Scheriproct Neo Αλοιφή: Χρήσεις, Αιμορροΐδες, Δοσολογία και Παρενέργειες

1Τι είναι η Scheriproct Neo

Η Scheriproct Neo είναι φάρμακο τοπικής εφαρμογής στην περιοχή του πρωκτού και του κατώτερου ορθού. Η μορφή που κυκλοφορεί ως ορθική αλοιφή στην Ελλάδα περιέχει συνδυασμό κορτικοστεροειδούς και τοπικού αναισθητικού.

Ο στόχος της δεν είναι να «εξαφανίσει» ανατομικά τις αιμορροΐδες, αλλά να μειώσει συμπτώματα όπως:

• φλεγμονή,
• κνησμό ή έντονη φαγούρα,
• κάψιμο,
• πόνο και ευαισθησία,
• τοπικό οίδημα και ερεθισμό.

Στην Ελλάδα καταγράφεται ως ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ., δηλαδή μπορεί να διατεθεί από φαρμακείο χωρίς ιατρική συνταγή. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι κατάλληλη για κάθε πόνο, κνησμό ή αιμορραγία στην περιοχή.

2Τι περιέχει και πώς δρα

Κάθε 1 g ορθικής αλοιφής περιέχει:

• καπρονική πρεδνιζολόνη 1,9 mg,
• υδροχλωρική κινχοκαΐνη 5 mg.

Πρεδνιζολόνη

Η πρεδνιζολόνη είναι κορτικοστεροειδές. Όταν εφαρμόζεται τοπικά μειώνει τη φλεγμονώδη αντίδραση, το οίδημα, την ερυθρότητα και τον κνησμό.

Κινχοκαΐνη

Η κινχοκαΐνη είναι τοπικό αναισθητικό. Μειώνει προσωρινά τη μετάδοση των ερεθισμάτων πόνου από την περιοχή και έτσι βοηθά στον πόνο, στο κάψιμο και στην έντονη ενόχληση.

Ο συνδυασμός επομένως στοχεύει ταυτόχρονα στη φλεγμονή και στον πόνο. Δεν διορθώνει όμως τη δυσκοιλιότητα, την έντονη πίεση κατά την αφόδευση ή άλλους παράγοντες που οδηγούν σε υποτροπές.

3Ποιες είναι οι χρήσεις της

Σύμφωνα με την ελληνική πληροφορία προϊόντος, η Scheriproct Neo χρησιμοποιείται για τη συμπτωματική αντιμετώπιση της φλεγμονής και του κνησμού σε καταστάσεις που ανταποκρίνονται σε τοπικό κορτικοστεροειδές, όπως:

• εξωτερικές αιμορροΐδες,
• εσωτερικές αιμορροΐδες,
• περιπρωκτικό έκζεμα,
• κνησμός του πρωκτικού δακτυλίου.

Δεν πρέπει να θεωρείται γενική θεραπεία για οποιαδήποτε ενόχληση στην περιοχή. Πόνος μπορεί επίσης να προέρχεται από ραγάδα, απόστημα, θρόμβωση εξωτερικής αιμορροΐδας, λοίμωξη, φλεγμονώδη νόσο ή άλλη πάθηση που χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση.

4Scheriproct για αιμορροΐδες

Οι αιμορροΐδες είναι φυσιολογικοί αγγειακοί σχηματισμοί της ορθοπρωκτικής περιοχής που μπορούν να γίνουν συμπτωματικοί όταν διογκώνονται, φλεγμαίνουν, προπίπτουν ή αιμορραγούν.

Η Scheriproct Neo μπορεί να μειώσει:

• τον ερεθισμό,
• το οίδημα,
• τη φαγούρα,
• το κάψιμο,
• τον πόνο.

Δεν αποτελεί οριστική θεραπεία των αιμορροΐδων. Αν το πρόβλημα επανέρχεται συχνά, υπάρχει σημαντική πρόπτωση ή επαναλαμβανόμενη αιμορραγία, χρειάζεται αξιολόγηση της αιτίας και ενδεχομένως διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση.

5Εξωτερικές και εσωτερικές αιμορροΐδες

Στις εξωτερικές αιμορροΐδες η αλοιφή εφαρμόζεται στην περιοχή γύρω από τον πρωκτό. Μικρή ποσότητα, περίπου στο μέγεθος ενός ρεβιθιού, αρκεί συνήθως για την τοπική εφαρμογή.

Στις εσωτερικές αιμορροΐδες η συσκευασία διαθέτει ρύγχος εφαρμογής για ενδορθική χρήση. Η τοποθέτηση πρέπει να γίνεται προσεκτικά και σύμφωνα με τις οδηγίες της συσκευασίας.

Σε πολύ επώδυνη ή έντονα φλεγμονώδη περιοχή, η εισαγωγή applicator μπορεί να είναι δυσάρεστη. Έντονος, ξαφνικός πόνος δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με βίαιη εφαρμογή της αλοιφής, ιδιαίτερα αν υπάρχει πιθανότητα θρομβωμένης εξωτερικής αιμορροΐδας ή αποστήματος.

6Πόνος, κνησμός, κάψιμο και φλεγμονή

Τα συμπτώματα μπορεί να αρχίσουν να υποχωρούν σχετικά γρήγορα επειδή η κινχοκαΐνη προσφέρει τοπική αναισθησία, ενώ η αντιφλεγμονώδης δράση της πρεδνιζολόνης λειτουργεί διαφορετικά και δεν πρέπει να αξιολογείται μόνο από το πόσο γρήγορα «μουδιάζει» η περιοχή.

Η βελτίωση των συμπτωμάτων δεν αποτελεί απόδειξη ότι έχει λυθεί και η αιτία. Αν τα συμπτώματα επανέρχονται αμέσως μετά τη διακοπή, η συνεχής επανάληψη κορτιζονούχας αλοιφής χωρίς διάγνωση δεν είναι καλή στρατηγική.

7Scheriproct και αίμα από τις αιμορροΐδες

Οι εσωτερικές αιμορροΐδες μπορούν να προκαλέσουν ζωηρό κόκκινο αίμα, συχνά στο χαρτί, στη λεκάνη ή στην επιφάνεια των κοπράνων. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε κόκκινο αίμα προέρχεται από αιμορροΐδες.

Ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται περισσότερο όταν το αίμα:

• εμφανίζεται για πρώτη φορά χωρίς σαφή διάγνωση,
• είναι μεγάλη ποσότητα,
• επαναλαμβάνεται ή επιμένει,
• είναι αναμεμειγμένο με τα κόπρανα,
• συνοδεύεται από αλλαγή στις κενώσεις,
• συνοδεύεται από ανεξήγητη απώλεια βάρους,
• συνδυάζεται με αναιμία ή χαμηλή φερριτίνη,
• συνοδεύεται από έντονο κοιλιακό πόνο ή πυρετό.

Μαύρα, σαν πίσσα κόπρανα δεν αποτελούν τυπική εικόνα απλής αιμορροϊδικής αιμορραγίας και χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

8Δοσολογία

Η ελληνική πληροφορία προϊόντος αναφέρει γενικά:

• 2 εφαρμογές ημερησίως,
• την πρώτη ημέρα μπορεί να γίνει εφαρμογή 3–4 φορές για ταχύτερη αντιμετώπιση των ενοχλημάτων,
• μετά την πλήρη υποχώρηση των συμπτωμάτων μπορεί να συνεχιστεί για μερικές ακόμη ημέρες 1 φορά ημερησίως,
• η συνολική θεραπεία δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 2 εβδομάδες.

Το ότι το μέγιστο όριο αναφέρεται ως δύο εβδομάδες δεν σημαίνει ότι κάθε επεισόδιο χρειάζεται θεραπεία 14 ημερών. Η αρχή είναι η μικρότερη αποτελεσματική διάρκεια.

Μην αυξάνετε μόνοι σας την ποσότητα ή τη συχνότητα επειδή ο πόνος παραμένει. Επίμονος πόνος παρά τη θεραπεία μπορεί να σημαίνει ότι η αιτία δεν είναι μια απλή φλεγμονώδης αιμορροΐδα.

9Πώς εφαρμόζεται σωστά

Η εφαρμογή γίνεται καλύτερα μετά την αφόδευση.

1. Καθαρίστε απαλά την περιοχή του πρωκτού και στεγνώστε χωρίς έντονο τρίψιμο.
2. Πλύνετε καλά τα χέρια.
3. Για εξωτερική χρήση εφαρμόστε περίπου ποσότητα μεγέθους ρεβιθιού στην περιοχή.
4. Για ενδορθική εφαρμογή χρησιμοποιήστε το ειδικό ρύγχος της συσκευασίας σύμφωνα με τις οδηγίες.
5. Μετά την εφαρμογή καθαρίστε το ρύγχος και πλύνετε ξανά τα χέρια.

Η υπερβολική ποσότητα δεν σημαίνει καλύτερη θεραπεία. Η χρήση μεγαλύτερης επιφάνειας ή μεγαλύτερης ποσότητας κορτικοστεροειδούς μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών.

10Πόσες ημέρες μπορεί να χρησιμοποιηθεί

Αυτή είναι μία από τις σημαντικότερες ερωτήσεις για τη Scheriproct Neo.

Η ελληνική πληροφορία προϊόντος ορίζει ότι η διάρκεια της θεραπείας δεν πρέπει να υπερβαίνει τις δύο εβδομάδες. Παράλληλα, σύγχρονες διεθνείς πληροφορίες για το ίδιο συνδυασμό δραστικών ουσιών δίνουν έμφαση σε βραχυχρόνια χρήση, συνήθως περίπου 5–7 ημερών.

Στην πράξη:

• χρησιμοποιήστε την για το μικρότερο χρονικό διάστημα που απαιτείται,
• μην την εφαρμόζετε συνεχώς για εβδομάδες,
• μην επαναλαμβάνετε διαδοχικούς κύκλους κάθε φορά που εμφανίζεται κνησμός χωρίς να διερευνηθεί η αιτία.

Αν δεν υπάρχει σαφής βελτίωση μέσα σε λίγες ημέρες ή τα συμπτώματα υποτροπιάζουν αμέσως μετά τη διακοπή, χρειάζεται επανεκτίμηση.

11Πότε δεν πρέπει να χρησιμοποιείται

Η Scheriproct Neo δεν πρέπει να χρησιμοποιείται όταν υπάρχει γνωστή αλλεργία:

• στην πρεδνιζολόνη,
• στην κινχοκαΐνη,
• σε άλλα τοπικά αναισθητικά όταν υπάρχει σχετικό ιστορικό ευαισθησίας,
• σε κάποιο από τα έκδοχα του προϊόντος.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχει πιθανή λοίμωξη της περιοχής, επειδή το κορτικοστεροειδές μπορεί να μειώσει τη φλεγμονώδη εικόνα χωρίς να αντιμετωπίζει τον λοιμογόνο παράγοντα.

12Λοίμωξη, μύκητες και έρπης

Τα τοπικά κορτικοστεροειδή δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται σαν να ήταν αντιβιοτικά ή αντιμυκητιασικά.

Η Scheriproct χρειάζεται αποφυγή ή ειδική ιατρική καθοδήγηση όταν υπάρχουν:

• ιογενείς λοιμώξεις της περιοχής, όπως έρπης,
• μη θεραπευμένη βακτηριακή λοίμωξη,
• μη θεραπευμένη μυκητιασική λοίμωξη,
• πύον, έντονη ερυθρότητα, πυρετός ή υποψία αποστήματος.

Η κορτιζόνη μπορεί να μειώσει προσωρινά την ερυθρότητα και τον κνησμό και έτσι να δημιουργήσει ψευδή εικόνα βελτίωσης ενώ η λοίμωξη συνεχίζεται.

13Παρενέργειες

Η βραχυχρόνια και σωστή τοπική χρήση είναι συνήθως καλά ανεκτή, αλλά ανεπιθύμητες ενέργειες είναι δυνατόν να εμφανιστούν.

Τοπικές αντιδράσεις

• ερεθισμός,
• κάψιμο,
• κνησμός,
• αλλεργική δερματική αντίδραση.

Με παρατεταμένη ή υπερβολική χρήση

• λέπτυνση ή ατροφία του δέρματος,
• μεγαλύτερη ευαισθησία της περιοχής,
• αυξημένος κίνδυνος συστηματικής απορρόφησης κορτικοστεροειδούς.

Σπάνια σοβαρή αλλεργική αντίδραση με πρήξιμο προσώπου, χειλιών ή γλώσσας και δυσκολία στην αναπνοή απαιτεί άμεση ιατρική βοήθεια.

Έχει επίσης αναφερθεί θολή όραση με τη χρήση κορτικοστεροειδών. Εάν εμφανιστεί νέα οπτική διαταραχή, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

14Η κορτιζόνη στη Scheriproct Neo

Ναι. Η Scheriproct Neo περιέχει πρεδνιζολόνη, δηλαδή κορτικοστεροειδές.

Αυτό δεν σημαίνει ότι μία σωστά εφαρμοζόμενη βραχεία θεραπεία έχει τις ίδιες επιδράσεις με τη λήψη κορτιζόνης από το στόμα. Η ποσότητα που φθάνει συστηματικά στον οργανισμό είναι πολύ μικρότερη.

Ωστόσο, η απορρόφηση μπορεί να αυξηθεί όταν:

• χρησιμοποιούνται μεγάλες ποσότητες,
• η εφαρμογή γίνεται για παρατεταμένο διάστημα,
• χρησιμοποιείται σε μεγάλη ή τραυματισμένη επιφάνεια,
• συνυπάρχουν φάρμακα που αυξάνουν τη συστηματική έκθεση στα κορτικοστεροειδή.

Γι’ αυτό ο βασικός κανόνας είναι: μικρή ποσότητα, συγκεκριμένη ένδειξη και μικρή διάρκεια.

15Αλληλεπιδράσεις και προφυλακτικά από latex

Επειδή η Scheriproct Neo εφαρμόζεται τοπικά, οι αλληλεπιδράσεις είναι σαφώς λιγότερες από ό,τι με ένα συστηματικό κορτικοστεροειδές.

Παρόλα αυτά, ισχυροί αναστολείς του ενζύμου CYP3A, όπως ορισμένα αντιιικά φάρμακα που περιέχουν ritonavir ή cobicistat, μπορεί να αυξήσουν τη συστηματική δράση κορτικοστεροειδών.

16Εγκυμοσύνη και θηλασμός

Στην εγκυμοσύνη η χρήση τοπικού κορτικοστεροειδούς πρέπει να γίνεται μόνο όταν υπάρχει σαφής λόγος και αφού αξιολογηθεί το όφελος σε σχέση με τον πιθανό κίνδυνο.

Ιδιαίτερα κατά το πρώτο τρίμηνο, δεν είναι σωστό να ξεκινά η Scheriproct Neo ως απλή αυτοθεραπεία χωρίς προηγούμενη συμβουλή γιατρού.

Εφόσον κριθεί απαραίτητη:

• χρησιμοποιείται η μικρότερη αναγκαία ποσότητα,
• για το μικρότερο δυνατό διάστημα,
• αποφεύγεται η παρατεταμένη χρήση.

Κατά τον θηλασμό επίσης χρειάζεται εξατομικευμένη συμβουλή, ιδιαίτερα αν προβλέπεται μεγαλύτερη διάρκεια θεραπείας.

17Δυσκοιλιότητα και πρόληψη υποτροπών

Η τοπική αλοιφή μπορεί να μειώσει τα συμπτώματα, αλλά η αντιμετώπιση παραμένει ελλιπής αν συνεχίζεται έντονη πίεση κατά την αφόδευση.

Πρακτικά μέτρα που συχνά βοηθούν είναι:

• επαρκής πρόσληψη υγρών,
• σταδιακή αύξηση φυτικών ινών όταν είναι κατάλληλη,
• τακτική σωματική δραστηριότητα,
• αποφυγή παρατεταμένου καθίσματος στη λεκάνη,
• αποφυγή έντονου σφιξίματος,
• αντιμετώπιση επίμονης δυσκοιλιότητας.

Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να χρειαστεί κατάλληλη θεραπεία για να γίνουν τα κόπρανα μαλακότερα. Δείτε επίσης τον οδηγό για το Duphalac και τη δυσκοιλιότητα.

18Πότε χρειάζεται γιατρός

Ζητήστε ιατρική αξιολόγηση όταν υπάρχει:

• σημαντική ή συνεχιζόμενη αιμορραγία,
• μαύρα κόπρανα,
• έντονος ή συνεχώς αυξανόμενος πόνος,
• σκληρό και εξαιρετικά επώδυνο ογκίδιο,
• πυρετός, πύον ή έντονο πρήξιμο,
• ζάλη, λιποθυμική τάση ή μεγάλη αδυναμία,
• ανεξήγητη απώλεια βάρους,
• αλλαγή στις κενώσεις που επιμένει,
• επαναλαμβανόμενη αιμορραγία,
• αποτυχία βελτίωσης με σύντομη θεραπεία.

Επίσης χρειάζεται αξιολόγηση όταν κάποιος χρησιμοποιεί επανειλημμένα Scheriproct κάθε λίγες εβδομάδες. Οι συχνές υποτροπές είναι λόγος να αναζητηθεί η υποκείμενη αιτία και όχι να παρατείνεται η αυτοθεραπεία.

19Αίμα στα κόπρανα και εξετάσεις

Η Scheriproct Neo από μόνη της δεν απαιτεί συνήθως εξετάσεις αίματος όταν χρησιμοποιείται σωστά και για μικρό χρονικό διάστημα.

Οι εξετάσεις μπορεί όμως να έχουν σημασία εξαιτίας του συμπτώματος που οδήγησε στη χρήση της.

Γενική αίματος

Μπορεί να δείξει αν υπάρχει πτώση της αιμοσφαιρίνης ή αναιμία όταν η αιμορραγία είναι επαναλαμβανόμενη ή σημαντική.

Φερριτίνη και σίδηρος

Η χρόνια μικρή απώλεια αίματος μπορεί σταδιακά να εξαντλήσει τις αποθήκες σιδήρου. Η χαμηλή φερριτίνη μπορεί να εμφανιστεί πριν ακόμη εγκατασταθεί σαφής αναιμία.

CRP και άλλοι δείκτες

Δεν αποτελούν εξετάσεις για τις αιμορροΐδες. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν όταν η συνολική εικόνα δημιουργεί υποψία λοίμωξης ή άλλης φλεγμονώδους νόσου.

Απόκρυφο αίμα κοπράνων

Όταν υπάρχει ήδη εμφανές αίμα, η εξέταση απόκρυφου αίματος δεν χρειάζεται για να αποδείξει ότι υπάρχει αιμορραγία. Η χρησιμότητά της αφορά διαφορετικά κλινικά και προληπτικά ερωτήματα. Δείτε τον οδηγό για την εξέταση Mayer κοπράνων.

Οι εργαστηριακές εξετάσεις δεν δείχνουν από μόνες τους αν το αίμα προέρχεται από αιμορροΐδες. Η πηγή της αιμορραγίας καθορίζεται από το ιστορικό, την κλινική εξέταση και, όταν χρειάζεται, γαστρεντερολογικό ή πρωκτολογικό έλεγχο.

20Scheriproct Neo και άλλα φάρμακα για αιμορροΐδες

Δεν είναι όλα τα φάρμακα για αιμορροΐδες ίδια και δεν πρέπει να θεωρούνται αυτόματα εναλλάξιμα.

Η Scheriproct Neo συνδυάζει:

• κορτικοστεροειδές για τη φλεγμονή,
• τοπικό αναισθητικό για τον πόνο και το κάψιμο.

Το Procto-Synalar N είναι διαφορετικός συνδυασμός κορτικοστεροειδούς και τοπικού αναισθητικού και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ταυτόχρονα με Scheriproct χωρίς συγκεκριμένη ιατρική οδηγία.

Σκευάσματα από το στόμα όπως το Daflon ή το Venoruton έχουν διαφορετικό μηχανισμό και διαφορετικό τρόπο χρήσης.

Η επιλογή εξαρτάται από το αν κυριαρχεί πόνος, κνησμός, φλεγμονή, οίδημα, αιμορραγία, πρόπτωση ή δυσκοιλιότητα και – κυρίως – από το αν έχει επιβεβαιωθεί ότι τα συμπτώματα πράγματι οφείλονται σε αιμορροΐδες.

21Συχνές ερωτήσεις για τη Scheriproct Neo

22Τι να θυμάστε και βιβλιογραφία

Η Scheriproct Neo είναι ορθική αλοιφή με πρεδνιζολόνη και κινχοκαΐνη για βραχυχρόνια συμπτωματική αντιμετώπιση φλεγμονής, κνησμού και πόνου στην ορθοπρωκτική περιοχή, κυρίως σε εξωτερικές ή εσωτερικές αιμορροΐδες.

Η συνήθης εφαρμογή είναι δύο φορές την ημέρα και η ελληνική πληροφορία προϊόντος θέτει ανώτατη διάρκεια θεραπείας τις δύο εβδομάδες. Επειδή περιέχει κορτικοστεροειδές, η χρήση πρέπει να παραμένει όσο το δυνατόν συντομότερη.

Το σημαντικότερο σημείο είναι ότι η ανακούφιση από την αλοιφή δεν αποδεικνύει ότι το αίμα προέρχεται από αιμορροΐδες. Επαναλαμβανόμενη αιμορραγία, μαύρα κόπρανα, αναιμία, χαμηλή φερριτίνη, απώλεια βάρους ή αλλαγή στις κενώσεις χρειάζονται κατάλληλη ιατρική διερεύνηση.

Βιβλιογραφία

1. Γαληνός – Scheriproct Neo ορθική αλοιφή: ενδείξεις, δοσολογία και τρόπος χρήσης.
2. Γαληνός – Scheriproct Neo: στοιχεία κυκλοφορίας και διάθεσης στην Ελλάδα.
3. Electronic Medicines Compendium – Scheriproct Ointment, Summary of Product Characteristics.
4. Electronic Medicines Compendium – Scheriproct Ointment, Patient Information Leaflet.
5. NHS – Piles (haemorrhoids).
6. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases – Hemorrhoids.

Ιατρική σημείωση: Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική εξέταση, τη διάγνωση ή τις οδηγίες του γιατρού ή του φαρμακοποιού σας.