ΦΑΡΜΑΚΑ • ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ • ΟΣΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Fosamax (Αλενδρονάτη) 70 mg: Οστεοπόρωση, Σωστή Λήψη, Παρενέργειες και Εξετάσεις

Δημοσίευση: 4 Αυγούστου 2026 • Τελευταία ενημέρωση: 4 Αυγούστου 2026

Το Fosamax ανήκει στα διφωσφονικά, μία ομάδα φαρμάκων που περιορίζουν την υπερβολική αποδόμηση του οστού. Η θεραπεία δεν ανακουφίζει άμεσα κάποιο σύμπτωμα και η αποτελεσματικότητά της δεν κρίνεται από το αν η ασθενής «αισθάνεται καλύτερα» μετά το δισκίο.

Ο βασικός στόχος είναι η μείωση του κινδύνου καταγμάτων, ιδιαίτερα στη σπονδυλική στήλη και στο ισχίο. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος χρειάζονται σωστή εβδομαδιαία λήψη, επάρκεια ασβεστίου και βιταμίνης D, αξιολόγηση της νεφρικής λειτουργίας και περιοδική επανεκτίμηση του συνολικού κινδύνου κατάγματος.

1Τι είναι το Fosamax και ποια είναι η δραστική ουσία

Το Fosamax Once Weekly είναι εμπορική ονομασία φαρμάκου που περιέχει 70 mg αλενδρονικού οξέος, με τη μορφή τριϋδρικού αλενδρονικού νατρίου.

Η αλενδρονάτη ανήκει στα διφωσφονικά, φάρμακα που συνδέονται με το οστό και περιορίζουν τη δραστηριότητα των οστεοκλαστών. Οι οστεοκλάστες είναι τα κύτταρα που αποδομούν τον παλαιό οστικό ιστό στο πλαίσιο της φυσιολογικής ανακατασκευής του σκελετού.

Στην οστεοπόρωση, η οστική απορρόφηση μπορεί να υπερβαίνει τον σχηματισμό νέου οστού. Με τον περιορισμό της υπερβολικής απορρόφησης, η αλενδρονάτη συμβάλλει στη σταθεροποίηση ή αύξηση της οστικής πυκνότητας και στη μείωση του κινδύνου ορισμένων καταγμάτων.

Το Fosamax δεν είναι συμπλήρωμα ασβεστίου, βιταμίνη ή παυσίπονο. Δεν αποκαθιστά άμεσα ένα ήδη υπάρχον κάταγμα και δεν πρέπει να λαμβάνεται χωρίς διάγνωση και ιατρική αξιολόγηση.

2Κυκλοφορεί το Fosamax 70 mg στην Ελλάδα;

Το Fosamax Once Weekly 70 mg κυκλοφορεί στην Ελλάδα ως συσκευασία τεσσάρων δισκίων, δηλαδή ποσότητα που αντιστοιχεί σε τέσσερις εβδομαδιαίες δόσεις.

Ο κάτοχος της άδειας κυκλοφορίας στην Ελλάδα είναι η ΒΙΑΝΕΞ Α.Ε. Το σκεύασμα είναι συνταγογραφούμενο και η τρέχουσα καταχώρισή του στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση το εμφανίζει ως προϊόν σε κυκλοφορία.

Κάθε λευκό, οβάλ δισκίο φέρει περίγραμμα οστού στη μία πλευρά και την ένδειξη «31» στην άλλη. Η εμφάνιση του δισκίου δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως μοναδικό στοιχείο ταυτοποίησης όταν το φάρμακο βρίσκεται εκτός της αρχικής συσκευασίας.

3Ποια είναι η εγκεκριμένη ένδειξη του Fosamax

Το Fosamax Once Weekly 70 mg ενδείκνυται σε ενήλικες για τη θεραπεία της μετεμμηνοπαυσιακής οστεοπόρωσης. Η θεραπεία μειώνει τον κίνδυνο σπονδυλικών καταγμάτων και καταγμάτων του ισχίου.

Η απόφαση για έναρξη δεν βασίζεται μόνο σε ένα T-score. Ο γιατρός συνεκτιμά:

• τη μέτρηση οστικής πυκνότητας με DEXA,
• προηγούμενο κάταγμα χαμηλής βίας,
• ηλικία και κίνδυνο πτώσεων,
• οικογενειακό ιστορικό κατάγματος ισχίου,
• χρήση κορτικοστεροειδών,
• κάπνισμα και κατανάλωση αλκοόλ,
• σωματικό βάρος και συνοδά νοσήματα,
• εκτίμηση δεκαετούς κινδύνου με εργαλεία όπως το FRAX.

Το συγκεκριμένο εβδομαδιαίο σκεύασμα δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως εγκεκριμένο για κάθε μορφή οστεοπόρωσης. Η ελληνική ΠΧΠ αφορά τη μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση και αναφέρει ότι το Fosamax Once Weekly 70 mg δεν έχει μελετηθεί για οστεοπόρωση που προκαλείται από γλυκοκορτικοειδή.

4Πώς δρα η αλενδρονάτη στα οστά

Το οστό είναι ζωντανός ιστός που ανανεώνεται συνεχώς. Οι οστεοκλάστες απομακρύνουν παλαιό οστό και οι οστεοβλάστες σχηματίζουν νέο. Μετά την εμμηνόπαυση, η μείωση των οιστρογόνων μπορεί να επιταχύνει την οστική απορρόφηση.

Η αλενδρονάτη συγκεντρώνεται κυρίως σε περιοχές όπου πραγματοποιείται ενεργή οστική ανακατασκευή. Αναστέλλει τη δραστηριότητα των οστεοκλαστών χωρίς να έχει άμεση διεγερτική δράση στον σχηματισμό νέου οστού.

Το αποτέλεσμα είναι βραδύτερη απώλεια οστικής μάζας και καλύτερη ισορροπία ανάμεσα στην απορρόφηση και στον σχηματισμό οστού. Η δράση αυτή εξελίσσεται σε βάθος μηνών και ετών, όχι μέσα σε λίγες ημέρες.

Μόνο ένα πολύ μικρό μέρος της δόσης απορροφάται από το έντερο. Για τον λόγο αυτό η σωστή λήψη με άδειο στομάχι και μόνο με νερό βρύσης είναι απαραίτητη για την αποτελεσματικότητα.

5Δοσολογία του Fosamax 70 mg

Η εγκεκριμένη δοσολογία είναι:

Η ασθενής επιλέγει μία συγκεκριμένη ημέρα της εβδομάδας που μπορεί να θυμάται και να ακολουθεί τις οδηγίες λήψης. Για παράδειγμα, κάθε Δευτέρα ή κάθε Κυριακή πρωί.

Το Fosamax δεν πρέπει να λαμβάνεται καθημερινά όταν η συσκευασία και η συνταγή αφορούν το εβδομαδιαίο δισκίο των 70 mg. Η καθημερινή λήψη μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή υπερδοσολογία.

Δεν πρέπει επίσης να κόβεται ή να τροποποιείται αυθαίρετα η δόση. Τα διαφορετικά σκευάσματα αλενδρονάτης μπορεί να έχουν διαφορετική περιεκτικότητα και εγκεκριμένο δοσολογικό σχήμα.

6Πώς λαμβάνεται σωστά το Fosamax βήμα προς βήμα

Η σωστή λήψη είναι απαραίτητη τόσο για την απορρόφηση όσο και για την προστασία του οισοφάγου.

1. Επιλέξτε μία σταθερή ημέρα της εβδομάδας.
2. Πάρτε το δισκίο μόλις σηκωθείτε από το κρεβάτι το πρωί.
3. Το στομάχι πρέπει να είναι άδειο. Δεν πρέπει να έχει προηγηθεί πρωινό, καφές, γάλα, χυμός ή άλλο φάρμακο.
4. Καταπιείτε το δισκίο ολόκληρο με ένα γεμάτο ποτήρι απλό νερό βρύσης, τουλάχιστον 200 ml.
5. Μην μασάτε και μην πιπιλίζετε το δισκίο, επειδή μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό ή έλκη στο στόμα και στον φάρυγγα.
6. Παραμείνετε όρθια ή καθιστή για τουλάχιστον 30 λεπτά.
7. Μην ξαπλώσετε πριν περάσουν 30 λεπτά και πριν φάτε το πρώτο γεύμα της ημέρας.
8. Περιμένετε τουλάχιστον 30 λεπτά πριν από φαγητό, ρόφημα ή άλλο φάρμακο.

7Fosamax με φαγητό, καφέ, γάλα, μεταλλικό νερό και άλλα φάρμακα

Το Fosamax πρέπει να λαμβάνεται μόνο με απλό νερό βρύσης. Η τροφή και πολλά ποτά μειώνουν την απορρόφησή του σε τέτοιο βαθμό ώστε η θεραπεία μπορεί να γίνει λιγότερο αποτελεσματική.

Πριν περάσουν τουλάχιστον 30 λεπτά δεν πρέπει να λαμβάνονται:

• καφές ή τσάι,
• γάλα ή γιαούρτι,
• χυμοί,
• μεταλλικό ή ανθρακούχο νερό,
• πρωινό γεύμα,
• ασβέστιο, μαγνήσιο ή σίδηρος,
• πολυβιταμίνες,
• αντιόξινα,
• άλλα φάρμακα από το στόμα.

Τα συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D δεν πρέπει να διακόπτονται όταν έχουν συστηθεί. Πρέπει όμως να λαμβάνονται σε διαφορετική ώρα από το Fosamax, συνήθως αργότερα μέσα στην ημέρα.

Για ασθενείς που λαμβάνουν πρωινά λεβοθυροξίνη, σίδηρο, αντιόξινα ή πολλά άλλα φάρμακα, χρειάζεται σαφές εξατομικευμένο πρόγραμμα ώστε να μην συμπίπτουν οι δόσεις.

8Τι πρέπει να κάνετε αν ξεχάσετε το Fosamax

Αν παραλειφθεί η εβδομαδιαία δόση, πρέπει να ληφθεί ένα δισκίο το επόμενο πρωί μετά τη στιγμή που έγινε αντιληπτή η παράλειψη, ακολουθώντας όλες τις οδηγίες σωστής λήψης.

Στη συνέχεια η ασθενής επιστρέφει στο αρχικό εβδομαδιαίο πρόγραμμα και λαμβάνει την επόμενη δόση την ημέρα που είχε επιλέξει.

Αν υπάρχουν επανειλημμένες παραλείψεις ή δυσκολία στην τήρηση των οδηγιών, χρειάζεται συζήτηση με τον γιατρό. Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συνέπεια και τη σωστή τεχνική λήψης.

9Πότε αρχίζει να δρα και πότε φαίνεται το αποτέλεσμα

Η αλενδρονάτη αρχίζει να επηρεάζει την οστική ανακατασκευή μετά την έναρξη της θεραπείας, αλλά το κλινικό όφελος δεν γίνεται αντιληπτό ως άμεση αλλαγή στα συμπτώματα.

Η θεραπεία αξιολογείται κυρίως από:

• τη συνέπεια στη λήψη,
• την απουσία νέων καταγμάτων,
• τη μεταβολή της οστικής πυκνότητας σε κατάλληλο χρονικό διάστημα,
• πιθανούς δείκτες οστικού μεταβολισμού όταν υπάρχει ειδική ένδειξη,
• τη διόρθωση έλλειψης βιταμίνης D ή άλλων παραγόντων,
• τη συνολική μεταβολή του κινδύνου πτώσης και κατάγματος.

Η DEXA συνήθως δεν επαναλαμβάνεται μετά από λίγες εβδομάδες ή μήνες, επειδή οι μεταβολές της οστικής πυκνότητας χρειάζονται χρόνο και πρέπει να υπερβαίνουν το σφάλμα μέτρησης του μηχανήματος.

Η απουσία αισθητής διαφοράς δεν αποτελεί λόγο αυθαίρετης διακοπής. Ούτε όμως μια μικρή βελτίωση στο DEXA σημαίνει ότι ο κίνδυνος κατάγματος έχει εξαφανιστεί.

10Πόσο διάστημα λαμβάνεται και τι είναι το «διάλειμμα θεραπείας»

Η βέλτιστη συνολική διάρκεια θεραπείας με διφωσφονικά δεν είναι ίδια για όλες τις ασθενείς. Η ανάγκη συνέχισης πρέπει να επανεκτιμάται περιοδικά, ιδιαίτερα μετά από πέντε ή περισσότερα χρόνια θεραπείας.

Η επανεκτίμηση λαμβάνει υπόψη:

• την ηλικία,
• το αρχικό και το νεότερο DEXA,
• τυχόν κατάγματα πριν ή κατά τη διάρκεια της θεραπείας,
• τον κίνδυνο πτώσεων,
• τη χρήση κορτιζόνης,
• την ανοχή και τη σωστή λήψη,
• τον κίνδυνο οστεονέκρωσης γνάθου ή άτυπου κατάγματος μηριαίου,
• τις εναλλακτικές θεραπευτικές επιλογές.

Σε ορισμένες ασθενείς χαμηλότερου κινδύνου μπορεί να συζητηθεί προσωρινή διακοπή, γνωστή συχνά ως «drug holiday». Σε ασθενείς υψηλού ή πολύ υψηλού κινδύνου μπορεί να χρειάζεται συνέχιση ή αλλαγή θεραπείας.

Το διάλειμμα δεν πρέπει να αποφασίζεται μόνο επειδή συμπληρώθηκαν συγκεκριμένα χρόνια. Αντίστοιχα, δεν πρέπει να συνεχίζεται το φάρμακο επ’ αόριστον χωρίς επανεκτίμηση.

11Fosamax, ασβέστιο και βιταμίνη D

Η υπασβεστιαιμία πρέπει να διορθώνεται πριν από την έναρξη της θεραπείας. Πρέπει επίσης να αντιμετωπίζονται άλλες διαταραχές του μεταβολισμού των οστών και των μετάλλων, όπως η σημαντική έλλειψη βιταμίνης D.

Η αλενδρονάτη περιορίζει την απελευθέρωση ασβεστίου από τα οστά. Σε ασθενείς με ανεπαρκή πρόσληψη ή σημαντική έλλειψη βιταμίνης D μπορεί να προκληθεί περαιτέρω πτώση του ασβεστίου.

Ασβέστιο και βιταμίνη D μπορεί να συστηθούν όταν η διατροφική πρόσληψη δεν είναι επαρκής. Ωστόσο:

• δεν χρειάζονται όλες οι ασθενείς την ίδια δόση,
• η βιταμίνη D πρέπει να βασίζεται σε ιστορικό και, όπου ενδείκνυται, σε μέτρηση 25-OH βιταμίνης D,
• η υπερβολική λήψη ασβεστίου δεν προσφέρει επιπλέον προστασία,
• τα συμπληρώματα δεν λαμβάνονται ταυτόχρονα με το Fosamax.

Μυϊκές κράμπες, σπασμοί ή μυρμήγκιασμα στα δάχτυλα και γύρω από το στόμα μπορεί να αποτελούν συμπτώματα χαμηλού ασβεστίου και χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση.

12Ποιοι δεν πρέπει να λαμβάνουν Fosamax

Το Fosamax αντενδείκνυται όταν υπάρχει:

• υπερευαισθησία στην αλενδρονάτη ή σε κάποιο συστατικό του προϊόντος,
• παθολογική κατάσταση του οισοφάγου που καθυστερεί την κένωσή του, όπως στένωση ή αχαλασία,
• αδυναμία παραμονής σε όρθια ή καθιστή θέση για τουλάχιστον 30 λεπτά,
• υπασβεστιαιμία.

Το δισκίο περιέχει λακτόζη. Ασθενείς με συγκεκριμένες σπάνιες κληρονομικές διαταραχές μεταβολισμού σακχάρων πρέπει να ενημερώνουν τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό.

Πριν από την έναρξη πρέπει επίσης να αναφέρονται:

• δυσκολία ή πόνος στην κατάποση,
• σοβαρή καούρα ή οισοφαγίτιδα,
• γαστρίτιδα, έλκος ή αιμορραγία του πεπτικού,
• βαριά νεφρική δυσλειτουργία,
• προγραμματισμένη εξαγωγή δοντιού ή εμφύτευμα,
• κακή στοματική υγεία ή οδοντική λοίμωξη,
• ιστορικό καρκίνου ή αντικαρκινικής θεραπείας,
• μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών.

13Οισοφάγος, στομάχι, καούρα και δυσκολία στην κατάποση

Η αλενδρονάτη μπορεί να προκαλέσει τοπικό ερεθισμό του ανώτερου πεπτικού συστήματος. Έχουν αναφερθεί οισοφαγίτιδα, έλκη, διαβρώσεις και σπανιότερα στένωση του οισοφάγου.

Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν η ασθενής:

• δεν πίνει αρκετό νερό,
• ξαπλώνει μετά τη λήψη,
• παίρνει το δισκίο πριν σηκωθεί από το κρεβάτι,
• το λαμβάνει πριν από τον ύπνο,
• συνεχίζει τη θεραπεία παρά την εμφάνιση νέων οισοφαγικών συμπτωμάτων.

Διακόψτε τη λήψη και επικοινωνήστε άμεσα με τον γιατρό αν εμφανιστούν:

• δυσκολία στην κατάποση,
• πόνος κατά την κατάποση,
• νέος ή έντονος πόνος πίσω από το στέρνο,
• νέα ή επιδεινούμενη καούρα.

14Νεφρική λειτουργία, ηλικιωμένοι και παιδιά

Νεφρική λειτουργία

Δεν απαιτείται προσαρμογή της δόσης όταν η κάθαρση κρεατινίνης είναι μεγαλύτερη από 35 ml/min. Η αλενδρονάτη δεν συνιστάται σε ασθενείς με κάθαρση κρεατινίνης κάτω από 35 ml/min, επειδή δεν υπάρχει επαρκής κλινική εμπειρία.

Η εκτίμηση δεν πρέπει να βασίζεται μόνο σε μία φυσιολογική τιμή κρεατινίνης, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένες γυναίκες με χαμηλή μυϊκή μάζα. Συνήθως συνεκτιμάται το eGFR ή άλλη κατάλληλη εκτίμηση νεφρικής λειτουργίας.

Ηλικιωμένοι

Δεν απαιτείται γενική αλλαγή της δόσης μόνο λόγω ηλικίας. Ωστόσο, στους ηλικιωμένους είναι συχνότερες η νεφρική δυσλειτουργία, οι δυσκολίες κατάποσης, η πολυφαρμακία και ο κίνδυνος πτώσεων.

Παιδιά και έφηβοι

Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα σε άτομα κάτω των 18 ετών δεν έχουν τεκμηριωθεί επαρκώς. Το Fosamax Once Weekly 70 mg δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδί από φάρμακο που έχει συνταγογραφηθεί σε ενήλικα.

15Συχνές παρενέργειες του Fosamax

Η συχνότερη κατηγορία ανεπιθύμητων ενεργειών περιλαμβάνει μυοσκελετικό πόνο. Ο πόνος μπορεί σπανιότερα να είναι έντονος και να επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα.

Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν:

• πόνο στα οστά, στους μύες ή στις αρθρώσεις,
• πονοκέφαλο,
• ζάλη ή ίλιγγο,
• κοιλιακό πόνο,
• δυσπεψία ή καούρα,
• δυσκοιλιότητα ή διάρροια,
• μετεωρισμό και φούσκωμα,
• παλινδρόμηση οξέος,
• δυσκολία στην κατάποση,
• κνησμό ή εξάνθημα,
• διόγκωση των αρθρώσεων,
• κόπωση ή αδυναμία,
• περιφερικό οίδημα.

Λιγότερο συχνά μπορεί να εμφανιστούν ναυτία, έμετος, γαστρίτιδα, οισοφαγίτιδα, μαύρα κόπρανα, θολή όραση, πόνος ή ερυθρότητα στα μάτια και παροδικά συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη κατά την έναρξη της θεραπείας.

Ο έντονος ή επίμονος πόνος δεν πρέπει να θεωρείται αναπόφευκτο τίμημα της θεραπείας. Χρειάζεται αξιολόγηση για να διαπιστωθεί αν σχετίζεται με το φάρμακο, με κάταγμα ή με άλλη μυοσκελετική αιτία.

16Σπάνιες αλλά σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες

Επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό σε περίπτωση:

• δυσκολίας ή πόνου στην κατάποση,
• πόνου πίσω από το στέρνο ή σοβαρής καούρας,
• εμετού με αίμα ή μαύρων, σαν πίσσα κοπράνων,
• πρηξίματος στο πρόσωπο, στα χείλη, στη γλώσσα ή στον λαιμό,
• σοβαρού εξανθήματος, φυσαλίδων ή αποκόλλησης του δέρματος,
• έντονου πόνου ή ερυθρότητας στα μάτια,
• συμπτωμάτων χαμηλού ασβεστίου,
• πόνου στη γνάθο, χαλαρού δοντιού ή πληγής στο στόμα που δεν επουλώνεται,
• νέου πόνου στον μηρό, στη βουβωνική χώρα ή στο ισχίο.

Πολύ σπάνια έχει αναφερθεί οστεονέκρωση του έξω ακουστικού πόρου. Επίμονος πόνος στο αυτί, έκκριση ή επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις του αυτιού πρέπει να αναφέρονται, ιδιαίτερα μετά από μακροχρόνια θεραπεία με διφωσφονικά.

17Fosamax, οδοντίατρος και οστεονέκρωση της γνάθου

Η οστεονέκρωση της γνάθου είναι σπάνια αλλά σοβαρή επιπλοκή. Έχει αναφερθεί συχνότερα σε ογκολογικούς ασθενείς που λαμβάνουν υψηλές ενδοφλέβιες δόσεις διφωσφονικών, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και με από του στόματος θεραπεία για οστεοπόρωση.

Παράγοντες που μπορεί να αυξάνουν τον κίνδυνο είναι:

• μακροχρόνια θεραπεία,
• κακή στοματική υγιεινή ή περιοδοντική νόσος,
• οδοντική λοίμωξη,
• εξαγωγή δοντιού ή άλλη επεμβατική οδοντιατρική πράξη,
• κάπνισμα,
• καρκίνος, χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία,
• κορτικοστεροειδή,
• κακή εφαρμογή οδοντοστοιχίας.

Πριν από την έναρξη μπορεί να χρειάζεται οδοντιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου ή εκκρεμούν εξαγωγές και άλλες επεμβάσεις.

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας:

• διατηρείτε καλή στοματική υγιεινή,
• κάνετε τακτικό οδοντιατρικό έλεγχο,
• ενημερώνετε τον οδοντίατρο ότι λαμβάνετε αλενδρονάτη,
• αναφέρετε πόνο, πρήξιμο, έκκριση, μούδιασμα ή πληγή που δεν επουλώνεται.

18Άτυπο κάταγμα μηριαίου και πόνος στον μηρό

Με τη μακροχρόνια χρήση διφωσφονικών έχουν αναφερθεί σπάνια άτυπα κατάγματα του μηριαίου. Μπορούν να συμβούν με ελάχιστο τραυματισμό ή ακόμη και χωρίς εμφανή κάκωση.

Συχνά προηγείται για εβδομάδες ή μήνες ένας αμβλύς, επίμονος πόνος:

• στον μηρό,
• στη βουβωνική χώρα,
• στο ισχίο.

Η εμφάνιση τέτοιου πόνου δεν σημαίνει ότι υπάρχει οπωσδήποτε κάταγμα, αλλά χρειάζεται έγκαιρη αξιολόγηση και πιθανός απεικονιστικός έλεγχος. Επειδή τα άτυπα κατάγματα μπορεί να είναι αμφοτερόπλευρα, ο γιατρός μπορεί να εξετάσει και το αντίθετο μηριαίο.

Δεν πρέπει να διακόπτεται η θεραπεία χωρίς οδηγία. Ο θεράπων θα εκτιμήσει αν πρέπει να ανασταλεί ή να τροποποιηθεί η αγωγή με βάση τον ατομικό κίνδυνο κατάγματος.

19Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα και συμπληρώματα

Η σημαντικότερη πρακτική αλληλεπίδραση αφορά τη μειωμένη απορρόφηση της αλενδρονάτης. Τροφή, ποτά και πολλά από του στόματος προϊόντα μπορούν να δεσμεύσουν ή να εμποδίσουν την απορρόφησή της.

Ο γιατρός και ο φαρμακοποιός πρέπει να γνωρίζουν όλα τα συνταγογραφούμενα φάρμακα, τα ΜΗΣΥΦΑ, τα συμπληρώματα και τα φυτικά προϊόντα που χρησιμοποιούνται.

Δεν πρέπει να συνδυάζονται δύο διαφορετικά διφωσφονικά ή άλλη θεραπεία οστεοπόρωσης χωρίς συγκεκριμένο θεραπευτικό σχέδιο.

20Fosamax στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό

Το Fosamax προορίζεται για τη θεραπεία της μετεμμηνοπαυσιακής οστεοπόρωσης και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται κατά την εγκυμοσύνη.

Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για τη χρήση της αλενδρονάτης σε εγκύους και οι μελέτες σε ζώα έχουν δείξει επιδράσεις που σχετίζονται με τον μεταβολισμό του ασβεστίου.

Δεν είναι γνωστό αν η αλενδρονάτη απεκκρίνεται στο ανθρώπινο μητρικό γάλα. Το φάρμακο δεν πρέπει να χρησιμοποιείται κατά τον θηλασμό χωρίς εξειδικευμένη ιατρική αξιολόγηση.

Γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας που έχει λάβει αλενδρονάτη και σχεδιάζει εγκυμοσύνη πρέπει να ενημερώσει τον γιατρό της, επειδή τα διφωσφονικά παραμένουν δεσμευμένα στον σκελετό για μεγάλο χρονικό διάστημα.

21DEXA και εξετάσεις αίματος πριν και κατά τη θεραπεία

Η DEXA είναι η βασική εξέταση μέτρησης της οστικής πυκνότητας, αλλά δεν απαντά σε όλα τα ερωτήματα. Πριν ή κατά τη διάρκεια της θεραπείας μπορεί να χρειάζεται εργαστηριακός έλεγχος για την ασφάλεια της αγωγής και την αναζήτηση δευτεροπαθών αιτιών.

Ανάλογα με το ιστορικό μπορεί να ζητηθούν γενική αίματος, TSH, ηπατικός έλεγχος, ηλεκτροφόρηση πρωτεϊνών, εξετάσεις δυσαπορρόφησης ή άλλος έλεγχος για δευτεροπαθή οστεοπόρωση.

Οι δείκτες οστικού μεταβολισμού, όπως P1NP και CTX, μπορούν να χρησιμοποιηθούν επιλεκτικά για την αξιολόγηση της ανταπόκρισης ή της συμμόρφωσης, αλλά δεν είναι απαραίτητοι σε κάθε ασθενή.

Η DEXA πρέπει να επαναλαμβάνεται σε χρονικό διάστημα που έχει κλινικό νόημα, κατά προτίμηση στο ίδιο μηχάνημα. Η υπερβολικά συχνή επανάληψη μπορεί να δημιουργήσει παραπλανητικά συμπεράσματα.

Δείτε αναλυτικά τις εξετάσεις οστεοπόρωσης: DEXA, βιταμίνη D, PTH, ασβέστιο και δείκτες οστικού μεταβολισμού →

22Fosamax, γενόσημη αλενδρονάτη και Adrovance: ποιες είναι οι διαφορές;

Fosamax και γενόσημη αλενδρονάτη

Το Fosamax είναι το εμπορικό σκεύασμα αναφοράς της αλενδρονάτης. Στην Ελλάδα κυκλοφορούν και άλλα σκευάσματα αλενδρονικού οξέος 70 mg.

Ένα εγκεκριμένο γενόσημο πρέπει να περιέχει την ίδια δραστική ουσία και να πληροί τις απαιτήσεις βιοϊσοδυναμίας. Μπορεί όμως να διαφέρει σε:

• έκδοχα,
• εμφάνιση και σχήμα δισκίου,
• συσκευασία,
• εταιρεία και τιμή.

Οι βασικές οδηγίες λήψης της εβδομαδιαίας αλενδρονάτης παραμένουν ίδιες. Δεν πρέπει να λαμβάνονται δύο διαφορετικές εμπορικές ονομασίες την ίδια εβδομάδα επειδή θεωρήθηκαν διαφορετικά φάρμακα.

Fosamax και Adrovance

Το Fosamax περιέχει μόνο αλενδρονικό οξύ. Το Adrovance συνδυάζει αλενδρονικό οξύ με χοληκαλσιφερόλη, δηλαδή βιταμίνη D3.

Ο συνδυασμός με βιταμίνη D δεν σημαίνει ότι καλύπτει όλες τις ανάγκες κάθε ασθενούς ούτε ότι μπορεί να επιλεγεί χωρίς μέτρηση ή αξιολόγηση. Η αλλαγή από Fosamax σε συνδυαστικό σκεύασμα πρέπει να γίνεται από τον γιατρό.

Δεν είναι όλες οι θεραπείες οστεοπόρωσης ίδιες

Άλλα φάρμακα, όπως η ρισεδρονάτη, το ζολεδρονικό οξύ, η δενοσουμάμπη ή οι αναβολικές θεραπείες των οστών, έχουν διαφορετικό τρόπο χορήγησης, ενδείξεις, προφυλάξεις και στρατηγική διακοπής.

Η επιλογή δεν γίνεται μόνο με βάση την ευκολία ή το κόστος. Εξαρτάται από τον κίνδυνο κατάγματος, τη νεφρική λειτουργία, την ανοχή του πεπτικού, τα προηγούμενα κατάγματα και τη δυνατότητα σωστής λήψης.

23Συχνές ερωτήσεις για το Fosamax

Τι είναι το Fosamax 70 mg;

Το Fosamax περιέχει 70 mg αλενδρονικού οξέος και είναι διφωσφονικό για τη θεραπεία της μετεμμηνοπαυσιακής οστεοπόρωσης. Λαμβάνεται μία φορά την εβδομάδα.

Ποια είναι η σωστή δοσολογία του Fosamax;

Η εγκεκριμένη δόση του Fosamax Once Weekly είναι ένα δισκίο των 70 mg μία φορά την εβδομάδα, την ίδια ημέρα κάθε εβδομάδα. Δεν πρέπει να λαμβάνεται καθημερινά.

Γιατί πρέπει να λαμβάνεται με νερό βρύσης;

Η τροφή, το γάλα, ο καφές, οι χυμοί και το μεταλλικό νερό μπορούν να μειώσουν σημαντικά την απορρόφηση της αλενδρονάτης. Το δισκίο πρέπει να λαμβάνεται μόνο με γεμάτο ποτήρι απλό νερό βρύσης.

Γιατί δεν επιτρέπεται να ξαπλώσω μετά τη λήψη;

Η όρθια ή καθιστή θέση βοηθά το δισκίο να περάσει γρήγορα στο στομάχι και μειώνει τον κίνδυνο ερεθισμού, έλκους ή στένωσης του οισοφάγου.

Πόση ώρα μετά το Fosamax μπορώ να φάω;

Πρέπει να περάσουν τουλάχιστον 30 λεπτά πριν από το πρώτο γεύμα, ρόφημα ή άλλο φάρμακο της ημέρας. Η ασθενής πρέπει επίσης να έχει παραμείνει όρθια ή καθιστή.

Τι κάνω αν ξεχάσω την εβδομαδιαία δόση;

Πάρτε ένα δισκίο το επόμενο πρωί αφού θυμηθείτε την παράλειψη και μετά επιστρέψτε στην αρχική ημέρα του εβδομαδιαίου προγράμματος. Μην πάρετε δύο δισκία την ίδια ημέρα.

Μπορώ να πάρω ασβέστιο μαζί με το Fosamax;

Το ασβέστιο μπορεί να μειώσει την απορρόφηση της αλενδρονάτης και δεν πρέπει να λαμβάνεται ταυτόχρονα. Μπορεί να ληφθεί αργότερα μέσα στην ημέρα σύμφωνα με την ιατρική οδηγία.

Το Fosamax προκαλεί πόνο στα οστά και στις αρθρώσεις;

Μπορεί να προκαλέσει μυοσκελετικό πόνο, ο οποίος σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να είναι έντονος. Νέος ή σοβαρός πόνος χρειάζεται αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν εντοπίζεται στον μηρό ή στη βουβωνική χώρα.

Πρέπει να σταματήσω το Fosamax πριν από εξαγωγή δοντιού;

Όχι χωρίς συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό και τον οδοντίατρο. Η απόφαση εξαρτάται από τη διάρκεια θεραπείας, τους παράγοντες κινδύνου, την οδοντιατρική πράξη και τον κίνδυνο κατάγματος.

Για πόσα χρόνια μπορεί να λαμβάνεται;

Δεν υπάρχει μία διάρκεια κατάλληλη για όλους. Η ανάγκη συνέχισης πρέπει να επανεκτιμάται περιοδικά, ιδιαίτερα μετά από πέντε ή περισσότερα χρόνια θεραπείας.

Χρειάζονται εξετάσεις αίματος πριν από το Fosamax;

Συχνά αξιολογούνται ασβέστιο, βιταμίνη D και νεφρική λειτουργία. Ανάλογα με το ιστορικό μπορεί να χρειαστούν φώσφορος, PTH, ALP και άλλες εξετάσεις για δευτεροπαθή αίτια οστεοπόρωσης.

Μπορώ να διακόψω το Fosamax όταν βελτιωθεί το DEXA;

Όχι χωρίς ιατρική επανεκτίμηση. Η απόφαση εξαρτάται από τον συνολικό κίνδυνο κατάγματος και όχι μόνο από μία τιμή του DEXA.

24Κλείστε Ραντεβού και βιβλιογραφία

Βιβλιογραφία και επίσημες πηγές

1. Fosamax Once Weekly 70 mg – Ελληνική Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος.
   https://erx.gr/p/z/?bcode=2802240703028&type=spc
2. Fosamax Once Weekly 70 mg – Ελληνικό φύλλο οδηγιών χρήσης.
   https://erx.gr/p/z/?bcode=2802240703028&type=pl
3. Health Products Regulatory Authority. FOSAMAX Once Weekly 70 mg – Summary of Product Characteristics.
   https://assets.hpra.ie/products/Human/25926/Licence_PA23198-003-001_06022024105744.pdf
4. Μικροβιολογικό Λαμία. Οστεοπόρωση: Συμπτώματα, DEXA, Πρόληψη και Θεραπεία.
   https://mikrobiologikolamia.gr/osteoporosi-athoryvi-apeili-gia-ta-osta-prolipsi-sybtomata-kai-therapeia/
5. Μικροβιολογικό Λαμία. Εξετάσεις Οστεοπόρωσης: DEXA, Βιταμίνη D, PTH και Ασβέστιο.
   https://mikrobiologikolamia.gr/exetaseis-osteoporosis/