LDH Υψηλή μετά από Γυμναστική: Τι Σημαίνει;

Η LDH (Γαλακτική Αφυδρογονάση – Lactate Dehydrogenase) είναι ένα ένζυμο ζωτικής σημασίας που εντοπίζεται στο κυτταρόπλασμα σχεδόν όλων των κυττάρων του ανθρώπινου σώματος. Ο ρόλος του είναι να υποστηρίζει τον κυτταρικό μεταβολισμό, βοηθώντας στη μετατροπή του πυροσταφυλικού οξέος σε γαλακτικό (και αντίστροφα), μια βιοχημική διαδικασία η οποία είναι ιδιαίτερα σημαντική κατά την αναερόβια παραγωγή ενέργειας, δηλαδή όταν το σώμα παράγει ενέργεια χωρίς την επαρκή παρουσία οξυγόνου.

Η LDH βρίσκεται κατανεμημένη σε εξαιρετικά μεγάλες συγκεντρώσεις στους σκελετικούς μύες, στα ερυθρά αιμοσφαίρια (ερυθροκύτταρα), στο ήπαρ, στον καρδιακό μυ, στους νεφρούς, στον εγκέφαλο και στους πνεύμονες. Το ένζυμο αυτό διακρίνεται σε πέντε ισοένζυμα (LDH-1 έως LDH-5), τα οποία κατανέμονται διαφορετικά στα επιμέρους όργανα.

Λόγω αυτής της ευρείας και διάσπαρτης κατανομής της, όταν τα κύτταρα οποιουδήποτε από τους παραπάνω ιστούς καταπονούνται, φλεγμαίνουν ή καταστρέφονται, η κυτταρική τους μεμβράνη χάνει τη δομική της στεγανότητα. Έτσι, ένα σημαντικό μέρος της ενδοκυττάριας LDH απελευθερώνεται και κυκλοφορεί ελεύθερα στο αίμα. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, μια υψηλή τιμή LDH στο χαρτί των εξετάσεων αντιμετωπίζεται ιατρικά ως ένας γενικός δείκτης κυτταρικής ή ιστικής βλάβης, και όχι ως ένα εξειδικευμένο τεστ που να καταδεικνύει βλάβη σε ένα συγκεκριμένο όργανο.^[1]

Η κρίσιμη λεπτομέρεια στην εργαστηριακή ερμηνεία της είναι πως μια αυξημένη LDH δεν αποτελεί ποτέ από μόνη της τελική διάγνωση κάποιας ασθένειας. Απαιτείται πάντα η προσεκτική αξιολόγηση του ιατρικού ιστορικού του ατόμου, της φυσικής του δραστηριότητας, της χρήσης φαρμάκων ή συμπληρωμάτων και φυσικά των αποτελεσμάτων άλλων, πιο ειδικών αιματολογικών και βιοχημικών παραμέτρων.

Σημαντική διευκρίνιση: Αρκετοί ασκούμενοι συγχέουν την εξέταση της LDH με τη μέτρηση του γαλακτικού οξέος. Η LDH δεν ταυτίζεται με το γαλακτικό του αίματος. Είναι απλώς το ένζυμο που διαχειρίζεται το γαλακτικό μέσα στα κύτταρά μας.

Ναι, σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό. Η έντονη και συστηματική σωματική άσκηση αποτελεί μια από τις πιο γνωστές, καλοήθεις και συχνές αιτίες παροδικής αύξησης της LDH στις εξετάσεις αίματος ρουτίνας. Η ίδια η ιατρική βιβλιογραφία επιβεβαιώνει σταθερά πως υψηλότερες τιμές LDH αναμένονται σε δραστήρια άτομα.^[1]

Η εργαστηριακή αυτή επίδραση εξαρτάται απόλυτα από το επίπεδο της φυσικής κατάστασης, τον όγκο της προπόνησης και την ένταση του προπονητικού ερεθίσματος. Είναι εξαιρετικά σύνηθες φαινόμενο, ένας αρχάριος ασκούμενος που ξεκινάει απότομα ένα απαιτητικό πρόγραμμα με βάρη (ή επιστρέφει μετά από μακρά περίοδο αποχής), να εμφανίσει πολύ μεγαλύτερη και εντυπωσιακή εργαστηριακή απόκλιση στα ένζυμά του από ό,τι ένας επαγγελματίας αθλητής που εκτελεί ακριβώς το ίδιο πρόγραμμα. Αυτό συμβαίνει διότι ο οργανισμός του επαγγελματία είναι απόλυτα προσαρμοσμένος στο μηχανικό φορτίο, με αποτέλεσμα οι μυϊκές του ίνες να είναι πιο ανθεκτικές στις μικρορήξεις.

Εκτενείς επιστημονικές έρευνες σε αθλητές και ερασιτέχνες έχουν δείξει σταθερά ότι, ειδικά μετά από προπονήσεις που στοχεύουν στη μυϊκή υπερτροφία ή την αντοχή στη δύναμη, καταγράφεται σημαντική αύξηση τόσο της LDH όσο και της CK (Κρεατινικής Κινάσης). Τα δύο αυτά ένζυμα χρησιμοποιούνται από κοινού για την εκτίμηση του μυϊκού στρες και του βαθμού αποκατάστασης των αθλητών.^[2]

Συνεπώς, εάν η αιμοληψία πραγματοποιήθηκε την ίδια ημέρα ή λίγα εικοσιτετράωρα μετά από μια ιδιαίτερα απαιτητική προπόνηση, η πληροφορία αυτή είναι καθοριστικής σημασίας και πρέπει να αναφέρεται ρητά στον ιατρό πριν εκείνος προχωρήσει σε περαιτέρω (και ίσως περιττές) διαγνωστικές εξετάσεις.

Η εντατική μυϊκή προσπάθεια, ανεξαρτήτως του αθλήματος που επιλέγεται, προκαλεί στον οργανισμό ένα σύνθετο μίγμα μηχανικού, οξειδωτικού και μεταβολικού στρες στις μυϊκές ίνες. Όταν οι σκελετικοί μύες λειτουργούν στα όριά τους, η εσωτερική αρχιτεκτονική των μυϊκών κυττάρων υφίσταται προσωρινές δομικές αλλαγές.

Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις ολοκληρωτικής εξάντλησης ή έπειτα από ασυνήθιστα έντονες μυϊκές συσπάσεις, το σαρκοκείλημα (δηλαδή η προστατευτική κυτταρική μεμβράνη του μυός) αποκτά παροδικά αυξημένη διαπερατότητα, ενώ συχνότατα δημιουργούνται μικροσκοπικές ρήξεις (γνωστές ως μικροτραυματισμοί). Λόγω αυτής της δομικής «διαρροής» του κυττάρου προς τον εξωκυττάριο χώρο, πρωτεΐνες και ένζυμα που φυσιολογικά εργάζονται αυστηρά περιορισμένα μέσα στο κύτταρο, μεταφέρονται μαζικά στο αίμα.

Στα συστατικά που παρατηρείται να «διαρρέουν» στην κυκλοφορία περιλαμβάνονται:

• Η Κρεατινική Κινάση (CK), ο πολυτιμότερος και πιο ειδικός δείκτης μυϊκής φθοράς.
• Η Γαλακτική Αφυδρογονάση (LDH), καθώς και διάφορα ισοένζυμά της.
• Οι Τρανσαμινάσες (κυρίως η AST και σε μικρότερο βαθμό η ALT), οι οποίες αφθονούν και στους μύες εκτός από το ήπαρ.
• Η μυοσφαιρίνη, μια πρωτεΐνη που είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά και αποθήκευση οξυγόνου αποκλειστικά εντός των μυών.

Ο τελικός βαθμός αύξησης όλων αυτών των ενζύμων, συμπεριλαμβανομένης φυσικά της LDH, ποικίλλει θεαματικά ανάλογα με τη διάρκεια της άσκησης, το ιστορικό και την εμπειρία του αθλούμενου, την επάρκεια της διατροφής του, την ενυδάτωσή του, καθώς και το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από το τέλος της προπόνησης μέχρι τη στιγμή της αιμοληψίας.^[2]

Οι πιο δραματικές μεταβολές και τα υψηλότερα νούμερα στις τιμές της LDH παρατηρούνται κατά κανόνα έπειτα από αθλητικές δραστηριότητες που προκαλούν την υψηλότερη δυνατή μυϊκή φθορά ή αναγκάζουν τον οργανισμό να λειτουργεί για πολλή ώρα σε συνθήκες έλλειψης οξυγόνου (αναερόβια φάση).

Οι βασικοί “ένοχοι” που ευθύνονται για εκτόξευση της LDH περιλαμβάνουν:

• Προπόνηση δύναμης και υπερτροφίας: Ασκήσεις με μεγάλα βάρη και ειδικά προγράμματα που δίνουν έμφαση στην έκκεντρη (αρνητική) φάση της κίνησης. Η έκκεντρη σύσπαση —δηλαδή όταν ο μυς επιμηκύνεται ενώ ταυτόχρονα δέχεται ισχυρή αντίσταση— αποδεδειγμένα προκαλεί τους μεγαλύτερους και εκτενέστερους μικροτραυματισμούς στις μυϊκές ίνες.
• Αερόβια εξάντληση: Τρέξιμο μεγάλων υπερ-αποστάσεων (όπως ο μαραθώνιος ή ο υπερμαραθώνιος), όπου το συνεχές, αδιάκοπο μηχανικό φορτίο της κρούσης στο έδαφος καταπονεί βίαια τους μύες των κάτω άκρων.
• Κατηφορικό τρέξιμο (downhill running): Απαιτεί συνεχείς και έντονες έκκεντρες συσπάσεις των τετρακέφαλων προκειμένου να γίνει το «φρενάρισμα» του σώματος κατά την κάθοδο.
• Υψηλής Έντασης Διαλειμματική Προπόνηση (HIIT & CrossFit): Προγράμματα μικρής διάρκειας αλλά τεράστιας έντασης, που σπρώχνουν απότομα το σώμα πέρα από τα αναερόβια και γαλακτικά όριά του.
• Παρατεταμένη κολύμβηση ή ποδηλασία: Δραστηριότητες πολύωρης διάρκειας χωρίς επαρκή ενδιάμεση ξεκούραση.

Σε μια πολύ ενδιαφέρουσα σχετική μελέτη που παρακολούθησε δρομείς μεγάλων αποστάσεων, επιβεβαιώθηκε με σαφήνεια η σημαντική αύξηση της συνολικής LDH στο αίμα, αλλά και συγκεκριμένων ισοενζύμων της (κυρίως η LDH-5, που εντοπίζεται στους μύες), κατά τη διάρκεια της παρατεταμένης αερόβιας προσπάθειας.^[3] Αντίθετα, ένας χαλαρός περίπατος στο πάρκο, ένα πολύ ελαφρύ τζόγκινγκ αποκατάστασης ή η ήπια γιόγκα σπάνια θα προκαλέσουν κάποια αξιοσημείωτη αύξηση της LDH ή της CK.

Η εργαστηριακή καμπύλη ανόδου και της τελικής επιστροφής της LDH στα φυσιολογικά επίπεδα δεν είναι αυστηρά ίδια για όλους. Εξαρτάται βαθιά από τον ρυθμό κάθαρσης των ενζύμων που διαθέτει ο μεταβολισμός του κάθε ανθρώπου.

Τις περισσότερες φορές, η απελευθέρωση της LDH ξεκινά αμέσως μετά τη λήξη της άσκησης, κορυφώνεται μέσα στο πρώτο 24ωρο έως και 48ωρο, και στη συνέχεια αρχίζει να υποχωρεί σταδιακά. Εντούτοις, σε κλινικές έρευνες όπου μελετήθηκε επισταμένα η αντίδραση υγιών ενηλίκων έπειτα από εξαιρετικά βαριά άσκηση με βάρη, διαπιστώθηκε πως η LDH, η CK και άλλες ηπατικές/μυϊκές τρανσαμινάσες μπορεί να παραμείνουν σε παθολογικά επίπεδα για ένα χρονικό διάστημα που μπορεί να φτάσει τις 3 έως 7 ημέρες μετά το πέρας της προπόνησης.^[4]

Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που μια αιμοληψία το αμέσως επόμενο πρωινό μιας σκληρής προπόνησης (π.χ. «leg day») δεν πρόκειται να αποδώσει τη βασική εικόνα ηρεμίας του οργανισμού σας. Προκειμένου να αποφευχθούν αυτές οι εργαστηριακές παρερμηνείες, οι επίσημες ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες της EFLM–COLABIOCLI προτείνουν με σαφήνεια στους ασθενείς να απέχουν από κάθε μορφή έντονης σωματικής δραστηριότητας (πέραν της απλής, καθημερινής ρουτίνας) για τουλάχιστον 24 ώρες πριν από μια προγραμματισμένη αιμοληψία.^[5]

Όταν το βασικό διαγνωστικό ερώτημα που τίθεται είναι το εάν ένας ασθενής έχει υποστεί μυϊκή επιβάρυνση, DOMS ή ραβδομυόλυση εξαιτίας άσκησης, η μέτρηση της Κρεατινικής Κινάσης (CK) υπερέχει συντριπτικά ως εργαλείο. Η CK είναι ένα ένζυμο πολύ πιο εξειδικευμένο και εντοπισμένο κυρίως στον σκελετικό μυϊκό ιστό.

Η LDH αντίθετα, βρίσκεται κυριολεκτικά παντού στο σώμα. Συνεπώς, μια μεμονωμένα υψηλή LDH (ενώ η CK είναι απολύτως φυσιολογική) δυσκολεύει σημαντικά τον ιατρό να αποδώσει το εύρημα αποκλειστικά στη γυμναστική, και συνήθως τον αναγκάζει να απαιτήσει τον έλεγχο άλλων συστημάτων.

Αντιθέτως, η συνδυαστική παρουσία και των δύο αυτών ενζύμων επιβεβαιώνει συνήθως τον κανόνα της υπερπροσπάθειας. Εάν έχουμε την εξής εικόνα:

• Σαφές ιστορικό πρόσφατης και έντονης προπόνησης,
• Αυξημένη τιμή CK στο αίμα,
• Καθυστερημένο μυϊκό πόνο ή το γνωστό μας πιάσιμο (DOMS),
• Και παράλληλη αύξηση της LDH,

τότε είναι σχεδόν ιατρικά βέβαιο πως η πηγή των ενζύμων είναι οι μύες που καταπονήθηκαν προσφάτως. Σε κάθε περίπτωση, η LDH μόνη της ποτέ δεν χρησιμοποιείται ως αποκλειστικό και μοναδικό εργαλείο για τη διάγνωση μυϊκής βλάβης ή ραβδομυόλυσης.^[2]

Ένα εξαιρετικά σύνηθες μοτίβο σε αποτελέσματα αιματολογικών εξετάσεων ανθρώπων που αθλούνται σκληρά, είναι να βρίσκουν ταυτόχρονα αυξημένη την LDH, την AST (γνωστή και ως SGOT), και ενίοτε την ALT (SGPT).

Αυτό το εύρημα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες πανικού στους ασθενείς, καθώς ιστορικά και οι δύο τρανσαμινάσες συνδέονται σχεδόν αντανακλαστικά με τη λειτουργία και τις παθήσεις του ήπατος (του συκωτιού). Ωστόσο, η AST υπάρχει σε τεράστιες, ουσιαστικές ποσότητες εντός του μυϊκού ιστού. Ακόμα και η ALT, η οποία θεωρείται κατά πολύ πιο ηπατο-ειδική από την AST, μπορεί να παρουσιάσει ήπιες έως και μέτριες αυξήσεις στο αίμα έπειτα από σοβαρή μυϊκή καταστροφή.

Για την αποφυγή μιας εσφαλμένης διάγνωσης «ηπατοτοξικότητας» ή κάποιου είδους ηπατίτιδας, ο ιατρός οφείλει να αξιολογήσει την κατάσταση συνδυαστικά και με ψυχραιμία. Εξετάσεις όπως το ένζυμο γ-GT (GGT), η Αλκαλική Φωσφατάση (ALP) και τα κλάσματα της Χολερυθρίνης, οι οποίες δεν επηρεάζονται διόλου από τους μύες, μπορούν να αποδείξουν καθαρά εάν το πρόβλημα βρίσκεται όντως στο συκώτι, ή εάν απλώς παρατηρείται άνοδος της LDH και της CK ως φυσιολογικό επακόλουθο της μυϊκής βλάβης από τα βάρη.^[4]

Ένα εξαιρετικά κοινό, καθαρά τεχνικό και προαναλυτικό σφάλμα που εκτοξεύει την LDH στα ύψη, χωρίς ο ασθενής να αντιμετωπίζει απολύτως κανένα πρόβλημα υγείας, είναι η αιμόλυση του δείγματος αίματος στο εργαστήριο.

Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, τα ερυθρά αιμοσφαίρια είναι στην κυριολεξία «γεμάτα» με ένζυμα LDH. Αν κατά τη διάρκεια της ίδιας της αιμοληψίας (για παράδειγμα λόγω πολύ σφιχτού περιδέματος, χρήσης ακατάλληλης βελόνας ή λόγω δύσκολης φλέβας) ή κατά την μετέπειτα επεξεργασία του δείγματος τα ερυθρά αιμοσφαίρια σπάσουν, το ενδοκυττάριο περιεχόμενό τους διαχέεται άμεσα στον ορό του αίματος. Όταν το βιοχημικό μηχάνημα αναλύσει τον ορό, θα ανιχνεύσει την LDH των κατεστραμμένων κυττάρων και θα δώσει μια ψευδώς αυξημένη τιμή στο τελικό χαρτί των αποτελεσμάτων.^[1]

Αυτό το τεχνικό φαινόμενο ονομάζεται in vitro αιμόλυση (δηλαδή καταστροφή που συνέβη έξω από το σώμα, μέσα στο σωληνάριο) και δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την παθολογική αιμόλυση που μπορεί να συμβεί εντός του ανθρώπινου οργανισμού.

Λόγω της έλλειψης εξειδίκευσης του ενζύμου, η σωστή και αξιόπιστη ερμηνεία προκύπτει αποκλειστικά και μόνο από τον συνδυασμό των ευρημάτων. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται μερικά κλασικά σενάρια διαγνωστικής προσέγγισης:

Προσοχή: Ποτέ μην προσπαθείτε να συγκρίνετε τα δικά σας αποτελέσματα με «φυσιολογικές τιμές» που ενδεχομένως βρήκατε στο διαδίκτυο. Η σύγκριση πρέπει να γίνεται αποκλειστικά και μόνο με τα όρια αναφοράς (reference ranges) που εκτυπώνονται στο αποτέλεσμα του δικού σας εργαστηρίου, καθώς αυτά καθορίζονται από τα αντιδραστήρια.

Εάν είστε ένα απολύτως υγιές άτομο, δεν έχετε ανησυχητικά συμπτώματα (όπως υπερβολικό πόνο, δύσπνοια, έντονη αδυναμία ή πολύ σκούρα ούρα) και η LDH βρέθηκε εκτός ορίων εντελώς τυχαία στο πλαίσιο ενός προληπτικού check-up λίγο μετά από το γυμναστήριο, η πιο λογική, επιστημονική και ψύχραιμη προσέγγιση είναι η επαναληπτική εξέταση.

Όπως επισημαίνει ρητά η κοινή ευρωπαϊκή οδηγία για τη σωστή και τυποποιημένη αιμοληψία, θα πρέπει υποχρεωτικά να προηγηθεί πλήρης αποχή από κάθε έντονη ή εξαντλητική δραστηριότητα για τουλάχιστον 24 ώρες.^[5]

Ωστόσο, πρέπει να γνωρίζετε πως εάν έχει προηγηθεί ένας εξουθενωτικός αγώνας ή νιώθετε εντονότατο μυϊκό πιάσιμο σε μεγάλες μυϊκές ομάδες, οι δείκτες (τόσο η CK όσο και η LDH) ενδέχεται να χρειαστούν από 3 έως και 7 ημέρες για να επιστρέψουν πλήρως στα φυσιολογικά τους επίπεδα. Σε αυτή την περίπτωση, συμβουλευτείτε τον θεράποντα ιατρό ή τον μικροβιολόγο σας, ώστε να ορίσετε την ιδανική ημέρα επανελέγχου, αποφεύγοντας έτσι τον άσκοπο πανικό από μια νέα αυξημένη τιμή.

Όταν διερευνάται ιατρικά μια υψηλή ή μια επίμονα αυξημένη LDH, ο κλινικός ιατρός δεν επιλέγει τυχαία τις εξετάσεις επανελέγχου. Οι συμπληρωματικές βιοχημικές και αιματολογικές αναλύσεις επιλέγονται πολύ προσεκτικά για να «κυκλώσουν» το πιθανό πρόβλημα, αποκλείοντας μεθοδικά διάφορα όργανα:

• CK (CPK) & Αλδολάση: για την άμεση και αδιαμφισβήτητη επιβεβαίωση της μυϊκής καταπόνησης ή κάποιας μυοπάθειας.
• Τρανσαμινάσες (AST/ALT), GGT, Αλκαλική Φωσφατάση & Χολερυθρίνη: για να ελεγχθεί πλήρως το ήπαρ και τα χοληφόρα, ώστε να διαχωριστεί ενδεχόμενη ηπατική συμμετοχή.
• Γενική Αίματος, Δικτυοερυθροκύτταρα (ΔΕΚ) & Απτοσφαιρίνη: για την επιβεβαίωση ή τον αποκλεισμό αιμολυτικής αναιμίας (μιας κατάστασης όπου τα ερυθρά αιμοσφαίρια καταστρέφονται μέσα στο ίδιο το σώμα).
• Ουρία, Κρεατινίνη, eGFR & Ηλεκτρολύτες (Κάλιο): όταν υπάρχει υποψία σοβαρής μυϊκής καταστροφής, προκειμένου να ελεγχθεί άμεσα η λειτουργία των νεφρών και να προληφθούν επιπλοκές.
• Γενική Ούρων: είναι κρίσιμης σημασίας, ειδικά εάν τα ούρα έχουν αλλάξει χρώμα, για να γίνει έλεγχος για την παρουσία μυοσφαιρίνης (μυοσφαιρινουρία) ή μικροσκοπικού αίματος.

Η εξειδικευμένη μέτρηση των ισοενζύμων της LDH (LDH 1 έως και LDH 5), η οποία προσδιορίζει με ακρίβεια από ποιον ακριβώς ιστό προέρχεται το παραπάνω ένζυμο, βοηθά σε περίπλοκες ιατρικές διαγνώσεις, αλλά σπάνια χρησιμοποιείται σε υγιείς αθλούμενους ως εξέταση πρώτης γραμμής.^[6]

Η καθησυχαστική εξήγηση «έκανα γυμναστική, λογικό είναι να είμαι ανεβασμένος» δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως μόνιμο άλλοθι, ούτε να λειτουργεί ως πανάκεια για κάθε αυξημένη εργαστηριακή τιμή. Μια υψηλή LDH χρειάζεται άμεση, διεξοδική διερεύνηση από ειδικό ιατρό εάν ισχύει κάτι από τα παρακάτω ανησυχητικά σημεία:

• Η τιμή της LDH παραμένει σημαντικά αυξημένη σε επαναλαμβανόμενες εξετάσεις για εβδομάδες, παρά την πλήρη και σχολαστική αποχή από έντονη άσκηση.
• Δεν υπάρχει απολύτως καμία χρονική σύνδεση με πρόσφατη γυμναστική ή έντονη σωματική εργασία.
• Υπάρχουν ταυτόχρονες, σοβαρές διαταραχές στη Γενική Αίματος (π.χ. ανεξήγητη αναιμία, πεσμένος αιματοκρίτης) ή στους βασικούς ηπατικούς/νεφρικούς δείκτες.
• Συνυπάρχουν ύποπτα συστηματικά συμπτώματα: εξαιρετικά έντονη κούραση, ίκτερος (κιτρίνισμα στα μάτια ή το δέρμα), επίμονος πυρετός, νυχτερινές εφιδρώσεις ή ανεξήγητη, γρήγορη απώλεια βάρους.
• Τα ούρα έχουν αλλάξει αισθητά χρώμα, προς το πολύ σκούρο καφέ, ή παρατηρείται δυσκολία, πόνος, ή μείωση της συνολικής ποσότητας ούρησης.
• Υπάρχει έντονος πόνος στο στήθος, δυσκολία στην αναπνοή, ανεξήγητη ταχυκαρδία ή οξεία δύσπνοια.

Η LDH έχει την ιδιότητα να αυξάνεται σε ένα πραγματικά τεράστιο φάσμα παθολογικών καταστάσεων (από λοιμώξεις και αυτοάνοσα νοσήματα, έως αιμολυτικές αναιμίες, πνευμονικά προβλήματα, ισχαιμία και ογκολογικές καταστάσεις).^[7] Συνεπώς, η ερμηνεία της είναι ουσιαστικά χρήσιμη μόνο όταν αυτή εντάσσεται αρμονικά στο ευρύτερο κλινικό προφίλ του εκάστοτε ασθενούς.

Η εργαστηριακή αύξηση της LDH μετά από μια δυνατή προπόνηση δεν ταυτίζεται σε καμία περίπτωση με την επείγουσα κλινική κατάσταση της ραβδομυόλυσης.

Το σώμα μας αντιδρά στο έντονο στρες της άσκησης μέσω ενός τεράστιου ευρέος φάσματος: από την απολύτως φυσιολογική, επιθυμητή προσαρμογή (καθυστερημένος μυϊκός πόνος, μυϊκή υπερτροφία ή πιάσιμο) μέχρι την εξαιρετικά επικίνδυνη, οξεία μυϊκή νέκρωση (ραβδομυόλυση). Για την ιατρική διερεύνηση της υποψίας ραβδομυόλυσης, ο ιατρός δεν βασίζεται στην εξέταση της LDH. Βασίζεται πρωτίστως στις τιμές της CK (που συχνά ξεπερνούν τις 10.000, τις 20.000 ή και τις 50.000 U/L), στα επίπεδα του ηλεκτρολύτη καλίου (για την αποφυγή απειλητικών καρδιακών αρρυθμιών) και στην παρουσία μυοσφαιρινουρίας, εξετάζοντας και την παράλληλη λειτουργία των νεφρών.

Εάν πράγματι συντρέχουν αυτά τα πολύ οξέα και σοβαρά συμπτώματα, δεν υπάρχει κανένα απολύτως νόημα στο να «περιμένετε μερικές ημέρες» στο σπίτι για να επαναλάβετε τις αιματολογικές. Απαιτείται άμεση κλινική αξιολόγηση στο νοσοκομείο, συστηματική ενυδάτωση με ενδοφλέβιο ορό και στενή ιατρική παρακολούθηση.

Αν προγραμματίζετε επανάληψη των αιματολογικών σας εξετάσεων προκειμένου να αξιολογήσετε σωστά και καθαρά την πραγματική τιμή της LDH σας:

1. Μην γυμναστείτε καθόλου. Αποφύγετε κάθε είδους βάρη, έντονο τρέξιμο, διαλειμματική προπόνηση (HIIT), CrossFit ή σκληρό αερόβιο για τουλάχιστον 24 ώρες πριν πάτε στο μικροβιολογικό εργαστήριο.^[5] Αν αισθάνεστε ότι έχετε ακόμα έντονο μυϊκό πιάσιμο, προτιμήστε να δώσετε στο σώμα σας λίγες μέρες ανάπαυσης ακόμα (3 έως 5 μέρες συνολικά).
2. Ενημερώστε εξαρχής τον μικροβιολόγο για το εβδομαδιαίο πρόγραμμα άσκησής σας (τι ακριβώς είδους άσκηση κάνατε, για πόση ώρα διήρκησε, και το πόσες ώρες απέχουν από τη στιγμή της τρέχουσας αιμοληψίας).
3. Αν στο πρώτο σας ραντεβού σας ανέφεραν ότι το δείγμα αίματος «αιμολύθηκε», είναι καθοριστικό να γίνει μια καθαρή, άρτια και σωστή αιμοληψία, ίσως από μεγαλύτερη φλέβα. Εμπιστευτείτε τον ιατρό σας για τη λήψη.
4. Μην προσπαθήσετε να ξεγελάσετε τον μεταβολισμό σας πίνοντας υπερβολικές, μη φυσιολογικές ποσότητες νερού. Η καλή ενυδάτωση είναι ούτως ή άλλως απαραίτητη, αλλά το πολύ νερό δεν θα “ξεπλύνει” ως δια μαγείας τα ενδοκυττάρια ένζυμα ταχύτερα από τον ορό σας.
5. Ακολουθήστε κανονικά τους βασικούς κανόνες νηστείας (π.χ. 10-12 ώρες βραδινή νηστεία) εάν το ιατρικό παραπεμπτικό σας περιλαμβάνει επιπλέον βιοχημικές εξετάσεις, όπως είναι το σάκχαρο, η ολική χοληστερίνη ή τα τριγλυκερίδια.

Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση. Η ερμηνεία της LDH πρέπει να γίνεται σε συνδυασμό με το ιστορικό, τα συμπτώματα και τις υπόλοιπες εργαστηριακές εξετάσεις από τον θεράποντα ιατρό σας.