Advil: Ιβουπροφαίνη στην Ελλάδα, Χρήσεις, Δοσολογία, Παρενέργειες και Εξετάσεις που Θέλουν Προσοχή

Το Advil είναι εμπορική ονομασία ιβουπροφαίνης, δηλαδή μη στεροειδούς αντιφλεγμονώδους φαρμάκου με αναλγητική, αντιπυρετική και αντιφλεγμονώδη δράση. Στην Ελλάδα κυκλοφορεί ως Advil 200 mg επικαλυμμένο δισκίο και ως Advil Forte 400 mg μαλακή κάψουλα, με χρήση κυρίως σε πονοκέφαλο, πονόδοντο, μυοσκελετικό πόνο, πόνο περιόδου και πυρετό.

Δεν είναι απλώς «ένα δυνατό παυσίπονο». Ανήκει στα ΜΣΑΦ, άρα χρειάζεται προσοχή σε στομάχι, νεφρά, πίεση, καρδιά, αντιπηκτικά, άσθμα, εγκυμοσύνη και συγχορήγηση με άλλα αντιφλεγμονώδη.

1Τι είναι το Advil;

Το Advil είναι φάρμακο με δραστική ουσία την ιβουπροφαίνη. Ανήκει στα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, δηλαδή στα ΜΣΑΦ, και χρησιμοποιείται για την ανακούφιση από πόνο, πυρετό και φλεγμονή. Στην καθημερινή πράξη ο ασθενής το γνωρίζει ως παυσίπονο, όμως η ιβουπροφαίνη δεν δρα μόνο στον πόνο. Μειώνει την παραγωγή προσταγλανδινών, ουσιών που συμμετέχουν στον μηχανισμό του πόνου, του πυρετού και της φλεγμονής.

Αυτό εξηγεί γιατί μπορεί να βοηθήσει σε καταστάσεις όπου υπάρχει φλεγμονώδες στοιχείο, όπως μυοσκελετικός πόνος, οδοντικός πόνος, πόνος περιόδου, οσφυαλγία μετά από καταπόνηση ή πόνος σε αρθρώσεις. Δεν σημαίνει όμως ότι είναι κατάλληλο για κάθε πόνο. Ένας πονοκέφαλος από υπέρταση, ένας κοιλιακός πόνος άγνωστης αιτίας, ένας πόνος στο στήθος ή ένας πόνος με νευρολογικά συμπτώματα δεν πρέπει να καλύπτονται απλώς με παυσίπονα.

Το σημαντικό μήνυμα είναι ότι το Advil μπορεί να είναι χρήσιμο όταν λαμβάνεται σωστά, για σύντομο διάστημα και με σεβασμό στις αντενδείξεις. Η συχνή λήψη, ο συνδυασμός με άλλα ΜΣΑΦ ή η χρήση σε άτομα με ιστορικό έλκους, νεφρικής νόσου, καρδιαγγειακού προβλήματος ή αντιπηκτικής αγωγής αυξάνει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών.

2Πώς κυκλοφορεί το Advil στην Ελλάδα;

Στην Ελλάδα το Advil εμφανίζεται ως φάρμακο ιβουπροφαίνης για από του στόματος χρήση. Οι διαθέσιμες καταχωρήσεις περιλαμβάνουν Advil 200 mg επικαλυμμένα δισκία και Advil Forte 400 mg μαλακές κάψουλες. Η πρακτική διαφορά είναι ότι το απλό Advil 200 mg αντιστοιχεί σε χαμηλότερη περιεκτικότητα ανά δισκίο, ενώ το Advil Forte 400 mg αντιστοιχεί σε μεγαλύτερη δόση ανά κάψουλα.

Σύμφωνα με τις ελληνικές καταχωρήσεις, τα σκευάσματα είναι ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ., δηλαδή μη συνταγογραφούμενα φάρμακα που διατίθενται από φαρμακεία. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να λαμβάνονται χωρίς σκέψη ή χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το ιστορικό. «Μη συνταγογραφούμενο» δεν σημαίνει «χωρίς κινδύνους». Σημαίνει ότι για συγκεκριμένες, σύντομες χρήσεις μπορεί να διατεθεί χωρίς ιατρική συνταγή, εφόσον ο ασθενής το χρησιμοποιεί σύμφωνα με το φύλλο οδηγιών και τη συμβουλή του φαρμακοποιού ή του γιατρού.

3Δραστική ουσία: τι είναι η ιβουπροφαίνη;

Η ιβουπροφαίνη είναι παράγωγο του προπιονικού οξέος και ανήκει στα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Η δράση της σχετίζεται με την αναστολή της κυκλοοξυγενάσης και τη μείωση της σύνθεσης προσταγλανδινών. Οι προσταγλανδίνες συμμετέχουν στον πόνο, στη φλεγμονώδη αντίδραση και στη ρύθμιση του πυρετού. Όταν μειώνονται, ο ασθενής μπορεί να αισθανθεί λιγότερο πόνο, χαμηλότερο πυρετό και λιγότερη φλεγμονώδη ενόχληση.

Η ίδια όμως βιολογική δράση εξηγεί και αρκετούς κινδύνους. Οι προσταγλανδίνες δεν υπάρχουν μόνο εκεί όπου πονάμε. Παίζουν ρόλο στην προστασία του γαστρικού βλεννογόνου, στη ροή αίματος στους νεφρούς και σε αγγειακούς μηχανισμούς. Για αυτό τα ΜΣΑΦ μπορεί να επιβαρύνουν το στομάχι, να επηρεάσουν τη νεφρική λειτουργία, να αυξήσουν την πίεση ή να αυξήσουν τον κίνδυνο αιμορραγίας όταν συνδυάζονται με αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά.

Στον ίδιο φαρμακολογικό χώρο βρίσκονται και άλλα φάρμακα, όπως δικλοφενάκη, ναπροξένη, μεφαιναμικό οξύ και νιμεσουλίδη. Αυτό έχει πρακτική σημασία: δεν πρέπει να λαμβάνονται μαζί πολλά αντιφλεγμονώδη επειδή «είναι διαφορετικά κουτιά». Μπορεί να είναι διαφορετικές εμπορικές ονομασίες, αλλά να έχουν παρόμοιους κινδύνους.

4Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το Advil;

Το Advil χρησιμοποιείται για συμπτωματική ανακούφιση από ήπιο έως μέτριο πόνο, πυρετό και φλεγμονώδη ενόχληση. Οι πιο συχνές πρακτικές χρήσεις είναι πονοκέφαλος, πονόδοντος, μυοσκελετικός πόνος, πόνος περιόδου, πόνος μετά από καταπόνηση, πόνος σε αρθρώσεις και πυρετός σε ιώσεις ή άλλες εμπύρετες καταστάσεις, όταν δεν υπάρχει αντένδειξη για ιβουπροφαίνη.

Η αξία του φαίνεται περισσότερο όταν ο πόνος έχει φλεγμονώδες στοιχείο. Για παράδειγμα, σε έναν απλό πονοκέφαλο χωρίς φλεγμονώδη υπόστρωμα μπορεί να αρκεί παρακεταμόλη. Σε πόνο περιόδου, οδοντικό πόνο ή μυοσκελετική φλεγμονή, η αντιφλεγμονώδης δράση της ιβουπροφαίνης μπορεί να είναι χρήσιμη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να χρησιμοποιείται για ημέρες χωρίς εκτίμηση, ειδικά αν ο πόνος επιμένει, επανέρχεται συχνά ή συνοδεύεται από πυρετό, οίδημα, ερυθρότητα, απώλεια βάρους, αιμορραγία, δύσπνοια ή νευρολογικά συμπτώματα.

Σε κρυολόγημα ή γρίπη, το Advil μπορεί να μειώσει πυρετό και μυαλγίες. Δεν θεραπεύει την αιτία της λοίμωξης, δεν είναι αντιβιοτικό και δεν αντικαθιστά την ιατρική εκτίμηση όταν ο πυρετός είναι υψηλός, παρατεταμένος ή συνοδεύεται από σοβαρά συμπτώματα.

5Πότε το Advil δεν είναι η σωστή επιλογή;

Το Advil δεν είναι η σωστή επιλογή όταν υπάρχει αλλεργία στην ιβουπροφαίνη ή ιστορικό αλλεργικής αντίδρασης μετά από ασπιρίνη ή άλλο ΜΣΑΦ. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε άτομα που έχουν εμφανίσει βρογχόσπασμο, κρίση άσθματος, κνίδωση ή οίδημα μετά από αντιφλεγμονώδες. Σε αυτούς τους ασθενείς η επαναχορήγηση μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αντίδραση.

Δεν είναι επίσης κατάλληλο χωρίς ιατρική οδηγία σε ενεργό ή πρόσφατο έλκος στομάχου, ιστορικό γαστρεντερικής αιμορραγίας, σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια, σοβαρή ηπατική ή καρδιακή ανεπάρκεια, αυξημένη αιμορραγική διάθεση, λήψη αντιπηκτικών ή αντιαιμοπεταλιακών, μη ρυθμισμένη υπέρταση και προχωρημένη ηλικία με πολλαπλά φάρμακα.

Ένα συχνό λάθος είναι να παίρνει ο ασθενής Advil μαζί με άλλο ΜΣΑΦ επειδή πιστεύει ότι πρόκειται για διαφορετική κατηγορία. Για παράδειγμα, δεν πρέπει να συνδυάζεται τυχαία με δικλοφενάκη, ναπροξένη, μεφαιναμικό οξύ, νιμεσουλίδη ή άλλο σκεύασμα ιβουπροφαίνης. Η λογική «λίγο από το ένα και λίγο από το άλλο» μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για στομάχι, νεφρά και αιμορραγία χωρίς αντίστοιχο όφελος στον πόνο.

6Δοσολογία ενηλίκων: κάθε πόσες ώρες;

Η δοσολογία της ιβουπροφαίνης εξαρτάται από την ηλικία, το βάρος, την περιεκτικότητα του σκευάσματος και το ιστορικό του ασθενούς. Για τα μη συνταγογραφούμενα σχήματα ενηλίκων, χρησιμοποιείται συνήθως η χαμηλότερη δόση που ανακουφίζει, για τη μικρότερη δυνατή διάρκεια. Στην πράξη, τα 200–400 mg ανά λήψη είναι το συνηθισμένο εύρος σε ενήλικες, με μεσοδιάστημα αρκετών ωρών, σύμφωνα με το φύλλο οδηγιών του προϊόντος.

Για το Advil Forte 400 mg, η λογική δεν είναι να παίρνει κανείς επαναλαμβανόμενα κάψουλες επειδή ο πόνος είναι έντονος. Η μέγιστη δόση ιβουπροφαίνης για μη συνταγογραφούμενη χρήση είναι συνήθως 1.200 mg σε 24 ώρες, δηλαδή δεν πρέπει να υπερβαίνονται οι 3 κάψουλες των 400 mg μέσα στην ημέρα, εκτός αν υπάρχει διαφορετική ιατρική οδηγία για συγκεκριμένο λόγο.

Η δόση μεγαλύτερη από 400 mg σε μία λήψη δεν σημαίνει καλύτερη αναλγησία για απλή χρήση, αλλά μπορεί να σημαίνει μεγαλύτερη πιθανότητα ανεπιθύμητων ενεργειών. Αν χρειάζονται συνεχώς επαναληπτικές δόσεις ή αν ο πόνος επανέρχεται αμέσως μόλις περνά η δράση του φαρμάκου, το σωστό δεν είναι να αυξηθεί αυθαίρετα η δόση, αλλά να αναζητηθεί η αιτία του πόνου.

7Advil σε εφήβους και παιδιά

Το Advil Forte 400 mg αφορά ενήλικες και εφήβους άνω των 12 ετών με βάρος τουλάχιστον 40 kg. Αυτό το όριο είναι σημαντικό, γιατί στα παιδιά η δοσολογία της ιβουπροφαίνης δεν πρέπει να γίνεται με βάση την ηλικία μόνο, αλλά κυρίως με βάση το σωματικό βάρος και τη μορφή του σκευάσματος. Η χρήση δισκίων ή καψουλών ενηλίκων σε μικρότερα παιδιά μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένη δόση.

Σε παιδί με πυρετό, πόνο ή ίωση, η επιλογή αντιπυρετικού πρέπει να γίνεται με παιδιατρική καθοδήγηση, ειδικά όταν υπάρχουν αφυδάτωση, εμετοί, διάρροια, μειωμένη λήψη υγρών, νεφρικό ιστορικό, άσθμα ή χρόνια νόσος. Η ιβουπροφαίνη μπορεί να επηρεάσει τη νεφρική αιμάτωση περισσότερο όταν το παιδί είναι αφυδατωμένο. Για αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε γαστρεντερίτιδα, υψηλό πυρετό με κακή ενυδάτωση ή παρατεταμένη νόσο.

Ο γονέας δεν πρέπει να εναλλάσσει τυχαία ιβουπροφαίνη και παρακεταμόλη χωρίς σαφή οδηγία. Επίσης δεν πρέπει να χορηγούνται δύο διαφορετικά προϊόντα που περιέχουν την ίδια ουσία. Πριν δοθεί οποιοδήποτε φάρμακο σε παιδί, ελέγχεται πάντα η δραστική ουσία, η περιεκτικότητα και η σωστή δοσολογία ανά βάρος.

8Advil 200 mg ή Advil Forte 400 mg: ποια είναι η διαφορά;

Η βασική διαφορά είναι η ποσότητα ιβουπροφαίνης ανά μονάδα. Το Advil 200 mg περιέχει 200 mg ιβουπροφαίνης ανά δισκίο, ενώ το Advil Forte 400 mg περιέχει 400 mg ανά μαλακή κάψουλα. Το «Forte» δεν σημαίνει διαφορετική δραστική ουσία. Σημαίνει μεγαλύτερη περιεκτικότητα ανά κάψουλα.

Αυτό έχει πρακτική σημασία. Ο ασθενής που παίρνει 2 δισκία των 200 mg έχει λάβει συνολικά 400 mg ιβουπροφαίνης, δηλαδή ίδια ποσότητα με μία κάψουλα Advil Forte 400 mg. Αν δεν προσέξει τη δραστική ουσία και τις περιεκτικότητες, μπορεί να διπλομετρήσει τη δόση. Το ίδιο ισχύει αν έχει στο σπίτι και άλλο σκεύασμα ιβουπροφαίνης, όπως Algofren, Brufen ή Nurofen.

Η μαλακή κάψουλα μπορεί να έχει διαφορετική απορρόφηση σε σχέση με ορισμένες μορφές δισκίων, όμως η επιλογή δεν πρέπει να γίνεται μόνο με βάση το πόσο γρήγορα θέλει κάποιος να δράσει το φάρμακο. Πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η συνολική ημερήσια δόση, το ιστορικό στομάχου, τα νεφρά, η πίεση, η ηλικία και τα υπόλοιπα φάρμακα.

9Advil για πυρετό: πότε έχει νόημα;

Το Advil μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αντιπυρετικό σε ενήλικες και κατάλληλους εφήβους όταν η ιβουπροφαίνη επιτρέπεται με βάση το ιστορικό. Μειώνει τον πυρετό επειδή επηρεάζει τη σύνθεση προσταγλανδινών που συμμετέχουν στη θερμορυθμιστική απάντηση. Σε απλές ιώσεις μπορεί να μειώσει τον πυρετό και τις μυαλγίες, βελτιώνοντας προσωρινά την άνεση του ασθενούς.

Ο πυρετός όμως είναι σύμπτωμα, όχι διάγνωση. Αν είναι παρατεταμένος, πολύ υψηλός, συνοδεύεται από δύσπνοια, σύγχυση, πόνο στο στήθος, εξάνθημα, αυχενική δυσκαμψία, έντονη κακουχία, αφυδάτωση ή επιδείνωση, χρειάζεται ιατρική εκτίμηση. Το αντιπυρετικό δεν πρέπει να καθυστερεί τη διάγνωση βακτηριακής λοίμωξης, πνευμονίας, ουρολοίμωξης, μηνιγγίτιδας ή άλλης σοβαρής κατάστασης.

Σε πυρετό με αφυδάτωση, εμετούς ή διάρροια, η ιβουπροφαίνη χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή λόγω νεφρικού κινδύνου. Σε αυτούς τους ασθενείς η επιλογή αντιπυρετικού πρέπει να γίνεται πιο προσεκτικά, με έμφαση στην ενυδάτωση, την κλινική εικόνα και, όταν χρειάζεται, εργαστηριακό έλεγχο όπως γενική αίματος και CRP.

10Advil για πονοκέφαλο και ημικρανία

Η ιβουπροφαίνη μπορεί να βοηθήσει σε κοινό πονοκέφαλο, κεφαλαλγία τάσεως ή πονοκέφαλο που συνοδεύει ίωση, εφόσον δεν υπάρχει αντένδειξη. Σε ορισμένους ασθενείς βοηθά και σε επεισόδια ημικρανίας, κυρίως όταν λαμβάνεται νωρίς και ο πόνος είναι ακόμη ήπιος έως μέτριος. Παρ’ όλα αυτά, η συχνή χρήση παυσίπονων για πονοκέφαλο μπορεί να οδηγήσει σε κεφαλαλγία από κατάχρηση αναλγητικών.

Πονοκέφαλος που εμφανίζεται ξαφνικά σαν «ο χειρότερος της ζωής», πονοκέφαλος με νευρολογικά συμπτώματα, αδυναμία, δυσκολία ομιλίας, απώλεια όρασης, σύγχυση, πυρετό, αυχενική δυσκαμψία, τραύμα ή νέο πονοκέφαλο σε μεγάλη ηλικία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο με Advil. Χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Επίσης, ο πονοκέφαλος μπορεί να σχετίζεται με υπέρταση, αφυδάτωση, ιγμορίτιδα, οφθαλμολογικό πρόβλημα, φάρμακα, ύπνο ή άγχος. Αν ο ασθενής χρειάζεται συχνά ιβουπροφαίνη για κεφαλαλγία, πρέπει να διερευνηθεί το μοτίβο, η συχνότητα, οι εκλυτικοί παράγοντες και η ανάγκη ειδικής αγωγής.

11Advil για πόνο περιόδου και πονόδοντο

Ο πόνος περιόδου είναι από τις καταστάσεις όπου τα ΜΣΑΦ, όπως η ιβουπροφαίνη, μπορεί να έχουν ιδιαίτερη χρησιμότητα. Η δυσμηνόρροια σχετίζεται με προσταγλανδίνες, οι οποίες προκαλούν συσπάσεις της μήτρας και πόνο. Επομένως, η αναστολή τους μπορεί να μειώσει την ένταση των συμπτωμάτων σε αρκετές γυναίκες.

Όμως ο έντονος πόνος περιόδου που ξεκινά ξαφνικά μετά από χρόνια φυσιολογικών κύκλων, ο πόνος που συνοδεύεται από μεγάλη αιμορραγία, πυρετό, δύσοσμες εκκρίσεις, πόνο στην επαφή ή υπογονιμότητα χρειάζεται γυναικολογική αξιολόγηση. Δεν πρέπει να αποδίδονται όλα στην «περίοδο». Μπορεί να υπάρχουν ενδομητρίωση, ινομυώματα, φλεγμονή, κύστη ωοθήκης ή άλλη αιτία.

Στον πονόδοντο, το Advil μπορεί να μειώσει πόνο και φλεγμονώδη ενόχληση, αλλά δεν θεραπεύει τερηδόνα, απόστημα, πολφίτιδα ή περιοδοντική λοίμωξη. Αν υπάρχει πρήξιμο, πυρετός, δυσκολία στο άνοιγμα του στόματος ή πόνος που επιμένει, χρειάζεται οδοντιατρική εκτίμηση. Το να παίρνει κάποιος αντιφλεγμονώδη για ημέρες μπορεί να καλύψει προσωρινά το πρόβλημα, αλλά δεν αντιμετωπίζει την αιτία.

12Advil για μυοσκελετικό πόνο, μέση και αρθρώσεις

Σε μυοσκελετικό πόνο, όπως πόνο στη μέση, αυχενικό πόνο, μυϊκή καταπόνηση ή πόνο σε άρθρωση, η ιβουπροφαίνη μπορεί να βοηθήσει όταν υπάρχει φλεγμονώδης μηχανισμός. Η χρήση πρέπει να είναι βραχυχρόνια και να συνδυάζεται με ανάπαυση, σωστή κινητοποίηση, αποφυγή επιβάρυνσης και αξιολόγηση αν ο πόνος δεν υποχωρεί.

Πόνος στη μέση με μούδιασμα, αδυναμία στο πόδι, απώλεια ελέγχου ούρων ή κοπράνων, πυρετό, ιστορικό καρκίνου, πρόσφατο σοβαρό τραυματισμό ή ανεξήγητη απώλεια βάρους χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση. Δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο με παυσίπονα. Το ίδιο ισχύει για άρθρωση που είναι πολύ πρησμένη, κόκκινη, θερμή ή συνοδεύεται από πυρετό.

Σε χρόνιο πόνο αρθρώσεων, τα ΜΣΑΦ δεν είναι μακροχρόνια λύση χωρίς παρακολούθηση. Μπορεί να χρειαστεί διερεύνηση για οστεοαρθρίτιδα, ρευματολογικό νόσημα, ουρική αρθρίτιδα ή άλλη φλεγμονώδη κατάσταση. Σε τέτοιες περιπτώσεις εξετάσεις όπως CRP, ΤΚΕ, ουρικό οξύ, γενική αίματος και νεφρική λειτουργία μπορεί να βοηθήσουν την ιατρική αξιολόγηση.

13Πιθανές παρενέργειες του Advil

Οι συχνότερες ενοχλήσεις από ιβουπροφαίνη σχετίζονται με το γαστρεντερικό: πόνος στο στομάχι, καούρα, δυσπεψία, ναυτία, φούσκωμα ή διάρροια. Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να εμφανιστεί γαστρίτιδα, έλκος ή αιμορραγία, ιδιαίτερα όταν υπάρχει προϋπάρχον ιστορικό, μεγάλη ηλικία, υψηλές δόσεις, παρατεταμένη χρήση ή συγχορήγηση με αντιπηκτικά, κορτικοστεροειδή ή ασπιρίνη.

Άλλες πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι ζάλη, κεφαλαλγία, κατακράτηση υγρών, αύξηση αρτηριακής πίεσης, επιδείνωση νεφρικής λειτουργίας, αλλεργικό εξάνθημα, κνησμός, βρογχόσπασμος σε ευαίσθητα άτομα και σπάνιες σοβαρές δερματικές αντιδράσεις. Ο ασθενής πρέπει να σταματήσει το φάρμακο και να ζητήσει ιατρική συμβουλή αν εμφανίσει δύσπνοια, πρήξιμο στο πρόσωπο, έντονο εξάνθημα, μαύρα κόπρανα, αιματέμεση, έντονο πόνο στο στομάχι, μειωμένα ούρα ή έντονη αδυναμία.

Το προφίλ ασφάλειας εξαρτάται πολύ από το ποιος το παίρνει. Ένας νέος υγιής ενήλικας που λαμβάνει μία σύντομη δόση δεν έχει τον ίδιο κίνδυνο με έναν ηλικιωμένο ασθενή που παίρνει αντιπηκτικό, διουρητικό και φάρμακο πίεσης. Για αυτό η εξατομίκευση είναι σημαντικότερη από τη γενική εντύπωση ότι «το παίρνουν όλοι».

14Στομάχι, έλκος και αιμορραγία

Το στομάχι είναι από τα βασικά σημεία προσοχής με την ιβουπροφαίνη. Τα ΜΣΑΦ μειώνουν προστατευτικούς μηχανισμούς του γαστρικού βλεννογόνου και μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό, γαστρίτιδα, έλκος ή αιμορραγία. Ο κίνδυνος αυξάνεται με μεγαλύτερη ηλικία, ιστορικό έλκους, ταυτόχρονη χρήση αντιπηκτικών, ασπιρίνης, κορτιζόνης ή άλλων ΜΣΑΦ, καθώς και με παρατεταμένη χρήση.

Σημάδια που πρέπει να ανησυχήσουν είναι μαύρα κόπρανα, αίμα στον εμετό, έντονος πόνος στο επιγάστριο, ανεξήγητη αδυναμία, ζάλη, ωχρότητα ή νέα αναιμία. Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν συνεχίζουμε το αντιφλεγμονώδες. Χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση και, ανάλογα με την εικόνα, εργαστηριακός έλεγχος με γενική αίματος και άλλες εξετάσεις.

Η λήψη μαζί με τροφή μπορεί να μειώσει γαστρική ενόχληση σε ορισμένους ασθενείς, αλλά δεν εξαφανίζει τον κίνδυνο έλκους ή αιμορραγίας. Σε άτομα υψηλού κινδύνου, ο γιατρός μπορεί να επιλέξει άλλο παυσίπονο ή να συζητήσει γαστροπροστασία. Η αυτοχορήγηση γαστροπροστατευτικού για να μπορεί κάποιος να παίρνει αντιφλεγμονώδη συχνά δεν είναι σωστή λύση χωρίς ιατρική εκτίμηση.

15Νεφρά, πίεση και καρδιά

Η ιβουπροφαίνη μπορεί να επηρεάσει τη νεφρική λειτουργία, ιδιαίτερα όταν υπάρχει αφυδάτωση, χρόνια νεφρική νόσος, καρδιακή ανεπάρκεια, προχωρημένη ηλικία ή λήψη φαρμάκων όπως διουρητικά, αναστολείς ACE ή ARB. Τα νεφρά εξαρτώνται από μηχανισμούς ρύθμισης της αιματικής ροής και τα ΜΣΑΦ μπορούν να διαταράξουν αυτή την ισορροπία σε ευαίσθητους ασθενείς.

Η χρήση μπορεί επίσης να συνδεθεί με κατακράτηση υγρών και αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Για έναν ασθενή με υπέρταση, καρδιακή ανεπάρκεια ή ιστορικό εμφράγματος/αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, η επιλογή αντιφλεγμονώδους δεν είναι απλή. Ακόμη και όταν το φάρμακο είναι διαθέσιμο χωρίς συνταγή, η ασφάλεια εξαρτάται από το ατομικό καρδιαγγειακό προφίλ.

Σε ασθενείς που χρειάζονται επαναλαμβανόμενα ΜΣΑΦ, έχει νόημα να ελέγχονται δείκτες νεφρικής λειτουργίας όπως κρεατινίνη και eGFR, ειδικά αν υπάρχουν χρόνια νοσήματα ή φάρμακα που επηρεάζουν τους νεφρούς. Η ασφαλέστερη στρατηγική παραμένει: μικρότερη αποτελεσματική δόση, μικρότερη δυνατή διάρκεια και αποφυγή συνδυασμών χωρίς ιατρική οδηγία.

16Αλληλεπιδράσεις: με ποια φάρμακα θέλει προσοχή;

Το Advil χρειάζεται προσοχή όταν λαμβάνονται αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά, όπως βαρφαρίνη, νεότερα αντιπηκτικά, κλοπιδογρέλη ή ασπιρίνη. Ο συνδυασμός μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αιμορραγίας, ιδιαίτερα από το γαστρεντερικό. Προσοχή χρειάζεται και με κορτικοστεροειδή, SSRIs, λίθιο, μεθοτρεξάτη, διουρητικά και φάρμακα πίεσης.

Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο συνδυασμός με διουρητικό, ACE inhibitor ή ARB, ειδικά σε αφυδάτωση ή χρόνια νεφρική νόσο. Αυτός ο συνδυασμός μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο οξείας επιδείνωσης της νεφρικής λειτουργίας. Ο ασθενής που παίρνει καθημερινά φάρμακα για πίεση, καρδιά ή νεφρά δεν πρέπει να θεωρεί τα ΜΣΑΦ απλή προσθήκη χωρίς σημασία.

Προσοχή χρειάζεται επίσης σε άλλα προϊόντα που περιέχουν ιβουπροφαίνη ή άλλο ΜΣΑΦ. Αν ο ασθενής έχει ήδη πάρει Algofren, Brufen, ναπροξένη, δικλοφενάκη ή άλλο αντιφλεγμονώδες, δεν πρέπει να προσθέσει Advil χωρίς οδηγία. Η δραστική ουσία και η φαρμακολογική κατηγορία έχουν μεγαλύτερη σημασία από το εμπορικό όνομα.

17Εγκυμοσύνη, γονιμότητα και θηλασμός

Η χρήση ιβουπροφαίνης στην εγκυμοσύνη χρειάζεται ιατρική καθοδήγηση. Τα ΜΣΑΦ γενικά αποφεύγονται στο τρίτο τρίμηνο και χρειάζονται προσοχή και νωρίτερα, ιδιαίτερα μετά τη μέση της κύησης, λόγω πιθανών κινδύνων για το έμβρυο και το αμνιακό υγρό. Η έγκυος δεν πρέπει να λαμβάνει Advil επειδή «είναι απλό παυσίπονο» χωρίς να έχει ρωτήσει γιατρό.

Σε γυναίκες που προσπαθούν να συλλάβουν, η συχνή χρήση ΜΣΑΦ μπορεί θεωρητικά να επηρεάσει μηχανισμούς ωορρηξίας, επειδή η αναστολή προσταγλανδινών συνδέεται με βιολογικές διαδικασίες αναπαραγωγής. Αυτό δεν σημαίνει ότι μία μεμονωμένη δόση προκαλεί πρόβλημα, αλλά η επαναλαμβανόμενη χρήση χωρίς λόγο δεν είναι σωστή επιλογή όταν υπάρχει προσπάθεια εγκυμοσύνης ή διερεύνηση υπογονιμότητας.

Στον θηλασμό, η απόφαση πρέπει να εξατομικεύεται με βάση τη δόση, τη διάρκεια, την ηλικία του βρέφους και την κλινική κατάσταση της μητέρας. Η ασφαλέστερη πρακτική είναι να χρησιμοποιείται μόνο όταν υπάρχει σαφής ένδειξη, για σύντομο διάστημα και με ιατρική ή φαρμακευτική καθοδήγηση.

18Ποιες εξετάσεις αίματος έχουν σημασία με ΜΣΑΦ;

Για σύντομη, περιστασιακή χρήση σε υγιή ενήλικα συνήθως δεν χρειάζεται ειδικός εργαστηριακός έλεγχος. Όταν όμως ο ασθενής παίρνει επαναλαμβανόμενα αντιφλεγμονώδη, έχει χρόνια νοσήματα ή λαμβάνει φάρμακα που επηρεάζουν νεφρά, ήπαρ ή αιμορραγικό κίνδυνο, οι εξετάσεις αίματος μπορεί να είναι χρήσιμες για ασφαλέστερη παρακολούθηση.

Σε ασθενείς που χρησιμοποιούν συχνά αντιφλεγμονώδη, οι τρανσαμινάσες AST και ALT, η γενική αίματος και η νεφρική λειτουργία μπορούν να βοηθήσουν να εντοπιστούν προβλήματα πριν γίνουν κλινικά εμφανή. Οι εξετάσεις όμως δεν αντικαθιστούν την ιατρική εκτίμηση ούτε κάνουν ένα ακατάλληλο φάρμακο κατάλληλο.

19Advil, Depon, Algofren, Brufen, Nurofen και Voltaren

Το Advil, το Algofren, το Brufen και το Nurofen σχετίζονται με την ίδια βασική δραστική ουσία: την ιβουπροφαίνη. Δεν είναι ανεξάρτητες επιλογές που μπορούν να προστεθούν μεταξύ τους. Αν κάποιος πάρει Advil και μετά Algofren επειδή «δεν τον έπιασε», στην πραγματικότητα μπορεί να παίρνει επιπλέον ιβουπροφαίνη και να αυξάνει τη συνολική ημερήσια δόση.

Το Depon περιέχει παρακεταμόλη, η οποία είναι κυρίως αναλγητική και αντιπυρετική, χωρίς την κλασική αντιφλεγμονώδη δράση των ΜΣΑΦ. Μπορεί να είναι πιο κατάλληλη σε ορισμένους ασθενείς με ευαίσθητο στομάχι ή αυξημένο αιμορραγικό κίνδυνο, αλλά έχει δικό της βασικό κίνδυνο: την υπερδοσολογία και την ηπατική τοξικότητα.

Το Voltaren περιέχει δικλοφενάκη, άλλο ΜΣΑΦ. Δεν πρέπει να συνδυάζεται τυχαία με ιβουπροφαίνη. Το ίδιο ισχύει για ναπροξένη, μεφαιναμικό οξύ και νιμεσουλίδη. Η σωστή επιλογή δεν είναι «ποιο είναι πιο δυνατό», αλλά ποιο ταιριάζει στο είδος του πόνου και στο ιστορικό του ασθενούς. Για συνολική σύγκριση μπορείτε να δείτε τον οδηγό για παυσίπονα, αναλγητικά και αντιπυρετικά.

20Συχνές ερωτήσεις

21Τι να θυμάστε

Το Advil είναι ιβουπροφαίνη. Στην Ελλάδα κυκλοφορεί ως Advil 200 mg επικαλυμμένο δισκίο και ως Advil Forte 400 mg μαλακή κάψουλα. Χρησιμοποιείται για πόνο, πυρετό και φλεγμονή, αλλά δεν είναι κατάλληλο για όλους.

Η ασφαλής χρήση βασίζεται σε τέσσερις κανόνες: σωστή δραστική ουσία, σωστή δόση, σύντομη διάρκεια και αποφυγή επικίνδυνων συνδυασμών. Δεν λαμβάνεται μαζί με άλλο σκεύασμα ιβουπροφαίνης ή άλλο ΜΣΑΦ χωρίς οδηγία. Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να καλύπτει επίμονο πόνο, παρατεταμένο πυρετό ή συμπτώματα που χρειάζονται διάγνωση.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται άτομα με ιστορικό έλκους, αιμορραγίας, νεφρικής νόσου, υπέρτασης, καρδιακής ανεπάρκειας, αντιπηκτικής αγωγής, άσθματος μετά από ΜΣΑΦ, εγκυμοσύνης ή πολυφαρμακίας. Σε αυτούς τους ασθενείς η επιλογή παυσίπονου πρέπει να γίνεται εξατομικευμένα.

Όταν η χρήση αντιφλεγμονωδών γίνεται συχνή, επαναλαμβανόμενη ή αναγκαία για πολλές ημέρες, μπορεί να χρειαστεί έλεγχος με κρεατινίνη/eGFR, γενική αίματος, ηπατικές εξετάσεις και δείκτες φλεγμονής, ανάλογα με την αιτία και το ιστορικό.

22Κλείστε Ραντεβού & Βιβλιογραφία

Βιβλιογραφία

Επιστημονική επιμέλεια άρθρου

Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος

Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος Απόφοιτος Ιατρικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Υπεύθυνος ιατρικής επιμέλειας περιεχομένου

Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας Έσλιν 19, Λαμία 35100

Επικοινωνία με το εργαστήριο

Σταθερό: +30 22310 66841

Κινητό: +30 6972 860905

Κλήση WhatsApp Viber Messenger

Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30