Υψηλό Ασβέστιο: Εξέταση Αίματος, Αιτίες & Πότε Ανησυχούμε

Υψηλό Ασβέστιο: Εξέταση Αίματος & Τι Σημαίνει
Τελευταία ενημέρωση:
Το υψηλό ασβέστιο στο αίμα (υπερασβεστιαιμία)
δεν είναι διάγνωση από μόνο του.
Η ερμηνεία απαιτεί έλεγχο PTH,
νεφρικής λειτουργίας και
βιταμίνης D.
1
Τι σημαίνει υψηλό ασβέστιο στο αίμα
Το υψηλό ασβέστιο στο αίμα (υπερασβεστιαιμία)
ορίζεται ως τιμή πάνω από τα φυσιολογικά όρια αναφοράς του εργαστηρίου.
Μπορεί να αφορά το ολικό ή το
ιονισμένο ασβέστιο και δεν έχει πάντα
την ίδια κλινική σημασία.
Σε ήπιες αυξήσεις, ο ασθενής μπορεί να είναι
ασυμπτωματικός και το εύρημα να είναι τυχαίο.
Αντίθετα, απότομη ή σημαντική άνοδος του ασβεστίου
μπορεί να προκαλέσει συστηματικά συμπτώματα
και απαιτεί άμεση διαγνωστική διερεύνηση.
Η σωστή ερμηνεία βασίζεται πάντα στη
σχέση ασβεστίου με PTH,
στη νεφρική λειτουργία και στη γενική κλινική εικόνα,
και όχι σε μία μεμονωμένη τιμή.
2
Ποια εξέταση δείχνει υψηλό ασβέστιο
Η υπερασβεστιαιμία ανιχνεύεται με
εξέταση αίματος.
Υπάρχουν δύο βασικές μετρήσεις:
- Ολικό ασβέστιο:
η πιο συχνή εξέταση, αλλά επηρεάζεται από τη
λευκωματίνη. - Ιονισμένο ασβέστιο:
η βιολογικά ενεργή μορφή,
που αντικατοπτρίζει καλύτερα την πραγματική διαταραχή.
Όταν η λευκωματίνη είναι χαμηλή ή υπάρχει σοβαρή νόσος,
το ολικό ασβέστιο μπορεί να εμφανίζεται ψευδώς αυξημένο ή φυσιολογικό.
Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται
υπολογισμός διορθωμένου ασβεστίου
ή άμεση μέτρηση ιονισμένου Ca.
3
Συμπτώματα υψηλού ασβεστίου
Τα συμπτώματα της υπερασβεστιαιμίας σχετίζονται κυρίως με
το ύψος της τιμής και τη χρονιότητα της διαταραχής.
Ήπιες αυξήσεις μπορεί να είναι ασυμπτωματικές, ενώ
σοβαρές ή απότομες αυξήσεις προκαλούν συστηματικές εκδηλώσεις.
- Ήπια–μέτρια υπερασβεστιαιμία: κόπωση, υπνηλία, δυσκοιλιότητα, ήπια ναυτία.
- Νεφρικά συμπτώματα: έντονη δίψα, πολυουρία, αφυδάτωση, νεφρολιθίαση.
- Νευρολογικά: δυσκολία συγκέντρωσης, σύγχυση, λήθαργος.
- Καρδιακά (σοβαρές μορφές): αρρυθμίες, βραχύ QT στο ΗΚΓ.
Η εμφάνιση νευρολογικών ή καρδιακών συμπτωμάτων
αποτελεί ένδειξη για άμεση ιατρική εκτίμηση.
4
Κύριες αιτίες υψηλού ασβεστίου
Η διαγνωστική προσέγγιση βασίζεται πρωτίστως στη
σχέση ασβεστίου – παραθορμόνης (PTH),
η οποία καθοδηγεί τον περαιτέρω έλεγχο.
- Υψηλό Ca + υψηλή ή φυσιολογική PTH:
πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός (συχνότερη αιτία). - Υψηλό Ca + χαμηλή PTH:
κακοήθειες (PTHrP), υπερβιταμίνωση D, κοκκιωματώδη νοσήματα (π.χ. σαρκοείδωση). - Φαρμακευτικές ή άλλες αιτίες:
θειαζιδικά διουρητικά, παρατεταμένη ακινησία, αυξημένη οστική απορρόφηση.
Η αναγνώριση της αιτίας είναι καθοριστική,
καθώς η αντιμετώπιση διαφέρει ριζικά
μεταξύ ενδοκρινικών, νεοπλασματικών και φαρμακευτικών αιτιών.
5
Πώς ερμηνεύονται τα αποτελέσματα
Η ερμηνεία της υπερασβεστιαιμίας ακολουθεί έναν
σαφή διαγνωστικό αλγόριθμο:
- Βήμα 1: επιβεβαίωση υψηλού Ca (διορθωμένο ή ιονισμένο).
- Βήμα 2: έλεγχος PTH.
- Βήμα 3:
αν PTH χαμηλή → έλεγχος για κακοήθεια, βιταμίνη D, κοκκιωματώδη νοσήματα. - Βήμα 4: αξιολόγηση νεφρικής λειτουργίας και φαρμάκων.
Η συστηματική αυτή προσέγγιση αποτρέπει
λανθασμένα συμπεράσματα και καθοδηγεί
την ανάγκη για περαιτέρω ενδοκρινολογικό ή ογκολογικό έλεγχο.
6
Τι να κάνω αν βγει υψηλό
Μην αγνοείτε την τιμή.
Η υπερασβεστιαιμία απαιτεί συστηματική προσέγγιση,
καθώς η αντιμετώπιση εξαρτάται από την
υποκείμενη αιτία και όχι μόνο από το ύψος της τιμής.
- Επιβεβαίωση αποτελέσματος:
επαναληπτικός έλεγχος (διορθωμένο ή ιονισμένο Ca),
ιδιαίτερα αν το εύρημα είναι τυχαίο. - Συνοδευτικός εργαστηριακός έλεγχος:
PTH, νεφρική λειτουργία, βιταμίνη D,
ανάλογα με το κλινικό πλαίσιο. - Ιατρική εκτίμηση:
απαραίτητη όταν υπάρχουν συμπτώματα
ή επίμονη αύξηση των τιμών.
Σε περιπτώσεις νευρολογικών, καρδιακών ή έντονων γενικών συμπτωμάτων,
συνιστάται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Ζητήστε άμεση ιατρική εκτίμηση αν το υψηλό ασβέστιο συνοδεύεται από
σύγχυση, αρρυθμίες, έντονη αφυδάτωση,
εμέτους ή αιφνίδια επιδείνωση της γενικής κατάστασης.
Η αφυδάτωση μπορεί να προκαλέσει
παροδική αύξηση του ολικού ασβεστίου.
Χωρίς επανέλεγχο (διορθωμένο ή ιονισμένο Ca),
υπάρχει κίνδυνος λανθασμένης διάγνωσης.
7
Πλήρης οδηγός για το ασβέστιο
Για ολοκληρωμένη κατανόηση των φυσιολογικών τιμών,
της εξέτασης ασβεστίου και της συνολικής ερμηνείας
(ολικό, ιονισμένο, διορθωμένο Ca),
δείτε τον κεντρικό οδηγό:
👉 Ασβέστιο – Φυσιολογικές Τιμές, Εξέταση & Ερμηνεία
8
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Πότε θεωρείται επικίνδυνο το υψηλό ασβέστιο;
Όταν οι τιμές είναι σημαντικά πάνω από τα όρια αναφοράς ή συνοδεύονται από συμπτώματα
όπως σύγχυση, αρρυθμίες ή έντονη αδυναμία.
Μπορεί το υψηλό ασβέστιο να είναι παροδικό;
Ναι, μπορεί να εμφανιστεί παροδικά σε αφυδάτωση ή λόγω φαρμάκων,
αλλά απαιτεί πάντα εργαστηριακό έλεγχο.
Χρειάζεται πάντα θεραπεία το υψηλό ασβέστιο;
Όχι. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και τη βαρύτητα της υπερασβεστιαιμίας,
όχι μόνο από την απόλυτη τιμή.
9
Κλείστε Ραντεβού
Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
10
Βιβλιογραφία
https://academic.oup.com/edrv/article/37/4/521/2354706
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMcp1003933
https://www.uptodate.com/contents/hypercalcemia
https://academic.oup.com/jcem/article/101/10/3991/2764922
https://link.springer.com/article/10.1007/s12020-017-1333-4
https://cjasn.asnjournals.org/content/5/Supplement_1/S23
https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2003/0501/p1959.html
https://www.endocrine.org/clinical-practice-guidelines
https://kdigo.org/guidelines/
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30
