

📦 Πρακτικά Tips

7) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

8) Βιβλιογραφία & Πηγές

Algofren (Ιβουπροφαίνη): Δοσολογία, Παρενέργειες, Παιδιά & Πόνος Περιόδου

1 Τι είναι το Algofren;

2 Χρήσεις του Algofren

3 Δοσολογία Algofren (Ιβουπροφαΐνης)

3.1 Πώς δρα το Algofren μέσα στο σώμα;

3.2 Πότε να προτιμήσω Algofren αντί για παρακεταμόλη;

3.3 Ποιοι τύποι Algofren κυκλοφορούν στην Ελλάδα;

3.4 Πότε να διακόψω και να ζητήσω ιατρική βοήθεια;

4 Παρενέργειες του Algofren

4.1 Γαστρεντερικές παρενέργειες

4.2 Επίδραση στη νεφρική λειτουργία

4.3 Καρδιαγγειακός κίνδυνος

4.4 Αλλεργικές αντιδράσεις

4.5 Πότε πρέπει να σταματήσω άμεσα το Algofren;

5 Προσοχή & Αντενδείξεις του Algofren

5.1 Στομάχι και έντερο

5.2 Νεφρική λειτουργία

5.3 Καρδιά και αρτηριακή πίεση

5.4 Εγκυμοσύνη και θηλασμός

6 Πότε να προτιμήσω Algofren – Πρακτικά κλινικά σενάρια

6.1 Περιπτώσεις όπου το Algofren υπερτερεί

6.2 Πότε προτιμάται παρακεταμόλη αντί Algofren

6.3 Συνδυασμός ή εναλλαγή αναλγητικών

7 Συμπεράσματα & Χρήσιμες Συμβουλές

8 Algofren σε Παιδιά & Πυρετό

8.1 Πρακτικός οδηγός για γονείς

8.2 Πότε να ΜΗ δοθεί Algofren σε παιδί

9 Algofren για Πόνο Περιόδου

9.1 Πότε το Algofren δεν αρκεί

9.2 Πρακτικές συμβουλές χρήσης

10 Αλληλεπιδράσεις του Algofren με Άλλα Φάρμακα

10.1 Algofren και κίνδυνος αιμορραγίας

10.2 Algofren, νεφροί και αφυδάτωση

10.3 Algofren και αρτηριακή πίεση

10.4 Πολυφαρμακία – πότε απαιτείται ιατρική συμβουλή

11 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

12 Κλείστε Ραντεβού

13 Βιβλιογραφία

🩸 Τι είναι τα Αιμοπετάλια;

1 Τι είναι τα αιμοπετάλια;

2 Γιατί μετράμε τα αιμοπετάλια;

3 Φυσιολογικές τιμές αιμοπεταλίων

4 Χαμηλά αιμοπετάλια (Θρομβοπενία)

Κλινική σημασία της θρομβοπενίας

5 Αίτια χαμηλών αιμοπεταλίων

6 Υψηλά αιμοπετάλια (Θρομβοκυττάρωση)

Υψηλά αιμοπετάλια και κίνδυνος θρόμβωσης

1

Τι είναι το Algofren;

2

Χρήσεις του Algofren

3

Δοσολογία Algofren (Ιβουπροφαΐνης)

4

Παρενέργειες του Algofren

5

Προσοχή & Αντενδείξεις του Algofren

6

Πότε να προτιμήσω Algofren – Πρακτικά κλινικά σενάρια

7

Συμπεράσματα & Χρήσιμες Συμβουλές

8

Algofren σε Παιδιά & Πυρετό

9

Algofren για Πόνο Περιόδου

10

Αλληλεπιδράσεις του Algofren με Άλλα Φάρμακα

11

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

12

Κλείστε Ραντεβού

13

Βιβλιογραφία

1

Τι είναι τα αιμοπετάλια;

2

Γιατί μετράμε τα αιμοπετάλια;

3

Φυσιολογικές τιμές αιμοπεταλίων

4

Χαμηλά αιμοπετάλια (Θρομβοπενία)

5

Αίτια χαμηλών αιμοπεταλίων

6

Υψηλά αιμοπετάλια (Θρομβοκυττάρωση)

7

Αίτια υψηλών αιμοπεταλίων

8

Συμπτώματα διαταραχών αιμοπεταλίων

9

Πότε τα αιμοπετάλια θεωρούνται επικίνδυνα;

10

Αιμοπετάλια και ειδικές καταστάσεις

11

Ποιες εξετάσεις ελέγχονται μαζί με τα αιμοπετάλια;

1

Τι είναι τα κιτρικά;

2

Τιμές αναφοράς κιτρικών ούρων 24ώρου

3

Τι είναι η υποκιτρουρία;

4

Διατροφή και κιτρικά ούρων

5

Φαρμακευτική παρέμβαση

6

Κιτρικά ούρων στην εγκυμοσύνη

7

Πώς γίνεται η εξέταση κιτρικών ούρων 24ώρου

8

Προετοιμασία πριν τη συλλογή ούρων 24ώρου

9

Παράγοντες που επηρεάζουν τα αποτελέσματα

10

Συνδυαστικός μεταβολικός έλεγχος ούρων

11

Υποκιτρουρία και κίνδυνος υποτροπής

12

Παρακολούθηση μετά τη θεραπεία

13

Πότε να απευθυνθείτε σε ιατρό

14

Τι να θυμάστε

15

Συχνές ερωτήσεις (FAQ)

16

Συμπέρασμα

17

Κλείστε ραντεβού

18

Βιβλιογραφία

1

Εισαγωγή

2

Τι είναι οι στατίνες;

3

Πώς λειτουργούν οι στατίνες;

4

Ποιες είναι οι ενδείξεις για χρήση;

5

Κατηγορίες και τύποι στατινών

6

Δοσολογίες και φαρμακοκινητικά χαρακτηριστικά

7

Αποτελεσματικότητα στη μείωση της LDL και πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων

8

Παρενέργειες και ανεπιθύμητες ενέργειες

9

Αντιμετώπιση των παρενεργειών

10

Στατίνες και διατροφή – Συνεργιστικές δράσεις

11

Στατίνες και σωματική άσκηση

12

Στατίνες και άλλες φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις

13

Νεότερες θεραπευτικές προσεγγίσεις (2023–2025)

14

Στατίνες και ειδικές πληθυσμιακές ομάδες

15

Εναλλακτικές θεραπείες μείωσης χοληστερόλης

16

Στατίνες: μύθοι και αλήθειες