VZV IgM: Εξέταση Αίματος για Πρόσφατη Λοίμωξη από Ανεμευλογιά & Έρπητα Ζωστήρα
← Επιστροφή στους Οδηγούς Εξετάσεων
1Τι είναι η εξέταση VZV IgM
Σύντομη απάντηση: Η VZV IgM είναι εξέταση αίματος που ανιχνεύει αντισώματα IgM έναντι του ιού ανεμευλογιάς–ζωστήρα και χρησιμοποιείται επικουρικά όταν υπάρχει υποψία πρόσφατης ή ενεργής λοίμωξης.
Ο VZV είναι ο ιός που προκαλεί δύο διαφορετικές κλινικές καταστάσεις: την ανεμευλογιά στην πρώτη επαφή και τον έρπητα ζωστήρα όταν ο ιός επανενεργοποιείται αργότερα στη ζωή. Τα αντισώματα IgM θεωρούνται αντισώματα πρώιμης ανοσολογικής αντίδρασης. Σε αρκετές λοιμώξεις εμφανίζονται κοντά στην αρχική φάση της νόσου, πριν εγκατασταθεί η μακροχρόνια IgG ανοσολογική μνήμη.
Στην πράξη όμως η VZV IgM δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απόλυτη εξέταση ενεργής νόσου. Μπορεί να είναι θετική σε πρόσφατη ανεμευλογιά, μπορεί να εμφανιστεί σε ορισμένες περιπτώσεις ζωστήρα, αλλά μπορεί και να είναι αρνητική παρά την ύπαρξη ενεργής βλάβης. Ειδικά στον έρπητα ζωστήρα, η ανοσολογική απάντηση με IgM δεν είναι πάντα έντονη ή σταθερή.
Για αυτό η VZV IgM δεν αντικαθιστά την κλινική εικόνα και δεν αντικαθιστά την PCR από βλάβη όταν υπάρχει ενεργό εξάνθημα. Είναι εξέταση που μπορεί να προσθέσει πληροφορία, αλλά δεν είναι η καλύτερη επιλογή για να επιβεβαιώσει ένα σημερινό εξάνθημα. Για πλήρη ερμηνεία των αντισωμάτων VZV, μπορείτε να δείτε και τον οδηγό VZV IgG-IgM: Τι σημαίνουν τα αντισώματα.
2Τι είναι ο ιός ανεμευλογιάς–ζωστήρα
Σύντομη απάντηση: Ο VZV είναι ερπητοϊός που προκαλεί ανεμευλογιά στην πρώτη λοίμωξη και έρπητα ζωστήρα όταν επανενεργοποιείται αργότερα.
Ο Varicella-Zoster Virus ανήκει στους ερπητοϊούς. Όπως και άλλοι ιοί της ίδιας οικογένειας, έχει την ικανότητα να παραμένει λανθάνων στον οργανισμό μετά την αρχική λοίμωξη. Η πρώτη επαφή με τον VZV προκαλεί συνήθως ανεμευλογιά, δηλαδή πυρετό και χαρακτηριστικό εξάνθημα με φυσαλίδες σε διαφορετικά στάδια εξέλιξης.
Μετά την ανεμευλογιά, ο ιός δεν εξαφανίζεται πλήρως. Παραμένει σε λανθάνουσα κατάσταση στα αισθητικά νευρικά γάγγλια. Χρόνια αργότερα μπορεί να επανενεργοποιηθεί και να εμφανιστεί ως έρπης ζωστήρας. Ο ζωστήρας συνήθως προκαλεί μονόπλευρο πόνο, κάψιμο ή ευαισθησία και στη συνέχεια φυσαλιδώδες εξάνθημα σε κατανομή νεύρου.
Αυτή η ιδιαιτερότητα εξηγεί γιατί η ερμηνεία των αντισωμάτων είναι διαφορετική ανάλογα με το ερώτημα. Η IgG δείχνει ότι ο οργανισμός έχει ξαναδεί τον ιό. Η IgM μπορεί να εμφανιστεί σε πρόσφατη λοίμωξη ή επανενεργοποίηση, αλλά δεν είναι σταθερά θετική σε όλους τους ασθενείς με ζωστήρα. Για την κλινική εικόνα του ζωστήρα μπορείτε να δείτε τον οδηγό Έρπης Ζωστήρας (VZV).
3Τι δείχνει το αποτέλεσμα VZV IgM
Σύντομη απάντηση: Το αποτέλεσμα VZV IgM δείχνει αν ανιχνεύεται IgM ανοσολογική αντίδραση έναντι του VZV, αλλά δεν αποδεικνύει πάντα από μόνο του ενεργή νόσο.
Ένα θετικό VZV IgM μπορεί να ταιριάζει με πρόσφατη ανεμευλογιά ή με επανενεργοποίηση του ιού ως ζωστήρα. Έχει μεγαλύτερη αξία όταν υπάρχει συμβατή κλινική εικόνα, όπως εξάνθημα ανεμευλογιάς, μονόπλευρο φυσαλιδώδες εξάνθημα ζωστήρα ή πρόσφατη έκθεση με συμπτώματα. Όταν όμως το αποτέλεσμα είναι θετικό χωρίς συμπτώματα, χρειάζεται προσοχή για να μη γίνει υπερδιάγνωση.
Ένα αρνητικό VZV IgM δεν αποκλείει ενεργή λοίμωξη. Η εξέταση μπορεί να γίνει πολύ νωρίς, πριν αναπτυχθεί ανιχνεύσιμη IgM. Μπορεί επίσης να είναι αρνητική σε επανενεργοποίηση ζωστήρα, ειδικά όταν η ανοσολογική απάντηση δεν είναι έντονη ή όταν ο ασθενής είναι ανοσοκατεσταλμένος. Για αυτό σε ύποπτη ενεργή βλάβη, η PCR από τη βλάβη είναι πιο χρήσιμη.
Ένα οριακό αποτέλεσμα βρίσκεται κοντά στο cut-off της μεθόδου και χρειάζεται κλινική συσχέτιση. Αν τα συμπτώματα είναι συμβατά, μπορεί να χρειαστεί επανάληψη, σύγκριση με VZV IgG ή μοριακή εξέταση από τη βλάβη. Αν δεν υπάρχουν συμπτώματα, το οριακό αποτέλεσμα δεν πρέπει να οδηγεί σε βιαστικά συμπεράσματα.
4Φυσιολογικές τιμές και όρια VZV IgM
Σύντομη απάντηση: Η VZV IgM αναφέρεται συνήθως ως αρνητική, οριακή ή θετική, με όρια που διαφέρουν ανάλογα με τη μέθοδο και το εργαστήριο.
Η εξέταση μπορεί να δίνεται ως index, AU/mL ή άλλη μονάδα. Κάθε εργαστήριο χρησιμοποιεί συγκεκριμένο cut-off για αρνητικό, οριακό και θετικό αποτέλεσμα. Γι’ αυτό δεν πρέπει να συγκρίνουμε αριθμούς από διαφορετικά εργαστήρια χωρίς τα αντίστοιχα όρια αναφοράς.
Το αρνητικό αποτέλεσμα σημαίνει ότι δεν ανιχνεύονται IgM αντισώματα πάνω από το όριο της μεθόδου. Το θετικό αποτέλεσμα σημαίνει ότι ανιχνεύεται IgM αντίδραση. Το οριακό αποτέλεσμα χρειάζεται προσοχή, γιατί μπορεί να οφείλεται σε χαμηλή αντισωματική απάντηση, σε πρώιμη φάση, σε τεχνικό όριο ή σε μη ειδική αντιδραστικότητα.
| Αποτέλεσμα VZV IgM | Τι σημαίνει εργαστηριακά | Τι δεν αποκλείει | Πρακτική ερμηνεία |
|---|---|---|---|
| Αρνητικό | Δεν ανιχνεύεται IgM πάνω από το όριο | Δεν αποκλείει πρώιμη λοίμωξη ή ζωστήρα | Αν υπάρχει εξάνθημα, προτιμάται PCR από βλάβη |
| Οριακό | Χαμηλή ή αβέβαιη IgM αντίδραση | Δεν επιβεβαιώνει ούτε αποκλείει νόσο | Χρειάζεται κλινική συσχέτιση ή επανέλεγχος |
| Θετικό | Ανιχνεύεται IgM αντίδραση | Δεν αποδεικνύει πάντα ενεργή βλάβη | Υποστηρίζει πρόσφατη/ενεργή λοίμωξη αν ταιριάζει με την εικόνα |
Η αριθμητική τιμή δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως «πόσο σοβαρή» είναι η λοίμωξη. Ένα υψηλότερο IgM δεν σημαίνει απαραίτητα βαρύτερη νόσο, ούτε ένα χαμηλό IgM αποκλείει κλινικά σημαντικό ζωστήρα. Η ερμηνεία πρέπει να γίνεται με βάση το πότε άρχισαν τα συμπτώματα, αν υπάρχει εξάνθημα, αν υπάρχει ανοσοκαταστολή και αν υπάρχει διαθέσιμο δείγμα για PCR.
5Θετικό VZV IgM: τι σημαίνει
Σύντομη απάντηση: Θετικό VZV IgM σημαίνει ότι ανιχνεύθηκε IgM ανοσολογική αντίδραση έναντι του VZV, αλλά χρειάζεται ερμηνεία με βάση τα συμπτώματα.
Σε άτομο με τυπικό εξάνθημα ανεμευλογιάς ή ζωστήρα, ένα θετικό IgM μπορεί να υποστηρίξει ότι υπάρχει πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη από VZV. Έχει μεγαλύτερη σημασία όταν το δείγμα λήφθηκε στη σωστή χρονική φάση και όταν η κλινική εικόνα είναι συμβατή.
Ωστόσο, το θετικό IgM δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απόλυτη απόδειξη ενεργού νόσου χωρίς κλινικά δεδομένα. Μπορεί να υπάρχουν μη ειδικές αντιδράσεις, οριακά αποτελέσματα ή αποτελέσματα που δεν ταιριάζουν με την εικόνα του ασθενούς. Σε άτομο χωρίς εξάνθημα, χωρίς έκθεση και χωρίς συμβατά συμπτώματα, ένα μεμονωμένο θετικό IgM χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση.
Σε ζωστήρα, η διάγνωση είναι συχνά κλινική όταν η εικόνα είναι τυπική. Όταν η εικόνα είναι άτυπη, όταν ο ασθενής είναι ανοσοκατεσταλμένος, όταν υπάρχει πιθανότητα HSV ή όταν το εξάνθημα δεν είναι κλασικό, η PCR από τη βλάβη δίνει πιο άμεση πληροφορία. Το IgM μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά, όχι να αντικαταστήσει την άμεση ανίχνευση.
6Αρνητικό ή οριακό VZV IgM
Σύντομη απάντηση: Αρνητικό VZV IgM δεν αποκλείει ενεργή λοίμωξη, ενώ οριακό αποτέλεσμα χρειάζεται επανεκτίμηση με βάση το ιστορικό και την εικόνα.
Ένα αρνητικό αποτέλεσμα σημαίνει ότι δεν ανιχνεύτηκε IgM πάνω από το όριο της μεθόδου. Αυτό μπορεί να συμβαίνει επειδή δεν υπάρχει πρόσφατη/ενεργή VZV λοίμωξη. Μπορεί όμως να συμβαίνει επειδή η εξέταση έγινε πολύ νωρίς, επειδή ο ζωστήρας δεν προκάλεσε ισχυρή IgM απάντηση ή επειδή ο ασθενής έχει μειωμένη ανοσολογική απάντηση.
Στον έρπητα ζωστήρα, το αρνητικό IgM είναι συχνή παγίδα. Ένας ασθενής μπορεί να έχει τυπικό μονόπλευρο πόνο και φυσαλιδώδες εξάνθημα, αλλά το IgM να είναι αρνητικό. Σε αυτή την περίπτωση, η διάγνωση δεν πρέπει να απορρίπτεται μόνο λόγω της ορολογίας. Η κλινική εικόνα και η PCR έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα.
Το οριακό αποτέλεσμα χρειάζεται προσοχή. Αν υπάρχει ισχυρή κλινική υποψία, μπορεί να γίνει επανάληψη σε κατάλληλο χρόνο ή να προτιμηθεί PCR από βλάβη. Αν δεν υπάρχουν συμπτώματα, το οριακό IgM δεν πρέπει να οδηγήσει μόνο του σε διάγνωση ή θεραπεία.
7Πότε ζητείται η εξέταση VZV IgM
Σύντομη απάντηση: Η VZV IgM ζητείται όταν υπάρχει υποψία πρόσφατης VZV λοίμωξης, αλλά η χρήση της είναι επικουρική και όχι πρώτη επιλογή για ενεργή βλάβη.
Η εξέταση μπορεί να ζητηθεί σε άτομο με ύποπτη ανεμευλογιά, ειδικά όταν η εικόνα δεν είναι κλασική ή όταν χρειάζεται εργαστηριακή υποστήριξη. Μπορεί επίσης να ζητηθεί σε ύποπτο έρπητα ζωστήρα, κυρίως όταν δεν υπάρχει διαθέσιμο δείγμα για PCR ή όταν η εικόνα είναι άτυπη. Ωστόσο, όταν υπάρχουν φυσαλίδες ή κρούστες, η PCR από τη βλάβη είναι πιο άμεση και πιο χρήσιμη.
Η VZV IgM μπορεί να έχει ρόλο σε εγκύους με πιθανή πρόσφατη λοίμωξη, σε ανοσοκατεσταλμένους, σε άτυπα εξανθήματα, σε νευραλγικό πόνο χωρίς καθαρό εξάνθημα ή σε περιπτώσεις όπου πρέπει να διακριθεί VZV από HSV. Ακόμη και τότε, το αποτέλεσμα χρειάζεται προσεκτική συσχέτιση με τα συμπτώματα και τον χρόνο λήψης.
Δεν ζητείται για έλεγχο ανοσίας. Αν το ερώτημα είναι «έχω περάσει ανεμευλογιά;», «έχω ανοσία;» ή «χρειάζομαι εμβολιασμό;», η κατάλληλη εξέταση είναι η VZV IgG, όχι η VZV IgM.
Η εξέταση μπορεί να ενταχθεί σε ευρύτερο έλεγχο λοιμώξεων ή αντισωμάτων. Για πλοήγηση σε εξετάσεις, μπορείτε να δείτε τους Οδηγούς Εξετάσεων και τον Κατάλογο Εξετάσεων.
8VZV IgM και ενεργός λοίμωξη
Σύντομη απάντηση: Η VZV IgM μπορεί να αυξηθεί σε ενεργή ή πρόσφατη λοίμωξη, αλλά δεν εμφανίζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ασθενείς.
Στην πρωτολοίμωξη, δηλαδή στην ανεμευλογιά, η IgM μπορεί να εμφανιστεί μέσα στις πρώτες ημέρες ή εβδομάδες μετά την έναρξη της λοίμωξης. Σε αυτό το πλαίσιο, θετικό IgM μπορεί να υποστηρίζει πρόσφατη νόσο, ειδικά αν υπάρχει συμβατό εξάνθημα και ιστορικό έκθεσης. Παρ’ όλα αυτά, η PCR από βλάβη παραμένει πιο άμεση όταν χρειάζεται εργαστηριακή επιβεβαίωση.
Στον έρπητα ζωστήρα, η κατάσταση είναι πιο σύνθετη. Ο ζωστήρας δεν είναι νέα πρώτη επαφή με τον ιό, αλλά επανενεργοποίηση παλαιού VZV. Επειδή το ανοσοποιητικό έχει ήδη μνήμη από παλαιότερη λοίμωξη ή εμβολιασμό, η IgM απάντηση μπορεί να είναι ασθενής, καθυστερημένη ή μη ανιχνεύσιμη. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που αρνητικό IgM δεν αποκλείει ζωστήρα.
Η VZV IgM μπορεί να είναι πιο χρήσιμη όταν η κλινική εικόνα είναι ασαφής και δεν υπάρχει διαθέσιμο δείγμα από βλάβη. Μπορεί επίσης να ζητηθεί μαζί με VZV IgG για να φανεί αν υπάρχει ανοσολογική μνήμη και πιθανή πρόσφατη αντίδραση. Όμως η ορολογία δεν πρέπει να υποκαθιστά την άμεση εξέταση του εξανθήματος όταν αυτή είναι δυνατή.
9Ενεργός ζωστήρας και PCR από βλάβη
Σύντομη απάντηση: Σε ύποπτο ενεργό ζωστήρα, η πιο χρήσιμη εργαστηριακή επιβεβαίωση είναι συνήθως η PCR από δερματική βλάβη, όχι η VZV IgM.
Ο έρπης ζωστήρας συχνά διαγιγνώσκεται κλινικά όταν υπάρχει τυπική εικόνα: μονόπλευρος πόνος, κάψιμο ή ευαισθησία και στη συνέχεια φυσαλίδες σε δερμοτομική κατανομή. Όμως υπάρχουν περιπτώσεις που η εικόνα δεν είναι καθαρή. Το εξάνθημα μπορεί να είναι ήπιο, να μοιάζει με απλό έρπητα, αλλεργία, δερματίτιδα, βακτηριακή λοίμωξη ή άλλο εξάνθημα.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η PCR από βλάβη έχει μεγάλη αξία. Μπορεί να γίνει από υγρό φυσαλίδας, υλικό από τη βάση της βλάβης ή κρούστα, ανάλογα με το στάδιο. Η εξέταση ανιχνεύει το DNA του ιού και απαντά πιο άμεσα στο ερώτημα αν η συγκεκριμένη βλάβη οφείλεται σε VZV.
Η IgM δεν έχει την ίδια ακρίβεια, επειδή μετρά την αντίδραση του οργανισμού και όχι τον ίδιο τον ιό στη βλάβη. Σε ένα ενεργό εξάνθημα, μια αρνητική IgM μπορεί να παραπλανήσει. Αντίστοιχα, μια θετική IgM χωρίς βλάβη δεν αποδεικνύει από μόνη της ενεργό ζωστήρα.
10VZV IgM και εγκυμοσύνη
Σύντομη απάντηση: Στην εγκυμοσύνη, η VZV IgM δεν ερμηνεύεται μόνη της· μεγαλύτερη σημασία έχει η έκθεση, τα συμπτώματα και το αν υπάρχει ανοσία με VZV IgG.
Η ανεμευλογιά στην εγκυμοσύνη χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Αν μια έγκυος εκτεθεί σε ανεμευλογιά ή ζωστήρα, το πρώτο κρίσιμο ερώτημα είναι αν έχει ανοσία. Αυτό αξιολογείται κυρίως με VZV IgG. Αν η IgG είναι θετική, συνήθως υπάρχει προϋπάρχουσα ανοσία. Αν είναι αρνητική, η έγκυος θεωρείται ευπαθής και χρειάζεται άμεση ιατρική καθοδήγηση.
Η VZV IgM μπορεί να ζητηθεί αν υπάρχουν συμπτώματα ή υποψία πρόσφατης λοίμωξης. Όμως η ερμηνεία της είναι δύσκολη. Ένα θετικό αποτέλεσμα μπορεί να υποστηρίζει πρόσφατη λοίμωξη, αλλά χρειάζεται επιβεβαίωση και κλινική αξιολόγηση. Ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει απόλυτα την πρώιμη φάση.
Αν υπάρχει εξάνθημα, η άμεση εξέταση από βλάβη με PCR είναι συχνά πιο χρήσιμη. Η απόφαση για προφύλαξη, παρακολούθηση ή θεραπεία στην εγκυμοσύνη δεν πρέπει να βασίζεται σε μία μεμονωμένη IgM τιμή. Πρέπει να γίνεται από τον γυναικολόγο ή τον θεράποντα γιατρό με βάση την εβδομάδα κύησης, την έκθεση και τα εργαστηριακά ευρήματα.
11Διαφορά VZV IgM και VZV IgG
Σύντομη απάντηση: Η VZV IgM αφορά πρόσφατη/ενεργή ανοσολογική αντίδραση, ενώ η VZV IgG δείχνει παλαιά έκθεση ή ανοσία.
Η πιο συχνή σύγχυση είναι να χρησιμοποιείται η IgM για ανοσία ή η IgG για ενεργή λοίμωξη. Αυτά είναι διαφορετικά ερωτήματα. Αν κάποιος θέλει να μάθει αν έχει ανοσία επειδή δεν θυμάται αν πέρασε ανεμευλογιά, η σωστή εξέταση είναι VZV IgG. Αν υπάρχει πρόσφατο εξάνθημα και ερώτημα ενεργού VZV, η σωστή προσέγγιση είναι κλινική εκτίμηση και, όπου χρειάζεται, PCR από βλάβη.
Η IgM μπορεί να δώσει υποστηρικτική πληροφορία σε πρόσφατη λοίμωξη, αλλά δεν είναι τόσο σταθερή όσο θα θέλαμε για διάγνωση ζωστήρα. Η IgG παραμένει θετική για χρόνια, συχνά εφ’ όρου ζωής, και δεν δείχνει ενεργότητα του ιού.
| Εξέταση | Τι δείχνει | Κύρια χρήση | Περιορισμός |
|---|---|---|---|
| VZV IgM | Πρόσφατη ή ενεργή ανοσολογική αντίδραση | Επικουρικά σε πρόσφατη λοίμωξη | Δεν αποκλείει ζωστήρα αν είναι αρνητική |
| VZV IgG | Παλαιά έκθεση ή ανοσία | Έλεγχος ανοσίας | Δεν δείχνει ενεργή νόσο |
| VZV PCR | Ιικό DNA από βλάβη | Επιβεβαίωση ενεργού εξανθήματος | Χρειάζεται σωστό δείγμα |
Για πλήρη ανάλυση της ανοσίας μπορείτε να δείτε το άρθρο VZV IgG: Εξέταση Αίματος για Ανοσία.
12Ανοσοκαταστολή και άτυπες μορφές
Σύντομη απάντηση: Σε ανοσοκαταστολή, η VZV IgM μπορεί να είναι λιγότερο αξιόπιστη και η PCR αποκτά μεγαλύτερη σημασία.
Οι ανοσοκατεσταλμένοι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν πιο σοβαρή ή άτυπη VZV λοίμωξη. Το εξάνθημα μπορεί να είναι πιο εκτεταμένο, η νόσος μπορεί να είναι βαρύτερη και ο κίνδυνος επιπλοκών μεγαλύτερος. Ταυτόχρονα, η παραγωγή αντισωμάτων μπορεί να είναι μειωμένη ή καθυστερημένη, άρα η IgM μπορεί να μην αντανακλά σωστά την ενεργή νόσο.
Αυτό αφορά ασθενείς με χημειοθεραπεία, αιματολογικές κακοήθειες, μεταμόσχευση, υψηλές δόσεις κορτικοστεροειδών, βιολογικούς παράγοντες ή άλλες θεραπείες που μειώνουν την άμυνα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κλινική εκτίμηση και η άμεση ανίχνευση του ιού με PCR είναι συχνά πιο σημαντικές από την απλή ορολογία.
Σε ανοσοκαταστολή, η καθυστέρηση της διάγνωσης μπορεί να έχει συνέπειες. Αν υπάρχει ύποπτο εξάνθημα, πόνος σε κατανομή νεύρου, οφθαλμική συμμετοχή, διάχυτες βλάβες ή συστηματικά συμπτώματα, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Η VZV IgM μπορεί να βοηθήσει μόνο ως κομμάτι του ελέγχου και όχι ως τελική απάντηση.
13Περιορισμοί και κλινικές παγίδες της VZV IgM
Σύντομη απάντηση: Η βασική παγίδα είναι να θεωρηθεί η VZV IgM απόλυτη εξέταση ενεργής λοίμωξης, ενώ στην πράξη έχει περιορισμένη αξιοπιστία.
Η πρώτη παγίδα είναι η υπερερμηνεία θετικού αποτελέσματος. Ένα θετικό IgM χωρίς συμβατά συμπτώματα δεν πρέπει να οδηγεί αυτόματα σε διάγνωση ενεργής ανεμευλογιάς ή ζωστήρα. Χρειάζεται ιστορικό, κλινική εικόνα, πιθανή έκθεση και, όπου υπάρχει βλάβη, PCR.
Η δεύτερη παγίδα είναι η ψευδής καθησύχαση από αρνητικό αποτέλεσμα. Η IgM μπορεί να είναι αρνητική σε πρώιμη φάση, σε ζωστήρα ή σε ανοσοκαταστολή. Αν ο πόνος και το εξάνθημα είναι τυπικά, η αρνητική IgM δεν πρέπει να ακυρώνει τη διάγνωση.
Η τρίτη παγίδα είναι η σύγχυση με την IgG. Η IgG απαντά αν υπάρχει ανοσία. Η IgM απαντά αν υπάρχει πρόσφατη ανοσολογική αντίδραση, αλλά με περιορισμούς. Όταν το ερώτημα είναι προληπτικός έλεγχος ανοσίας πριν από εγκυμοσύνη, εργασία σε χώρο υγείας ή ανοσοκαταστολή, ζητείται κυρίως VZV IgG.
Η τέταρτη παγίδα είναι η καθυστερημένη λήψη δείγματος από βλάβη. Σε ενεργό εξάνθημα, το ιδανικό είναι να ληφθεί υλικό όσο οι βλάβες είναι πρόσφατες. Αν περιμένει κανείς μόνο την ορολογία και οι βλάβες κλείσουν, μπορεί να χαθεί το καλύτερο διαγνωστικό παράθυρο για PCR.
14Πώς γίνεται η αιμοληψία και χρειάζεται προετοιμασία;
Σύντομη απάντηση: Η VZV IgM γίνεται με απλή αιμοληψία και συνήθως δεν χρειάζεται νηστεία ή ειδική προετοιμασία.
Η εξέταση γίνεται σε δείγμα φλεβικού αίματος. Η διαδικασία είναι σύντομη και αντίστοιχη με τις περισσότερες εξετάσεις αίματος. Μετά τη λήψη μπορεί να υπάρχει μικρή ενόχληση ή μικρό αιμάτωμα στο σημείο, που συνήθως υποχωρεί γρήγορα.
Δεν απαιτείται νηστεία για τη VZV IgM. Αν όμως την ίδια ημέρα έχουν ζητηθεί και άλλες εξετάσεις, όπως γλυκόζη, λιπίδια ή βιοχημικός έλεγχος, μπορεί να υπάρχουν διαφορετικές οδηγίες. Η ώρα της λήψης δεν έχει την ίδια σημασία που έχει σε ορμονικές εξετάσεις.
Πριν την αιμοληψία είναι σημαντικό να αναφερθεί αν υπάρχουν συμπτώματα, πότε ξεκίνησαν, αν υπάρχει εξάνθημα, αν υπάρχει εγκυμοσύνη, ανοσοκαταστολή, πρόσφατη έκθεση σε ανεμευλογιά/ζωστήρα ή προηγούμενος εμβολιασμός. Αυτές οι πληροφορίες βοηθούν να αποφασιστεί αν χρειάζεται μόνο ορολογία ή αν πρέπει να γίνει PCR από βλάβη.
15Συχνές ερωτήσεις για VZV IgM
Τι δείχνει το VZV IgM;
Θετικό VZV IgM σημαίνει σίγουρα ζωστήρα;
Αρνητικό VZV IgM αποκλείει ζωστήρα;
Ποια εξέταση είναι καλύτερη για ενεργό εξάνθημα;
Χρειάζεται νηστεία για την εξέταση;
Τι διαφορά έχει από τη VZV IgG;
Μπορεί να είναι ψευδώς θετικό;
Πότε πρέπει να επαναληφθεί;
Είναι χρήσιμη στην εγκυμοσύνη;
Μπορεί να δείξει αν έχω ανοσία;
16Τι να θυμάστε
Η VZV IgM είναι εξέταση αντισωμάτων που μπορεί να υποστηρίξει πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη από τον ιό ανεμευλογιάς–ζωστήρα. Δεν είναι όμως απόλυτη εξέταση και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μόνη της για να επιβεβαιώσει ή να αποκλείσει ενεργό ζωστήρα.
Το θετικό IgM χρειάζεται κλινική συσχέτιση. Το αρνητικό IgM δεν αποκλείει ζωστήρα. Το οριακό IgM χρειάζεται προσοχή. Αν υπάρχει ενεργό εξάνθημα, ειδικά με φυσαλίδες ή κρούστες, η πιο χρήσιμη εργαστηριακή εξέταση είναι συνήθως PCR από τη βλάβη.
Η VZV IgM δεν δείχνει ανοσία. Για έλεγχο ανοσίας σε εγκυμοσύνη, υγειονομικούς, άτομα πριν από εμβολιασμό ή ανοσοκαταστολή, η σωστή εξέταση είναι η VZV IgG. Η IgM και η IgG απαντούν διαφορετικά ερωτήματα και δεν πρέπει να μπερδεύονται.
17Κλείστε Ραντεβού & Βιβλιογραφία
Στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας μπορείτε να κάνετε αιμοληψία για VZV IgM, VZV IgG και σχετικό εργαστηριακό έλεγχο, με ιατρική καθοδήγηση για τη σωστή ερμηνεία ανάλογα με συμπτώματα, εξάνθημα, εγκυμοσύνη, ανοσοκαταστολή ή πρόσφατη έκθεση.
https://www.cdc.gov/chickenpox/php/laboratories/index.html
https://arupconsult.com/content/varicella-zoster-virus
https://medlineplus.gov/lab-tests/chickenpox-and-shingles-tests/
https://academic.oup.com/jid/article/226/Supplement_4/S450/6764824
https://mikrobiologikolamia.gr/vzv-igg-exetasi/
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/
