ΦΥΤΙΚΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ • ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ

Κόκκινη Μαγιά Ρυζιού για Χοληστερίνη: Μονακολίνη Κ, Δοσολογία και Παρενέργειες

Συντάκτης & Ιατρική επιμέλεια: — Ιατρός Βιοπαθολόγος

Δημοσιεύθηκε:


|

Τελευταία ενημέρωση:

Το βασικο που πρεπει να γνωριζετε

Η Κόκκινη Μαγιά Ρυζιού προωθείται εμπορικά ως η «φυσική, αθώα εναλλακτική» για τη μείωση της χοληστερίνης. Αυτός είναι ένας επικίνδυνος ιατρικός μύθος. Η βασική δραστική ουσία της, η Μονακολίνη Κ, είναι χημικά ταυτόσημη με τη Λοβαστατίνη, ένα εγκεκριμένο συνταγογραφούμενο φάρμακο της κατηγορίας των στατινών. [1] Κατά συνέπεια, δρα ακριβώς όπως ένα φάρμακο και εγκυμονεί ακριβώς τους ίδιους κινδύνους: μυαλγίες, ηπατική βλάβη, αύξηση του ενζύμου CK και σπανίως, ραβδομυόλυση. Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) έχει επιβάλει αυστηρότατους περιορισμούς στη χρήση της. [3]

Τι μπορεί να κάνει
Μειώνει αποδεδειγμένα την LDL (Κακή) χοληστερίνη, μπλοκάροντας το ένζυμο HMG-CoA στο συκώτι (εφόσον περιέχει επαρκή δόση).
Η μεγάλη παγίδα
Τα συμπληρώματα δεν έχουν σταθερή περιεκτικότητα. Άλλα έχουν μηδενική δράση και άλλα αγγίζουν επίπεδα φαρμακευτικής υπερδοσολογίας.
Κύριος κίνδυνος
Σοβαροί μυϊκοί πόνοι, αύξηση ηπατικών ενζύμων, νεφροτοξικότητα (από την τοξίνη κιτρινίνη) και σοβαρές αλληλεπιδράσεις με φάρμακα.

Περιεχόμενα Οδηγού
⌄


1

Τι είναι η κόκκινη μαγιά ρυζιού;

Η κόκκινη μαγιά ρυζιού, γνωστή διεθνώς ως Red Yeast Rice (RYR), είναι ένα παραδοσιακό προϊόν της Ασίας. Παράγεται αφήνοντας το λευκό ρύζι να ζυμωθεί ελεγχόμενα από συγκεκριμένους μύκητες (μαγιομύκητες), κυρίως από τον μύκητα Monascus purpureus.

Κατά τη διάρκεια αυτής της πολύμηνης ζύμωσης, ο μύκητας παράγει μια σειρά από δευτερογενείς μεταβολίτες, χημικές ουσίες που ονομάζονται Μονακολίνες (Monacolins). Η σημαντικότερη από αυτές –και εκείνη που προσδίδει στο προϊόν τη φαρμακευτική του αξία– είναι η Μονακολίνη Κ.

Αν και παραδοσιακά χρησιμοποιήθηκε στην Κίνα ως ενισχυτικό γεύσης, συντηρητικό και χρωστική ουσία (λόγω του έντονου κόκκινου χρώματός της), τα σύγχρονα συμπληρώματα διατροφής αποτελούν υπερ-συμπυκνωμένα εργαστηριακά εκχυλίσματα αυτού του μύκητα, σχεδιασμένα αποκλειστικά για τη μείωση της χοληστερόλης.


2

Είναι το ίδιο με το απλό κόκκινο ρύζι;

Αυτή είναι μια πολύ συχνή παρανόηση. Η απάντηση είναι Κατηγορηματικά Όχι. Το απλό κόκκινο ρύζι που αγοράζουμε στο σούπερ-μάρκετ είναι μια φυσική ποικιλία ρυζιού που διαθέτει κόκκινο φλοιό (πίτουρο). Είναι ένα εξαιρετικό, υγιεινό τρόφιμο με φυτικές ίνες, αλλά δεν έχει απολύτως καμία φαρμακολογική ικανότητα να μειώσει τη χοληστερίνη.

ΧαρακτηριστικόΑπλό Κόκκινο Ρύζι (Τρόφιμο)Κόκκινη Μαγιά Ρυζιού (Συμπλήρωμα)
Τι ακριβώς είναιΦυσική ποικιλία ρυζιού (Ολικής άλεσης).Λευκό ρύζι ζυμωμένο με μύκητα Monascus.
Μονακολίνη ΚΜηδενική (Δεν περιέχει).Περιέχει (σε μεταβαλλόμενες συγκεντρώσεις).
Φαρμακολογική ΔράσηΚαμία.Λειτουργεί ως Φαρμακευτική Στατίνη.

Ο επιστημονικά ακριβέστερος όρος είναι Ερυθρό Ζυμωμένο Ρύζι.


3

Τι είναι η Μονακολίνη Κ; (Η ταύτιση με τη Λοβαστατίνη)

Εδώ βρίσκεται η “καρδιά” του ιατρικού ζητήματος. Η Μονακολίνη Κ στη λακτονική της μορφή είναι χημικά, βιολογικά και μοριακά απολύτως ταυτόσημη με τη Λοβαστατίνη (Lovastatin). [1] Η Λοβαστατίνη κυκλοφόρησε τη δεκαετία του 1980 ως το πρώτο συνταγογραφούμενο φάρμακο στατίνης (Mevacor) για τη μείωση της χοληστερίνης.

Όταν λοιπόν ο καταναλωτής αγοράζει ένα φυτικό χάπι Κόκκινης Μαγιάς Ρυζιού επειδή “φοβάται τα χημικά φάρμακα”, στην πραγματικότητα καταπίνει ακριβώς το ίδιο φάρμακο (Μια Στατίνη), απλώς μέσω μιας μη ελεγχόμενης, “φυσικής” οδού. Αυτή η ταύτιση σημαίνει ότι η Μονακολίνη Κ προσφέρει τα ίδια οφέλη στη μείωση της LDL, αλλά κουβαλάει 100% τις ίδιες παρενέργειες και τοξικότητες με τις Στατίνες του φαρμακείου.


4

Ο Ιατρικός Μηχανισμός: Πώς ρίχνει τη Χοληστερίνη

Για να μειώσει τη χοληστερίνη, η Μονακολίνη Κ δρα ως αναστολέας του ενζύμου HMG-CoA αναγωγάση. Αυτό το ένζυμο λειτουργεί ως ο “διακόπτης” στο εργοστάσιο του ήπατος (συκώτι) που αποφασίζει πόση χοληστερόλη θα παραχθεί.

Μπλοκάροντας αυτό το ένζυμο, η εσωτερική (ενδογενής) παραγωγή χοληστερόλης στο συκώτι πέφτει κατακόρυφα. Το συκώτι τότε, για να βρει τη χοληστερόλη που χρειάζεται, αναγκάζεται να αναπτύξει υποδοχείς και να “ρουφήξει” την Κακή Χοληστερίνη (LDL) που κυκλοφορεί μέσα στο αίμα, καθαρίζοντας έτσι τις αρτηρίες.


5

Μειώνει πραγματικά την LDL; (Το πρόβλημα της δόσης)

Ναι, τα παρασκευάσματα που παρέχουν επαρκή ποσότητα Μονακολίνης Κ μπορούν αποδεδειγμένα να μειώσουν την LDL χοληστερίνη κατά 15% έως 25%. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε συμπλήρωμα στο ράφι θα έχει το ίδιο αποτέλεσμα.

Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται απόλυτα από την Τυποποίηση (Standardization) του σκευάσματος. Αν η ετικέτα γράφει απλώς “1.000 mg Κόκκινης Μαγιάς Ρυζιού”, αυτό σημαίνει ότι παίρνετε σκόνη ζυμωμένου ρυζιού. Αν ο μύκητας δεν παρήγαγε αρκετή Μονακολίνη Κ κατά τη ζύμωση, το χάπι δεν θα προσφέρει καμία απολύτως μείωση στη χοληστερίνη σας. Γι’ αυτό οι ιατροί εμπιστεύονται αποκλειστικά προϊόντα που αναγράφουν: “Τυποποιημένο να περιέχει Χ mg Μονακολίνης Κ”.

Ιατρική Επισήμανση: Η μείωση ενός εργαστηριακού νούμερου στο χαρτί, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το συμπλήρωμα προσφέρει την ίδια κλινική καρδιοπροστασία (αποφυγή εμφράγματος) με τις εγκεκριμένες, ισχυρές στατίνες νέας γενιάς (Ροσουβαστατίνη / Ατορβαστατίνη). Τα συμπληρώματα στερούνται μακροχρόνιων μελετών επιβίωσης (Hard Endpoints).


6

Σε ποιους ασθενείς μπορεί να προταθεί;

Η Κόκκινη Μαγιά Ρυζιού έχει θέση στη σύγχρονη ιατρική, αποκλειστικά σε ασθενείς Χαμηλού ή Μετρίου Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Προτείνεται από τους Καρδιολόγους σε άτομα με ήπια αυξημένη LDL (π.χ. 140 – 160 mg/dL), τα οποία επιθυμούν να εξαντλήσουν τα περιθώρια με φυσικά μέσα και δίαιτα, προτού ξεκινήσουν φαρμακευτική αγωγή.

Επίσης, δοκιμάζεται συχνά σε ασθενείς που εμφάνισαν Δυσανεξία στις Στατίνες (δηλαδή δεν άντεξαν τον μυϊκό πόνο από τα φάρμακα), παρότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να εμφανίσουν πόνους και με τη Μονακολίνη Κ. [1]

Σε ποιους ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ: Ασθενείς “Υψηλού Κινδύνου”, δηλαδή άτομα που έχουν ήδη υποστεί Έμφραγμα, εγκεφαλικό, έχουν υποβληθεί σε Μπαλονάκι (Stent), πάσχουν από σοβαρό Διαβήτη, ή έχουν Οικογενή Υπερχοληστερολαιμία (γενετικά LDL >250), δεν νοείται να στηρίζουν τη ζωή τους σε συμπληρώματα. Οι κατευθυντήριες οδηγίες επιβάλλουν άμεση έναρξη ισχυρών Στατινών.


7

Δοσολογία και τα αυστηρά Ευρωπαϊκά Όρια (< 3mg)

Μέχρι το 2022, τα ράφια των φαρμακείων ήταν γεμάτα με συμπληρώματα που παρείχαν έως και 10 mg Μονακολίνης Κ ανά χάπι (ποσότητα που ισοδυναμεί με κανονική δόση φαρμάκου Λοβαστατίνης). Μετά από εκτεταμένες αναφορές τοξικότητας (βαριές ηπατίτιδες και ραβδομυόλυση), η Ευρωπαϊκή Ένωση (Κανονισμός 2022/860) επενέβη νομικά. [3]

Πλέον, βάσει νόμου, η συνιστώμενη ημερήσια μερίδα απαγορεύεται να παρέχει περισσότερα από 3 mg μονακολινών! Τα συμπληρώματα αναγκάστηκαν να “ρίξουν” τη δόση τους (π.χ. στα 2,9 mg). Το μειονέκτημα αυτής της προστατευτικής νομοθεσίας είναι ότι τα σημερινά (νόμιμα) συμπληρώματα έχουν πολύ μικρότερη ικανότητα να ρίξουν τη χοληστερίνη, καθιστώντας την αποτελεσματικότητά τους οριακή για πολλούς ασθενείς.


8

Πώς λαμβάνεται με ασφάλεια;

Εάν ο ιατρός σας δώσει το πράσινο φως για τη λήψη του συμπληρώματος, οι γενικοί κανόνες είναι οι εξής:

  • Λήψη το Βράδυ: Ακριβώς όπως και οι παλαιές στατίνες, η Μονακολίνη Κ ιδανικά λαμβάνεται με το βραδινό γεύμα (ή πριν τον ύπνο). Ο λόγος; Το συκώτι μας δουλεύει υπερωρίες και παράγει το μεγαλύτερο ποσοστό χοληστερόλης κατά τη διάρκεια της νύχτας.
  • Μην αυξάνετε ποτέ αυθαίρετα τη δόση (μην παίρνετε 2 κάψουλες για “καλύτερο αποτέλεσμα”), καθώς παραβιάζετε το όριο ασφαλείας των 3mg.
  • Αν δεν παρατηρήσετε πτώση της LDL στους 3 μήνες, διακόψτε το. Ο ιατρός σας θα συστήσει την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή.


9

Είναι τελικά “ασφαλέστερη” από τις Στατίνες;

Απολύτως ΟΧΙ. Η πεποίθηση ότι το «Φυσικό ισούται με Ασφαλές» αποτελεί τη μεγαλύτερη ιατρική παγίδα. Οι συμβατικές στατίνες είναι εγκεκριμένα φάρμακα με αυστηρό ποιοτικό έλεγχο, σαφή δοσολογία (π.χ. 10mg) και ξεκάθαρους κανόνες φαρμακοεπαγρύπνησης. Γνωρίζουμε τι ακριβώς καταπίνει ο ασθενής.

Αντιθέτως, η Κόκκινη Μαγιά Ρυζιού κυκλοφορεί ελεύθερα ως συμπλήρωμα. Πολλοί παρασκευαστές δεν προσφέρουν σταθερή ποσότητα Μονακολίνης. Στη χειρότερη περίπτωση, κάποια φθηνά σκευάσματα βρέθηκαν να περιέχουν νοθευμένη Λοβαστατίνη, αγνώστου καθαρότητας, αυξάνοντας δραματικά τους κινδύνους τοξικότητας για τον ασθενή. [1]


10

Συχνές και Σοβαρές Παρενέργειες

Αν και εκατομμύρια άνθρωποι λαμβάνουν το συμπλήρωμα χωρίς κανένα πρόβλημα, οι παρενέργειες υπάρχουν και μοιράζονται το ίδιο προφίλ με τις Στατίνες:

Ήπιες Ενοχλήσεις:
Γαστρεντερικές διαταραχές (καούρα, ναυτία, φούσκωμα), ήπιος πονοκέφαλος, αίσθημα κόπωσης και περιστασιακές ζαλάδες. Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί δερματικό εξάνθημα.

Σοβαρές Ενοχλήσεις (Αιτίες άμεσης διακοπής):
Ανεξήγητος, διάχυτος μυϊκός πόνος (Μυαλγίες), “πιάσιμο” που δεν δικαιολογείται από άσκηση, κιτρίνισμα των ματιών (Ίκτερος / Ηπατίτιδα), ή εξαιρετικά σκουρόχρωμα ούρα. Η Ευρωπαϊκή Αρχή (EFSA) ξεκαθάρισε ότι οι αναφορές τοξικότητας εμφανίστηκαν ακόμα και σε δόσεις των 3 mg ημερησίως. [1][2]


11

Μυαλγίες, Ένζυμο CK και Ραβδομυόλυση

Οι “Στατινικές Μυαλγίες” αποτελούν τον κύριο λόγο διακοπής του συμπληρώματος. Οι ασθενείς περιγράφουν έναν διάχυτο, βαρύ πόνο στους μηρούς, τις γάμπες ή τους ώμους, συνοδευόμενο από κράμπες και έντονη μυϊκή αδυναμία (π.χ. αδυνατούν να ανέβουν εύκολα σκάλες).

Εάν εμφανιστούν αυτά τα συμπτώματα, ο ιατρός θα ζητήσει άμεσα εξέταση αίματος για το ένζυμο Κινάση της Κρεατίνης (CK ή CPK). Αυτό το ένζυμο απελευθερώνεται στο αίμα όταν οι μύες καταστρέφονται. Εάν η CK βρεθεί 3 με 5 φορές πάνω από το φυσιολογικό, το συμπλήρωμα πρέπει να απορριφθεί.

Ραβδομυόλυση (Επείγον): Πρόκειται για την ακραία μορφή Μυοπάθειας. Ο μυϊκός ιστός διασπάται ραγδαία και “νεκρώνει”. Τα απόβλητα των μυών φράζουν τα νεφρά, προκαλώντας Οξεία Νεφρική Ανεπάρκεια. Το σήμα κατατεθέν της ραβδομυόλυσης είναι τα εξαιρετικά σκούρα ούρα (με χρώμα σαν Κόκα-Κόλα ή σκούρο τσάι) συνοδευόμενα από παραλυτικό μυϊκό πόνο. Απαιτείται άμεση εισαγωγή σε Νοσοκομείο. [1]


12

Συκώτι: Τρανσαμινάσες και Ηπατική Τοξικότητα

Όπως όλα τα φάρμακα της κατηγορίας, η Μονακολίνη Κ μεταβολίζεται στο συκώτι. Περίπου το 1-2% των χρηστών θα εμφανίσει “χημική ηπατίτιδα”, η οποία αποτυπώνεται εργαστηριακά με την αύξηση των ηπατικών ενζύμων (Τρανσαμινάσες: SGOT/AST και SGPT/ALT).

Ο κίνδυνος πολλαπλασιάζεται κατακόρυφα εάν ο ασθενής πάσχει ήδη από Λιπώδες Ήπαρ (Στεάτωση) ή καταναλώνει συχνά αλκοόλ. Τα ύποπτα κλινικά συμπτώματα περιλαμβάνουν: Ανεξήγητη κόπωση, απώλεια όρεξης, πόνο δεξιά στην κοιλιά (κάτω από τα πλευρά), και Ίκτερο (το λευκό των ματιών βάφεται κίτρινο). Εάν οι τρανσαμινάσες ξεπεράσουν το τριπλάσιο (3x) του φυσιολογικού ορίου, η διακοπή είναι υποχρεωτική.


13

Κιτρινίνη (Citrinin): Ο κρυφός κίνδυνος για τα νεφρά

Αυτός είναι ο κίνδυνος που δεν θα βρείτε στα φαρμακευτικά χάπια, αλλά μόνο στην Κόκκινη Μαγιά Ρυζιού. Κατά τη διάρκεια της “ζύμωσης” του ρυζιού (εάν δεν γίνουν αυστηρές συνθήκες εργαστηρίου), ο μύκητας παράγει μια επικίνδυνη Μυκοτοξίνη, την Κιτρινίνη (Citrinin). Η ουσία αυτή είναι αποδεδειγμένα νεφροτοξική, καταστρέφοντας τα κύτταρα των νεφρών.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (Κανονισμός 2019/1901) έχει θεσπίσει εξαιρετικά χαμηλά όρια ανεκτικότητας για την Κιτρινίνη. [6] Γι’ αυτό οι καταναλωτές πρέπει να αγοράζουν μόνο Πιστοποιημένα Συμπληρώματα (από έγκριτες εταιρείες), τα οποία φέρουν σφραγίδα ότι “Έχουν ελεγχθεί και είναι απαλλαγμένα από Κιτρινίνη” (Citrinin-Free). Η αγορά χύμα σκόνης από αμφιβόλου ποιότητας ιστοσελίδες του εξωτερικού αποτελεί ρώσικη ρουλέτα για τα νεφρά.


14

Σοβαρές Αλληλεπιδράσεις με Φάρμακα (CYP3A4)

Η Μονακολίνη Κ διασπάται (απομακρύνεται) από το σώμα μας μέσω ενός συγκεκριμένου ενζύμου του ήπατος που λέγεται Κυτόχρωμα CYP3A4. Εάν καταναλώσετε ουσίες που “απενεργοποιούν” αυτό το ένζυμο, η Μονακολίνη δεν διασπάται, συσσωρεύεται μαζικά στο αίμα (υπερδοσολογία) και προκαλεί Ραβδομυόλυση! [1]

Επικίνδυνοι συνδυασμοί (Προκαλούν Υπερδοσολογία):

  • Χυμός Γκρέιπφρουτ (Grapefruit): Απαγορεύεται αυστηρά η καθημερινή κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων, καθώς μπλοκάρει το CYP3A4.
  • Αντιβιοτικά Μακρολίδες: Κλαριθρομυκίνη (Klaricid) και Ερυθρομυκίνη. Εάν αρρωστήσετε, διακόψτε τη μαγιά για τις 7 ημέρες της αντιβίωσης.
  • Αντιμυκητιασικά Φάρμακα (Αζόλες): Όπως η Ιτρακοναζόλη / Κετοκοναζόλη.
  • Ανοσοκατασταλτικά (όπως η Κυκλοσπορίνη).


15

Μπορεί να ληφθεί μαζί με Στατίνη;

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ ΚΑΤΗΓΟΡΗΜΑΤΙΚΑ. Ο συνδυασμός Κόκκινης Μαγιάς Ρυζιού με οποιαδήποτε Στατίνη (Ατορβαστατίνη / Ροσουβαστατίνη κτλ) ισοδυναμεί με λήψη “Διπλής Στατίνης”. Αυτή η αθροιστική υπερδοσολογία εκτοξεύει τον κίνδυνο σοβαρής μυϊκής βλάβης και ηπατοτοξικότητας.

Επιπλέον, η συγχορήγηση με άλλα φάρμακα για τη χοληστερίνη, όπως οι Φιμπράτες (που μειώνουν τα Τριγλυκερίδια) και η Νιασίνη σε υψηλές δόσεις, πρέπει να αποφεύγεται χωρίς αυστηρή ιατρική επίβλεψη, καθώς ενισχύουν τον κίνδυνο μυοπάθειας.


16

Ποιοι απαγορεύεται να την καταναλώνουν;

Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές και τα ιατρικά πρωτόκολλα, η χρήση Κόκκινης Μαγιάς Ρυζιού αντενδείκνυται στις παρακάτω ομάδες:

  • Έγκυες και Θηλάζουσες γυναίκες (Απόλυτη αντένδειξη – Κατηγορία X).
  • Παιδιά, Έφηβοι (κάτω των 18 ετών).
  • Ηλικιωμένοι άνω των 70 ετών (Σύμφωνα με την υποχρεωτική ευρωπαϊκή προειδοποίηση στην ετικέτα). [3]
  • Ασθενείς με Ενεργό Ηπατική Νόσο (Κίρρωση, ενεργή Ηπατίτιδα Β/C).
  • Άτομα με Ιστορικό Ραβδομυόλυσης ή Μυοπάθειας από φάρμακα.
  • Ασθενείς με σοβαρή Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια.


17

Εγκυμοσύνη και Θηλασμός

Απαγορεύεται αυστηρά. Η Χοληστερόλη είναι το απολύτως απαραίτητο δομικό υλικό (το “τούβλο”) για την ανάπτυξη των κυττάρων και του νευρικού συστήματος του εμβρύου μέσα στη μήτρα. Τα φάρμακα (και τα συμπληρώματα) που αναστέλλουν την παραγωγή χοληστερόλης, ανήκουν στην Κατηγορία Χ (Τερατογόνα). Εάν μια γυναίκα μείνει έγκυος ενώ λαμβάνει Κόκκινη Μαγιά Ρυζιού, πρέπει να διακόψει το χάπι αμέσως και να ενημερώσει τον Γυναικολόγο της.


18

Ποιες Εξετάσεις Αίματος χρειάζονται;

Η παρακολούθηση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας γίνεται 2 έως 3 μήνες μετά την έναρξη του συμπληρώματος. Οι Ιατροί ελέγχουν:

Εξέταση ΑίματοςΤι αξιολογεί (Ο Σκοπός)
Πλήρες Λιπιδαιμικό (Ολική, LDL, HDL, Τριγλυκερίδια)Για να δούμε εάν το συμπλήρωμα πραγματικά “δουλεύει” (Πτώση της LDL).
Τρανσαμινάσες (SGPT/ALT και SGOT/AST)Έλεγχος ρουτίνας για τυχόν σιωπηλή “Χημική Ηπατίτιδα” (τοξικότητα στο συκώτι).
Ένζυμο CK (ή CPK)Ελέγχεται ΜΟΝΟ εάν ο ασθενής παραπονιέται για ανεξήγητους Μυϊκούς Πόνους.
Ορμόνη Θυρεοειδούς (TSH)Πολύ συχνά, οι μυϊκοί πόνοι και η υψηλή χοληστερίνη οφείλονται σε κρυφό Υποθυρεοειδισμό, και όχι στα φάρμακα.


19

Πώς διαβάζουμε την ετικέτα του συμπληρώματος

Στην αγορά κυκλοφορούν δεκάδες σκευάσματα, πολλά εκ των οποίων είναι “Πολυσυστατικά” (δηλαδή προσθέτουν και άλλα βότανα μέσα στην κάψουλα, όπως Βερβερίνη, Σκόρδο ή Συνένζυμο Q10). Κατά την αγορά, ελέγξτε τα εξής:

  • Την Ακριβή Ποσότητα Μονακολίνης: Δεν μας νοιάζει πόσα mg σκόνης ρυζιού έχει, αλλά πόσα mg Μονακολίνης Κ αποδίδει το χάπι (Πρέπει να είναι αυστηρά κάτω από 3mg βάσει της νέας νομοθεσίας).
  • Τη σφραγίδα **Citrinin-Free** (Ελεύθερο Κιτρινίνης – της επικίνδυνης νεφροτοξίνης). [6]
  • Την παρουσία του Συνενζύμου Q10: Προστίθεται συνήθως με τη λογική ότι προλαμβάνει τις μυαλγίες (επειδή οι στατίνες εξαντλούν το Q10 των μυών). Ωστόσο, η ιατρική κοινότητα επισημαίνει ότι η παρουσία του Q10 ΔΕΝ αποτελεί εγγύηση ότι δεν θα εμφανίσετε μυϊκή βλάβη.


20

Τι ισχύει νομικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση (EFSA);

Η αντιμετώπιση του προϊόντος στην Ε.Ε. είναι δραματική. Λόγω των κρουσμάτων τοξικότητας που ταυτίστηκαν με τα φάρμακα, η EFSA (Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων) πήρε δραστικά μέτρα:

Το Χρονολόγιο των Απαγορεύσεων

2018: Η EFSA δήλωσε αδυναμία να βρει “ασφαλή δόση” Μονακολίνης, καταγράφοντας κρούσματα ηπατίτιδας/ραβδομυόλυσης σε πολύ χαμηλές δόσεις. [1]

2022: Ο Κανονισμός 2022/860 έθεσε Όριο. Απαγορεύτηκαν όλα τα συμπληρώματα που απέδιδαν >3mg Μονακολίνης ημερησίως (εξού και όλα τα νέα χάπια είναι στα 2,9mg). [3]

2024: Ανακλήθηκε (απαγορεύτηκε) ο διαφημιστικός ισχυρισμός των εταιρειών “Διατηρεί Φυσιολογικά τα Επίπεδα Χοληστερίνης”. [4]

2025 – 2026 (Το Τέλος): Τον Ιανουάριο του 2025 η EFSA εξέδωσε νέο πόρισμα επικινδυνότητας. Τον Μάιο του 2026, τα Κράτη-Μέλη ψήφισαν Προσχέδιο για την Πλήρη, Οριστική Απαγόρευση πώλησης της Μονακολίνης Κ από την αγορά συμπληρωμάτων της Ε.Ε. [2][5] Μέχρι τη δημοσίευση του Νόμου στο ΦΕΚ της Ευρώπης, τα προϊόντα < 3mg παραμένουν (προσωρινά) νόμιμα στα ράφια.


21

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Η Κόκκινη Μαγιά Ρυζιού είναι τελικά Στατίνη;

Ναι. Αν και πωλείται ως “φυτικό συμπλήρωμα”, η δραστική της ουσία (Μονακολίνη Κ) είναι 100% η ίδια χημική ένωση με το φάρμακο Λοβαστατίνη (Mevacor). Λειτουργεί ακριβώς όπως ένα φάρμακο. [1]

Μπορώ να τη λάβω εάν με πονάνε οι μύες από τα χάπια χοληστερίνης (Στατίνες);

Μόνο με οδηγία Καρδιολόγου. Επειδή η Μονακολίνη είναι κι αυτή “στατίνη”, είναι εξαιρετικά πιθανό να εμφανίσετε ξανά τον ίδιο ακριβώς μυϊκό πόνο ή τις ίδιες κράμπες. Πρέπει να παρακολουθείτε το ένζυμο CPK.

Μπορώ να την πάρω μαζί με το φάρμακο της χοληστερίνης μου;

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ ΑΥΣΤΗΡΑ. Εάν παίρνετε Λιπιτόρ (Ατορβαστατίνη) ή Κρέστορ (Ροσουβαστατίνη) και προσθέσετε το συμπλήρωμα, προκαλείτε βαριά Υπερδοσολογία στον οργανισμό σας, πολλαπλασιάζοντας τον κίνδυνο καταστροφής του συκωτιού (ηπατίτιδα).

Έχω Οικογενή Υπερχοληστερολαιμία (Λίπη πάνω από 300). Με καλύπτει;

Σε καμία περίπτωση. Ασθενείς με τόσο υψηλή, γενετική χοληστερίνη ανήκουν στην ομάδα “Πολύ Υψηλού Κινδύνου” για Έμφραγμα. Απαιτείται ισχυρότατη φαρμακευτική αγωγή και όχι φυτικά σκευάσματα ελαφριάς δράσης.


22

Συμπέρασμα, Ραντεβού & Βιβλιογραφία

Η Κόκκινη Μαγιά Ρυζιού είναι το πιο τρανταχτό παράδειγμα του μύθου “Φυσικό = Αθώο”. Πρόκειται για μια υποβαθμισμένη μορφή της Λοβαστατίνης, η οποία ρίχνει μεν τη χοληστερίνη, αλλά στερείται του αυστηρού ποιοτικού ελέγχου των φαρμάκων. Η χρήση της προορίζεται αποκλειστικά για ασθενείς Χαμηλού Κινδύνου, και πάντα υπό ιατρική παρακολούθηση ενζύμων (Ηπατικών / Μυϊκών).

ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΛΑΜΙΑ

Έλεγχος Λιπιδίων και Ηπατικής Ασφάλειας

Εάν έχετε ξεκινήσει αγωγή (Φαρμακευτική ή Φυτική) για τη μείωση της Χοληστερίνης, στο εργαστήριό μας εκτελούμε Πλήρες Λιπιδαιμικό Προφίλ, παράλληλα με τον απαραίτητο έλεγχο Τοξικότητας: Τρανσαμινάσες Ήπατος (SGOT / SGPT) και Μυϊκό Ένζυμο CK (Κινάση της Κρεατίνης).

Έσλιν 19, Λαμία 35100 • +30 22310 66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Βιβλιογραφία & Επιστημονικές Πηγές

[1] European Food Safety Authority (EFSA). Scientific opinion on the safety of monacolins in red yeast rice. 2018.
https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/5368
[2] EFSA Journal. Additional scientific data related to the safety of monacolins. 2025.
https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2903/j.efsa.2025.9276
[3] Commission Regulation (EU) 2022/860. Περιορισμός μονακολινών κάτω από 3 mg.
https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2022/860/oj/eng
[4] Commission Regulation (EU) 2024/2041. Ανάκληση του ισχυρισμού υγείας για τη μονακολίνη Κ.
https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/2041/oj/eng
[5] European Commission (EC). Summary Report (13 May 2026): Σχέδιο απαγόρευσης μονακολινών.
https://food.ec.europa.eu/document/download/54af8d7d-2d0d-4758-94d0-45412aa2df98_en?filename=reg-com_gfl_20260513_sum.pdf
[6] Commission Regulation (EU) 2019/1901. Ανώτατο όριο κιτρινίνης στα συμπληρώματα.
https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2019/1901/oj/eng
Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
+30 22310 66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Ιατρική Αποποίηση Ευθύνης: Το παρόν άρθρο έχει αυστηρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική διάγνωση ή προσωπική θεραπευτική οδηγία. Απαγορεύεται η αυθαίρετη διακοπή ή τροποποίηση της ιατρικής συνταγής σας (Στατίνες) και η αντικατάστασή της με συμπληρώματα διατροφής χωρίς την προηγούμενη έγκριση του Καρδιολόγου σας.

Μικροβιολογικό Λαμία
Επισκόπηση απορρήτου

Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για τη σωστή λειτουργία της και, εφόσον δώσετε συγκατάθεση, για την ανάλυση επισκεψιμότητας. Μπορείτε να αλλάξετε τις επιλογές σας οποιαδήποτε στιγμή από τις ρυθμίσεις cookies.