Dumyrox (Φλουβοξαμίνη): Χρήσεις, Δοσολογία, Παρενέργειες και Διακοπή

1Τι είναι το Dumyrox

Το Dumyrox είναι εμπορική ονομασία φαρμάκου με δραστική ουσία τη φλουβοξαμίνη. Ανήκει στους εκλεκτικούς αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRI), την ίδια μεγάλη φαρμακολογική κατηγορία στην οποία ανήκουν η σερτραλίνη, η εσιταλοπράμη, η φλουοξετίνη, η σιταλοπράμη και η παροξετίνη.

Η φλουβοξαμίνη δεν είναι βενζοδιαζεπίνη, υπνωτικό ή φάρμακο που χρησιμοποιείται περιστασιακά όταν κάποιος αισθάνεται άγχος. Πρόκειται για θεραπεία που λαμβάνεται καθημερινά σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού και χρειάζεται χρόνο μέχρι να αξιολογηθεί πλήρως η ανταπόκριση.

Στην Ελλάδα το DUMYROX καταγράφεται ως συνταγογραφούμενο φάρμακο και περιλαμβάνεται στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης.

2Πώς δρα η φλουβοξαμίνη

Η φλουβοξαμίνη αναστέλλει εκλεκτικά την επαναπρόσληψη της σεροτονίνης στους νευρώνες του εγκεφάλου. Με αυτόν τον τρόπο αυξάνεται η διαθεσιμότητα της σεροτονίνης στις συνάψεις και σταδιακά μεταβάλλεται η λειτουργία νευρωνικών κυκλωμάτων που σχετίζονται με τη διάθεση, τις ιδεοληψίες, τους καταναγκασμούς και άλλα ψυχιατρικά συμπτώματα.

Η αλλαγή στη σεροτονινεργική νευροδιαβίβαση αρχίζει από τις πρώτες δόσεις, αλλά αυτό δεν σημαίνει άμεση κλινική βελτίωση. Οι προσαρμογές του νευρικού συστήματος απαιτούν χρόνο, γι’ αυτό ο ασθενής δεν πρέπει να θεωρεί ότι το φάρμακο «δεν δουλεύει» επειδή δεν αισθάνθηκε διαφορά τις πρώτες ημέρες.

3Εγκεκριμένες χρήσεις του Dumyrox

Οι βασικές εγκεκριμένες θεραπευτικές ενδείξεις της φλουβοξαμίνης είναι:

• Μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο.
• Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (Obsessive Compulsive Disorder – OCD).

Αυτή η διάκριση είναι σημαντική. Αν και ένας ασθενής με κατάθλιψη ή OCD μπορεί να έχει έντονο άγχος, το «άγχος» γενικά δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως αυτόνομη εγκεκριμένη ένδειξη του Dumyrox στην Ελλάδα.

Η επιλογή της φλουβοξαμίνης γίνεται από τον γιατρό μετά από αξιολόγηση της διάγνωσης, προηγούμενων θεραπειών, συνοδών νοσημάτων, άλλων φαρμάκων, ανεπιθύμητων ενεργειών και του συνολικού προφίλ του ασθενούς.

4Dumyrox και ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD)

Η φλουβοξαμίνη έχει ιδιαίτερα σημαντική θέση στην ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Το OCD χαρακτηρίζεται από επίμονες, ανεπιθύμητες ιδεοληψίες και/ή καταναγκαστικές συμπεριφορές που προκαλούν σημαντικό άγχος και καταλαμβάνουν χρόνο από την καθημερινότητα.

Παραδείγματα μπορεί να είναι ο επαναλαμβανόμενος έλεγχος, ο φόβος μόλυνσης, η ανάγκη για υπερβολικό πλύσιμο, η ανάγκη συμμετρίας, επίμονες ανεπιθύμητες σκέψεις ή τελετουργικές συμπεριφορές.

Στόχος της θεραπείας δεν είναι απλώς να προκαλέσει «ηρεμία». Είναι να μειώσει την ένταση και τη συχνότητα των ιδεοληψιών και των καταναγκασμών και να βελτιώσει τη λειτουργικότητα του ασθενούς.

Η φαρμακευτική θεραπεία συχνά αποτελεί μέρος ευρύτερου θεραπευτικού σχεδίου που μπορεί να περιλαμβάνει γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία και ειδικότερα τεχνικές έκθεσης και πρόληψης απόκρισης.

5Dumyrox και κατάθλιψη

Το Dumyrox μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο στους ενήλικες. Η κατάθλιψη δεν περιορίζεται στη λύπη. Μπορεί να περιλαμβάνει απώλεια ενδιαφέροντος, κόπωση, διαταραχές ύπνου, αλλαγές στην όρεξη, δυσκολία συγκέντρωσης, ενοχές, απαισιοδοξία και σημαντική μείωση της καθημερινής λειτουργικότητας.

Ο γιατρός αξιολογεί αν η φλουβοξαμίνη είναι κατάλληλη σε σχέση με άλλους SSRI ή άλλες κατηγορίες αντικαταθλιπτικών. Δεν υπάρχει ένα αντικαταθλιπτικό που είναι «καλύτερο για όλους».

Σε ασθενείς με αυτοκτονικές σκέψεις, σημαντική επιδείνωση της διάθεσης ή απότομη αλλαγή συμπεριφοράς απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα στην αρχή της θεραπείας ή μετά από αλλαγή της δόσης.

6Dumyrox και άγχος: τι πρέπει να διευκρινιστεί

Πολλοί αναζητούν στο διαδίκτυο «Dumyrox για άγχος». Το φάρμακο όμως δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως περιστασιακό αγχολυτικό.

Άγχος μπορεί να υπάρχει στο πλαίσιο OCD ή κατάθλιψης και να βελτιώνεται καθώς αντιμετωπίζεται η βασική διαταραχή. Αυτό είναι διαφορετικό από το να θεωρήσουμε ότι κάθε μορφή άγχους αποτελεί εγκεκριμένη ένδειξη της φλουβοξαμίνης.

Εάν το κύριο πρόβλημα είναι κρίσεις πανικού, γενικευμένη αγχώδης διαταραχή, κοινωνικό άγχος ή άλλη αγχώδης διαταραχή, η επιλογή θεραπείας πρέπει να γίνεται από τον ψυχίατρο με βάση την ακριβή διάγνωση.

7Δοσολογία του Dumyrox

Η δοσολογία καθορίζεται αποκλειστικά από τον θεράποντα γιατρό. Οι παρακάτω πληροφορίες περιγράφουν το γενικό πλαίσιο της Περίληψης Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και δεν αποτελούν προσωπική οδηγία λήψης.

Κατάθλιψη στους ενήλικες

Η συνιστώμενη ημερήσια δόση είναι συνήθως 100 mg ημερησίως. Η έναρξη μπορεί να γίνει με 50 ή 100 mg, συνήθως το βράδυ, και ακολουθεί επανεκτίμηση της αποτελεσματικότητας και της ανοχής.

Εάν η ανταπόκριση είναι ανεπαρκής, ο γιατρός μπορεί να αυξήσει σταδιακά τη δόση. Η μέγιστη δόση που αναφέρεται στην ΠΧΠ για ενήλικες είναι 300 mg ημερησίως.

OCD στους ενήλικες

Η θεραπεία αρχίζει συνήθως με 50 mg ημερησίως. Το αποτελεσματικό εύρος μπορεί να είναι 100–300 mg ημερησίως, ανάλογα με την ανταπόκριση και την ανοχή.

Όταν χρησιμοποιούνται υψηλότερες ημερήσιες δόσεις, μπορεί να απαιτείται διαίρεσή τους σε δύο ή περισσότερες λήψεις σύμφωνα με το σχήμα που έχει δώσει ο γιατρός.

8Πότε και πώς λαμβάνεται

Τα δισκία φλουβοξαμίνης καταπίνονται με νερό χωρίς μάσημα. Η λήψη μπορεί να γίνει ανεξάρτητα από το φαγητό, εκτός εάν ο γιατρός έχει δώσει διαφορετικές οδηγίες.

Μία ημερήσια δόση συχνά χορηγείται το βράδυ. Όταν η συνολική ημερήσια δόση είναι μεγαλύτερη, μπορεί να χωρίζεται σε περισσότερες λήψεις.

Η συνέπεια στην ώρα λήψης βοηθά στην αποφυγή ξεχασμένων δόσεων και μεγάλων διακυμάνσεων. Ο ασθενής δεν πρέπει να αλλάζει μόνος του την ώρα, τον αριθμό των δόσεων ή την ποσότητα του φαρμάκου.

9Πότε αρχίζει να δρα

Το Dumyrox δεν προσφέρει την άμεση αίσθηση χαλάρωσης που μπορεί να προκαλέσει ένα αγχολυτικό τύπου βενζοδιαζεπίνης. Η κλινική βελτίωση εξελίσσεται σταδιακά.

Ορισμένα συμπτώματα μπορεί να αρχίσουν να αλλάζουν μέσα στις πρώτες εβδομάδες, αλλά η πλήρης αξιολόγηση χρειάζεται περισσότερο χρόνο. Στο OCD ειδικά μπορεί να απαιτείται μεγαλύτερη περίοδος θεραπείας πριν αξιολογηθεί σωστά το συνολικό αποτέλεσμα.

Αντίθετα, ανεπιθύμητες ενέργειες όπως ναυτία, νευρικότητα, υπνηλία ή διαταραχή ύπνου μπορεί να εμφανιστούν νωρίτερα από το θεραπευτικό όφελος.

10Ξεχασμένη δόση και υπερδοσολογία

Σε περίπτωση ξεχασμένης δόσης, ο ασθενής πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες του γιατρού ή του φύλλου οδηγιών και να μην παίρνει διπλή δόση για να αναπληρώσει την προηγούμενη.

Η υπερδοσολογία μπορεί να προκαλέσει ναυτία, έμετο, διάρροια, υπνηλία και ζάλη. Έχουν επίσης αναφερθεί σοβαρότερα προβλήματα όπως μεταβολές της καρδιακής συχνότητας, υπόταση, διαταραχές ηπατικής λειτουργίας, σπασμοί και διαταραχή επιπέδου συνείδησης.

Σε λήψη μεγαλύτερης ποσότητας από την προβλεπόμενη απαιτείται άμεση επικοινωνία με γιατρό ή υπηρεσία επείγουσας ιατρικής βοήθειας.

11Συχνές παρενέργειες

Η ναυτία είναι από τις πιο χαρακτηριστικές ανεπιθύμητες ενέργειες της φλουβοξαμίνης και συχνά μειώνεται μετά τις πρώτες εβδομάδες θεραπείας.

Άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες που μπορεί να εμφανιστούν περιλαμβάνουν:

• πονοκέφαλο και ζάλη,
• υπνηλία ή αϋπνία,
• νευρικότητα, ανησυχία ή διέγερση,
• τρόμο,
• διάρροια ή δυσκοιλιότητα,
• δυσπεψία και κοιλιακό άλγος,
• ξηροστομία,
• έμετο,
• αίσθημα παλμών ή ταχυκαρδία,
• μεταβολές της όρεξης.

Η παρουσία μιας παρενέργειας δεν σημαίνει ότι πρέπει να διακοπεί απότομα το φάρμακο. Εάν το σύμπτωμα είναι έντονο, επιμένει ή δυσκολεύει σημαντικά την καθημερινότητα, χρειάζεται επικοινωνία με τον θεράποντα γιατρό.

12Ύπνος, βάρος και σεξουαλική λειτουργία

Dumyrox και ύπνος

Η φλουβοξαμίνη μπορεί να προκαλέσει υπνηλία σε ορισμένους ανθρώπους και αϋπνία ή ανησυχία σε άλλους. Η αντίδραση δεν είναι ίδια σε όλους.

Dumyrox και βάρος

Μεταβολές της όρεξης και του σωματικού βάρους μπορούν να εμφανιστούν κατά τη θεραπεία. Δεν είναι σωστό να χαρακτηρίζεται το Dumyrox απλώς ως φάρμακο που «παχαίνει» ή «αδυνατίζει», επειδή η επίδραση διαφέρει ανά ασθενή και επηρεάζεται από τη διάρκεια θεραπείας, τη διάθεση, την όρεξη και τον τρόπο ζωής.

Dumyrox και libido

Όπως και άλλα SSRI, μπορεί να προκαλέσει σεξουαλική δυσλειτουργία, όπως μειωμένη επιθυμία, δυσκολία οργασμού ή μεταβολές στην εκσπερμάτιση. Η παρενέργεια πρέπει να συζητείται ανοιχτά με τον γιατρό, επειδή υπάρχουν διαφορετικές στρατηγικές αντιμετώπισης και δεν χρειάζεται ο ασθενής να διακόψει μόνος του το φάρμακο.

13Σοβαρές προειδοποιήσεις και πότε χρειάζεται άμεση επικοινωνία με γιατρό

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν εμφανιστούν:

• αυτοκτονικές σκέψεις ή απότομη επιδείνωση της ψυχικής κατάστασης,
• έντονη διέγερση, ασυνήθιστη υπερδραστηριότητα ή συμπτώματα μανίας,
• σπασμοί,
• σοβαρή αλλεργική ή δερματική αντίδραση,
• ανεξήγητη αιμορραγία ή σημαντικές μελανιές,
• σύγχυση, έντονη αδυναμία ή άλλα συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με χαμηλό νάτριο,
• συμπτώματα συνδρόμου σεροτονίνης.

Η στενή παρακολούθηση είναι ιδιαίτερα σημαντική κατά την έναρξη αντικαταθλιπτικής θεραπείας και μετά από μεταβολές της δόσης.

14Σύνδρομο σεροτονίνης

Το σύνδρομο σεροτονίνης είναι σπάνια αλλά δυνητικά σοβαρή κατάσταση που μπορεί να εμφανιστεί όταν συνδυάζονται φάρμακα ή ουσίες που αυξάνουν υπερβολικά τη σεροτονινεργική δραστηριότητα.

Πιθανά συμπτώματα περιλαμβάνουν έντονη διέγερση, σύγχυση, εφίδρωση, πυρετό, τρόμο, μυϊκή δυσκαμψία, διάρροια, ταχυκαρδία και διαταραχές του συντονισμού.

Ο κίνδυνος είναι ένας από τους λόγους που ο γιατρός πρέπει να γνωρίζει όλα τα φάρμακα, φυτικά προϊόντα και συμπληρώματα που λαμβάνει ο ασθενής.

15Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Οι φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της φλουβοξαμίνης. Αναστέλλει έντονα τα ένζυμα CYP1A2 και CYP2C19 και σε μικρότερο βαθμό άλλα ένζυμα του κυτοχρώματος P450. Αυτό μπορεί να αυξήσει ή να μεταβάλει τα επίπεδα άλλων φαρμάκων.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται με:

• αναστολείς ΜΑΟ,
• τιζανιδίνη,
• πιμοζίδη,
• άλλα σεροτονινεργικά αντικαταθλιπτικά,
• τραμαδόλη και ορισμένα άλλα αναλγητικά,
• λίθιο,
• τριπτάνες για ημικρανία,
• θεοφυλλίνη,
• καρβαμαζεπίνη και φαινυτοΐνη,
• μεθαδόνη,
• ορισμένα αντιψυχωσικά,
• βαρφαρίνη και άλλα φάρμακα που αυξάνουν τον αιμορραγικό κίνδυνο,
• ασπιρίνη και ΜΣΑΦ,
• κλοπιδογρέλη,
• βαλσαμόχορτο (St. John’s wort).

Η λίστα δεν είναι πλήρης. Η φλουβοξαμίνη έχει αρκετές κλινικά σημαντικές αλληλεπιδράσεις, επομένως πριν από ένα νέο φάρμακο πρέπει να ενημερώνεται ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός.

16Αλκοόλ, καφεΐνη και οδήγηση

Αλκοόλ

Η κατανάλωση αλκοόλ γενικά πρέπει να αποφεύγεται κατά τη θεραπεία με φλουβοξαμίνη. Το αλκοόλ μπορεί να επιβαρύνει την υπνηλία, τη συγκέντρωση, την κρίση και την ψυχική κατάσταση.

Καφεΐνη

Η φλουβοξαμίνη μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα καφεΐνης στον οργανισμό. Μεγάλη κατανάλωση καφέ, ενεργειακών ποτών ή άλλων πηγών καφεΐνης μπορεί επομένως να οδηγήσει πιο εύκολα σε τρόμο, ταχυκαρδία, ναυτία, νευρικότητα ή αϋπνία.

Οδήγηση

Μέχρι να γίνει γνωστό πώς επηρεάζει το Dumyrox τον συγκεκριμένο ασθενή, χρειάζεται προσοχή στην οδήγηση και στον χειρισμό μηχανημάτων, ιδιαίτερα εάν υπάρχει υπνηλία ή ζάλη.

17Χρειάζονται εξετάσεις αίματος με Dumyrox;

Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη «εξέταση Dumyrox» ούτε χρειάζεται μέτρηση επιπέδων φλουβοξαμίνης στο αίμα ως εξέταση ρουτίνας για όλους.

Ο εργαστηριακός έλεγχος εξατομικεύεται. Ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό, τα συμπτώματα και τα άλλα φάρμακα μπορεί να χρειαστούν:

• Νάτριο (Na): ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους, ασθενείς που λαμβάνουν διουρητικά ή όταν υπάρχουν συμπτώματα υπονατριαιμίας.
• AST, ALT, γ-GT και άλλα ηπατικά ένζυμα: όταν υπάρχει ηπατική νόσος ή κλινική ένδειξη.
• Γλυκόζη και HbA1c: σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη ή διαταραχή γλυκαιμικού ελέγχου.
• Γενική αίματος: όταν υπάρχουν ανεξήγητες αιμορραγίες, μελανιές ή άλλο σχετικό κλινικό εύρημα.
• Κρεατινίνη/eGFR: όταν υπάρχει νεφρική νόσος, ηλικιωμένος ασθενής ή πολυφαρμακία.

Οι εξετάσεις αυτές δεν χρειάζονται υποχρεωτικά σε κάθε υγιή ασθενή μόνο και μόνο επειδή παίρνει Dumyrox. Η παρακολούθηση βασίζεται στον πραγματικό κίνδυνο.

Δείτε επίσης τον αναλυτικό οδηγό Φάρμακα και Εξετάσεις Αίματος.

18Ήπαρ, νεφρά, ηλικιωμένοι και διαβήτης

Ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργία

Σε ασθενείς με ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια συνιστάται συνήθως έναρξη με χαμηλή δόση και προσεκτική ιατρική παρακολούθηση. Η ηπατική νόσος είναι ιδιαίτερα σημαντική επειδή η φλουβοξαμίνη μεταβολίζεται εκτεταμένα στο ήπαρ.

Ηλικιωμένοι

Στους ηλικιωμένους η αύξηση της δόσης γίνεται με μεγαλύτερη προσοχή. Παράλληλα αυξάνεται η σημασία της πολυφαρμακίας, των αλληλεπιδράσεων και του κινδύνου υπονατριαιμίας.

Σακχαρώδης διαβήτης

Στην αρχή της θεραπείας μπορεί να μεταβληθεί ο γλυκαιμικός έλεγχος σε ορισμένους ασθενείς. Σε άτομα με διαβήτη μπορεί να χρειαστεί συχνότερη παρακολούθηση γλυκόζης και προσαρμογή της αντιδιαβητικής θεραπείας από τον θεράποντα γιατρό.

19Εγκυμοσύνη, θηλασμός και γονιμότητα

Η χρήση αντικαταθλιπτικού στην εγκυμοσύνη απαιτεί εξατομικευμένη αξιολόγηση οφέλους και κινδύνου. Το ίδιο ισχύει για τη φλουβοξαμίνη.

Η εγκυμοσύνη δεν αποτελεί λόγο για απότομη διακοπή αντικαταθλιπτικής αγωγής. Η απόφαση για συνέχιση, αλλαγή ή σταδιακή διακοπή πρέπει να λαμβάνεται από τον θεράποντα γιατρό, επειδή πρέπει να αξιολογούνται τόσο οι πιθανές επιδράσεις του φαρμάκου όσο και οι κίνδυνοι από υποτροπή ή μη θεραπεία της ψυχιατρικής νόσου.

Η χρήση SSRI προς το τέλος της κύησης έχει συσχετιστεί με ορισμένους νεογνικούς κινδύνους και με αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας μετά τον τοκετό, γι’ αυτό ο μαιευτήρας πρέπει να γνωρίζει την αγωγή.

Η φλουβοξαμίνη περνά στο μητρικό γάλα σε μικρές ποσότητες. Για τον θηλασμό απαιτείται ειδική ιατρική αξιολόγηση.

Όσοι σχεδιάζουν εγκυμοσύνη πρέπει επίσης να ενημερώνουν τον γιατρό τους πριν από αλλαγή της θεραπείας.

20Dumyrox σε παιδιά και εφήβους

Η φλουβοξαμίνη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο σε παιδιά και εφήβους κάτω των 18 ετών σύμφωνα με την ΠΧΠ.

Υπάρχουν όμως δεδομένα και ειδικές δοσολογικές οδηγίες για OCD σε παιδιά άνω των 8 ετών και εφήβους. Η θεραπεία πρέπει να γίνεται αποκλειστικά υπό ιατρική παρακολούθηση.

Η αρχική δόση που αναφέρεται στην ΠΧΠ για παιδιατρικό OCD είναι χαμηλότερη από αυτή των ενηλίκων και η αύξηση γίνεται σταδιακά. Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρακολούθηση αλλαγών στη συμπεριφορά, διέγερσης, επιθετικότητας ή αυτοκτονικών σκέψεων.

Η χρήση σε παιδί δεν πρέπει ποτέ να βασίζεται σε δοσολογία που χρησιμοποιεί ένας ενήλικας ή άλλο μέλος της οικογένειας.

21Διακοπή του Dumyrox και συμπτώματα διακοπής

Η απότομη διακοπή της φλουβοξαμίνης πρέπει να αποφεύγεται. Μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα διακοπής όπως:

• ζάλη,
• αισθητικές διαταραχές ή αίσθηση «ηλεκτρικού ρεύματος»,
• αϋπνία ή έντονα όνειρα,
• άγχος και διέγερση,
• ευερεθιστότητα,
• ναυτία ή έμετος,
• διάρροια,
• εφίδρωση,
• αίσθημα παλμών,
• πονοκέφαλος,
• τρόμος.

Η διακοπή γίνεται με σταδιακή μείωση της δόσης. Η διάρκεια και τα βήματα της μείωσης δεν είναι ίδια για όλους και εξαρτώνται από τη δόση, τη διάρκεια θεραπείας, την προηγούμενη εμπειρία διακοπής και την κλινική κατάσταση.

Εάν εμφανιστούν έντονα συμπτώματα μετά από μείωση της δόσης, ο γιατρός μπορεί να χρειαστεί να τροποποιήσει τον ρυθμό της σταδιακής διακοπής.

22Συχνές ερωτήσεις για το Dumyrox