CMV στα Παιδιά και Εφήβους: Συμπτώματα, Μονοπυρηνικό Σύνδρομο και Εξετάσεις

1Τι είναι ο CMV

Ο κυτταρομεγαλοϊός, διεθνώς Cytomegalovirus ή CMV, ανήκει στην οικογένεια των ερπητοϊών. Στην ίδια μεγάλη οικογένεια ανήκουν επίσης ο ιός Epstein–Barr, ο ιός της ανεμευλογιάς και του έρπητα ζωστήρα και οι ιοί του απλού έρπητα.

Ένα βασικό χαρακτηριστικό των ερπητοϊών είναι ότι, μετά την πρώτη λοίμωξη, μπορούν να παραμείνουν στον οργανισμό σε λανθάνουσα κατάσταση. Αυτό σημαίνει ότι ένα παιδί που έχει μολυνθεί κάποτε από CMV δεν «καθαρίζει» πλήρως τον ιό από το σώμα του. Ο ιός παραμένει σε λανθάνουσα μορφή και είναι δυνατό να επανενεργοποιηθεί αργότερα.

Στα παιδιά με φυσιολογικό ανοσοποιητικό σύστημα αυτή η ιδιότητα σπάνια δημιουργεί σοβαρό κλινικό πρόβλημα. Οι περισσότερες λοιμώξεις είναι ασυμπτωματικές ή τόσο ήπιες ώστε δεν αναγνωρίζονται ποτέ ως CMV.

Αυτό εξηγεί γιατί ένας γονέας μπορεί να δει ένα θετικό CMV IgG σε εργαστηριακό αποτέλεσμα χωρίς να θυμάται ποτέ ότι το παιδί πέρασε «κυτταρομεγαλοϊό». Η πρώτη λοίμωξη μπορεί να είχε συμβεί μήνες ή χρόνια νωρίτερα και να είχε περάσει σαν μια απλή ίωση.

2Πώς μεταδίδεται ο CMV στα παιδιά και στους εφήβους

Ο CMV μεταδίδεται μέσω επαφής με μολυσμένα σωματικά υγρά. Ο ιός μπορεί να βρίσκεται στο σάλιο, στα ούρα, στο αίμα, στα δάκρυα, στο μητρικό γάλα και στις γεννητικές εκκρίσεις.

Τα μικρά παιδιά έχουν ιδιαίτερη σημασία στην επιδημιολογία του CMV. Μετά τη μόλυνση μπορεί να αποβάλλουν τον ιό στο σάλιο και στα ούρα για σημαντικό χρονικό διάστημα. Για αυτό η μετάδοση είναι ευκολότερη σε περιβάλλοντα όπου υπάρχει στενή καθημερινή επαφή, όπως:

• το οικογενειακό περιβάλλον,
• βρεφονηπιακοί και παιδικοί σταθμοί,
• στενή επαφή μεταξύ αδελφών,
• κοινή χρήση αντικειμένων που έρχονται σε επαφή με σάλιο.

Η μετάδοση δεν γίνεται συνήθως απλώς επειδή δύο παιδιά βρίσκονται στον ίδιο χώρο. Μεγαλύτερη σημασία έχει η άμεση επαφή με σάλιο ή ούρα και γενικότερα με μολυσμένα σωματικά υγρά.

Στους εφήβους ο CMV μπορεί επιπλέον να μεταδοθεί μέσω στενής προσωπικής ή σεξουαλικής επαφής.

Η καλή υγιεινή των χεριών παραμένει το σημαντικότερο πρακτικό μέτρο, ιδιαίτερα μετά από αλλαγή πάνας, βοήθεια στην τουαλέτα ή επαφή με σάλιο και ρινικές εκκρίσεις μικρού παιδιού.

Δεν υπάρχει λόγος να αντιμετωπίζεται ένα κατά τα άλλα υγιές παιδί με CMV σαν να έχει μια εξαιρετικά μεταδοτική λοίμωξη που απαιτεί απομόνωση. Η μετάδοση έχει διαφορετική δυναμική από εκείνη ιών που εξαπλώνονται εύκολα με τον αέρα σε μικρές αποστάσεις.

3Συμπτώματα CMV ανά ηλικία

Η εικόνα του CMV διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την ηλικία, τον τρόπο μετάδοσης και κυρίως την κατάσταση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Μικρά παιδιά

Στα περισσότερα ανοσοεπαρκή μικρά παιδιά η επίκτητη CMV λοίμωξη είναι ασυμπτωματική ή ήπια. Αν εμφανιστούν συμπτώματα, μπορεί να μοιάζουν με πολλές άλλες κοινές ιώσεις:

• πυρετός,
• κακουχία,
• μειωμένη όρεξη,
• ήπιος πονόλαιμος,
• ρινίτιδα ή μη ειδικά αναπνευστικά συμπτώματα,
• διογκωμένοι λεμφαδένες,
• κόπωση.

Επειδή τα συμπτώματα αυτά δεν είναι ειδικά, συνήθως δεν υπάρχει λόγος να γίνεται CMV IgG και IgM σε κάθε μικρό παιδί με πυρετό.

Μεγαλύτερα παιδιά και έφηβοι

Όσο πλησιάζουμε στην εφηβεία, η πρωτολοίμωξη μπορεί να γίνει περισσότερο εμφανής και να πάρει τη μορφή μονοπυρηνικού συνδρόμου.

Μπορεί τότε να εμφανιστούν:

• πυρετός που διαρκεί αρκετές ημέρες ή περισσότερο,
• έντονη κόπωση και αδυναμία,
• πονοκέφαλος,
• μυαλγίες,
• πονόλαιμος, αν και συχνά όχι τόσο έντονος όσο στην κλασική EBV μονοπυρήνωση,
• διογκωμένοι λεμφαδένες,
• ηπατομεγαλία ή σπληνομεγαλία σε ορισμένες περιπτώσεις,
• αύξηση των ηπατικών ενζύμων.

Η κόπωση μπορεί να επιμένει περισσότερο από τον πυρετό και να αποτελεί το σύμπτωμα που καθυστερεί περισσότερο να υποχωρήσει.

4CMV και μονοπυρηνικό σύνδρομο

Ο όρος λοιμώδης μονοπυρήνωση συνδέεται κυρίως με τον ιό Epstein–Barr. Στην κλινική πράξη όμως υπάρχει και ο ευρύτερος όρος μονοπυρηνικό σύνδρομο, δηλαδή μια εικόνα με πυρετό, κόπωση και χαρακτηριστικές αιματολογικές μεταβολές που μπορεί να οφείλεται και σε άλλες λοιμώξεις.

Ο CMV αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εναλλακτικές αιτίες.

Σε ένα παιδί ή έφηβο με CMV μπορεί να βρούμε:

• παρατεταμένο πυρετό,
• λεμφοκυττάρωση,
• άτυπα λεμφοκύτταρα,
• αύξηση AST και ALT,
• έντονη κόπωση,
• λεμφαδενοπάθεια,
• ηπατομεγαλία ή σπληνομεγαλία.

Τα άτυπα λεμφοκύτταρα δεν είναι κύτταρα ειδικά για τον CMV ούτε αποτελούν από μόνα τους διάγνωση μονοπυρήνωσης. Είναι μορφολογική αντίδραση του ανοσοποιητικού που μπορεί να παρατηρηθεί και σε EBV και σε άλλες λοιμώξεις.

Ο CMV γίνεται ιδιαίτερα χρήσιμος στη διαφορική διάγνωση όταν η εικόνα μοιάζει με λοιμώδη μονοπυρήνωση αλλά ο ειδικός έλεγχος για πρόσφατη EBV λοίμωξη δεν εξηγεί τα συμπτώματα και τα εργαστηριακά ευρήματα.

5CMV ή EBV: ποιες είναι οι διαφορές

Η διάκριση μεταξύ CMV και EBV δεν μπορεί να γίνει με ασφάλεια μόνο από τα συμπτώματα. Υπάρχουν όμως ορισμένες κλινικές τάσεις που βοηθούν να οργανωθεί η διαφορική διάγνωση.

Ο πίνακας δείχνει τάσεις και όχι κανόνες. Ένα παιδί με CMV μπορεί να έχει πονόλαιμο ή λεμφαδένες, ενώ ένα παιδί με EBV μπορεί να μην εμφανίζει όλα τα κλασικά χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερα στα παιδιά, οι δοκιμασίες ετερόφιλων αντισωμάτων τύπου Monospot έχουν περιορισμούς και δεν πρέπει να αποτελούν τη μοναδική βάση της διάγνωσης. Όταν χρειάζεται σαφέστερη εργαστηριακή διάκριση, χρησιμοποιείται ειδική ορολογία EBV.

Δείτε τον πλήρη οδηγό για τον Epstein–Barr (EBV) →

6Πότε χρειάζονται εξετάσεις για CMV

Ο έλεγχος CMV δεν αποτελεί εξέταση ρουτίνας για κάθε παιδί με πυρετό. Το μεγαλύτερο μέρος των παιδιατρικών ιώσεων είναι αυτοπεριοριζόμενο και δεν χρειάζεται ειδική ορολογική ταυτοποίηση.

Ο παιδίατρος μπορεί να σκεφτεί CMV όταν υπάρχουν:

• παρατεταμένος πυρετός χωρίς σαφή αιτία,
• έντονη ή παρατεταμένη κόπωση,
• εργαστηριακή εικόνα μονοπυρηνικού συνδρόμου,
• λεμφοκυττάρωση ή άτυπα λεμφοκύτταρα,
• αύξηση AST ή ALT,
• ηπατομεγαλία ή σπληνομεγαλία,
• αρνητικός ή μη διαγνωστικός έλεγχος για πρόσφατη EBV λοίμωξη,
• συνδυασμός συμπτωμάτων και εργαστηριακών ευρημάτων που δεν εξηγείται από μια συνηθισμένη ίωση,
• ανοσοκαταστολή ή σημαντικό υποκείμενο νόσημα.

Οι εξετάσεις πρέπει να απαντούν σε συγκεκριμένο κλινικό ερώτημα. Το να ζητηθούν «όλα τα αντισώματα» χωρίς συγκεκριμένη ένδειξη μπορεί να δημιουργήσει περισσότερη σύγχυση από όση πληροφορία προσφέρει, επειδή μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού έχει ήδη θετικό CMV IgG.

7Γενική αίματος και άτυπα λεμφοκύτταρα

Η γενική αίματος είναι συχνά μία από τις πρώτες εξετάσεις που ζητούνται σε παιδί με παρατεταμένο πυρετό ή εικόνα μονοπυρήνωσης.

Δεν μπορεί να διαγνώσει CMV, αλλά μπορεί να δείξει ότι το ανοσοποιητικό ανταποκρίνεται σε μια ιογενή λοίμωξη και να κατευθύνει τον επόμενο έλεγχο.

Ανάλογα με την ηλικία, τη χρονική φάση της λοίμωξης και τη βαρύτητα μπορεί να παρατηρηθούν:

• αύξηση του ποσοστού των λεμφοκυττάρων,
• λεμφοκυττάρωση σε απόλυτο αριθμό,
• άτυπα ή αντιδραστικά λεμφοκύτταρα,
• μεταβολές στον συνολικό αριθμό λευκών αιμοσφαιρίων,
• σε ορισμένες περιπτώσεις μεταβολές στα αιμοπετάλια.

Στα παιδιά όμως η ηλικία έχει πολύ μεγάλη σημασία. Ένα ποσοστό λεμφοκυττάρων που θα φαινόταν αυξημένο σε έναν ενήλικα μπορεί να είναι φυσιολογικό σε μικρό παιδί. Για αυτό δεν πρέπει να εφαρμόζονται αυτόματα ενήλικα όρια αναφοράς.

Τα άτυπα λεμφοκύτταρα επίσης δεν είναι ειδικά για EBV ή CMV. Είναι αντιδραστικά κύτταρα που μπορούν να εμφανιστούν σε διάφορες ιογενείς λοιμώξεις.

8Τρανσαμινάσες και ηπατική συμμετοχή

Η συμμετοχή του ήπατος είναι ένα σημαντικό εργαστηριακό χαρακτηριστικό της συμπτωματικής CMV λοίμωξης. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί αναπτύσσει κλινική ηπατίτιδα ή ότι κάθε αύξηση τρανσαμινασών οφείλεται στον CMV.

Συνήθως αξιολογούνται:

• ALT (SGPT),
• AST (SGOT),
• γ-GT όταν υπάρχει σχετική ένδειξη,
• αλκαλική φωσφατάση, με ιδιαίτερη προσοχή επειδή στα παιδιά επηρεάζεται έντονα από την οστική ανάπτυξη,
• χολερυθρίνη,
• και άλλες παράμετροι ηπατικής λειτουργίας όταν η κλινική εικόνα το απαιτεί.

Σε ένα παιδί με πυρετό, κόπωση, λεμφοκυττάρωση και αυξημένες τρανσαμινάσες, η συνδυασμένη εικόνα αυξάνει την πιθανότητα ενός μονοπυρηνικού συνδρόμου και μπορεί να οδηγήσει σε ειδικό έλεγχο για EBV και CMV.

Οι τρανσαμινάσες όμως δεν είναι ειδικές. Μπορούν να αυξηθούν από πολλές ιογενείς λοιμώξεις, φάρμακα, μυϊκή βλάβη και διάφορες ηπατικές ή μεταβολικές καταστάσεις.

9CMV IgG θετικό ή αρνητικό: τι σημαίνει

Το CMV IgG χρησιμοποιείται κυρίως για να δείξει αν ο οργανισμός έχει έρθει στο παρελθόν σε επαφή με τον ιό.

CMV IgG θετικό

Σε ένα παιδί ηλικίας άνω των 12 μηνών, όπου τα μητρικά IgG δεν αποτελούν πλέον τον ίδιο ερμηνευτικό παράγοντα, ένα θετικό CMV IgG σημαίνει συνήθως ότι έχει προηγηθεί CMV λοίμωξη κάποια στιγμή στη ζωή του παιδιού.

Δεν μας λέει από μόνο του πότε συνέβη αυτή η λοίμωξη.

Επομένως, θετικό CMV IgG δεν σημαίνει αυτόματα:

• ενεργή λοίμωξη,
• πρόσφατη λοίμωξη,
• ότι ο CMV είναι η αιτία του σημερινού πυρετού,
• ότι χρειάζεται θεραπεία.

Αυτό είναι πολύ σημαντικό επειδή η προηγούμενη έκθεση στον CMV είναι συχνή. Ένα τυχαίο θετικό IgG μπορεί να είναι άσχετο με το σημερινό νόσημα.

CMV IgG αρνητικό

Αρνητικό IgG σημαίνει ότι δεν ανιχνεύονται ειδικά IgG αντισώματα στη συγκεκριμένη εξέταση. Σε μεγαλύτερο παιδί συνήθως σημαίνει ότι δεν υπάρχει τεκμηριωμένη προηγούμενη έκθεση.

Υπάρχει όμως εξαίρεση: σε μια πολύ πρόσφατη πρωτολοίμωξη, το IgG μπορεί να μην έχει ακόμη προλάβει να γίνει θετικό.

Αναλυτικά για την εξέταση CMV IgG →

10CMV IgM: γιατί χρειάζεται προσοχή

Το CMV IgM είναι χρήσιμο αλλά ταυτόχρονα είναι μία από τις εξετάσεις που παρερμηνεύονται συχνότερα.

Το απλό σχήμα «IgM = νέα λοίμωξη και IgG = παλιά λοίμωξη» είναι υπερβολικά απλοποιημένο και μπορεί να οδηγήσει σε λάθος συμπεράσματα.

Ένα θετικό CMV IgM μπορεί να εμφανιστεί:

• στην πρόσφατη πρωτογενή λοίμωξη,
• σε δευτερογενή ανοσολογική αντίδραση ή επανενεργοποίηση,
• να επιμένει για διάστημα μετά την αρχική λοίμωξη,
• να οφείλεται σε μη ειδική ανοσολογική αντίδραση,
• να είναι ψευδώς θετικό.

Επομένως ένα θετικό IgM αποκτά αξία όταν εντάσσεται σε μια συνολική εικόνα.

Ακόμη και η αριθμητική τιμή του IgM δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν «ρολόι» που δείχνει πόσο πρόσφατη είναι η μόλυνση.

Αναλυτικά για την εξέταση CMV IgM →

11CMV IgG και IgM μαζί: βασικός αλγόριθμος

Η ερμηνεία γίνεται πολύ πιο χρήσιμη όταν IgG και IgM εξετάζονται μαζί.

Η αξία της ορομετατροπής

Ένα από τα ισχυρότερα εργαστηριακά στοιχεία πρόσφατης πρωτολοίμωξης είναι η ορομετατροπή:

CMV IgG αρνητικό → σε επόμενο δείγμα CMV IgG θετικό

Όταν υπάρχει πραγματικά τεκμηριωμένο προηγούμενο αρνητικό IgG και στη συνέχεια εμφανίζεται IgG, η χρονική σχέση με πρόσφατη πρωτολοίμωξη είναι πολύ ισχυρότερη από ό,τι με ένα μεμονωμένο θετικό IgM.

12CMV IgG avidity και επανάληψη εξετάσεων

Η CMV IgG avidity εκτιμά πόσο ώριμη είναι η σύνδεση των IgG αντισωμάτων με τα αντιγόνα του CMV. Μετά από μια πρωτογενή λοίμωξη τα IgG αντισώματα ξεκινούν συνήθως με χαμηλότερη avidity και με τον χρόνο ωριμάζουν.

Η avidity είναι ιδιαίτερα γνωστή από την εργαστηριακή διερεύνηση της CMV λοίμωξης στην εγκυμοσύνη. Σε ένα κατά τα άλλα υγιές παιδί ή έφηβο δεν αποτελεί αυτόματα εξέταση ρουτίνας επειδή βρέθηκε θετικό IgM.

Μπορεί να εξεταστεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις όταν έχει πραγματική κλινική σημασία να εκτιμηθεί καλύτερα ο χρόνος της λοίμωξης και η απλή ορολογία δεν δίνει καθαρή απάντηση.

Πότε μπορεί να επαναληφθούν IgG και IgM;

Επανέλεγχος μπορεί να χρειαστεί όταν:

• η πιθανή έκθεση είναι πολύ πρόσφατη,
• IgM είναι θετικό αλλά IgG αρνητικό,
• το αποτέλεσμα βρίσκεται κοντά στο cut-off της μεθόδου,
• η ορολογία δεν ταιριάζει με την κλινική εικόνα,
• αναζητείται ορομετατροπή.

Δεν υπάρχει ένα ενιαίο διάστημα επανελέγχου που να εφαρμόζεται σε κάθε παιδί. Ο χρόνος εξαρτάται από το πότε άρχισαν τα συμπτώματα, πότε έγινε η πιθανή έκθεση και τι ακριβώς προσπαθεί να τεκμηριώσει ο θεράπων ιατρός.

13CMV PCR: πότε έχει πραγματικά ρόλο

Η CMV PCR ανιχνεύει γενετικό υλικό του ιού και απαντά σε διαφορετικό ερώτημα από την ορολογία.

Δεν είναι απλώς μια «πιο ισχυρή» εξέταση που πρέπει να γίνεται σε κάθε παιδί όταν IgM είναι θετικό.

Η χρησιμότητά της εξαρτάται από:

• την ηλικία του παιδιού,
• το ανοσολογικό του υπόβαθρο,
• το δείγμα που εξετάζεται,
• την κλινική κατάσταση,
• το αν αναζητούμε ενεργό ιικό πολλαπλασιασμό, συγγενή λοίμωξη ή άλλο συγκεκριμένο κλινικό ερώτημα.

Σε έναν υγιή έφηβο με εικόνα μονοπυρηνικού συνδρόμου η αρχική εργαστηριακή διερεύνηση μπορεί να βασιστεί στη γενική αίματος, τις τρανσαμινάσες και κατάλληλη ορολογία. Η PCR δεν είναι υποχρεωτική σε κάθε τέτοιο περιστατικό.

Αντίθετα, σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς η ποσοτική μέτρηση CMV DNA στο αίμα μπορεί να είναι πολύ σημαντική για την ανίχνευση και παρακολούθηση της ενεργότητας του ιού.

14CMV σε ανοσοκατεσταλμένα παιδιά

Η συζήτηση αλλάζει σημαντικά όταν το παιδί δεν έχει φυσιολογική ανοσολογική άμυνα.

Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν παιδιά:

• μετά από μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων,
• μετά από μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου,
• με ορισμένες αιματολογικές ή ογκολογικές παθήσεις,
• που λαμβάνουν ισχυρή ανοσοκατασταλτική θεραπεία,
• με σημαντικές πρωτοπαθείς ή δευτεροπαθείς ανοσοανεπάρκειες.

Σε αυτές τις περιπτώσεις ο CMV μπορεί να προκαλέσει πολύ σοβαρότερη νόσο και η απλή λογική «IgG/IgM» δεν επαρκεί για την εκτίμηση της ενεργότητας του ιού.

Η κλινική ομάδα μπορεί να χρησιμοποιήσει ποσοτική CMV PCR, διαδοχικές μετρήσεις ιικού φορτίου και ειδικά πρωτόκολλα πρόληψης ή προληπτικής θεραπείας.

Το θετικό CMV IgG σε ένα μεταμοσχευμένο παιδί έχει επίσης διαφορετική σημασία από ό,τι σε ένα υγιές παιδί. Μπορεί να χρησιμοποιείται στο πλαίσιο διαστρωμάτωσης κινδύνου, αλλά δεν αποδεικνύει από μόνο του ενεργή νόσο.

15Επίκτητος και συγγενής CMV: δύο διαφορετικά θέματα

Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του οδηγού αφορά την επίκτητη CMV λοίμωξη σε παιδιά και εφήβους, δηλαδή λοίμωξη που αποκτήθηκε μετά τη γέννηση.

Ο συγγενής CMV είναι διαφορετική κατάσταση. Σημαίνει ότι ο ιός μεταδόθηκε από τη μητέρα στο έμβρυο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Η διάκριση είναι σημαντική επειδή αλλάζει τόσο η κλινική σημασία όσο και ο τρόπος διάγνωσης.

Πώς διαγιγνώσκεται ο συγγενής CMV;

Η διάγνωση συγγενούς CMV δεν βασίζεται σε CMV IgG ή IgM του νεογνού. Τα μητρικά IgG μπορούν να περάσουν μέσω του πλακούντα και επομένως ένα θετικό IgG στο νεογνό δεν αποδεικνύει ότι το ίδιο το νεογνό μολύνθηκε ενδομητρίως.

Για τη διάγνωση χρησιμοποιείται άμεση ανίχνευση του ιού, συνήθως με PCR σε κατάλληλο δείγμα, και ο χρόνος είναι κρίσιμος.

Ο έλεγχος πρέπει να πραγματοποιηθεί στις πρώτες 2–3 εβδομάδες ζωής. Αν ο CMV ανιχνευθεί αργότερα, είναι δυσκολότερο να ξεχωρίσει εργαστηριακά αν η μόλυνση ήταν συγγενής ή αποκτήθηκε μετά τη γέννηση.

Για αυτό δεν πρέπει να συγχέεται το ερώτημα «το νεογνό έχει συγγενή CMV;» με το πολύ διαφορετικό ερώτημα «ο 14χρονος με πυρετό και άτυπα λεμφοκύτταρα έχει πρόσφατη CMV πρωτολοίμωξη;».

16Θεραπεία, ανάρρωση και επιστροφή στις δραστηριότητες

Στα περισσότερα κατά τα άλλα υγιή παιδιά και εφήβους η επίκτητη CMV λοίμωξη είναι αυτοπεριοριζόμενη.

Συνήθως δεν απαιτείται ειδική αντιιική θεραπεία. Η αντιμετώπιση βασίζεται κυρίως σε:

• επαρκή πρόσληψη υγρών,
• ανάπαυση,
• σταδιακή επιστροφή στη φυσιολογική δραστηριότητα,
• αντιμετώπιση πυρετού ή πόνου σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδιάτρου,
• παρακολούθηση της κλινικής πορείας,
• επανάληψη εργαστηριακών εξετάσεων όταν υπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη.

Η κόπωση μπορεί να υποχωρεί πιο αργά από τον πυρετό. Για αυτό ένα παιδί μπορεί να έχει φυσιολογική θερμοκρασία αλλά να μην έχει ακόμη επανέλθει πλήρως στις προηγούμενες αντοχές του.

Δεν υπάρχει λόγος να επαναλαμβάνονται διαρκώς IgG και IgM μέχρι να «μηδενίσουν». Τα IgG αναμένεται να παραμείνουν θετικά ως ένδειξη προηγούμενης έκθεσης και δεν χρησιμοποιούνται ως δείκτης ανάρρωσης.

Άθληση και σπληνομεγαλία

Αν ο παιδίατρος διαπιστώσει σπληνομεγαλία στο πλαίσιο μονοπυρηνικού συνδρόμου, η επιστροφή σε έντονη άσκηση και ιδιαίτερα σε αθλήματα επαφής πρέπει να γίνεται σύμφωνα με εξατομικευμένη ιατρική εκτίμηση.

Δεν πρέπει να θεωρείται ότι κάθε CMV λοίμωξη προκαλεί σπληνομεγαλία, αλλά όταν υπάρχει χρειάζεται η ίδια κλινική προσοχή που απαιτεί οποιαδήποτε κατάσταση με διογκωμένο σπλήνα.

17Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση

Στους περισσότερους υγιείς παιδιατρικούς ασθενείς η επίκτητη CMV λοίμωξη έχει καλή πορεία. Ο γονέας όμως δεν πρέπει να χρησιμοποιεί ένα θετικό αποτέλεσμα αντισωμάτων για να αποδίδει αυτόματα κάθε σύμπτωμα στον CMV.

Χρειάζεται άμεση ή ταχύτερη ιατρική αξιολόγηση όταν υπάρχουν συμπτώματα όπως:

• δυσκολία στην αναπνοή,
• σημαντική αφυδάτωση ή αδυναμία λήψης υγρών,
• έντονη υπνηλία, σύγχυση ή αλλαγή επιπέδου συνείδησης,
• σπασμοί ή άλλα νέα νευρολογικά συμπτώματα,
• έντονος ή επιδεινούμενος κοιλιακός πόνος,
• ίκτερος,
• αιμορραγική διάθεση ή πολλές νέες πετέχειες,
• παρατεταμένος πυρετός χωρίς σαφή τάση βελτίωσης,
• σημαντική επιδείνωση της γενικής κατάστασης,
• σοβαρό υποκείμενο νόσημα ή ανοσοκαταστολή.

Επίσης χρειάζεται επανεκτίμηση όταν η εργαστηριακή εικόνα είναι δυσανάλογα έντονη σε σχέση με μια αναμενόμενη απλή ιογενή λοίμωξη ή όταν εμφανίζονται σημαντικές μεταβολές σε τρανσαμινάσες, αιμοπετάλια ή άλλες αιματολογικές παραμέτρους.

18Συχνές ερωτήσεις, εξετάσεις και βιβλιογραφία

Συχνές ερωτήσεις

Ενδεικτική βιβλιογραφία