Σκόρδο για Χοληστερίνη και Πίεση: Δοσολογία, Αλληλεπιδράσεις και Παρενέργειες

1

Τι είναι το σκόρδο

Το σκόρδο είναι ο βολβός του φυτού Allium sativum L., μέλους της ίδιας βοτανικής οικογένειας με το κρεμμύδι, το πράσο και το σχοινόπρασο. Χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες στη διατροφή και στην παραδοσιακή θεραπευτική, κυρίως για την κυκλοφορία, τις λοιμώξεις και τα συμπτώματα του κρυολογήματος.

Σήμερα, η φαρμακευτική βιομηχανία το διαθέτει σε πολλαπλές μορφές συμπληρωμάτων διατροφής:

• Αποξηραμένη σκόνη σκόρδου σε δισκία ή κάψουλες (η πιο κοινή μορφή).
• Εκχύλισμα παλαιωμένου σκόρδου (Aged Garlic Extract – AGE).
• Ελαιώδες εκχύλισμα (κάψουλες λαδιού σκόρδου).
• Συνδυαστικά προϊόντα (π.χ. με ωμέγα-3, συνένζυμο Q10, ή κράταιγο).

Οι μορφές αυτές δεν είναι ισοδύναμες ιατρικά. Η αναγραφή των χιλιοστογραμμαρίων (mg) στη συσκευασία δεν μαρτυρά πόσες πραγματικές, δραστικές θειούχες ενώσεις περνούν στο αίμα σας. Δύο διαφορετικά προϊόντα με την ίδια ονομαστική ποσότητα μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική βιολογική δράση.

2

Αλλιίνη, Αλλισίνη και Θειούχες Ενώσεις

Η “μαγεία” του σκόρδου κρύβεται στη χημεία του. Όσο μια σκελίδα σκόρδου παραμένει άθικτη, είναι πρακτικά άοσμη, καθώς περιέχει την ουσία Αλλιίνη (Alliin) και το ένζυμο Αλλιινάση σε διαφορετικά κυτταρικά διαμερίσματα. Όταν η σκελίδα κοπεί, πολτοποιηθεί ή μασηθεί, τα δύο αυτά συστατικά έρχονται σε επαφή, παράγοντας την Αλλισίνη (Allicin).

Η αλλισίνη είναι η ουσία που δίνει στο σκόρδο την έντονη μυρωδιά του, αλλά είναι εξαιρετικά ασταθής. Μέσα σε λίγα λεπτά διασπάται σε άλλες οργανοθειούχες ενώσεις (όπως το ajoene και τα διαλλυλοσουλφίδια). Αυτές οι ενώσεις είναι που προσφέρουν τις αγγειοδιασταλτικές και αντιπηκτικές ιδιότητες.

Το “Παλαιωμένο Εκχύλισμα Σκόρδου” (AGE) αποτελεί εξαίρεση. Λόγω της πολύμηνης παλαίωσής του, δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλλισίνη, αλλά είναι γεμάτο από μια εξαιρετικά σταθερή υδατοδιαλυτή ένωση, την S-allyl-cysteine (SAC). Επομένως, ένα αποτέλεσμα που παρατηρήθηκε με παλαιωμένο εκχύλισμα δεν μπορεί να μεταφερθεί αυτομάτως σε σκόνη, έλαιο ή ωμό σκόρδο.

3

Φρέσκο Σκόρδο, Σκόνη, Έλαιο ή Παλαίωση; (Μορφές)

Το μαγείρεμα μεταβάλλει τη χημική σύσταση του σκόρδου. Η έντονη θέρμανση μπορεί να μειώσει τη δραστηριότητα της αλλιινάσης, ιδιαίτερα όταν η σκελίδα θερμαίνεται ολόκληρη αμέσως μετά το κόψιμο. Αυτό δεν σημαίνει ότι το μαγειρεμένο σκόρδο δεν έχει διατροφική αξία, αλλά ότι δεν είναι φαρμακολογικά ισοδύναμο με ένα τυποποιημένο παρασκεύασμα.

4

Τι αναγνωρίζει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA)

Η επίσημη Ευρωπαϊκή Μονογραφία της EMA για τον βολβό του σκόρδου, αναγνωρίζει τα σκευάσματα σκόρδου ως Παραδοσιακό Φυτικό Φάρμακο, με αποκλειστική ένδειξη τη συμπληρωματική πρόληψη της αθηροσκλήρωσης (στένωση των αρτηριών). ^[1]

Τι σημαίνει ιατρικά αυτό; Σημαίνει ότι η ασφάλεια και η ήπια δράση του βασίζεται στη μακροχρόνια παραδοσιακή του χρήση. Ο EMA ΔΕΝ παρουσιάζει το σκόρδο ως καθιερωμένη (Frontline) θεραπεία της υπέρτασης ούτε ως υποκατάστατο των υπολιπιδαιμικών φαρμάκων. Η μονογραφία αφορά συγκεκριμένες φαρμακευτικές μορφές και όχι οποιοδήποτε τρόφιμο ή συμπλήρωμα που περιέχει τη λέξη «garlic». Τον Μάρτιο του 2025 δημοσιεύθηκε σχέδιο αναθεώρησης (Draft Revision) της μονογραφίας, το οποίο διατηρεί τον περιορισμένο ρόλο του φυτού ως επικουρική επιλογή. ^[2]

5

Πώς μπορεί να δρα (Μηχανισμός Δράσης)

Σε κυτταρικό (εργαστηριακό) επίπεδο, το σκόρδο λειτουργεί ως πολυ-εργαλείο. Οι θειούχες ενώσεις του φαίνεται να:

• Αναστέλλουν ήπια το ένζυμο HMG-CoA αναγωγάση (τον ίδιο στόχο που μπλοκάρουν οι Στατίνες στο συκώτι), μειώνοντας τη σύνθεση χοληστερόλης.
• Προάγουν τη σύνθεση Μονοξειδίου του Αζώτου (NO) και Υδρόθειου (H2S), αερίων που προκαλούν αγγειοδιαστολή, ρίχνοντας την αρτηριακή πίεση.
• Εμποδίζουν (αναστέλλουν) τη συσσώρευση των αιμοπεταλίων, λειτουργώντας πρακτικά ως φυσικό Αντιπηκτικό / Ασπιρίνη, γεγονός που κρύβει κινδύνους αιμορραγίας.

Όλοι οι παραπάνω μηχανισμοί είναι βιολογικά ενδιαφέροντες, αλλά δεν αποδεικνύουν από μόνοι τους ότι το συμπλήρωμα προλαμβάνει ρεαλιστικά τα εμφράγματα και τα εγκεφαλικά στους ανθρώπους. Για αυτό χρειάζονται μεγάλες, μακροχρόνιες κλινικές μελέτες.

6

Σκόρδο και Ολική Χοληστερίνη

Οι μελέτες για την ολική χοληστερίνη δεν έχουν όλες το ίδιο αποτέλεσμα. Διαφέρουν ως προς το προϊόν, την ημερήσια δόση, τη διάρκεια, την αρχική χοληστερίνη και τη διατροφή των συμμετεχόντων.

Σε επικαιροποιημένη μετα-ανάλυση (Mir E, et al. 2025) 108 τυχαιοποιημένων δοκιμών με συνολικά 7.137 ενήλικες, η μέση μείωση της ολικής χοληστερίνης ήταν περίπου 10 mg/dL σε σύγκριση με τις ομάδες ελέγχου. Η επίδραση ήταν γενικά μεγαλύτερη σε συμμετέχοντες με δυσμενέστερες αρχικές τιμές. ^[3]

Μια πτώση 10 mg/dL μπορεί να είναι μετρήσιμη εργαστηριακά, αλλά δεν είναι αντίστοιχη με τη μείωση που αναμένεται από μέτριας ή υψηλής έντασης στατίνη. Για σωστή αξιολόγηση χρειάζεται πλήρες λιπιδαιμικό προφίλ και όχι μόνο μία μέτρηση ολικής χοληστερίνης.

7

Σκόρδο και LDL (“Κακή”) Χοληστερίνη

Η LDL χοληστερόλη είναι ο κύριος και αδιαμφισβήτητος ένοχος της αθηροσκλήρωσης (έμφραγμα). Όσο υψηλότερος είναι ο καρδιαγγειακός κίνδυνος, τόσο χαμηλότερος είναι συνήθως ο επιθυμητός στόχος LDL (συχνά κάτω από 55 mg/dL).

Στη μεγάλη μετα-ανάλυση του 2025, η μέση μείωση της LDL με σκόρδο ήταν περίπου 5,9 mg/dL (δηλαδή ~6 μονάδες). Το μέγεθος αυτό είναι κλινικά “αμελητέο” για ασθενείς υψηλού κινδύνου. Ας δούμε τι σημαίνει αυτό στην ιατρική πράξη:

Επομένως, ένας ασθενής με LDL 190 mg/dL, Οικογενή Υπερχοληστερολαιμία, Σακχαρώδη Διαβήτη ή προηγούμενο έμφραγμα, δεν πρέπει ποτέ να θεωρήσει το σκόρδο επαρκή θεραπεία.

8

Τριγλυκερίδια και HDL (“Καλή” Χοληστερίνη)

Στη νεότερη συνολική ανάλυση (Mir E, et al. 2025), το σκόρδο συσχετίστηκε με μέση μείωση των τριγλυκεριδίων περίπου 5,8 mg/dL και μέση αύξηση της HDL περίπου 2,2 mg/dL. Οι διαφορές αυτές είναι απολύτως οριακές και δεν πρέπει να ερμηνεύονται απομονωμένα. ^[3]

Τα τριγλυκερίδια επηρεάζονται έντονα (κατά εκατοντάδες μονάδες) από:

• Το αλκοόλ, τη ζάχαρη και τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες.
• Το σωματικό βάρος και το κοιλιακό λίπος.
• Τον Σακχαρώδη διαβήτη και την ινσουλινοαντίσταση.
• Τον υποθυρεοειδισμό.

Σε σημαντική Υπερτριγλυκεριδαιμία, η αντιμετώπιση της αιτίας (απώλεια βάρους, δίαιτα, φάρμακα) έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από την προσθήκη σκόρδου. Σε πολύ υψηλές τιμές (>500) υπάρχει κίνδυνος οξείας παγκρεατίτιδας, ο οποίος δεν αντιμετωπίζεται με φυτικά συμπληρώματα.

9

Σκόρδο και Αρτηριακή Πίεση (Υπέρταση)

Αυτό είναι το πιο δυνατό πεδίο δράσης του σκόρδου (μέσω της αγγειοδιαστολής). Οι περισσότερες θετικές μελέτες αφορούν ανθρώπους που είχαν ήδη υπέρταση ή μη ρυθμισμένη αρτηριακή πίεση. Σε άτομα με φυσιολογικές τιμές, η επίδραση είναι ελάχιστη.

Η μετα-ανάλυση 108 δοκιμών (Mir E, et al. 2025) βρήκε μέση μεταβολή περίπου: −3,7 mmHg στη Συστολική (“Μεγάλη”) πίεση και −2,0 mmHg στη Διαστολική (“Μικρή”) πίεση. ^[3] Μια άλλη, εξειδικευμένη μετα-ανάλυση (Tang et al., 2025) σε υπερτασικούς ασθενείς υπολόγισε επίσης μείωση 4,2 mmHg στη συστολική. ^[4] Οι αριθμοί αυτοί είναι μέσοι όροι και δεν σημαίνουν ότι κάθε άνθρωπος θα δει αντίστοιχη πτώση.

10

Μπορεί το σκόρδο να αντικαταστήσει στατίνη ή αντιυπερτασικό;

Κατηγορηματικά Όχι. Η εργαστηριακή μείωση (LDL/Πίεσης) που παρατηρείται με το σκόρδο είναι πολύ μικρότερη από τη δράση των καθιερωμένων φαρμάκων. Επιπλέον, για τις στατίνες και πολλά αντιυπερτασικά (Σαρτάνες / Αναστολείς ΜΕΑ) υπάρχουν δεδομένα όχι μόνο για αριθμούς εξετάσεων, αλλά και για αποδεδειγμένη μείωση εμφραγμάτων, εγκεφαλικών, καρδιακής ανεπάρκειας και θανάτων (Hard Endpoints).

Δεν υπάρχει αντίστοιχη βεβαιότητα (και καμία έρευνα επιβίωσης) που να αποδεικνύει ότι το σκόρδο προλαμβάνει τον καρδιαγγειακό θάνατο. Η αυθαίρετη διακοπή στατίνης ή αντιυπερτασικού επειδή ξεκινήσατε ένα «φυσικό» προϊόν σας αφήνει εντελώς απροστάτευτους, αυξάνοντας δραματικά τον κίνδυνο μοιραίων επιπλοκών.

11

Ποιοι ασθενείς μπορεί να ωφεληθούν

Ένα τυποποιημένο προϊόν σκόρδου θεωρείται μια άριστη συμπληρωματική επιλογή, αποκλειστικά για υγιείς Ενήλικες, οι οποίοι παρουσιάζουν ήπια / οριακή αύξηση της Χοληστερίνης ή της Πίεσης (Προ-υπέρταση), δεν λαμβάνουν κανένα φάρμακο, έχουν χαμηλό αιμορραγικό κίνδυνο, και προσπαθούν να βελτιώσουν τους δείκτες τους μέσω φυσικών τρόπων.

Από την άλλη, η χρήση του ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ (ή απαιτεί ιατρική έγκριση) για ασθενείς με: ^[1]

• Ιστορικό αιμορραγιών, πεπτικού έλκους (στομάχι), ή χαμηλών αιμοπεταλίων.
• Λήψη Αντιπηκτικών (Sintrom/Eliquis) ή διπλής Αντιαιμοπεταλιακής αγωγής.
• Χαμηλή αρτηριακή πίεση (Υπόταση) ή συχνά επεισόδια υπογλυκαιμίας.
• Προγραμματισμένη χειρουργική επέμβαση (ή εξαγωγή δοντιού).

12

Δοσολογία: Τι λένε τα ιατρικά πρωτόκολλα

Δεν υπάρχει “Μία Ενιαία Δοσολογία” που να ισχύει για όλα τα προϊόντα. Η σωστή δόση εξαρτάται απόλυτα από τη μορφή, την αναλογία εκχύλισης και την τυποποίηση του σκευάσματος.

Το σχέδιο αναθεωρημένης Ευρωπαϊκής Μονογραφίας (EMA, 2025) για την πρόληψη της αθηροσκλήρωσης, συστήνει για Ενήλικες: ^[2]

Η πρακτική του να καταπίνετε “1-2 σκελίδες ωμό σκόρδο” το πρωί, αν και συνηθισμένη, στερείται ιατρικής ακρίβειας. Η ποσότητα Αλλισίνης σε μια σκελίδα μεταβάλλεται χαοτικά βάσει του βάρους, της ποικιλίας και του χρόνου αποθήκευσης. Δεν αποτελεί ακριβή φαρμακευτική μονάδα μέτρησης.

13

Πώς και πότε λαμβάνεται (Οδηγίες)

Για τη μέγιστη αποτελεσματικότητα (και αποφυγή παρενεργειών), τηρείτε τους εξής κανόνες:

• Ακολουθείτε πάντοτε τις οδηγίες του συγκεκριμένου προϊόντος. Η ημερήσια δόση χωρίζεται συνήθως σε περισσότερες λήψεις (π.χ. πρωί-βράδυ).
• Λαμβάνετε την κάψουλα μαζί με το γεύμα (για να περιορίσετε τη ναυτία, τις καούρες, και το φούσκωμα στο άδειο στομάχι).
• Εάν επιλέξετε Εντεροδιαλυτές κάψουλες (σχεδιασμένες να διαλύονται στο έντερο για να γλιτώσετε τη δυσοσμία του στόματος), μην τις σπάτε και μην τις μασάτε. Τα οξέα του στομάχου θα καταστρέψουν τα ένζυμα του σκόρδου ακαριαία.
• Μην υπερβαίνετε ποτέ την αναγραφόμενη ημερήσια δόση και μην “διπλασιάζετε” τη δόση όταν ξεχάσετε μία λήψη.

14

Πότε φαίνεται το αποτέλεσμα (Επανέλεγχος)

Το σκόρδο λειτουργεί συσσωρευτικά. Δεν θα δείτε καμία απολύτως διαφορά στη Χοληστερίνη σας εάν κάνετε εξέταση αίματος μετά από λίγες ημέρες. Οι μελέτες απαιτούν λήψη για αρκετές εβδομάδες.

Ο ιατρικός εργαστηριακός επανέλεγχος του Λιπιδαιμικού Προφίλ, συστήνεται πρακτικά μετά από 8 έως 12 εβδομάδες καθημερινής και σταθερής λήψης του συμπληρώματος. Ο επανέλεγχος πρέπει να συγκρίνεται με μια αξιόπιστη αρχική μέτρηση.

Για την Αρτηριακή Πίεση, ο σωστός τρόπος παρακολούθησης είναι ένα οργανωμένο ημερολόγιο μετρήσεων στο σπίτι (Πρωί και Βράδυ σε καθιστή θέση). Μία μεμονωμένη χαμηλή μέτρηση δεν αποτελεί απόδειξη ίασης, καθώς η πίεση μεταβάλλεται φυσιολογικά από άγχος, ύπνο, πόνο, αλάτι, καφεΐνη και άσκηση.

15

Πώς επιλέγεται το σωστό προϊόν (Ετικέτα)

Η αγορά των φυτικών συμπληρωμάτων παραμένει ελλιπώς ρυθμισμένη. Η ποιότητα δεν κρίνεται από τον μεγάλο αριθμό milligram στην μπροστινή πλευρά της συσκευασίας (π.χ. “Ισοδύναμο με 5.000 mg φρέσκου σκόρδου”). Αυτό το διαφημιστικό τέχνασμα δεν διευκρινίζει εάν η δραστική ουσία (Αλλισίνη) “επέζησε” της βιομηχανικής επεξεργασίας.

Ένα αξιόπιστο συμπλήρωμα (Standardized) πρέπει να αναγράφει ρητά στην ετικέτα:

• Την πλήρη ονομασία Allium sativum και το χρησιμοποιούμενο μέρος (Βολβός).
• Αν πρόκειται για σκόνη, έλαιο, ή Παλαιωμένο Εκχύλισμα (AGE).
• Την ακριβή Τυποποίηση: (π.χ. “Εγγυημένο να αποδίδει Χ mg Αλλισίνης” ή “Y mg SAC – S-allyl-cysteine”).
• Την αναλογία φαρμακευτικής δρόγης προς εκχύλισμα (Δείκτης DER).
• Προσοχή στους Συνδυασμούς: Εάν περιέχει Ωμέγα-3 (ιχθυέλαια), Ginkgo Biloba, Κουρκουμά ή Βιταμίνη Ε, αυτά πολλαπλασιάζουν επικίνδυνα τον κίνδυνο αιμορραγίας (αραιώνοντας περαιτέρω το αίμα).

16

Συχνές Παρενέργειες

Σε κανονικές, μαγειρικές ποσότητες τροφίμου, το σκόρδο είναι εξαιρετικά ασφαλές. Όταν όμως μιλάμε για μεγάλες, θεραπευτικές δόσεις (κάψουλες / εκχυλίσματα), εμφανίζονται συχνά:

• Κακοσμία: Έντονη οσμή αναπνοής (halitosis) αλλά και έντονη μυρωδιά ιδρώτα σώματος.
• Γαστρεντερικά: Ναυτία, δυσπεψία, καούρα (ΓΟΠ), κοιλιακός πόνος, φούσκωμα και (ελαφρά) διάρροια.
• Πονοκέφαλος, ζάλη και μειωμένη όρεξη.
• Αλλεργικό εξάνθημα ή δερματίτιδα εξ επαφής.
• Αιμορραγία: Εμφάνιση μωλώπων (μελανιών) στο δέρμα με το παραμικρό χτύπημα.

Σημείωση: Το ωμό σκόρδο (ή το έλαιο) δεν τοποθετείται ποτέ πάνω στο δέρμα (ως “θεραπεία” για μύκητες/μυρμηγκιές). Προκαλεί σοβαρό ερεθισμό και 2ου βαθμού Χημικά Εγκαύματα, ειδικά εάν δεθεί με τσιρότο και μείνει για ώρες.

17

Αντιπηκτικά, Αντιαιμοπεταλιακά και Αιμορραγία

Αυτός είναι ο Νο1 Ιατρικός Κίνδυνος. Τα συμπληρώματα σκόρδου μπλοκάρουν τη λειτουργία των αιμοπεταλίων, “αραιώνοντας” το αίμα και παρατείνοντας τον χρόνο αιμορραγίας. Εάν λαμβάνετε φάρμακα για την καρδιά, οι συνδυασμοί είναι εκρηκτικοί:

Τα Συμπτώματα Συναγερμού (Επείγον): Εάν λαμβάνετε ταυτόχρονα το συμπλήρωμα και τα φάρμακά σας, διακόψτε αμέσως εάν παρατηρήσετε: Αίμα στα ούρα, Μαύρα κόπρανα (σαν πίσσα), Εμετό με αίμα (ή καφέ κατακάθι), ανεξήγητες ρινορραγίες (αίμα από τη μύτη), παρατεταμένη αιμορραγία από μικρό τραύμα, ή ξαφνικό, εξαιρετικά βαρύ πονοκέφαλο με δυσκολία στην ομιλία (Σήμα Εγκεφαλικής Αιμορραγίας).

18

Άλλες σοβαρές αλληλεπιδράσεις (Στατίνες, Αντιιικά)

Στατίνες: Δεν υπάρχει επίσημη ιατρική απαγόρευση. Ωστόσο, δεν πρέπει ποτέ να μειώσετε μόνοι σας (αυθαίρετα) τη δόση της Στατίνης σας επειδή πήρατε χάπια σκόρδου, καθώς θα μείνετε απροστάτευτοι από το έμφραγμα.

Αντιυπερτασικά Χάπια: Το σκόρδο προκαλεί αγγειοδιαστολή. Αν συνδυαστεί με Σαρτάνες (ARB), Αναστολείς ΜΕΑ (ACE inhibitors), Αναστολείς Ασβεστίου, Β-Αναστολείς ή Διουρητικά, η πίεση μπορεί να πέσει δραματικά, προκαλώντας Ορθοστατική Υπόταση (ζάλη κατά την έγερση, αστάθεια, θολή όραση ή λιποθυμία).

Αντιδιαβητικά: Υπάρχουν ενδείξεις μικρής επίδρασης στη γλυκόζη. Ασθενείς που λαμβάνουν Ινσουλίνη, σουλφονυλουρίες ή άλλες αγωγές με κίνδυνο υπογλυκαιμίας, πρέπει να παρακολουθούν στενότερα το σάκχαρο όταν ξεκινούν συμπλήρωμα.

Αντιιικά Φάρμακα (Saquinavir/Ritonavir – HIV): Η Ευρωπαϊκή Μονογραφία (ΕΜΑ) Απαγορεύει Ρητά (αντενδείκνυται) τη συγχορήγηση συγκεκριμένων παρασκευασμάτων σκόρδου με αυτά τα φάρμακα. Το σκόρδο επιταχύνει τα ένζυμα του ήπατος (CYP450), καταστρέφοντας το φάρμακο πριν προλάβει να δράσει, οδηγώντας σε απώλεια της θεραπείας και εξάπλωση του ιού. ^[1]

19

Επέμβαση, Οδοντίατρος, Εγκυμοσύνη και Παιδιά

Χειρουργεία / Οδοντίατρος (Κρίσιμο): Λόγω του σοβαρού κινδύνου αιμορραγίας (δεν πήζει το αίμα), ο EMA συνιστά την απόλυτη διακοπή των φαρμακευτικών παρασκευασμάτων σκόρδου τουλάχιστον 7 ημέρες ΠΡΙΝ από οποιαδήποτε προγραμματισμένη χειρουργική επέμβαση (ή εξαγωγή δοντιού). Ορισμένα νοσοκομειακά πρωτόκολλα ζητούν 14 ημέρες. ^[1] Ο ασθενής ΔΕΝ πρέπει να διακόπτει μόνος του το Αντιπηκτικό ή το Αντιαιμοπεταλιακό του (π.χ. Ασπιρίνη) για να “αντισταθμίσει” το συμπλήρωμα.

Εγκυμοσύνη και Θηλασμός: Η συνηθισμένη χρήση σκόρδου ως τροφίμου στο φαγητό είναι 100% ασφαλής. Αντιθέτως, η λήψη συμπυκνωμένων καψουλών / εκχυλισμάτων (θεραπευτικές δόσεις) απαγορεύεται. Η ασφάλεια των συμπληρωμάτων στην εγκυμοσύνη δεν έχει τεκμηριωθεί επαρκώς και η Ευρωπαϊκή Μονογραφία δεν τα συνιστά.

Παιδιά και Έφηβοι: Η ιατρική κοινότητα απαγορεύει την “εμπειρική” χορήγηση χαπιών σκόρδου σε ανήλικους κάτω των 18 ετών με σκοπό την πρόληψη αθηροσκλήρωσης. Υψηλή χοληστερίνη σε παιδί ή έφηβο χρειάζεται παιδιατρική αξιολόγηση, έλεγχο για Οικογενή Υπερχοληστερολαιμία, και συνταγογράφηση Στατινών, όχι πειράματα με συμπληρώματα. ^[1]

20

Εξετάσεις Αίματος και Ιατρική Παρακολούθηση

Δεν υπάρχει “ειδική εξέταση” που να δείχνει εάν “έπιασε” η αλλισίνη στο αίμα. Η παρακολούθηση (εάν επιλέξετε να λάβετε το συμπλήρωμα) εστιάζει στον υποκείμενο ιατρικό στόχο και στα υπόλοιπα φάρμακα του ασθενούς:

Οι Τρανσαμινάσες (Ήπαρ) και η CK (Μύες) δεν απαιτείται να ελέγχονται προληπτικά σε κάθε άτομο που λαμβάνει σκόρδο (όπως συμβαίνει με τις Στατίνες). Μπορεί όμως να χρειάζονται εάν λαμβάνετε παράλληλα Στατίνη, ή αν έχετε ιστορικό ηπατικής νόσου. Η απόφαση συνέχισης του χαπιού δεν πρέπει να βασίζεται μόνο σε μία μικρή εργαστηριακή πτώση (π.χ. 5 mg/dL), αλλά στο συνολικό καρδιαγγειακό όφελος σε σχέση με τον κίνδυνο (π.χ. αιμορραγίας).

21

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

22

Χρήσιμες Επιλογές & Βιβλιογραφία

Η Ιατρική προσέγγιση είναι ξεκάθαρη: Απολαμβάνουμε το σκόρδο ως ένα υπέροχο, μεσογειακό τρόφιμο με ήπιες καρδιοπροστατευτικές ιδιότητες. Ωστόσο, η απόπειρα αυτο-θεραπείας (Υπέρτασης / Χοληστερίνης) αποκλειστικά με “χάπια βοτάνων”, στερείται επιστημονικής βάσης για τον υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο και εγκυμονεί τον κίνδυνο βαριάς αιμορραγίας (λόγω των Αντιπηκτικών).