1Τι είναι το Viofer
Το Viofer είναι φαρμακευτικό σκεύασμα σιδήρου για χορήγηση από το στόμα. Περιέχει γλυκονικό δισθενή σίδηρο και χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της σιδηροπενίας και της σιδηροπενικής αναιμίας, όταν η διάγνωση έχει τεκμηριωθεί και έχει αποκλειστεί άλλη αιτία αναιμίας που δεν ωφελείται από τη χορήγηση σιδήρου.
Στην ελληνική αγορά είναι καταχωρισμένο ως VIOFER PS.OR.SOL 300 mg/15 g, σε κουτί με 10 φιαλίδια. Κάθε φιαλίδιο περιέχει 300 mg γλυκονικού σιδήρου, ποσότητα που αντιστοιχεί σε 37,5 mg στοιχειακού σιδήρου Fe2+.
2Γλυκονικός δισθενής σίδηρος και στοιχειακός σίδηρος
Ο γλυκονικός σίδηρος είναι άλας σιδήρου που παρέχει σίδηρο στη δισθενή μορφή Fe2+. Ο οργανισμός χρησιμοποιεί τον σίδηρο για τη σύνθεση αιμοσφαιρίνης, μυοσφαιρίνης και πολλών ενζύμων. Όταν οι αποθήκες εξαντλούνται, πέφτει πρώτα συχνά η φερριτίνη και αργότερα μπορεί να εμφανιστούν μικροκυττάρωση, υποχρωμία και πτώση της αιμοσφαιρίνης.
Η σύγκριση διαφορετικών σκευασμάτων πρέπει να γίνεται με βάση τον στοιχειακό σίδηρο και όχι μόνο τα συνολικά mg που αναγράφονται στην ονομασία. Δύο προϊόντα με διαφορετικό άλας μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική ποσότητα πραγματικού σιδήρου ανά δόση.
3Μορφή, συσκευασία και τρόπος ενεργοποίησης
Το Viofer διατίθεται σε ειδικά φιαλίδια των 15 g. Ο διαλύτης βρίσκεται μέσα στο φιαλίδιο, ενώ η σκόνη με τη δραστική ουσία βρίσκεται σε ειδικό πώμα. Η μορφή αυτή επιτρέπει την ανάμειξη του περιεχομένου ακριβώς πριν από τη λήψη.
Ακολουθείται πάντοτε η οδηγία της συσκευασίας: αφαιρείται το εξωτερικό πώμα ασφαλείας, ενεργοποιείται το εσωτερικό πώμα ώστε η σκόνη να πέσει στον διαλύτη, το φιαλίδιο ανακινείται καλά και στη συνέχεια το διάλυμα πίνεται. Το έτοιμο διάλυμα προορίζεται για άμεση λήψη· σύμφωνα με τις πληροφορίες του προϊόντος, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μέσα σε 24 ώρες όταν φυλάσσεται κάτω από 25°C.
4Διαθεσιμότητα στην Ελλάδα
Το Viofer διαθέτει εθνική άδεια κυκλοφορίας στην Ελλάδα και καταχωρίζεται ως φάρμακο ανθρώπινης χρήσης με υπεύθυνο κυκλοφορίας τη Viofar Ε.Π.Ε. Η συσκευασία VIOFER PS.OR.SOL 300MG/15G VIAL BT × 10 VIALS εμφανίζεται με ενεργή τιμή στο δελτίο τιμών φαρμάκων της 29ης Δεκεμβρίου 2025.
Αυτό επιβεβαιώνει ότι αποτελεί προϊόν της ελληνικής φαρμακευτικής αγοράς. Η πραγματική διαθεσιμότητα σε ένα συγκεκριμένο φαρμακείο μπορεί να μεταβάλλεται, επομένως ο ασθενής πρέπει να επικοινωνεί με τον φαρμακοποιό του πριν από την αγορά.
5Πότε χρησιμοποιείται
Το Viofer χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της σιδηροπενίας και της αναιμίας που οφείλεται σε έλλειψη σιδήρου. Η έλλειψη μπορεί να σχετίζεται με αυξημένες ανάγκες, μειωμένη πρόσληψη, απώλειες αίματος ή δυσαπορρόφηση.
Συχνές κλινικές καταστάσεις είναι η έντονη έμμηνος ρύση, η κύηση, η λοχεία, οι επαναλαμβανόμενες αιμοδοσίες, η ανεπαρκής διατροφή, η απώλεια αίματος από το πεπτικό και ορισμένες παθήσεις του εντέρου. Η θεραπεία δεν πρέπει να ξεκινά μόνο επειδή ο σίδηρος ορού βρέθηκε χαμηλός σε μία μέτρηση. Χρειάζεται συνολική εκτίμηση με γενική αίματος, φερριτίνη και, όταν ενδείκνυται, τρανσφερρίνη ή TIBC και κορεσμό τρανσφερρίνης.
6Γιατί πρέπει να βρεθεί η αιτία της σιδηροπενίας
Ο σίδηρος διορθώνει την έλλειψη, αλλά δεν εξηγεί γιατί δημιουργήθηκε. Σε γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας η αιτία μπορεί να είναι γυναικολογική απώλεια αίματος. Σε άνδρα ή μετεμμηνοπαυσιακή γυναίκα, η νέα σιδηροπενία απαιτεί συχνά διερεύνηση για απώλεια από το γαστρεντερικό. Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει κοιλιοκάκη, φλεγμονώδης νόσος εντέρου, ατροφική γαστρίτιδα ή προηγούμενη βαριατρική επέμβαση.
Η επαναλαμβανόμενη χορήγηση σιδήρου χωρίς διερεύνηση μπορεί να καθυστερήσει τη διάγνωση μιας υποκείμενης πάθησης. Για αυτό η θεραπεία και η αιτιολογική διερεύνηση συχνά προχωρούν παράλληλα.
7Δοσολογία ενηλίκων
Στις διαθέσιμες πληροφορίες του προϊόντος αναφέρεται για τους ενήλικες 1 φιαλίδιο, 1 έως 3 φορές ημερησίως, κατά τη διάρκεια γεύματος. Αυτό αντιστοιχεί σε 37,5 έως 112,5 mg στοιχειακού σιδήρου ημερησίως.
Η αναγραφόμενη δοσολογία δεν σημαίνει ότι όλοι οι ασθενείς πρέπει να λαμβάνουν την ανώτερη δόση. Η επιλογή εξαρτάται από τη βαρύτητα της έλλειψης, την αιμοσφαιρίνη, την ανοχή, την ηλικία, την κύηση, τις συνοδές παθήσεις και τον στόχο της θεραπείας. Σε ορισμένους ασθενείς χαμηλότερη δόση ή διαφορετικό σχήμα μπορεί να είναι καλύτερα ανεκτό. Η αλλαγή γίνεται μόνο μετά από ιατρική οδηγία.
8Χορήγηση σε παιδιά
Οι πληροφορίες του προϊόντος αναφέρουν για τα παιδιά 1 φιαλίδιο 1 έως 2 φορές την ημέρα, ανάλογα με την ηλικία και το βάρος, κατά τη διάρκεια γεύματος. Επειδή ένα φιαλίδιο παρέχει 37,5 mg στοιχειακού σιδήρου, η παιδιατρική χορήγηση πρέπει να καθορίζεται από παιδίατρο και όχι με απλή μεταφορά της δόσης ενηλίκου.
Η δοσολογία σιδήρου στα παιδιά συχνά υπολογίζεται σε mg στοιχειακού σιδήρου ανά kg σωματικού βάρους. Απαιτείται επίσης ιδιαίτερη προσοχή στην ασφαλή φύλαξη, επειδή η τυχαία κατάποση μεγάλης ποσότητας σιδήρου μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση.
9Πώς λαμβάνεται σωστά
Το Viofer λαμβάνεται από το στόμα αφού αναμιχθεί η σκόνη με τον διαλύτη μέσα στο ειδικό φιαλίδιο. Το φιαλίδιο πρέπει να ανακινείται μέχρι να σχηματιστεί ομοιογενές διάλυμα. Η δόση λαμβάνεται σύμφωνα με το σχήμα που έχει ορίσει ο γιατρός.
Η επίσημη οδηγία του συγκεκριμένου προϊόντος αναφέρει χορήγηση κατά τη διάρκεια γεύματος. Αυτό μπορεί να περιορίσει τη γαστρεντερική ενόχληση. Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται αυτοσχέδιες αλλαγές στον τρόπο ενεργοποίησης του πώματος ή να μοιράζεται αυθαίρετα το περιεχόμενο του φιαλιδίου, εκτός αν υπάρχει σαφής ιατρική ή φαρμακευτική οδηγία.
10Τροφές, καφές, τσάι και γαλακτοκομικά
Ορισμένες τροφές και ροφήματα μειώνουν την απορρόφηση του σιδήρου. Καφές και τσάι περιέχουν πολυφαινόλες, ενώ το ασβέστιο από γάλα, γιαούρτι ή συμπληρώματα ασβεστίου μπορεί επίσης να παρεμβαίνει. Επειδή το Viofer συνιστάται κατά τη διάρκεια γεύματος, έχει σημασία το γεύμα να μην περιλαμβάνει ταυτόχρονα μεγάλες ποσότητες από αυτούς τους αναστολείς όταν αυτό μπορεί να αποφευχθεί.
Η βιταμίνη C μπορεί να αυξήσει την απορρόφηση του μη αιμικού σιδήρου, αλλά δεν χρειάζεται όλοι οι ασθενείς να λαμβάνουν ξεχωριστό συμπλήρωμα. Η πρακτική οδηγία προσαρμόζεται στην ανοχή και στη συνολική αγωγή.
11Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα
Ο σίδηρος μπορεί να δεσμεύσει άλλα φάρμακα μέσα στο έντερο και να μειώσει την απορρόφησή τους. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται με τετρακυκλίνες και κινολόνες, λεβοθυροξίνη, διφωσφονικά, λεβοντόπα, μεθυλντόπα και ορισμένα άλλα φάρμακα. Αντιόξινα, ασβέστιο, μαγνήσιο και ψευδάργυρος μπορεί επίσης να μειώσουν την απορρόφηση του σιδήρου.
Δεν υπάρχει ένας ενιαίος χρονικός διαχωρισμός που να ισχύει για όλα. Συχνά απαιτούνται δύο έως τέσσερις ώρες, αλλά ο ακριβής χρόνος εξαρτάται από το άλλο φάρμακο. Ο ασθενής πρέπει να δίνει στον γιατρό ή τον φαρμακοποιό πλήρη κατάλογο φαρμάκων και συμπληρωμάτων.
12Συχνές παρενέργειες
Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες του από του στόματος σιδήρου αφορούν το πεπτικό. Μπορεί να εμφανιστούν ναυτία, επιγαστρικός πόνος, δυσκοιλιότητα, διάρροια, αίσθημα βάρους, μεταλλική γεύση ή μειωμένη όρεξη. Οι ενοχλήσεις είναι συχνότερες σε υψηλότερες δόσεις.
Όταν η δυσφορία είναι σημαντική, δεν είναι σωστό να εγκαταλείπεται η θεραπεία χωρίς συνεννόηση. Ο γιατρός μπορεί να μειώσει τη δόση, να αλλάξει τη συχνότητα, να επιλέξει άλλο σκεύασμα ή να επανεκτιμήσει αν η διάγνωση και η οδός χορήγησης παραμένουν κατάλληλες.
13Σκούρα κόπρανα και χρώση δοντιών
Η σκουρόχρωμη απόχρωση των κοπράνων είναι αναμενόμενη με τα σκευάσματα σιδήρου και από μόνη της συνήθως δεν είναι επικίνδυνη. Διαφέρει, όμως, από τα μαύρα κολλώδη κόπρανα τύπου πίσσας που μπορεί να υποδηλώνουν αιμορραγία, ιδιαίτερα όταν συνοδεύονται από ζάλη, αδυναμία, κοιλιακό πόνο ή εμετό με αίμα.
Υγρά σκευάσματα σιδήρου μπορεί σποραδικά να προκαλέσουν παροδική χρώση των δοντιών. Το διάλυμα καταπίνεται χωρίς να παραμένει στο στόμα και ακολουθεί ξέπλυμα με νερό. Επίμονη χρώση αξιολογείται από οδοντίατρο.
14Αντενδείξεις
Το Viofer δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε υπερευαισθησία στη δραστική ουσία ή σε κάποιο έκδοχο. Αντενδείκνυται επίσης σε καταστάσεις υπερφόρτωσης σιδήρου, όπως αιμοχρωμάτωση και αιμοσιδήρωση, καθώς και σε αναιμίες που δεν οφείλονται σε έλλειψη σιδήρου, όπως ορισμένες αιμολυτικές αναιμίες.
Στις πληροφορίες του προϊόντος αναφέρονται ακόμη χρόνια παγκρεατίτιδα και ηπατική κίρρωση. Επειδή περιέχει σορβιτόλη, γλυκόζη και φρουκτόζη, άτομα με συγκεκριμένες σπάνιες κληρονομικές διαταραχές σακχάρων πρέπει να ελέγχουν το φύλλο οδηγιών και να συμβουλεύονται τον γιατρό τους.
15Προφυλάξεις και πότε χρειάζεται άμεση αξιολόγηση
Ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται όταν εμφανιστούν έντονος κοιλιακός πόνος, επίμονοι έμετοι, αιματέμεση, μαύρα κολλώδη κόπρανα, λιποθυμική τάση, εξάνθημα, οίδημα προσώπου ή δυσκολία στην αναπνοή. Τα τελευταία μπορεί να υποδηλώνουν αλλεργική αντίδραση.
Επίσης πρέπει να επανεκτιμάται η αγωγή όταν δεν υπάρχει εργαστηριακή ανταπόκριση, όταν η αιμοσφαιρίνη συνεχίζει να πέφτει, όταν η φερριτίνη παραμένει πολύ χαμηλή παρά τη σωστή λήψη ή όταν συνυπάρχουν πυρετός, απώλεια βάρους, αιμορραγία ή αλλαγή στις κενώσεις.
16Κύηση και θηλασμός
Οι πληροφορίες του Viofer αναφέρουν ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά την κύηση και τη γαλουχία. Η κύηση αυξάνει σημαντικά τις ανάγκες σε σίδηρο, αλλά η χορήγηση πρέπει να βασίζεται σε μαιευτική αξιολόγηση, γενική αίματος και φερριτίνη.
Η προληπτική και η θεραπευτική δόση δεν είναι το ίδιο. Σε σοβαρή αναιμία, προχωρημένη κύηση, δυσαπορρόφηση ή αδυναμία ανοχής του από του στόματος σιδήρου, ο μαιευτήρας μπορεί να εξετάσει διαφορετική θεραπευτική στρατηγική.
17Παράλειψη δόσης, φύλαξη και ασφάλεια
Σε περίπτωση παράλειψης δόσης δεν λαμβάνεται διπλή ποσότητα. Ο ασθενής συνεχίζει με την επόμενη προγραμματισμένη δόση, εκτός αν έχει λάβει διαφορετική οδηγία.
Το προϊόν φυλάσσεται κάτω από 25°C, μέσα στην αρχική συσκευασία και σε σημείο απολύτως μη προσβάσιμο σε παιδιά. Η ασφάλεια της φύλαξης είναι κρίσιμη: ακόμη και συσκευασίες που μοιάζουν με ρόφημα ή γλυκό διάλυμα μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες μετά από τυχαία κατάποση.
18Υπερδοσολογία και τυχαία κατάποση
Η υπερδοσολογία σιδήρου είναι επείγον περιστατικό. Μπορεί αρχικά να προκαλέσει κοιλιακό πόνο, εμέτους, διάρροια, υπνηλία ή αιμορραγία και αργότερα να οδηγήσει σε σοβαρή μεταβολική διαταραχή, καταπληξία ή ηπατική βλάβη.
Δεν προκαλούμε εμετό στο σπίτι. Σε τυχαία λήψη, ιδιαίτερα από παιδί, καλούμε αμέσως το 112 ή το Κέντρο Δηλητηριάσεων στο 210 7793777 και κρατάμε τη συσκευασία ώστε να εκτιμηθεί η πιθανή ποσότητα στοιχειακού σιδήρου.
19Εξετάσεις πριν από την έναρξη
Ο βασικός έλεγχος περιλαμβάνει γενική αίματος, αιμοσφαιρίνη, αιματοκρίτη, MCV, MCH και φερριτίνη. Αν η εικόνα δεν είναι καθαρή, προστίθενται σίδηρος ορού, τρανσφερρίνη ή TIBC, κορεσμός τρανσφερρίνης και CRP.
Σε μακροκυττάρωση ή μικτή εικόνα ελέγχονται βιταμίνη Β12 και φυλλικό οξύ. Αν υπάρχει υποψία απώλειας αίματος, δυσαπορρόφησης ή χρόνιας νόσου, η διερεύνηση επεκτείνεται ανάλογα. Ο κεντρικός οδηγός αναιμίας, σιδήρου και φερριτίνης εξηγεί πώς συνδυάζονται οι εξετάσεις.
20Πότε γίνεται ο επανέλεγχος
Ο πρώτος επανέλεγχος γίνεται συνήθως μέσα στις πρώτες εβδομάδες, ανάλογα με τη βαρύτητα της αναιμίας και την κλινική κατάσταση. Αναζητείται άνοδος της αιμοσφαιρίνης και βελτίωση των συμπτωμάτων. Η φερριτίνη συχνά αργεί περισσότερο να αποκατασταθεί από την αιμοσφαιρίνη.
Η θεραπεία μπορεί να συνεχιστεί για διάστημα μετά την ομαλοποίηση της αιμοσφαιρίνης ώστε να γεμίσουν οι αποθήκες. Η διάρκεια δεν είναι ίδια για όλους και καθορίζεται από την αιτία, τις συνεχιζόμενες απώλειες και τα εργαστηριακά ευρήματα.
21Όταν η θεραπεία δεν αποδίδει
Ανεπαρκής ανταπόκριση μπορεί να οφείλεται σε ακανόνιστη λήψη, λανθασμένη ενεργοποίηση του φιαλιδίου, αλληλεπιδράσεις με φάρμακα ή τρόφιμα, συνεχιζόμενη αιμορραγία, δυσαπορρόφηση, χρόνια φλεγμονή ή λανθασμένη αρχική διάγνωση.
Χρειάζεται επίσης να ελεγχθεί αν η συνολική ημερήσια ποσότητα στοιχειακού σιδήρου είναι κατάλληλη. Σε αποτυχία της από του στόματος θεραπείας, σοβαρή δυσανεξία ή ανάγκη γρήγορης αναπλήρωσης, ο γιατρός μπορεί να εξετάσει ενδοφλέβιο σίδηρο. Η αλλαγή δεν γίνεται χωρίς ιατρική παρακολούθηση.
22Τι να θυμάστε
22Συχνές ερωτήσεις για το Viofer
Το Viofer κυκλοφορεί στην Ελλάδα;
Πόσο στοιχειακό σίδηρο περιέχει;
Πώς ενεργοποιείται το φιαλίδιο;
Λαμβάνεται με άδειο στομάχι;
Μπορεί να ληφθεί μαζί με θυροξίνη;
Τα μαύρα κόπρανα είναι φυσιολογικά;
Χρησιμοποιείται στην εγκυμοσύνη;
Τι κάνω αν ξεχάσω μία δόση;
Τι κάνω σε τυχαία λήψη από παιδί;
Χρειάζεστε έλεγχο γενικής αίματος, φερριτίνης ή σιδήρου;
Η σωστή αξιολόγηση συνδυάζει γενική αίματος, φερριτίνη και, όπου χρειάζεται, σίδηρο, TIBC/τρανσφερρίνη, κορεσμό τρανσφερρίνης και CRP. Η ερμηνεία γίνεται σε συνάρτηση με τα συμπτώματα, την αιτία της έλλειψης και τη θεραπεία.
Βιβλιογραφία και πηγές
Ιατρική επισήμανση: Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξέταση από ιατρό, το φύλλο οδηγιών χρήσης ή την εξατομικευμένη φαρμακευτική οδηγία. Η διάγνωση της σιδηροπενίας, η δόση, η διάρκεια και ο εργαστηριακός επανέλεγχος καθορίζονται ανά ασθενή.