DuoPlavin: Κλοπιδογρέλη και Ασπιρίνη, Δοσολογία, Παρενέργειες και Εξετάσεις

Το DuoPlavin είναι συνταγογραφούμενο αντιαιμοπεταλιακό φάρμακο σταθερού συνδυασμού. Περιέχει κλοπιδογρέλη 75 mg μαζί με ακετυλοσαλικυλικό οξύ, δηλαδή ασπιρίνη χαμηλής δόσης, στο ίδιο δισκίο. Χρησιμοποιείται κυρίως ως συνέχεια διπλής αντιαιμοπεταλιακής αγωγής μετά από οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, έμφραγμα ή τοποθέτηση stent, όταν ο ασθενής έχει ήδη λάβει και τα δύο συστατικά χωριστά.

Δημοσίευση: 20 Ιουλίου 2026 • Τελευταία ενημέρωση: 20 Ιουλίου 2026

1Τι είναι το DuoPlavin

Το DuoPlavin είναι φάρμακο που συνδυάζει δύο διαφορετικά αντιαιμοπεταλιακά σε ένα δισκίο: την κλοπιδογρέλη και το ακετυλοσαλικυλικό οξύ. Ο σκοπός του δεν είναι να «διαλύσει» έναν ήδη σχηματισμένο θρόμβο ούτε να αντιμετωπίσει έναν ξαφνικό πόνο στο στήθος. Χρησιμοποιείται για να μειώσει την πιθανότητα δημιουργίας νέου αρτηριακού θρόμβου σε ασθενείς με τεκμηριωμένη στεφανιαία νόσο και συγκεκριμένη καρδιολογική ένδειξη.

Πρόκειται για σταθερό συνδυασμό συνέχισης θεραπείας. Αυτό σημαίνει ότι συνήθως ο ασθενής έχει ήδη ξεκινήσει κλοπιδογρέλη και ασπιρίνη ως ξεχωριστά φάρμακα και, όταν επιβεβαιωθεί η κατάλληλη δόση και η ανάγκη συνέχισης, μπορεί να περάσει στο DuoPlavin για απλούστερο καθημερινό σχήμα.

Το DuoPlavin είναι αντιαιμοπεταλιακό και όχι κλασικό αντιπηκτικό. Η διάκριση έχει σημασία: τα αντιαιμοπεταλιακά δρουν κυρίως στην ενεργοποίηση και συγκόλληση των αιμοπεταλίων, ενώ τα αντιπηκτικά δρουν σε παράγοντες της πήξης. Και οι δύο κατηγορίες μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο αιμορραγίας, αλλά δεν είναι εναλλάξιμες.

2Δραστικές ουσίες και μηχανισμός δράσης

Η κλοπιδογρέλη είναι αναστολέας του υποδοχέα P2Y12. Μετατρέπεται στον οργανισμό σε ενεργό μεταβολίτη και εμποδίζει την ADP-εξαρτώμενη ενεργοποίηση των αιμοπεταλίων. Η δράση της είναι μη αναστρέψιμη για το αιμοπετάλιο που έχει εκτεθεί στο φάρμακο, γι’ αυτό η λειτουργία της αιμόστασης αποκαθίσταται σταδιακά καθώς παράγονται νέα αιμοπετάλια.

Το ακετυλοσαλικυλικό οξύ αναστέλλει μη αναστρέψιμα την κυκλοοξυγενάση των αιμοπεταλίων και περιορίζει τον σχηματισμό θρομβοξάνης Α2, μιας ουσίας που ενισχύει τη συγκόλληση και αγγειοσύσπαση. Σε χαμηλές δόσεις η κύρια επιδιωκόμενη δράση του είναι αντιαιμοπεταλιακή και όχι αναλγητική.

Οι δύο ουσίες στοχεύουν διαφορετικές οδούς ενεργοποίησης. Η συνδυασμένη χορήγηση δημιουργεί ισχυρότερη αναστολή της αιμοπεταλιακής συσσώρευσης από κάθε φάρμακο μόνο του. Αυτό προσφέρει μεγαλύτερη προστασία από θρόμβωση σε συγκεκριμένες καταστάσεις υψηλού κινδύνου, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τον αιμορραγικό κίνδυνο.

3Πότε χορηγείται

Το DuoPlavin ενδείκνυται για δευτερογενή πρόληψη αθηροθρομβωτικών συμβαμάτων σε ενήλικες που λαμβάνουν ήδη κλοπιδογρέλη και ασπιρίνη. Η έννοια της δευτερογενούς πρόληψης σημαίνει ότι έχει ήδη προηγηθεί σοβαρό καρδιαγγειακό συμβάν ή έχει τεκμηριωθεί κατάσταση που απαιτεί εντατική αντιαιμοπεταλιακή προστασία.

• Οξύ στεφανιαίο σύνδρομο χωρίς ανάσπαση ST, όπως ασταθής στηθάγχη ή έμφραγμα χωρίς ανάσπαση ST.
• Μετά από διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση και τοποθέτηση stent, όταν έχει επιλεγεί ο συνδυασμός κλοπιδογρέλης και ασπιρίνης.
• Έμφραγμα με ανάσπαση ST σε ασθενείς που υποβάλλονται σε PCI ή σε επιλεγμένους ασθενείς που αντιμετωπίζονται φαρμακευτικά και είναι κατάλληλοι για θρομβολυτική ή ινωδολυτική θεραπεία.

Δεν είναι γενικό φάρμακο «για την κυκλοφορία» και δεν χρησιμοποιείται για πρωτογενή πρόληψη σε κάθε άτομο με υπέρταση, χοληστερίνη ή διαβήτη. Η ένδειξη βασίζεται στο ιστορικό, στο είδος του στεφανιαίου επεισοδίου, στην ύπαρξη stent, στον χρόνο που έχει περάσει και στην ισορροπία μεταξύ θρομβωτικού και αιμορραγικού κινδύνου.

4Περιεκτικότητες και κυκλοφορία στην Ελλάδα

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο το DuoPlavin έχει εγκριθεί σε δύο περιεκτικότητες: 75 mg κλοπιδογρέλης μαζί με 75 mg ασπιρίνης και 75 mg κλοπιδογρέλης μαζί με 100 mg ασπιρίνης. Η επιλογή δεν γίνεται αυθαίρετα, επειδή το δισκίο αντικαθιστά τις αντίστοιχες ξεχωριστές δόσεις που είχε ήδη επιλέξει ο γιατρός.

Στην ελληνική φαρμακευτική καταγραφή εμφανίζεται το DuoPlavin 75 mg/100 mg σε συσκευασίες δισκίων. Η εμπορική διαθεσιμότητα, η συγκεκριμένη συσκευασία, η τιμή και το καθεστώς αποζημίωσης μπορεί να μεταβάλλονται και πρέπει να επιβεβαιώνονται κατά την ηλεκτρονική συνταγογράφηση ή στο φαρμακείο.

5Δοσολογία και σωστή λήψη

Η συνήθης δόση για ενήλικες και ηλικιωμένους είναι ένα δισκίο μία φορά την ημέρα. Το δισκίο λαμβάνεται από το στόμα με νερό, με ή χωρίς φαγητό, κατά προτίμηση περίπου την ίδια ώρα κάθε ημέρα. Το φαγητό μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ασθενείς με δυσπεψία, αλλά δεν εξαλείφει τον κίνδυνο γαστρεντερικής αιμορραγίας.

Το DuoPlavin δεν χρησιμοποιείται για να δοθούν οι αρχικές δόσεις φόρτισης σε ένα οξύ στεφανιαίο επεισόδιο. Η έναρξη της θεραπείας και οι αρχικές δόσεις κλοπιδογρέλης και ασπιρίνης αποφασίζονται στο νοσοκομείο ή από τον καρδιολόγο. Στη συνέχεια, το σταθερό δισκίο μπορεί να αντικαταστήσει τα δύο ξεχωριστά φάρμακα.

Ο ασθενής πρέπει να ελέγχει προσεκτικά τη φαρμακευτική του αγωγή ώστε να μην υπάρχει ακούσια διπλοχορήγηση. Ένα δεύτερο σκεύασμα κλοπιδογρέλης ή ασπιρίνης μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο αιμορραγίας χωρίς να προσφέρει επιπλέον όφελος.

6Ξεχασμένη δόση και υπερδοσολογία

Όταν η δόση ξεχαστεί και ο ασθενής το αντιληφθεί μέσα σε λιγότερο από 12 ώρες από τη συνηθισμένη ώρα, λαμβάνει το δισκίο μόλις το θυμηθεί και συνεχίζει την επόμενη δόση στην κανονική ώρα.

Όταν έχουν περάσει περισσότερες από 12 ώρες, παραλείπει τη χαμένη δόση και παίρνει την επόμενη στην προγραμματισμένη ώρα. Δεν λαμβάνει δύο δισκία μαζί και δεν αυξάνει μόνος του τη δόση.

Σε λήψη μεγαλύτερης ποσότητας χρειάζεται άμεση επικοινωνία με γιατρό ή με τμήμα επειγόντων, ακόμη και αν δεν υπάρχει εμφανής αιμορραγία. Η υπερδοσολογία μπορεί να παρατείνει σημαντικά τον χρόνο αιμορραγίας, ενώ η ασπιρίνη σε αυξημένες ποσότητες μπορεί να προκαλέσει εμβοές, υπεραερισμό, διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και άλλα σοβαρά συμπτώματα.

7Διάρκεια θεραπείας μετά από stent ή έμφραγμα

Η διάρκεια της διπλής αντιαιμοπεταλιακής αγωγής δεν είναι ίδια για όλους. Επηρεάζεται από το είδος του οξέος στεφανιαίου συνδρόμου, τον τύπο και την πολυπλοκότητα του stent, τον κίνδυνο νέου ισχαιμικού επεισοδίου, την ηλικία, το ιστορικό αιμορραγίας, τη νεφρική λειτουργία και άλλα φάρμακα.

Στο οξύ στεφανιαίο σύνδρομο χωρίς ανάσπαση ST, τα δεδομένα της επίσημης πληροφορίας υποστηρίζουν θεραπεία έως 12 μήνες, με σημαντικό όφελος στους πρώτους μήνες. Σε έμφραγμα με ανάσπαση ST που αντιμετωπίζεται φαρμακευτικά, η συνδυασμένη θεραπεία χορηγείται τουλάχιστον για τέσσερις εβδομάδες, ενώ σε ασθενείς που υποβάλλονται σε PCI μπορεί να συνεχιστεί έως 12 μήνες.

Οι παραπάνω χρόνοι δεν αποτελούν προσωπική οδηγία διακοπής. Οι σύγχρονες καρδιολογικές αποφάσεις μπορεί να προβλέπουν βραχύτερη ή μακρύτερη διπλή αγωγή, ανάλογα με τον ασθενή. Μετά τη διακοπή του DuoPlavin συχνά συνεχίζεται ένα μόνο αντιαιμοπεταλιακό, αλλά το ποιο φάρμακο και για πόσο αποφασίζεται από τον καρδιολόγο.

Παράγοντες που μπορεί να ευνοούν μεγαλύτερη διάρκεια είναι προηγούμενη θρόμβωση stent, επαναλαμβανόμενο έμφραγμα, πολυαγγειακή στεφανιαία νόσος, σύνθετη αγγειοπλαστική, πολλά ή μακριά stents και σακχαρώδης διαβήτης. Αντίθετα, προηγούμενη σοβαρή αιμορραγία, αναιμία, χαμηλά αιμοπετάλια, προχωρημένη ηλικία, νεφρική δυσλειτουργία ή ανάγκη για αντιπηκτικό μπορεί να οδηγήσουν σε συντομότερο ή διαφορετικό σχήμα.

Η απόφαση δεν βασίζεται μόνο στο πόσο καιρό έχει περάσει. Επανεκτιμάται όταν αλλάζει η κατάσταση του ασθενούς, εμφανίζεται αιμορραγία, προγραμματίζεται επέμβαση ή προστίθεται αντιπηκτική θεραπεία. Γι’ αυτό η ημερομηνία λήξης μιας παλιάς συνταγής δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως μοναδικό κριτήριο.

8Ποιοι δεν πρέπει να το λαμβάνουν

Το DuoPlavin αντενδείκνυται όταν υπάρχει ενεργός αιμορραγία, όπως αιμορραγικό πεπτικό έλκος ή ενδοκρανιακή αιμορραγία. Δεν πρέπει επίσης να χρησιμοποιείται σε σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια ή σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια, καθώς και στο τρίτο τρίμηνο της κύησης.

• Αλλεργία στην κλοπιδογρέλη, στην ασπιρίνη ή σε έκδοχο του φαρμάκου.
• Ιστορικό σοβαρής αντίδρασης σε μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη.
• Συνδυασμός άσθματος, ρινίτιδας και ρινικών πολυπόδων που σχετίζεται με ευαισθησία στην ασπιρίνη.
• Ενεργό έλκος ή άλλη πάθηση που προκαλεί αιμορραγία.
• Σοβαρή ηπατική νόσος ή κάθαρση κρεατινίνης κάτω από 30 ml/min.
• Τρίτο τρίμηνο εγκυμοσύνης.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε προηγούμενο έλκος, παλαιά γαστρεντερική αιμορραγία, πρόσφατο εγκεφαλικό ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο, θρομβοπενία, διαταραχές πήξης, ανεπάρκεια G6PD, ουρική αρθρίτιδα, άσθμα και συχνή ή βαριά κατανάλωση αλκοόλ.

9Αιμορραγία και προειδοποιητικά σημεία

Η αιμορραγία είναι η σημαντικότερη και συχνότερη ανεπιθύμητη ενέργεια. Μικρές μελανιές, ελαφρές ρινορραγίες ή λίγο μεγαλύτερος χρόνος για να σταματήσει η αιμορραγία από ένα μικρό κόψιμο μπορεί να εμφανιστούν. Δεν πρέπει όμως να θεωρείται κάθε αιμορραγία «αναμενόμενη» και να αγνοείται.

Μετά από πτώση ή χτύπημα στο κεφάλι χρειάζεται χαμηλό κατώφλι για ιατρική αξιολόγηση, ακόμη και χωρίς εμφανές τραύμα. Ο κίνδυνος ενδοκρανιακής αιμορραγίας είναι μεγαλύτερος σε ηλικιωμένους, σε άτομα με υπέρταση, σε όσους λαμβάνουν παράλληλα αντιπηκτικό και μετά από σημαντικό τραυματισμό.

Η αιμορραγία μπορεί να είναι και αφανής. Μια αργή απώλεια αίματος από το στομάχι ή το έντερο μπορεί να εκδηλωθεί μόνο με πτώση αιμοσφαιρίνης, σιδηροπενία, δύσπνοια στην προσπάθεια, ταχυκαρδία ή ασυνήθιστη κόπωση. Σε τέτοια εικόνα δεν αρκεί η παρατήρηση των κοπράνων· χρειάζεται γενική αίματος και κλινική διερεύνηση.

Η υψηλή αρτηριακή πίεση πρέπει να ελέγχεται καλά, επειδή αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρής αιμορραγίας. Παράλληλα, ο ασθενής πρέπει να αποφεύγει δραστηριότητες με μεγάλο κίνδυνο τραυματισμού χωρίς να περιορίζει αδικαιολόγητα τη φυσική του δραστηριότητα.

10Συχνές παρενέργειες

Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες σχετίζονται με αιμορραγία και με το γαστρεντερικό. Μπορεί να εμφανιστούν αιματώματα, μελανιές, ρινορραγία, αιμορραγία σε σημεία παρακέντησης, γαστρεντερική αιμορραγία, διάρροια, κοιλιακό άλγος, δυσπεψία ή καούρα.

Λιγότερο συχνά αναφέρονται κεφαλαλγία, ναυτία, έμετος, δυσκοιλιότητα, αέρια, εξάνθημα, κνησμός, ζάλη, αίσθημα μυρμηγκιάσματος και πεπτικό έλκος. Η εμφάνιση μιας ήπιας παρενέργειας δεν σημαίνει ότι το φάρμακο πρέπει να διακοπεί μόνο του. Χρειάζεται αξιολόγηση του συμπτώματος, της έντασης, της διάρκειας και του καρδιολογικού κινδύνου.

Η εύκολη δημιουργία μελανιών είναι συχνή, αλλά όταν συνοδεύεται από πετέχειες, ανεξήγητη ωχρότητα, κόπωση, πυρετό ή αιμορραγία από διαφορετικά σημεία, απαιτείται γενική αίματος και ιατρική εκτίμηση.

11Σπάνιες αλλά σοβαρές παρενέργειες

Σπάνια μπορεί να εμφανιστούν σημαντικές αιματολογικές διαταραχές, σοβαρή αλλεργική αντίδραση, ηπατική βλάβη ή σοβαρό δερματικό σύνδρομο. Πυρετός, έντονη κόπωση ή συχνές λοιμώξεις μπορεί να υποδηλώνουν μείωση κυττάρων του αίματος. Ίκτερος, σκουρόχρωμα ούρα, σύγχυση ή έντονο κοιλιακό άλγος απαιτούν άμεση επικοινωνία με γιατρό.

Η θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα είναι πολύ σπάνια αλλά επείγουσα κατάσταση. Μπορεί να εκδηλωθεί με θρομβοπενία, αιμολυτική αναιμία, πυρετό, νευρολογικά συμπτώματα και νεφρική δυσλειτουργία, ακόμη και μετά από σύντομη έκθεση στην κλοπιδογρέλη.

Έχει επίσης αναφερθεί επίκτητη αιμορροφιλία, σοβαρή υπερευαισθησία, αγγειοοίδημα και DRESS, δηλαδή φαρμακευτική αντίδραση με εξάνθημα, πυρετό, λεμφαδενοπάθεια, ηωσινοφιλία και πιθανή προσβολή εσωτερικών οργάνων.

12Στομάχι, έλκος και γαστροπροστασία

Η ασπιρίνη μπορεί να ερεθίσει τον γαστρικό βλεννογόνο, ενώ ο συνδυασμός με κλοπιδογρέλη αυξάνει την πιθανότητα γαστρεντερικής αιμορραγίας. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε ιστορικό έλκους ή αιμορραγίας, ηλικία άνω των 65–75 ετών, παράλληλη λήψη αντιπηκτικού, κορτικοστεροειδών ή ΜΣΑΦ και λοίμωξη από Helicobacter pylori.

Η γαστροπροστασία με αναστολέα αντλίας πρωτονίων δεν είναι απαραίτητη για όλους, αλλά συχνά επιλέγεται σε αυξημένο γαστρεντερικό κίνδυνο. Η ομεπραζόλη και η εσομεπραζόλη μπορούν να αναστείλουν το CYP2C19 και να μειώσουν τον σχηματισμό του ενεργού μεταβολίτη της κλοπιδογρέλης. Γι’ αυτό η επιλογή γαστροπροστασίας πρέπει να γίνεται από τον γιατρό και όχι με αυτοθεραπεία.

Η παντοπραζόλη έχει μικρότερη επίδραση στον μεταβολισμό της κλοπιδογρέλης και μπορεί να προτιμηθεί σε ορισμένους ασθενείς, αλλά ακόμη και αυτή δεν πρέπει να προστίθεται χωρίς έλεγχο του συνολικού ιστορικού και της αγωγής.

Σε ασθενή με προηγούμενο πεπτικό έλκος μπορεί να χρειαστεί παράλληλη αντιμετώπιση του Helicobacter pylori, περιορισμός αλκοόλ και αποφυγή ΜΣΑΦ. Η γαστροπροστασία μειώνει κυρίως τις επιπλοκές από το ανώτερο πεπτικό, αλλά δεν εξαλείφει κάθε μορφή αιμορραγίας και δεν υποκαθιστά την επαγρύπνηση για συμπτώματα.

Καούρα, επιγαστρικός πόνος, ναυτία ή δυσπεψία δεν αποκλείουν έλκος. Μαύρα κόπρανα, αιματέμεση, ζάλη, ταχυκαρδία ή πτώση της αιμοσφαιρίνης απαιτούν άμεση εκτίμηση.

13Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Οι σημαντικότερες αλληλεπιδράσεις είναι εκείνες που αυξάνουν τον κίνδυνο αιμορραγίας ή μεταβάλλουν την ενεργοποίηση της κλοπιδογρέλης. Πριν προστεθεί νέο φάρμακο, ακόμη και μη συνταγογραφούμενο, πρέπει να αναφέρεται ότι ο ασθενής λαμβάνει DuoPlavin.

• Αντιπηκτικά: Sintrom, βαρφαρίνη, apixaban, rivaroxaban, dabigatran και ηπαρίνες αυξάνουν τον αιμορραγικό κίνδυνο.
• Άλλα αντιαιμοπεταλιακά: ticagrelor, prasugrel, dipyridamole ή επιπλέον κλοπιδογρέλη και ασπιρίνη μπορεί να οδηγήσουν σε υπερβολική αναστολή.
• ΜΣΑΦ: ιβουπροφαίνη, ναπροξένη, δικλοφενάκη, νιμεσουλίδη και αναστολείς COX-2 αυξάνουν κυρίως τη γαστρεντερική αιμορραγία.
• SSRIs και ορισμένα αντικαταθλιπτικά: μπορεί να επιβαρύνουν την αιμόσταση των αιμοπεταλίων.
• Ομεπραζόλη και εσομεπραζόλη: μπορεί να μειώσουν την ενεργοποίηση της κλοπιδογρέλης.
• Ριφαμπικίνη και άλλοι ισχυροί επαγωγείς CYP2C19: μπορεί να ενισχύσουν τη δράση και τον κίνδυνο αιμορραγίας.
• Μεθοτρεξάτη, βαλπροϊκό οξύ, ακεταζολαμίδη, νικορανδίλη και ορισμένα αντιμυκητιασικά ή αντιρετροϊκά: απαιτούν ειδικό έλεγχο.

Για πόνο ή πυρετό, η παρακεταμόλη είναι συχνά ασφαλέστερη επιλογή από τα αντιφλεγμονώδη ως προς την αιμορραγία, αλλά και αυτή πρέπει να χρησιμοποιείται στη σωστή δόση και με προσοχή σε ηπατική νόσο. Ο ασθενής δεν πρέπει να αντικαθιστά ή να προσθέτει φάρμακα μόνος του.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα «αθώα» σκευάσματα του φαρμακείου. Πολλά προϊόντα για κρυολόγημα, πόνο στη μέση ή αρθρίτιδα περιέχουν ασπιρίνη ή ΜΣΑΦ, ενώ ορισμένα φυτικά προϊόντα και συμπληρώματα μπορεί να επηρεάσουν την αιμόσταση. Η ετικέτα πρέπει να ελέγχεται και ο φαρμακοποιός να ενημερώνεται για το DuoPlavin.

Τα οπιοειδή, ιδίως σε οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, μπορεί να καθυστερήσουν την απορρόφηση της κλοπιδογρέλης λόγω επιβράδυνσης της γαστρικής κένωσης. Σε νοσοκομειακό περιβάλλον αυτό λαμβάνεται υπόψη από την καρδιολογική ομάδα και δεν αφορά αλλαγή που πρέπει να κάνει ο ασθενής μόνος του.

Δείτε επίσης τον οδηγό για τα αντιπηκτικά και αντιαιμοπεταλιακά, όπου εξηγούνται οι βασικές διαφορές μεταξύ Xarelto, Sintrom, Plavix και Salospir.

14Χειρουργείο και οδοντιατρικές πράξεις

Ο χειρουργός, ο οδοντίατρος και ο αναισθησιολόγος πρέπει να γνωρίζουν εγκαίρως ότι ο ασθενής λαμβάνει DuoPlavin. Η απόφαση συνέχισης ή προσωρινής διακοπής εξαρτάται από τον αιμορραγικό κίνδυνο της πράξης και κυρίως από τον κίνδυνο θρόμβωσης εάν διακοπεί η διπλή αγωγή.

Σύμφωνα με την επίσημη πληροφορία, όταν μια εκλεκτική επέμβαση απαιτεί πράγματι προσωρινή διακοπή αντιαιμοπεταλιακής θεραπείας, το DuoPlavin διακόπτεται επτά ημέρες πριν. Αυτό όμως δεν είναι οδηγία για αυτοδιακοπή. Σε πρόσφατο stent, η διακοπή μπορεί να είναι πιο επικίνδυνη από την αιμορραγία και απαιτεί συνεννόηση καρδιολόγου και ιατρού που θα πραγματοποιήσει την πράξη.

Πολλές απλές οδοντιατρικές πράξεις μπορούν να γίνουν με τοπικά μέτρα αιμόστασης χωρίς διακοπή. Αντίθετα, μεγάλες επεμβάσεις, νευροχειρουργικές ή ενδοφθάλμιες πράξεις χρειάζονται εξατομικευμένο σχεδιασμό. Η επανέναρξη μετά την επέμβαση καθορίζεται επίσης από τους θεράποντες.

15Εξετάσεις αίματος και παρακολούθηση

Το DuoPlavin δεν απαιτεί μια μοναδική εξέταση που να «ρυθμίζει τη δόση» όπως το INR στο Sintrom. Παρ’ όλα αυτά, η εργαστηριακή παρακολούθηση είναι σημαντική για την ασφάλεια, ιδίως πριν από την έναρξη, σε ηλικιωμένους, σε νεφρική ή ηπατική νόσο και όταν υπάρχουν συμπτώματα αιμορραγίας.

Η συχνότητα των εξετάσεων εξατομικεύεται. Σε σταθερό ασθενή χωρίς συμπτώματα μπορεί να ενταχθεί στον περιοδικό καρδιολογικό και παθολογικό έλεγχο. Όταν εμφανιστεί αιμορραγία, πτώση πίεσης, ωχρότητα, δύσπνοια, πετέχειες ή πυρετός, οι εξετάσεις πρέπει να γίνουν άμεσα.

Ένας πρακτικός αρχικός έλεγχος περιλαμβάνει γενική αίματος, κρεατινίνη με eGFR και βασικό ηπατικό προφίλ. Σε ιστορικό αναιμίας ή πεπτικής αιμορραγίας μπορεί να προστεθούν φερριτίνη, σίδηρος και κορεσμός τρανσφερρίνης. Εάν η αιμοσφαιρίνη πέφτει χωρίς εμφανή αιμορραγία, χρειάζεται αναζήτηση χρόνιας απώλειας και όχι απλή χορήγηση σιδήρου.

Οι εξετάσεις δεν αντικαθιστούν την κλινική εικόνα. Μια φυσιολογική γενική αίματος σήμερα δεν αποκλείει αιμορραγία αύριο, ενώ σε οξεία απώλεια αίματος η αιμοσφαιρίνη μπορεί αρχικά να μην έχει μειωθεί σημαντικά. Τα συμπτώματα και τα ζωτικά σημεία παραμένουν καθοριστικά.

16INR, αιμοπετάλια και έλεγχος της αντιαιμοπεταλιακής δράσης

Το INR δεν χρησιμοποιείται για να ελεγχθεί αν «πιάνει» το DuoPlavin. Μπορεί να παραμένει φυσιολογικό ενώ η αντιαιμοπεταλιακή δράση είναι πλήρης, επειδή το INR αξιολογεί διαφορετικό τμήμα της αιμόστασης και χρησιμοποιείται κυρίως για ανταγωνιστές βιταμίνης Κ όπως το Sintrom.

Ο αριθμός των αιμοπεταλίων επίσης δεν δείχνει πόσο έντονα αναστέλλεται η λειτουργία τους. Ένας ασθενής μπορεί να έχει φυσιολογικό αριθμό αιμοπεταλίων αλλά αυξημένο χρόνο αιμορραγίας λόγω της φαρμακολογικής τους αναστολής. Η γενική αίματος είναι χρήσιμη για να εντοπιστεί θρομβοπενία ή αναιμία, όχι για την καθημερινή μέτρηση της αποτελεσματικότητας.

Υπάρχουν ειδικές εξετάσεις λειτουργικότητας αιμοπεταλίων και γονιδιακός έλεγχος CYP2C19, αλλά δεν απαιτούνται συνήθως σε κάθε ασθενή. Μπορεί να εξεταστούν σε επιλεγμένες περιπτώσεις υποψίας ανεπαρκούς ανταπόκρισης, επαναλαμβανόμενης θρόμβωσης, πολύ υψηλού κινδύνου ή ειδικού σχεδιασμού αντιαιμοπεταλιακής θεραπείας.

Η κλοπιδογρέλη είναι προφάρμακο και χρειάζεται μεταβολική ενεργοποίηση. Άτομα με μειωμένη λειτουργία CYP2C19 μπορεί να σχηματίζουν λιγότερο ενεργό μεταβολίτη και να έχουν μικρότερη αναστολή αιμοπεταλίων. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ασθενής χρειάζεται γενετικό τεστ· η χρησιμότητα αξιολογείται με βάση το κλινικό σενάριο.

Ακόμη και όταν γίνεται ειδικός έλεγχος αιμοπεταλίων, το αποτέλεσμα ερμηνεύεται από καρδιολόγο μαζί με το είδος του stent, το ιστορικό συμβαμάτων και τον κίνδυνο αιμορραγίας. Δεν χρησιμοποιείται απομονωμένα για αυτοσχέδια αύξηση της δόσης.

17Νεφρά, ήπαρ και ηλικιωμένοι

Το DuoPlavin δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια. Σε ήπια έως μέτρια νεφρική δυσλειτουργία η εμπειρία είναι πιο περιορισμένη και απαιτείται προσοχή, επειδή η νεφρική νόσος μπορεί να αυξήσει τόσο τον θρομβωτικό όσο και τον αιμορραγικό κίνδυνο.

Η σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια αποτελεί αντένδειξη. Σε μέτρια ηπατοπάθεια χρειάζεται προσεκτική εκτίμηση, επειδή μπορεί να συνυπάρχει διαταραχή σύνθεσης παραγόντων πήξης, θρομβοπενία ή τάση για αιμορραγία. Η εμφάνιση ίκτερου ή σημαντικής αύξησης ηπατικών ενζύμων απαιτεί έλεγχο.

Στους ηλικιωμένους δεν προβλέπεται αυτόματη μείωση της δόσης, αλλά ο συνολικός κίνδυνος μπορεί να είναι υψηλότερος λόγω ευθραυστότητας, πτώσεων, νεφρικής δυσλειτουργίας, ιστορικού έλκους και πολυφαρμακίας. Η τακτική ανασκόπηση όλων των φαρμάκων είναι ιδιαίτερα σημαντική.

18Κύηση, θηλασμός και παιδιά

Το DuoPlavin αντενδείκνυται στο τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης λόγω της ασπιρίνης. Στα δύο πρώτα τρίμηνα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται εκτός εάν η κλινική κατάσταση απαιτεί τον συγκεκριμένο συνδυασμό και η απόφαση έχει ληφθεί από εξειδικευμένο ιατρό.

Κατά τον θηλασμό δεν συνιστάται η χρήση χωρίς ειδική ιατρική απόφαση. Η ασπιρίνη απεκκρίνεται σε μικρές ποσότητες στο μητρικό γάλα, ενώ για την κλοπιδογρέλη τα ανθρώπινα δεδομένα είναι περιορισμένα.

Η ασφάλεια και αποτελεσματικότητα δεν έχουν τεκμηριωθεί σε παιδιά και εφήβους κάτω των 18 ετών. Επιπλέον, η ασπιρίνη σε παιδιά με ιογενή λοίμωξη έχει συσχετιστεί με το σπάνιο αλλά σοβαρό σύνδρομο Reye.

19Διατροφή, αλκοόλ και καθημερινότητα

Το DuoPlavin μπορεί να λαμβάνεται με ή χωρίς τροφή. Δεν απαιτεί ειδική δίαιτα και δεν επηρεάζεται από τη βιταμίνη Κ όπως το Sintrom. Η καρδιοπροστατευτική διατροφή, η διακοπή καπνίσματος, η ρύθμιση πίεσης, σακχάρου και λιπιδίων παραμένουν ουσιώδη, επειδή το φάρμακο δεν θεραπεύει την αθηροσκλήρωση από μόνο του.

Η συχνή ή μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο γαστρικού ερεθισμού και αιμορραγίας. Ακόμη και η περιστασιακή κατανάλωση πρέπει να συζητείται όταν υπάρχει ιστορικό έλκους, ηπατοπάθεια ή παράλληλη αντιπηκτική αγωγή.

Η οδήγηση συνήθως δεν επηρεάζεται άμεσα. Εάν όμως υπάρχει ζάλη, αδυναμία, αναιμία ή υπόταση, ο ασθενής δεν πρέπει να οδηγεί μέχρι να αξιολογηθεί. Για ξύρισμα, κηπουρική ή χειρωνακτική εργασία βοηθούν προσεκτικά μέτρα αποφυγής τραυματισμών, χωρίς υπερβολικό περιορισμό της καθημερινότητας.

Το φάρμακο περιέχει μικρή ποσότητα λακτόζης και υδρογονωμένο καστορέλαιο. Το τελευταίο μπορεί να προκαλέσει στομαχική ενόχληση ή διάρροια σε ορισμένα άτομα.

20DuoPlavin, Plavix, Salospir και αντιπηκτικά: οι βασικές διαφορές

Το DuoPlavin μπορεί να αντικαταστήσει τα ξεχωριστά δισκία κλοπιδογρέλης και ασπιρίνης όταν οι δόσεις αντιστοιχούν. Δεν πρέπει να θεωρείται «ισχυρότερο Plavix» ούτε να αλλάζει με Brilique ή άλλο P2Y12 χωρίς καρδιολογική απόφαση.

Το πλεονέκτημα του σταθερού συνδυασμού είναι κυρίως η απλούστευση: ένα δισκίο αντί για δύο μπορεί να βελτιώσει τη συνέπεια στη λήψη. Το μειονέκτημα είναι η μικρότερη ευελιξία. Αν χρειαστεί να αλλάξει μόνο η ασπιρίνη ή μόνο η κλοπιδογρέλη, ο γιατρός μπορεί να επιστρέψει σε ξεχωριστά σκευάσματα.

Σε ασθενείς που χρειάζονται παράλληλα αντιπηκτικό λόγω κολπικής μαρμαρυγής, εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης ή άλλης ένδειξης, η θεραπεία γίνεται πιο σύνθετη. Η «τριπλή» αγωγή αυξάνει σημαντικά την αιμορραγία και, όταν είναι αναγκαία, χορηγείται για όσο το δυνατόν πιο στοχευμένο διάστημα με στενή παρακολούθηση.

Ο οδηγός για το Plavix, ο οδηγός για το Salospir και ο οδηγός για το Brilique εξηγούν αναλυτικά τις διαφορές κάθε επιλογής.

21Συχνές ερωτήσεις για το DuoPlavin

22Κλείστε ραντεβού και βιβλιογραφία

Βιβλιογραφία και επίσημες πηγές

1. European Medicines Agency. DuoPlavin – European Public Assessment Report. https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/duoplavin
2. European Medicines Agency. DuoPlavin – Product Information, Summary of Product Characteristics and Package Leaflet. https://www.ema.europa.eu/en/documents/product-information/duoplavin-epar-product-information_en.pdf
3. Γαληνός – DUOPLAVIN, δραστικές ουσίες, ταξινόμηση και ελληνική φαρμακευτική καταγραφή. https://www.galinos.gr/web/drugs/main/drugs/duoplavin
4. Μικροβιολογικό Λαμία – Διπλή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή με Plavix και ασπιρίνη μετά από stent ή έμφραγμα. https://mikrobiologikolamia.gr/plavix-klopidogreli-odigos-chrisis-gia-kardiopatheis/

Ιατρική επισήμανση: Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού. Το DuoPlavin είναι συνταγογραφούμενο φάρμακο. Η έναρξη, η διάρκεια, η διακοπή, η αλλαγή και η διαχείρισή του πριν από επέμβαση αποφασίζονται εξατομικευμένα από τον καρδιολόγο ή τον αρμόδιο ιατρό.