Nurofen Cold & Flu: Χρήση, Δοσολογία, Παρενέργειες και Πότε Θέλει Προσοχή

1Τι είναι το Nurofen Cold & Flu

Σύντομη απάντηση: Το Nurofen Cold & Flu είναι φάρμακο για βραχυχρόνια ανακούφιση από συμπτώματα κρυολογήματος και γριππώδους συνδρομής, όταν συνυπάρχουν πόνος ή πυρετός μαζί με μπούκωμα.

Το Nurofen Cold & Flu ανήκει στα συνδυαστικά σκευάσματα για το κρυολόγημα και τη γρίπη. Η λογική του είναι ότι αρκετοί ασθενείς δεν έχουν μόνο ένα σύμπτωμα, αλλά ένα σύνολο ενοχλήσεων: πονοκέφαλο, πονόλαιμο, μυαλγίες, πυρετό, ρινική συμφόρηση και αίσθημα πίεσης στους παραρρίνιους κόλπους. Αντί να ληφθούν πολλά ξεχωριστά φάρμακα, το συγκεκριμένο σκεύασμα συνδυάζει μία ουσία για πόνο/πυρετό/φλεγμονή και μία ουσία για τη μύτη.

Η πρώτη δραστική ουσία είναι η ιβουπροφαίνη. Πρόκειται για μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες φάρμακο, δηλαδή ΜΣΑΦ. Βοηθά στη μείωση του πόνου, του πυρετού και της φλεγμονώδους ενόχλησης. Η δεύτερη δραστική ουσία είναι η ψευδοεφεδρίνη, η οποία δρα ως αποσυμφορητικό. Συστέλλει αγγεία στον ρινικό βλεννογόνο και έτσι μπορεί να μειώσει το μπούκωμα.

Αυτός ο συνδυασμός έχει νόημα όταν τα συμπτώματα ταιριάζουν πραγματικά με το προφίλ του φαρμάκου. Αν υπάρχει μόνο πυρετός χωρίς μπούκωμα, μπορεί να είναι πιο λογική μια πιο απλή επιλογή. Αν υπάρχει μόνο ρινική συμφόρηση χωρίς πόνο ή πυρετό, ίσως να αρκούν ρινικές πλύσεις ή άλλη στοχευμένη προσέγγιση. Το Nurofen Cold & Flu δεν πρέπει να χρησιμοποιείται επειδή «είναι δυνατό», αλλά επειδή ταιριάζει στα συγκεκριμένα συμπτώματα.

Δεν είναι αντιβίωση, δεν είναι αντιικό και δεν μικραίνει απαραίτητα τη διάρκεια της λοίμωξης. Ανακουφίζει, αλλά δεν εξουδετερώνει τον ιό. Γι’ αυτό η σωστή χρήση του είναι σύντομη και προσεκτική, ειδικά σε άτομα με ιστορικό στομαχικού έλκους, νεφρικής νόσου, υπέρτασης, καρδιοπάθειας ή χρόνιας φαρμακευτικής αγωγής.

2Τι περιέχει και πώς δρα

Σύντομη απάντηση: Περιέχει ιβουπροφαίνη 200 mg και υδροχλωρική ψευδοεφεδρίνη 30 mg ανά δισκίο, σύμφωνα με την ΠΧΠ του προϊόντος.

Η ιβουπροφαίνη μειώνει την παραγωγή προσταγλανδινών, ουσιών που συμμετέχουν στον πόνο, στον πυρετό και στη φλεγμονή. Γι’ αυτό βοηθά σε πονοκέφαλο, μυαλγίες, πονόλαιμο, αίσθημα πόνου στο σώμα και εμπύρετη κατάσταση. Η δράση της όμως συνοδεύεται από γνωστές προφυλάξεις των ΜΣΑΦ: στομάχι, νεφρά, πίεση, αιμορραγικός κίνδυνος και αλληλεπιδράσεις.

Η ψευδοεφεδρίνη είναι συμπαθητικομιμητική ουσία. Προκαλεί αγγειοσύσπαση στον ρινικό βλεννογόνο, με αποτέλεσμα να μειώνεται το οίδημα και η αίσθηση συμφόρησης. Με απλά λόγια, βοηθά να «ανοίξει» η μύτη. Επειδή όμως δρα συστηματικά, μπορεί να επηρεάσει και άλλα συστήματα: πίεση, σφυγμούς, ύπνο, νευρικότητα και ούρηση σε ευαίσθητα άτομα.

Η συνδυασμένη δράση έχει νόημα όταν υπάρχει ταυτόχρονα πόνος ή πυρετός και μπούκωμα. Αν ένα από τα δύο λείπει, το επιπλέον δραστικό συστατικό μπορεί να προσθέτει κίνδυνο χωρίς ανάλογο όφελος. Αυτό είναι σημαντικό γιατί πολλοί ασθενείς παίρνουν σκευάσματα «cold & flu» χωρίς να διαβάζουν τις δραστικές ουσίες.

Το σκεύασμα δεν προκαλεί συνήθως υπνηλία, σε αντίθεση με ορισμένα άλλα προϊόντα για κρυολόγημα που περιέχουν κατασταλτικά αντιισταμινικά. Παρ’ όλα αυτά, η ψευδοεφεδρίνη μπορεί να προκαλέσει το αντίθετο πρόβλημα: αϋπνία, διέγερση ή αίσθημα παλμών, ιδιαίτερα αν ληφθεί αργά μέσα στην ημέρα ή αν ο ασθενής είναι ευαίσθητος.

Η σωστή ερώτηση πριν τη χρήση είναι: «Έχω πραγματικά και τα δύο συμπτώματα που καλύπτει το φάρμακο;». Αν η απάντηση είναι όχι, συχνά είναι προτιμότερη πιο απλή και στοχευμένη αγωγή.

3Σε ποια συμπτώματα βοηθά

Σύντομη απάντηση: Βοηθά σε πόνο, πυρετό, πονοκέφαλο, πονόλαιμο και ρινική συμφόρηση, όταν αυτά συνυπάρχουν σε κρυολόγημα ή γριππώδη συνδρομή.

Το Nurofen Cold & Flu είναι σχεδιασμένο για το προφίλ του ασθενούς που νιώθει «βαριά ίωση»: πονάει το κεφάλι, πονάει το σώμα, υπάρχει πυρετός ή δεκατική πυρετική κίνηση και ταυτόχρονα η μύτη είναι βουλωμένη. Σε αυτό το πλαίσιο, η ιβουπροφαίνη καλύπτει τον πόνο και τον πυρετό, ενώ η ψευδοεφεδρίνη καλύπτει τη συμφόρηση.

Μπορεί να βοηθήσει σε πονοκέφαλο, επειδή μειώνει τον πόνο και την αίσθηση πίεσης. Μπορεί να βοηθήσει σε μυαλγίες και «σπασμένο σώμα», που συχνά εμφανίζονται σε γριππώδεις συνδρομές. Μπορεί επίσης να μειώσει τον πυρετό, αν και ο πυρετός είναι αμυντική αντίδραση του οργανισμού και δεν χρειάζεται πάντα επιθετική καταστολή όταν είναι χαμηλός και καλά ανεκτός.

Στη ρινική συμφόρηση, το όφελος προέρχεται κυρίως από την ψευδοεφεδρίνη. Όταν η μύτη είναι έντονα βουλωμένη, η βελτίωση της ρινικής αναπνοής μπορεί να βοηθήσει τον ύπνο, την κατάποση, την αίσθηση πίεσης στο πρόσωπο και την καθημερινή λειτουργικότητα. Όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να χρησιμοποιείται σε κάθε ρινική καταρροή.

Δεν είναι φάρμακο για κάθε μορφή βήχα. Αν ο βήχας είναι το κυρίαρχο σύμπτωμα, ιδιαίτερα αν είναι παραγωγικός, επίμονος, συνοδεύεται από δύσπνοια ή πόνο στο στήθος, χρειάζεται διαφορετική αξιολόγηση. Επίσης, αν υπάρχει πυώδης απόχρεμψη, υψηλός πυρετός ή επιδείνωση, η απλή συμπτωματική κάλυψη δεν αρκεί.

Η σωστή χρήση είναι επομένως επιλεκτική: όταν το φάρμακο ταιριάζει στο σύνολο των συμπτωμάτων, μπορεί να ανακουφίσει. Όταν χρησιμοποιείται χωρίς ένδειξη, αυξάνει άσκοπα την έκθεση σε δραστικές ουσίες.

4Πώς το παίρνω σωστά

Σύντομη απάντηση: Λαμβάνεται από το στόμα, με νερό, για μικρό χρονικό διάστημα και μόνο όταν υπάρχουν τα κατάλληλα συμπτώματα.

Η σωστή λήψη ξεκινά από τον έλεγχο του κουτιού και του φύλλου οδηγιών. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στα συνδυαστικά σκευάσματα, επειδή ο ασθενής συχνά θυμάται μόνο την εμπορική ονομασία και όχι τις δραστικές ουσίες. Πριν πάρετε Nurofen Cold & Flu, ελέγξτε αν έχετε ήδη πάρει ιβουπροφαίνη, άλλο ΜΣΑΦ, άλλο αποσυμφορητικό ή άλλο προϊόν για κρυολόγημα.

Η λήψη με νερό είναι η συνήθης οδηγία. Επειδή περιέχει ιβουπροφαίνη, συχνά είναι πρακτικά προτιμότερο να λαμβάνεται μετά από λίγο φαγητό ή τουλάχιστον όχι με τελείως άδειο στομάχι, ειδικά σε άτομα με γαστρική ευαισθησία. Αυτό δεν καταργεί τον κίνδυνο γαστρεντερικής ενόχλησης, αλλά μπορεί να μειώσει τον ερεθισμό.

Δεν πρέπει να λαμβάνεται προληπτικά. Δεν έχει νόημα να πάρετε Nurofen Cold & Flu «για να μη χειροτερέψει η ίωση». Το φάρμακο δεν προλαμβάνει την εξέλιξη της λοίμωξης. Έχει νόημα όταν τα συμπτώματα είναι ήδη ενοχλητικά και η βραχυχρόνια ανακούφιση θα βοηθήσει στην καθημερινότητα.

Αποφύγετε τη βραδινή λήψη αν παρατηρείτε αϋπνία ή νευρικότητα. Η ψευδοεφεδρίνη μπορεί να προκαλέσει διέγερση σε ορισμένα άτομα. Αν μετά τη λήψη νιώθετε ταχυκαρδία, έντονη ανησυχία, αϋπνία ή αύξηση της πίεσης, η συνέχιση χωρίς συμβουλή δεν είναι σωστή.

Η ενυδάτωση είναι επίσης σημαντική. Πυρετός, μειωμένη πρόσληψη υγρών, εφίδρωση ή γαστρεντερικά συμπτώματα μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο νεφρικής επιβάρυνσης με τα ΜΣΑΦ. Αν είστε αφυδατωμένος, η λήψη ιβουπροφαίνης χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

5Δοσολογία και μέγιστη διάρκεια

Σύντομη απάντηση: Σύμφωνα με την ΠΧΠ, για ενήλικες, ηλικιωμένους και παιδιά άνω των 12 ετών η δόση είναι 1 ή 2 δισκία έως 3 φορές την ημέρα, με τουλάχιστον 4 ώρες μεταξύ των δόσεων και μέγιστο 6 δισκία το 24ωρο.

Η δοσολογία δεν πρέπει να προσαρμόζεται με τη λογική «όσο περισσότερο, τόσο καλύτερα». Η ιβουπροφαίνη και η ψευδοεφεδρίνη έχουν όρια ασφαλείας. Η υπέρβαση της δόσης αυξάνει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών χωρίς να εξασφαλίζει ταχύτερη ανάρρωση από την ίωση.

Το προϊόν προορίζεται για βραχυχρόνια χρήση μόνο. Σύμφωνα με την ΠΧΠ, ο ασθενής πρέπει να συμβουλευτεί γιατρό αν τα συμπτώματα επιμένουν ή επιδεινώνονται ή αν χρειάζεται χρήση πάνω από 3–5 ημέρες. Στην καθημερινή πρακτική, αν υπάρχει ανάγκη για συνεχόμενη λήψη μετά τις πρώτες ημέρες, πρέπει να επανεκτιμηθεί η αιτία των συμπτωμάτων.

Το μέγιστο των 6 δισκίων ανά 24ωρο αφορά το συγκεκριμένο προϊόν. Όμως ο ασθενής πρέπει να σκέφτεται και τη συνολική έκθεση σε ιβουπροφαίνη από άλλες πηγές. Αν πάρετε Nurofen Cold & Flu και επιπλέον άλλο Nurofen, Brufen, Algofren ή άλλο σκεύασμα με ιβουπροφαίνη, πρακτικά μπορεί να πάρετε διπλή δόση ΜΣΑΦ χωρίς να το καταλάβετε.

Αν έχετε νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία, η χρήση χρειάζεται ειδική προσοχή. Η ΠΧΠ αναφέρει ότι σε σοβαρή νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια το προϊόν δεν πρέπει να χρησιμοποιείται. Ακόμη και σε ηπιότερη δυσλειτουργία, η απόφαση πρέπει να εξατομικεύεται.

6Τι να αποφύγετε

Σύντομη απάντηση: Αποφύγετε τη διπλή λήψη ιβουπροφαίνης, τον συνδυασμό με άλλα ΜΣΑΦ και την ταυτόχρονη χρήση άλλων αποσυμφορητικών χωρίς έλεγχο δραστικών ουσιών.

Το πιο συχνό λάθος είναι ότι ο ασθενής παίρνει πολλά προϊόντα για κρυολόγημα, επειδή θεωρεί ότι έχουν διαφορετικό σκοπό. Για παράδειγμα, μπορεί να πάρει Nurofen Cold & Flu για το μπούκωμα, ένα άλλο παυσίπονο για τον πονοκέφαλο και ένα ακόμη «cold & flu» το βράδυ. Αν δεν διαβάσει τις δραστικές ουσίες, μπορεί να διπλασιάσει ιβουπροφαίνη, παρακεταμόλη, ψευδοεφεδρίνη ή αντιισταμινικά.

Η ταυτόχρονη λήψη με άλλα ΜΣΑΦ πρέπει να αποφεύγεται. Αυτό περιλαμβάνει φάρμακα όπως ιβουπροφαίνη, ναπροξένη, δικλοφενάκη και άλλα αντιφλεγμονώδη. Ο συνδυασμός αυξάνει τον κίνδυνο γαστρεντερικής αιμορραγίας, νεφρικής επιβάρυνσης και καρδιαγγειακών ανεπιθύμητων ενεργειών.

Προσοχή χρειάζεται και με αποσυμφορητικά από το στόμα. Αν ένα δεύτερο προϊόν περιέχει ψευδοεφεδρίνη, φαινυλεφρίνη ή άλλη συμπαθητικομιμητική ουσία, μπορεί να αυξηθεί ο κίνδυνος υπέρτασης, ταχυκαρδίας, νευρικότητας και αϋπνίας.

7Πότε δεν πρέπει να χρησιμοποιείται

Σύντομη απάντηση: Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε αρκετές καταστάσεις, όπως υπερευαισθησία σε ιβουπροφαίνη/ΜΣΑΦ ή ψευδοεφεδρίνη, ενεργό ή υποτροπιάζον πεπτικό έλκος, σοβαρή καρδιοπάθεια, σοβαρή υπέρταση, βαριά νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια, εγκυμοσύνη και ηλικία κάτω των 12 ετών.

Οι αντενδείξεις του προϊόντος δεν είναι τυπικές λεπτομέρειες. Είναι ουσιαστικοί κανόνες ασφάλειας. Η ιβουπροφαίνη μπορεί να προκαλέσει προβλήματα σε άτομα με ιστορικό αλλεργικής αντίδρασης σε ΜΣΑΦ, άσθμα που επιδεινώνεται με ασπιρίνη ή αντιφλεγμονώδη, ενεργό γαστρικό έλκος ή προηγούμενη γαστρεντερική αιμορραγία.

Η ψευδοεφεδρίνη από την άλλη πλευρά απαιτεί προσοχή σε καρδιαγγειακά προβλήματα. Η ΠΧΠ αναφέρει αντενδείξεις όπως σοβαρή υπέρταση, σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια, ισχαιμική καρδιοπάθεια, αρρυθμία, ταχυκαρδία και αποφρακτική αγγειοπάθεια. Σε τέτοιες περιπτώσεις, το αποσυμφορητικό δεν είναι «αθώο».

Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μαζί με άλλα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη ή ακετυλοσαλικυλικό οξύ όταν αυτό αυξάνει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε ασθενείς που λαμβάνουν αντιπηκτικά, αντιαιμοπεταλιακά ή κορτικοστεροειδή.

Η εγκυμοσύνη είναι επίσης σημαντική αντένδειξη σύμφωνα με την ΠΧΠ. Γενικότερα, τα ΜΣΑΦ έχουν περιορισμούς στην κύηση, και η ψευδοεφεδρίνη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται χωρίς σαφή ιατρική καθοδήγηση. Σε εγκυμοσύνη ή πιθανή εγκυμοσύνη, η απόφαση δεν πρέπει να λαμβάνεται από τον ασθενή μόνος του.

Το προϊόν δεν ενδείκνυται σε παιδιά κάτω των 12 ετών. Στα παιδιά, η δόση και η επιλογή φαρμάκου πρέπει να βασίζονται σε ηλικία, βάρος, κλινική εικόνα και παιδιατρική οδηγία.

8Προσοχή σε ειδικές ομάδες

Σύντομη απάντηση: Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται ηλικιωμένοι, άτομα με υπέρταση ή καρδιοπάθεια, νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία, ιστορικό έλκους, άσθμα, εγκυμοσύνη, θηλασμός και ασθενείς με πολυφαρμακία.

Οι ηλικιωμένοι έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα ανεπιθύμητων ενεργειών από τα ΜΣΑΦ, ιδίως γαστρεντερική αιμορραγία και νεφρική επιβάρυνση. Επιπλέον, συχνά λαμβάνουν αντιυπερτασικά, διουρητικά, αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά. Έτσι, το ίδιο φάρμακο που σε έναν νεότερο ασθενή μπορεί να είναι καλά ανεκτό, σε έναν ηλικιωμένο μπορεί να δημιουργήσει σημαντικό πρόβλημα.

Άτομα με υπέρταση ή καρδιοπάθεια πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά λόγω της ψευδοεφεδρίνης αλλά και της ιβουπροφαίνης. Η ψευδοεφεδρίνη μπορεί να αυξήσει πίεση και σφυγμούς, ενώ τα ΜΣΑΦ μπορεί να επηρεάσουν την κατακράτηση υγρών, την αρτηριακή πίεση και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο σε προδιατεθειμένα άτομα.

Ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία ή αφυδάτωση πρέπει να αποφεύγουν την άσκοπη λήψη ΜΣΑΦ. Σε πυρετό, μειωμένη πρόσληψη υγρών, εμετούς ή διάρροια, η νεφρική αιμάτωση μπορεί να είναι πιο ευάλωτη. Η ιβουπροφαίνη σε αυτό το πλαίσιο χρειάζεται προσοχή.

Σε άσθμα ή αλλεργικό ιστορικό, η χρήση ΜΣΑΦ μπορεί να προκαλέσει βρογχόσπασμο σε ευαίσθητα άτομα. Αν κάποιος έχει εμφανίσει δύσπνοια, ρινίτιδα, κνίδωση, αγγειοοίδημα ή αλλεργική αντίδραση μετά από ασπιρίνη ή άλλο αντιφλεγμονώδες, δεν πρέπει να το αντιμετωπίζει ως απλό κρυολογηματικό φάρμακο.

9Αλληλεπιδράσεις

Σύντομη απάντηση: Οι σημαντικές αλληλεπιδράσεις αφορούν κυρίως άλλα ΜΣΑΦ, ασπιρίνη, αντιπηκτικά, αντιαιμοπεταλιακά, κορτικοστεροειδή, αντιυπερτασικά, διουρητικά, ΜΑΟΙ και άλλα συμπαθητικομιμητικά.

Η ιβουπροφαίνη μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο γαστρεντερικής αιμορραγίας όταν συνδυάζεται με φάρμακα που επηρεάζουν την πήξη ή τον γαστρικό βλεννογόνο. Αυτό αφορά αντιπηκτικά, αντιαιμοπεταλιακά, κορτικοστεροειδή και ορισμένα αντικαταθλιπτικά που σχετίζονται με αυξημένο αιμορραγικό κίνδυνο.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ο συνδυασμός με χαμηλή δόση ασπιρίνης. Η ιβουπροφαίνη μπορεί να επηρεάσει την αντιαιμοπεταλιακή δράση της ασπιρίνης όταν λαμβάνονται με ακατάλληλο τρόπο. Ασθενείς που παίρνουν ασπιρίνη για καρδιολογική πρόληψη δεν πρέπει να προσθέτουν ΜΣΑΦ χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Τα αντιυπερτασικά και τα διουρητικά είναι επίσης σημαντικά. Τα ΜΣΑΦ μπορεί να μειώσουν την αποτελεσματικότητα ορισμένων αντιυπερτασικών και να αυξήσουν τον κίνδυνο νεφρικής δυσλειτουργίας, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει αφυδάτωση. Αυτό είναι συχνό σενάριο σε ηλικιωμένους ή σε άτομα με πυρετό που πίνουν λίγα υγρά.

Η ψευδοεφεδρίνη μπορεί να αλληλεπιδράσει με φάρμακα που αυξάνουν τη συμπαθητική δραστηριότητα ή επηρεάζουν την αρτηριακή πίεση. Οι αναστολείς ΜΑΟ αποτελούν σημαντική αντένδειξη, όπως και η χρήση εντός 14 ημερών από τη διακοπή τους. Προσοχή χρειάζεται επίσης με άλλα αποσυμφορητικά, διεγερτικά ή φάρμακα που μπορεί να αυξήσουν πίεση και σφυγμούς.

Ο πρακτικός κανόνας είναι απλός: αν παίρνετε μόνιμα φάρμακα, ειδικά για καρδιά, πίεση, πήξη, νεφρά ή ψυχιατρικές ενδείξεις, μη θεωρείτε το Nurofen Cold & Flu «απλό φάρμακο φαρμακείου» χωρίς πιθανές αλληλεπιδράσεις.

10Παρενέργειες

Σύντομη απάντηση: Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες αφορούν το στομάχι, την πίεση, τους σφυγμούς, τον ύπνο και τη νευρικότητα, ενώ σπάνια μπορεί να εμφανιστούν σοβαρές αντιδράσεις.

Από την ιβουπροφαίνη, οι πιο γνωστές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι η γαστρική ενόχληση, η καούρα, η ναυτία, ο πόνος στο στομάχι και σε πιο σοβαρές περιπτώσεις η γαστρεντερική αιμορραγία ή διάτρηση. Ο κίνδυνος αυξάνεται με τη δόση, τη διάρκεια, την ηλικία και το ιστορικό έλκους.

Από την ψευδοεφεδρίνη, πιο συχνά προβλήματα είναι η αϋπνία, η νευρικότητα, το αίσθημα παλμών, η ταχυκαρδία και η αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Σε ευαίσθητα άτομα μπορεί να εμφανιστεί έντονη διέγερση, ανησυχία ή διαταραχή ύπνου. Αν συμβεί αυτό, η συνέχιση δεν είναι σωστή χωρίς συμβουλή.

Σπάνια αλλά σοβαρά σημεία που απαιτούν διακοπή και ιατρική εκτίμηση είναι μαύρα κόπρανα, αίμα στον εμετό, έντονος κοιλιακός πόνος, αιφνίδια δύσπνοια, οίδημα σε πρόσωπο ή χείλη, εξάνθημα με φυσαλίδες, έντονη αλλεργική αντίδραση ή ξαφνική διαταραχή όρασης.

Η ΠΧΠ αναφέρει επίσης σπάνιες σοβαρές δερματικές αντιδράσεις με ΜΣΑΦ και προϊόντα που περιέχουν ιβουπροφαίνη/ψευδοεφεδρίνη. Κάθε νέο έντονο εξάνθημα, βλάβη σε βλεννογόνους, πυρετός μαζί με δερματικές βλάβες ή γενικευμένη επιδείνωση πρέπει να αξιολογείται άμεσα.

Οι παρενέργειες δεν σημαίνουν ότι το φάρμακο είναι «επικίνδυνο για όλους». Σημαίνουν ότι πρέπει να χρησιμοποιείται σωστά: κατάλληλος ασθενής, σωστή δόση, μικρή διάρκεια και αποφυγή άσκοπων συνδυασμών.

11Στομάχι, νεφρά και πίεση

Σύντομη απάντηση: Τα τρία κύρια σημεία ασφάλειας είναι το στομάχι λόγω ιβουπροφαίνης, τα νεφρά λόγω ΜΣΑΦ/αφυδάτωσης και η πίεση λόγω ψευδοεφεδρίνης και ΜΣΑΦ.

Στο στομάχι, η ιβουπροφαίνη μπορεί να ερεθίσει τον γαστρικό βλεννογόνο και να αυξήσει τον κίνδυνο έλκους ή αιμορραγίας, ειδικά σε άτομα με προηγούμενο ιστορικό. Αν ο ασθενής έχει ιστορικό γαστρορραγίας, ενεργό έλκος ή λαμβάνει αντιπηκτικά, η χρήση χωρίς ιατρική οδηγία δεν είναι ασφαλής επιλογή.

Στα νεφρά, τα ΜΣΑΦ μπορεί να μειώσουν την ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί επαρκή νεφρική αιμάτωση σε καταστάσεις πίεσης, όπως αφυδάτωση, πυρετός, διουρητικά ή προϋπάρχουσα νεφρική νόσος. Αυτός είναι ο λόγος που σε ίωση με πυρετό, μειωμένα υγρά ή ηλικιωμένο ασθενή χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή.

Στην πίεση και την καρδιά, η ψευδοεφεδρίνη μπορεί να αυξήσει τη συμπαθητική δραστηριότητα. Ο ασθενής μπορεί να νιώσει παλμούς, νευρικότητα ή αύξηση πίεσης. Παράλληλα, τα ΜΣΑΦ μπορεί να σχετίζονται με κατακράτηση υγρών και αύξηση πίεσης σε ορισμένα άτομα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ασθενής θα παρουσιάσει πρόβλημα. Σημαίνει όμως ότι ο ασθενής με υπέρταση, στεφανιαία νόσο, καρδιακή ανεπάρκεια, χρόνια νεφρική νόσο ή ιστορικό γαστρεντερικής αιμορραγίας πρέπει να επιλέγει φάρμακο με μεγαλύτερη προσοχή.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, συχνά είναι καλύτερη μια πιο απλή προσέγγιση: ξεχωριστό αντιπυρετικό, ρινικές πλύσεις, τοπική και όχι συστηματική αποσυμφόρηση όπου επιτρέπεται, και ιατρική καθοδήγηση αν τα συμπτώματα είναι έντονα.

12Κρυολόγημα, γρίπη, COVID ή RSV

Σύντομη απάντηση: Το Nurofen Cold & Flu ανακουφίζει συμπτώματα, αλλά δεν ξεχωρίζει αν η αιτία είναι κοινό κρυολόγημα, γρίπη, COVID-19 ή RSV.

Πολλά αναπνευστικά νοσήματα μοιάζουν μεταξύ τους στην αρχή. Πυρετός, πονόλαιμος, καταρροή, μπούκωμα, πονοκέφαλος και μυαλγίες μπορεί να εμφανιστούν σε απλό κρυολόγημα, γρίπη, COVID-19 ή RSV. Το φάρμακο μπορεί να μειώσει την ενόχληση, αλλά δεν λέει τίποτα για το ποιος ιός ευθύνεται.

Αυτό έχει σημασία κυρίως σε ευάλωτους ασθενείς. Η γρίπη μπορεί να χρειάζεται ειδική αντιμετώπιση σε ομάδες υψηλού κινδύνου, ενώ ο COVID-19 έχει ξεχωριστές οδηγίες ανάλογα με την ηλικία, τα νοσήματα και τη βαρύτητα. Ο RSV μπορεί να είναι σημαντικός σε βρέφη, ηλικιωμένους και άτομα με χρόνια αναπνευστικά ή καρδιακά νοσήματα.

Αν υπάρχει έντονη κακουχία, υψηλός πυρετός, δύσπνοια, πόνος στο στήθος ή επιδείνωση, δεν αρκεί να καλύπτεται ο πυρετός με φάρμακο. Χρειάζεται να αξιολογηθεί η αιτία. Ένας ταχύς έλεγχος για γρίπη, COVID ή RSV μπορεί να βοηθήσει στη σωστή διαχείριση όταν υπάρχει ένδειξη.

Υπάρχει ξεχωριστός οδηγός για RSV και γρίπη, όπου εξηγούνται οι διαφορές και τα κοινά σημεία. Για τον ασθενή, το πρακτικό συμπέρασμα είναι ότι η συμπτωματική ανακούφιση δεν πρέπει να καθυστερεί την αξιολόγηση όταν η εικόνα δεν είναι απλή.

13Πότε χρειάζεται ιατρική εκτίμηση

Σύντομη απάντηση: Ιατρική εκτίμηση χρειάζεται όταν υπάρχει δύσπνοια, πόνος στο στήθος, επίμονος ή υψηλός πυρετός, έντονη κακουχία, αφυδάτωση, νευρολογικά συμπτώματα ή επιδείνωση μετά από αρχική βελτίωση.

Η χρήση Nurofen Cold & Flu έχει νόημα σε ήπια έως μέτρια συμπτώματα. Όταν όμως η εικόνα ξεφεύγει από το απλό κρυολόγημα, το φάρμακο δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να «σκεπάσει» τα σημεία. Πυρετός που επιμένει, πόνος στο στήθος, δύσπνοια ή έντονη αδυναμία μπορεί να δείχνουν επιπλοκή ή διαφορετική διάγνωση.

Επικοινωνήστε με γιατρό αν ο πυρετός διαρκεί πάνω από 48–72 ώρες, αν επιστρέφει μετά από παροδική βελτίωση ή αν συνοδεύεται από ρίγος, έντονη καταβολή ή σύγχυση. Σε ηλικιωμένους, η σύγχυση ή η ξαφνική αδυναμία μπορεί να είναι πιο σημαντική από τον ίδιο τον πυρετό.

Σημάδια γαστρεντερικής αιμορραγίας, όπως μαύρα κόπρανα, αιματέμεση ή έντονος πόνος στο στομάχι, απαιτούν άμεση διακοπή και ιατρική αξιολόγηση. Το ίδιο ισχύει για αλλεργική αντίδραση με δύσπνοια, οίδημα προσώπου ή γενικευμένο εξάνθημα.

Αν έχετε χρόνια νοσήματα ή λαμβάνετε πολλά φάρμακα, μη βασίζεστε στην παράταση της συμπτωματικής αγωγής. Μία απλή ιατρική εκτίμηση μπορεί να ξεχωρίσει αν πρόκειται για αυτοπεριοριζόμενη ίωση ή για κατάσταση που χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση.

14Πώς να επιλέξετε σωστά αγωγή

Σύντομη απάντηση: Η σωστή επιλογή ξεκινά από τα συμπτώματα: άλλο χρειάζεται μόνο για πυρετό, άλλο για μπούκωμα και άλλο όταν υπάρχουν πολλά συμπτώματα μαζί.

Η πιο ασφαλής προσέγγιση είναι η στοχευμένη αγωγή. Αν υπάρχει μόνο πόνος ή πυρετός, δεν χρειάζεται απαραίτητα αποσυμφορητικό. Αν υπάρχει μόνο μπούκωμα, δεν χρειάζεται απαραίτητα ΜΣΑΦ. Αν υπάρχει βήχας, δεν καλύπτεται πάντα από ένα φάρμακο για πόνο και ρινική συμφόρηση.

Τα συνδυαστικά φάρμακα είναι πρακτικά όταν ο ασθενής έχει πραγματικά συνδυασμό συμπτωμάτων. Το πρόβλημα αρχίζει όταν χρησιμοποιούνται από συνήθεια ή επειδή θεωρούνται «πιο δυνατά». Περισσότερες δραστικές ουσίες σημαίνουν περισσότερα πιθανά σημεία προσοχής.

Για έναν υγιή ενήλικα χωρίς ιστορικό, χωρίς υπέρταση και χωρίς άλλα φάρμακα, η βραχυχρόνια χρήση μπορεί να είναι κατάλληλη όταν τα συμπτώματα ταιριάζουν. Για έναν ηλικιωμένο με πίεση, νεφρική δυσλειτουργία και αντιπηκτική αγωγή, η ίδια επιλογή μπορεί να είναι ακατάλληλη.

Πριν πάρετε οποιοδήποτε «cold & flu», διαβάστε τη σύνθεση. Ρωτήστε: περιέχει παρακεταμόλη; περιέχει ιβουπροφαίνη; περιέχει ψευδοεφεδρίνη; περιέχει αντιισταμινικό; μπορεί να προκαλέσει υπνηλία ή αντίθετα αϋπνία; επηρεάζει την πίεση; Αυτές οι ερωτήσεις είναι πιο χρήσιμες από το να επιλέγετε με βάση μόνο την εμπορική ονομασία.

15Nurofen Cold & Flu ή παρακεταμόλη

Σύντομη απάντηση: Η παρακεταμόλη καλύπτει πόνο και πυρετό χωρίς αντιφλεγμονώδη δράση, ενώ το Nurofen Cold & Flu συνδυάζει ιβουπροφαίνη με αποσυμφορητικό για πιο συγκεκριμένο προφίλ συμπτωμάτων.

Η παρακεταμόλη χρησιμοποιείται συχνά για πόνο και πυρετό. Δεν είναι ΜΣΑΦ και συνήθως δεν έχει τους ίδιους γαστρεντερικούς και νεφρικούς κινδύνους με την ιβουπροφαίνη, αλλά έχει δικό της σημαντικό κίνδυνο: την υπερδοσολογία, ιδιαίτερα για το ήπαρ. Πολλά σκευάσματα για κρυολόγημα περιέχουν παρακεταμόλη, και ο ασθενής μπορεί να τη διπλασιάσει χωρίς να το καταλάβει.

Το Nurofen Cold & Flu περιέχει ιβουπροφαίνη, άρα έχει αντιφλεγμονώδη δράση, αλλά και προφυλάξεις των ΜΣΑΦ. Επίσης περιέχει ψευδοεφεδρίνη, άρα έχει αποσυμφορητική δράση αλλά μπορεί να επηρεάσει πίεση, σφυγμούς και ύπνο.

Δεν υπάρχει μία επιλογή που είναι καλύτερη για όλους. Σε ασθενή με γαστρικό ιστορικό, νεφρική νόσο ή αντιπηκτική αγωγή, η ιβουπροφαίνη μπορεί να μην είναι καλή επιλογή. Σε ασθενή με υπέρταση ή καρδιοπάθεια, η ψευδοεφεδρίνη μπορεί να είναι πρόβλημα. Σε ασθενή με ηπατική νόσο ή χρόνια χρήση αλκοόλ, η παρακεταμόλη χρειάζεται προσοχή.

Για αυτό η σωστή ερώτηση δεν είναι «ποιο είναι πιο δυνατό;», αλλά «ποιο ταιριάζει στο σύμπτωμά μου και στο ιστορικό μου;». Η απάντηση μπορεί να είναι διαφορετική από ασθενή σε ασθενή.

16Παιδιά και γονείς

Σύντομη απάντηση: Το Nurofen Cold & Flu δεν ενδείκνυται σε παιδιά κάτω των 12 ετών και στα παιδιά πρέπει να αποφεύγονται οι πρόχειροι συνδυασμοί πολλών δραστικών ουσιών.

Στα παιδιά, η θεραπεία της ίωσης πρέπει να είναι απλή, σαφής και βασισμένη σε ηλικία και βάρος. Τα συνδυαστικά προϊόντα ενηλίκων δεν πρέπει να δίνονται σε παιδιά επειδή «έπιασαν στον γονιό». Το παιδί έχει διαφορετική δοσολογία, διαφορετική ευαισθησία και διαφορετικό προφίλ κινδύνου.

Το μεγαλύτερο λάθος στους γονείς είναι οι διπλές δραστικές. Ένα παιδί μπορεί να πάρει αντιπυρετικό σιρόπι και μετά ένα συνδυαστικό προϊόν που περιέχει παρόμοια ή επιπλέον δραστική ουσία. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο υπερδοσολογίας. Για αυτό είναι απαραίτητο να σημειώνεται τι πήρε το παιδί, σε ποια ώρα και σε ποια δόση.

Σε βρέφη και μικρά παιδιά, η ιατρική εκτίμηση προηγείται όταν υπάρχει υψηλός ή επίμονος πυρετός, λήθαργος, ταχύπνοια, κακή πρόσληψη υγρών, μειωμένη διούρηση, εξάνθημα ή κακή γενική εικόνα. Δεν πρέπει να καλύπτονται τα συμπτώματα με φάρμακα χωρίς να εκτιμηθεί η κατάσταση.

Οι ρινικές πλύσεις με φυσιολογικό ορό, η ενυδάτωση, η ξεκούραση και η σωστή παρακολούθηση συχνά είναι πιο σημαντικές από τα πολλά φάρμακα. Όταν χρειάζεται αντιπυρετικό, χρησιμοποιείται κατάλληλο παιδιατρικό σκεύασμα και όχι σκεύασμα ενηλίκων.

17Ηλικιωμένοι και χρόνια νοσήματα

Σύντομη απάντηση: Στους ηλικιωμένους και σε ασθενείς με χρόνια νοσήματα, το Nurofen Cold & Flu χρειάζεται πολύ προσεκτική επιλογή λόγω στομάχου, νεφρών, πίεσης, καρδιάς και αλληλεπιδράσεων.

Στην τρίτη ηλικία, μια ίωση μπορεί να απορρυθμίσει υπάρχοντα νοσήματα. Μπορεί να μειωθεί η πρόσληψη υγρών, να αυξηθεί η πίεση, να επιδεινωθεί η νεφρική λειτουργία ή να εμφανιστεί σύγχυση. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο ιός αλλά και η συνολική αντοχή του οργανισμού.

Οι ηλικιωμένοι λαμβάνουν συχνά αντιπηκτικά, αντιαιμοπεταλιακά, αντιυπερτασικά, διουρητικά, φάρμακα για καρδιακή ανεπάρκεια, διαβήτη ή νεφρική νόσο. Κάθε ένα από αυτά μπορεί να αλλάξει τη σχέση οφέλους/κινδύνου του Nurofen Cold & Flu.

Η ψευδοεφεδρίνη μπορεί να ανεβάσει πίεση ή να προκαλέσει σφυγμούς. Η ιβουπροφαίνη μπορεί να ερεθίσει το στομάχι, να επηρεάσει νεφρά ή να αλληλεπιδράσει με αντιπηκτικά. Σε ασθενή με χρόνια νοσήματα, δεν είναι πάντα καλή ιδέα να επιλεγεί συνδυαστικό προϊόν χωρίς συμβουλή.

Συχνά είναι προτιμότερη η απλούστερη και πιο στοχευμένη αγωγή: ένα κατάλληλο αντιπυρετικό, ενυδάτωση, ξεκούραση, φυσιολογικός ορός για τη μύτη και ιατρική επικοινωνία αν υπάρχει επιδείνωση. Σε ηλικιωμένους, η καθυστέρηση της διάγνωσης μπορεί να είναι πιο επικίνδυνη από τα ίδια τα συμπτώματα.

18Συχνά λάθη

Σύντομη απάντηση: Τα συχνότερα λάθη είναι η διπλή λήψη δραστικών ουσιών, η υπέρβαση δόσης, η παράταση χρήσης και η κάλυψη σοβαρών συμπτωμάτων.

Το πρώτο λάθος είναι η λήψη πολλών σκευασμάτων με παρόμοια σύνθεση. Ο ασθενής μπορεί να νομίζει ότι παίρνει διαφορετικά φάρμακα, ενώ στην πραγματικότητα λαμβάνει διπλές δραστικές. Αυτό είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο με ιβουπροφαίνη, παρακεταμόλη και αποσυμφορητικά.

Το δεύτερο λάθος είναι η υπέρβαση δόσης. Όταν ο πονοκέφαλος ή ο πυρετός επιμένει, κάποιοι παίρνουν πιο συχνά δισκία από όσο πρέπει. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών χωρίς να θεραπεύει την αιτία. Αν η ανάγκη για φάρμακο είναι συνεχής, χρειάζεται επανεκτίμηση.

Το τρίτο λάθος είναι η παράταση πέρα από λίγες ημέρες. Τα φάρμακα για κρυολόγημα είναι για βραχυχρόνια χρήση. Αν χρειάζονται για αρκετές ημέρες, πρέπει να αναζητηθεί γιατί τα συμπτώματα επιμένουν. Μπορεί να υπάρχει γρίπη, COVID-19, βακτηριακή επιπλοκή, ιγμορίτιδα, βρογχίτιδα, πνευμονία ή άλλο πρόβλημα.

Το τέταρτο λάθος είναι η λήψη ενώ υπάρχουν αντενδείξεις. Άτομα με σοβαρή υπέρταση, καρδιοπάθεια, γαστρικό έλκος ή νεφρική νόσο δεν πρέπει να βασίζονται σε γενικές οδηγίες. Χρειάζονται εξατομικευμένη επιλογή.

Το πέμπτο λάθος είναι η λήψη αργά το βράδυ, ειδικά σε άτομα που επηρεάζονται από αποσυμφορητικά. Η αϋπνία επιδεινώνει την ανάρρωση και αυξάνει την ταλαιπωρία.

19Εργαστηριακός έλεγχος όταν τα συμπτώματα επιμένουν

Σύντομη απάντηση: Όταν τα συμπτώματα επιμένουν, επιδεινώνονται ή είναι άτυπα, μπορεί να χρειαστεί εργαστηριακός έλεγχος αντί για συνέχιση συμπτωματικής αγωγής.

Η απλή ίωση συνήθως βελτιώνεται σταδιακά. Αν ο πυρετός παραμένει, αν η κακουχία είναι έντονη, αν εμφανίζεται δύσπνοια ή αν υπάρχει επιδείνωση μετά από αρχική βελτίωση, ο στόχος δεν είναι να βρεθεί πιο δυνατό φάρμακο. Ο στόχος είναι να ξεχωρίσουμε αν πρόκειται για απλή ιογενή λοίμωξη ή για επιπλοκή.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, εξετάσεις όπως γενική αίματος, CRP, ΤΚΕ ή έλεγχος για γρίπη/COVID/RSV μπορεί να βοηθήσουν, ανάλογα με την κλινική εικόνα. Η γενική αίματος δεν δίνει πάντα διάγνωση μόνη της, αλλά μπορεί να δείξει στοιχεία φλεγμονής, αναιμίας, λευκοκυττάρωσης ή άλλων ευρημάτων που χρειάζονται αξιολόγηση.

Η CRP μπορεί να βοηθήσει στην εκτίμηση φλεγμονώδους δραστηριότητας, χωρίς όμως να ξεχωρίζει πάντα με βεβαιότητα ιό από βακτήριο. Η ερμηνεία της πρέπει να γίνεται μαζί με συμπτώματα, διάρκεια, φυσική εξέταση και ιστορικό.

Σε ασθενείς που παίρνουν ΜΣΑΦ και έχουν κίνδυνο νεφρικής επιβάρυνσης, μπορεί να χρειαστούν ουρία και κρεατινίνη. Σε ασθενείς με έντονη αφυδάτωση, ηλικιωμένους ή άτομα με χρόνια νοσήματα, ο εργαστηριακός έλεγχος μπορεί να αποτρέψει λάθος συνέχιση φαρμάκων.

Το βασικό είναι ότι το φάρμακο δεν πρέπει να λειτουργεί ως κάλυψη σοβαρής εικόνας. Αν κάτι στην πορεία της ίωσης δεν ταιριάζει, η διάγνωση προηγείται της συνέχισης.

20Συχνές ερωτήσεις

21Τι να θυμάστε

Το Nurofen Cold & Flu είναι χρήσιμο όταν υπάρχουν τα σωστά συμπτώματα: πόνος ή πυρετός μαζί με ρινική συμφόρηση. Δεν είναι αντιβίωση, δεν είναι αντιικό και δεν θεραπεύει την αιτία της ίωσης.

Περιέχει ιβουπροφαίνη και ψευδοεφεδρίνη. Η ιβουπροφαίνη βοηθά σε πόνο, πυρετό και φλεγμονώδη ενόχληση, αλλά θέλει προσοχή σε στομάχι, νεφρά, αιμορραγικό κίνδυνο και καρδιαγγειακό ιστορικό. Η ψευδοεφεδρίνη βοηθά στο μπούκωμα, αλλά μπορεί να επηρεάσει πίεση, σφυγμούς, ύπνο και νευρικότητα.

Μην το συνδυάζετε με άλλα ΜΣΑΦ ή άλλα «cold & flu» χωρίς έλεγχο δραστικών ουσιών. Το πιο συχνό λάθος είναι η διπλή λήψη φαρμάκων που περιέχουν παρόμοιες ουσίες.

Δεν ενδείκνυται σε παιδιά κάτω των 12 ετών και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε ηλικιωμένους, εγκυμοσύνη, υπέρταση, καρδιοπάθεια, νεφρική νόσο, γαστρικό έλκος, άσθμα ευαίσθητο σε ΜΣΑΦ και πολυφαρμακία.

Αν τα συμπτώματα επιμένουν, επιδεινώνονται ή συνοδεύονται από δύσπνοια, πόνο στο στήθος, υψηλό πυρετό, σύγχυση, αφυδάτωση ή έντονη κακουχία, η σωστή κίνηση είναι ιατρική εκτίμηση και όχι απλή παράταση του φαρμάκου.

22Κλείστε Ραντεβού & Βιβλιογραφία

Βιβλιογραφία

Επιστημονική επιμέλεια άρθρου

Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος

Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος Απόφοιτος Ιατρικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Υπεύθυνος ιατρικής επιμέλειας περιεχομένου

Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας Έσλιν 19, Λαμία 35100

Επικοινωνία με το εργαστήριο

Σταθερό: +30 22310 66841

Κινητό: +30 6972 860905

Κλήση WhatsApp Viber Messenger

Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30