Γρίπη ή Κοινό Κρυολόγημα; Διαφορές στα Συμπτώματα, τον Πυρετό και τη Διάρκεια

1Γρίπη και κοινό κρυολόγημα: δεν είναι το ίδιο

Η γρίπη και το κοινό κρυολόγημα είναι λοιμώξεις του αναπνευστικού, αλλά δεν προκαλούνται από τους ίδιους ιούς και δεν έχουν πάντα την ίδια βαρύτητα. Η εποχική γρίπη προκαλείται από ιούς influenza, κυρίως τύπου Α και Β, ενώ αυτό που ονομάζουμε «κοινό κρυολόγημα» μπορεί να προκληθεί από πολλούς διαφορετικούς αναπνευστικούς ιούς.

Ο ρινοϊός αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες κοινού κρυολογήματος, αλλά δεν είναι ο μοναδικός. Άλλοι ιοί μπορούν επίσης να προκαλέσουν ήπια λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού με καταρροή, μπούκωμα, φτέρνισμα, πονόλαιμο και βήχα.

Αυτό έχει πρακτική σημασία. Όταν κάποιος λέει «έχω κρυολόγημα», περιγράφει περισσότερο ένα σύνολο συμπτωμάτων παρά έναν συγκεκριμένο μικροοργανισμό. Αντίθετα, όταν επιβεβαιώνεται γρίπη Α ή Β, γνωρίζουμε ποια συγκεκριμένη ομάδα ιών ευθύνεται για τη λοίμωξη.

Στους περισσότερους υγιείς ενήλικες και οι δύο καταστάσεις υποχωρούν χωρίς ειδική θεραπεία. Η γρίπη όμως έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να προκαλέσει σημαντική καταβολή ή επιπλοκές, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους, μικρά παιδιά, εγκύους και άτομα με χρόνια νοσήματα ή ανοσοκαταστολή.

2Γρήγορος πίνακας: γρίπη ή κρυολόγημα;

Ο πίνακας δείχνει πιθανότητες και όχι απόλυτους κανόνες. Ένας ασθενής με γρίπη μπορεί να έχει καταρροή και ένας ασθενής με κοινό κρυολόγημα μπορεί να παρουσιάσει πυρετό και μυαλγίες. Γι’ αυτό η συνολική εικόνα και οι παράγοντες κινδύνου έχουν μεγαλύτερη σημασία από οποιοδήποτε μεμονωμένο σύμπτωμα.

3Απότομη ή σταδιακή έναρξη;

Ένα από τα πιο χρήσιμα στοιχεία είναι ο τρόπος με τον οποίο ξεκίνησαν τα συμπτώματα. Η κλασική γρίπη έχει συχνά απότομη έναρξη. Ένας ασθενής μπορεί το πρωί να αισθάνεται σχετικά καλά και μέσα σε λίγες ώρες να εμφανίσει πυρετό, ρίγος, πονοκέφαλο, μυαλγίες, βήχα και έντονη αδυναμία.

Το κοινό κρυολόγημα εξελίσσεται συχνότερα σταδιακά. Μπορεί να αρχίσει με ένα ελαφρύ «γδάρσιμο» στον λαιμό, ακολουθούμενο από φτέρνισμα, καταρροή και μπούκωμα. Ο βήχας μπορεί να εμφανιστεί αργότερα.

Η διαφορά αυτή είναι χρήσιμη αλλά όχι διαγνωστική από μόνη της. Δεν έχουν όλοι οι ασθενείς με γρίπη θεαματικά απότομη έναρξη και ορισμένες άλλες ιογενείς λοιμώξεις μπορούν επίσης να ξεκινήσουν γρήγορα.

Πιο σημαντικό είναι ο συνδυασμός: απότομη έναρξη + πυρετός ή ρίγος + μυαλγίες + έντονη καταβολή αυξάνει την πιθανότητα γρίπης, ειδικά όταν υπάρχει αυξημένη κυκλοφορία του ιού στην κοινότητα.

4Πυρετός και ρίγος: ποια εικόνα ταιριάζει περισσότερο με γρίπη;

Ο πυρετός είναι περισσότερο χαρακτηριστικός της γρίπης, ιδιαίτερα όταν εμφανίζεται απότομα και συνοδεύεται από ρίγος, μυαλγίες και έντονη κακουχία. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε ασθενής με γρίπη θα έχει υψηλό πυρετό.

Η απουσία πυρετού δεν αποκλείει τη γρίπη. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στους ηλικιωμένους και σε ορισμένους ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς, στους οποίους η εμπύρετη απάντηση μπορεί να είναι λιγότερο έντονη.

Στο κοινό κρυολόγημα, ο πυρετός είναι συνήθως λιγότερο χαρακτηριστικός στους ενήλικες. Μπορεί όμως να εμφανιστεί, ιδιαίτερα στα παιδιά, επομένως το «έχει πυρετό, άρα είναι γρίπη» αποτελεί υπεραπλούστευση.

Επίσης, ο αριθμός στο θερμόμετρο δεν δείχνει μόνος του τη σοβαρότητα της λοίμωξης. Ένας ηλικιωμένος με χαμηλό ή καθόλου πυρετό αλλά δύσπνοια, σύγχυση ή μεγάλη αδυναμία μπορεί να χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη προσοχή από έναν νεαρό ενήλικα με υψηλότερο πυρετό αλλά καλή γενική κατάσταση.

5Μυαλγίες και έντονη καταβολή

Οι έντονες μυαλγίες είναι ένα από τα συμπτώματα που συχνά οδηγούν τον ασθενή να πει ότι «η γρίπη με τσάκισε». Μπορεί να υπάρχει πόνος στους μύες και στις αρθρώσεις, αίσθημα βάρους στα άκρα, πονοκέφαλος και ανάγκη για παραμονή στο κρεβάτι.

Η κόπωση μπορεί να είναι δυσανάλογη σε σχέση με τα τοπικά συμπτώματα από τη μύτη και τον λαιμό. Ένας ασθενής μπορεί να μην έχει ιδιαίτερα έντονη καταρροή αλλά να αισθάνεται πολύ άρρωστος συνολικά.

Στο απλό κοινό κρυολόγημα μπορεί επίσης να υπάρχει αδυναμία ή ήπιες μυαλγίες, αλλά συνήθως δεν αποτελούν το κυρίαρχο χαρακτηριστικό. Πολλοί ασθενείς εξακολουθούν να μπορούν να πραγματοποιούν βασικές καθημερινές δραστηριότητες, αν και αισθάνονται άβολα λόγω ρινικής συμφόρησης και πονόλαιμου.

Μετά από γρίπη, η κόπωση μπορεί να επιμένει περισσότερο από τον πυρετό. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα επιπλοκή, εφόσον υπάρχει σταθερή βελτίωση. Αν όμως μετά από αρχική βελτίωση εμφανιστεί νέα επιδείνωση, χρειάζεται επανεκτίμηση.

6Καταρροή, μπούκωμα και φτέρνισμα

Η καταρροή και η ρινική συμφόρηση είναι κλασικά χαρακτηριστικά του κοινού κρυολογήματος. Συχνά ο ασθενής περιγράφει συνεχές συνάχι, ανάγκη να φυσά τη μύτη του, φτέρνισμα, αίσθημα πίεσης στη μύτη ή στα αυτιά και ερεθισμό στον λαιμό από τις εκκρίσεις.

Το φτέρνισμα επίσης ταιριάζει περισσότερο με κοινό κρυολόγημα, χωρίς όμως να αποτελεί ειδικό εύρημα.

Η γρίπη μπορεί επίσης να προκαλέσει καταρροή ή μπούκωμα. Επομένως, η παρουσία ρινικών συμπτωμάτων δεν αποκλείει τη γρίπη. Η διαφορά βρίσκεται περισσότερο στο ποιο σύνολο συμπτωμάτων κυριαρχεί.

Αν το κύριο πρόβλημα είναι συνάχι, φτέρνισμα και πονόλαιμος με σχετικά καλή γενική κατάσταση, το κοινό κρυολόγημα γίνεται πιο πιθανό. Αν κυριαρχούν πυρετός, ρίγος, μυαλγίες, πονοκέφαλος και έντονη αδυναμία, η εικόνα στρέφεται περισσότερο προς γρίπη.

7Βήχας και πονόλαιμος

Ο βήχας μπορεί να εμφανιστεί τόσο στη γρίπη όσο και στο κοινό κρυολόγημα. Στη γρίπη είναι συχνά πιο επίμονος και μπορεί να συνοδεύεται από ενόχληση ή κάψιμο πίσω από το στέρνο. Στο κρυολόγημα μπορεί να ξεκινήσει από ερεθισμό του λαιμού ή από ρινικές εκκρίσεις που κατεβαίνουν προς τον φάρυγγα.

Ο πονόλαιμος είναι ιδιαίτερα συχνός στο κοινό κρυολόγημα και μπορεί να είναι το πρώτο σύμπτωμα. Μπορεί όμως να υπάρχει και στη γρίπη.

Ο βήχας συχνά διαρκεί περισσότερο από τα υπόλοιπα συμπτώματα μιας ιογενούς λοίμωξης. Επομένως, το γεγονός ότι ο πυρετός υποχώρησε αλλά παραμένει ήπιος βήχας δεν σημαίνει αυτομάτως ότι εμφανίστηκε βακτηριακή λοίμωξη.

Αντίθετα, βήχας που συνοδεύεται από δύσπνοια, πόνο στο στήθος, πτώση της γενικής κατάστασης ή νέα επιδείνωση μετά από αρχική βελτίωση χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.

8Πονοκέφαλος, μάτια και γενική αδιαθεσία

Ο πονοκέφαλος είναι συχνότερος και πιο έντονος στη γρίπη, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με πυρετό και μυαλγίες. Ορισμένοι ασθενείς περιγράφουν πόνο γύρω ή πίσω από τα μάτια και έντονη ενόχληση κατά την κίνηση.

Στο κοινό κρυολόγημα μπορεί επίσης να εμφανιστεί πονοκέφαλος, αλλά συχνά σχετίζεται περισσότερο με ρινική συμφόρηση, πίεση στο πρόσωπο, κακό ύπνο ή γενική αδιαθεσία.

Η συνολική εικόνα παραμένει σημαντικότερη από κάθε μεμονωμένο σύμπτωμα. Το κλασικό σύνδρομο γρίπης είναι περισσότερο «συστηματικό»: ο ασθενής αισθάνεται άρρωστος σε ολόκληρο το σώμα και όχι μόνο στη μύτη ή στον λαιμό.

9Πόσες ημέρες κρατά η γρίπη και πόσες το κρυολόγημα;

Το κοινό κρυολόγημα είναι συνήθως αυτοπεριοριζόμενο. Τα συμπτώματα συχνά εμφανίζονται σταδιακά, κορυφώνονται μέσα στις πρώτες ημέρες και στη συνέχεια αρχίζουν να υποχωρούν. Πολλοί ασθενείς αισθάνονται σημαντικά καλύτερα μέσα σε περίπου μία εβδομάδα, αν και η καταρροή ή ο βήχας μπορεί να διαρκέσουν περισσότερο.

Στη γρίπη, η οξεία φάση είναι συχνά εντονότερη. Ο πυρετός και οι έντονες μυαλγίες συνήθως υποχωρούν πρώτα, αλλά η αδυναμία και ο βήχας μπορεί να παραμείνουν για μεγαλύτερο διάστημα. Ο βήχας μετά από γρίπη μπορεί να διαρκέσει ακόμη και δύο εβδομάδες ή περισσότερο.

Πιο σημαντική από έναν αυστηρό αριθμό ημερών είναι η κατεύθυνση της πορείας. Ένας ασθενής που βελτιώνεται σταδιακά συνήθως ακολουθεί αναμενόμενη πορεία. Αντίθετα, ένας ασθενής που αρχίζει να βελτιώνεται και στη συνέχεια ξανακάνει υψηλό πυρετό, παρουσιάζει νέα δύσπνοια ή χειρότερο βήχα χρειάζεται επανεκτίμηση.

10Μπορούμε να τα ξεχωρίσουμε μόνο από τα συμπτώματα;

Όχι πάντα. Τα συμπτώματα μπορούν να δώσουν σημαντικές ενδείξεις, αλλά δεν υπάρχει ένα σύμπτωμα που να επιβεβαιώνει από μόνο του «αυτό είναι γρίπη» ή «αυτό είναι απλό κρυολόγημα».

Το πρόβλημα έγινε ακόμη πιο εμφανές μετά την εμφάνιση της COVID-19 και την ευρεία αναγνώριση του RSV στους ενήλικες. Πυρετός, βήχας, πονόλαιμος, καταρροή, μυαλγίες, πονοκέφαλος και κόπωση μπορούν να εμφανιστούν σε διαφορετικούς συνδυασμούς σε πολλές αναπνευστικές λοιμώξεις.

Η κλινική εικόνα παραμένει πολύ χρήσιμη. Σε πολλές ήπιες περιπτώσεις δεν είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε ακριβώς ποιος ιός ευθύνεται, επειδή η αντιμετώπιση παραμένει υποστηρικτική.

Όταν όμως το αποτέλεσμα μπορεί να αλλάξει θεραπευτική απόφαση, μέτρα προφύλαξης ή διαχείριση ευπαθούς ασθενούς, η εργαστηριακή επιβεβαίωση αποκτά μεγαλύτερη αξία.

11Πότε μπορεί να είναι COVID-19 και όχι κρυολόγημα;

Η COVID-19 μπορεί να μοιάζει τόσο με γρίπη όσο και με κοινό κρυολόγημα. Καταρροή, μπούκωμα, πονόλαιμος, βήχας, πυρετός, κόπωση και μυαλγίες μπορεί να εμφανιστούν και στις τρεις καταστάσεις.

Επομένως, ένας ασθενής δεν πρέπει να θεωρεί ότι επειδή τα συμπτώματα είναι ήπια ή κυριαρχεί το συνάχι «αποκλείεται να είναι COVID». Αντίστοιχα, η απώλεια όσφρησης ή γεύσης δεν πρέπει να θεωρείται πλέον υποχρεωτική για τη διάγνωση.

Η πιθανότητα εξαρτάται επίσης από το τι κυκλοφορεί στην κοινότητα, από πιθανή πρόσφατη έκθεση και από το αν υπάρχουν ευπαθή άτομα στο περιβάλλον του ασθενούς.

Όταν η διάκριση έχει πρακτική σημασία, η σωστή προσέγγιση είναι η στοχευμένη εργαστηριακή διερεύνηση και όχι η προσπάθεια διάγνωσης αποκλειστικά από ένα σύμπτωμα.

12Πότε μπορεί να είναι RSV;

Ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός, γνωστός ως RSV, μπορεί στους μεγαλύτερους υγιείς ενήλικες να προκαλέσει εικόνα που θυμίζει κοινό κρυολόγημα: καταρροή, βήχα, πονόλαιμο και γενική αδιαθεσία.

Η σημασία του RSV είναι μεγαλύτερη στα βρέφη, στους ηλικιωμένους και σε ορισμένους ασθενείς με χρόνια καρδιοπνευμονικά νοσήματα ή ανοσοκαταστολή. Στις ομάδες αυτές μπορεί να εμφανιστεί λοίμωξη κατώτερου αναπνευστικού, συριγμός ή δυσκολία στην αναπνοή.

Γρίπη, RSV και COVID-19 μπορεί να κυκλοφορούν ταυτόχρονα και να προκαλούν παρόμοια συμπτώματα. Για λεπτομερέστερη σύγκριση μπορείτε να δείτε τον οδηγό RSV ή Γρίπη; Συμπτώματα, Διαφορές και Ποιο Τεστ Χρειάζεται.

13Γρίπη ή κρυολόγημα στα παιδιά

Στα παιδιά η εικόνα μπορεί να είναι λιγότερο «τυπική» από ό,τι στους ενήλικες. Ένα κοινό κρυολόγημα μπορεί να συνοδεύεται από πυρετό, ενώ η γρίπη μπορεί εκτός από τα αναπνευστικά συμπτώματα να προκαλέσει ναυτία, εμετό ή διάρροια συχνότερα από ό,τι στους ενήλικες.

Σημασία έχει η γενική κατάσταση του παιδιού: αν πίνει υγρά, αν ουρεί φυσιολογικά, αν έχει καλή επαφή με το περιβάλλον και αν αναπνέει άνετα.

Δεν είναι χρήσιμο να αξιολογείται ένα παιδί μόνο από το ύψος του πυρετού. Ένα παιδί με υψηλό πυρετό αλλά καλή επαφή και καλή ενυδάτωση μπορεί να είναι κλινικά σταθερό, ενώ ένα μικρότερο παιδί με μέτριο πυρετό αλλά δύσπνοια, υπνηλία ή μειωμένη λήψη υγρών χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα βρέφη, τα παιδιά με χρόνια νοσήματα και όσα έχουν ιστορικό σοβαρών αναπνευστικών προβλημάτων.

Για περισσότερες πληροφορίες υπάρχει ο ξεχωριστός οδηγός Γρίπη στα Παιδιά: Πυρετός, Συμπτώματα, Τεστ και Πότε Χρειάζεται Γιατρός.

14Ηλικιωμένοι, εγκυμοσύνη και ευπαθείς ομάδες

Στους υγιείς νεότερους ενήλικες, μια ήπια ιογενής λοίμωξη συχνά αντιμετωπίζεται στο σπίτι. Η ίδια εικόνα όμως δεν έχει την ίδια σημασία για όλους.

Μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται όταν ο ασθενής είναι ηλικιωμένος, έγκυος, ανοσοκατεσταλμένος ή πάσχει από χρόνια καρδιοπάθεια, πνευμονοπάθεια, σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο σημαντικό χρόνιο νόσημα.

Στους ηλικιωμένους ειδικά, η γρίπη δεν συνοδεύεται πάντα από εντυπωσιακό πυρετό. Μπορεί να εμφανιστεί ως ξαφνική αδυναμία, πτώση της λειτουργικότητας, σύγχυση, ανορεξία ή απορρύθμιση μιας χρόνιας νόσου.

Σε αυτές τις ομάδες, η γρήγορη αναγνώριση πιθανής γρίπης μπορεί να έχει θεραπευτική σημασία, επειδή ενδέχεται να υπάρχει ένδειξη έγκαιρης αντιιικής θεραπείας μετά από ιατρική αξιολόγηση.

15Πότε έχει νόημα ένα τεστ για γρίπη, COVID-19 ή RSV;

Δεν χρειάζεται κάθε άνθρωπος με ήπιο κρυολόγημα να κάνει εκτεταμένο εργαστηριακό έλεγχο. Σε έναν κατά τα άλλα υγιή ενήλικα με ήπια συμπτώματα που βελτιώνονται, η ακριβής ταυτοποίηση του ιού μπορεί να μην αλλάξει καθόλου την αντιμετώπιση.

Η εξέταση αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν το αποτέλεσμα μπορεί να επηρεάσει μια συγκεκριμένη απόφαση. Παραδείγματα είναι η πιθανότητα χορήγησης αντιιικής θεραπείας για γρίπη, η ανάγκη να διακριθεί COVID-19 από άλλη λοίμωξη, η αξιολόγηση ευπαθούς ασθενούς ή η παρουσία πολλών περιστατικών στο ίδιο περιβάλλον.

Επίσης, όταν τα συμπτώματα είναι έντονα ή άτυπα, όταν υπάρχει δύσπνοια ή όταν ο ασθενής χρειάζεται νοσοκομειακή φροντίδα, η εργαστηριακή διάγνωση έχει πολύ μεγαλύτερη κλινική σημασία.

Το βασικό ερώτημα δεν είναι «υπάρχει διαθέσιμο τεστ;», αλλά «θα αλλάξει το αποτέλεσμα κάποια ουσιαστική απόφαση;».

16Rapid ή μοριακό τεστ;

Υπάρχουν διαφορετικές μέθοδοι ανίχνευσης αναπνευστικών ιών και η επιλογή εξαρτάται από το κλινικό ερώτημα, τον χρόνο από την έναρξη των συμπτωμάτων και το είδος του τεστ.

Ένα rapid τεστ μπορεί να δώσει γρήγορα χρήσιμη πληροφορία, αλλά ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει πάντα με απόλυτη βεβαιότητα τη λοίμωξη. Η ευαισθησία διαφέρει ανάλογα με την τεχνολογία, την ποιότητα του δείγματος και τη χρονική στιγμή λήψης.

Οι μοριακές μέθοδοι είναι γενικά πιο ευαίσθητες. Υπάρχουν επίσης multiplex panels που μπορούν να αναζητούν ταυτόχρονα περισσότερους από έναν ιούς, όπως γρίπη Α, γρίπη Β, RSV και SARS-CoV-2.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένα μεγάλο panel είναι απαραίτητο σε κάθε απλό κρυολόγημα. Περισσότερες πληροφορίες υπάρχουν στον οδηγό PCR Αναπνευστικών Ιών και Multiplex Panel.

17Γιατί συνήθως δεν χρειάζεται αντιβίωση

Το κοινό κρυολόγημα και η γρίπη είναι ιογενείς λοιμώξεις. Τα αντιβιοτικά δρουν εναντίον βακτηρίων και δεν σκοτώνουν τους ιούς που προκαλούν αυτές τις λοιμώξεις.

Επομένως, η λήψη αντιβιοτικού «για να μην κατέβει η ίωση στο στήθος» δεν αποτελεί σωστή προληπτική στρατηγική. Δεν μειώνει τη διάρκεια ενός απλού ιογενούς κρυολογήματος ή της γρίπης και μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες και να συμβάλει στην ανάπτυξη μικροβιακής αντοχής.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ένας ασθενής με αρχική ιογενή λοίμωξη δεν μπορεί ποτέ να εμφανίσει βακτηριακή επιπλοκή. Δευτερογενής βακτηριακή λοίμωξη μπορεί να συμβεί σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά χρειάζεται ξεχωριστή κλινική αξιολόγηση.

Σημεία που χρειάζονται επανεκτίμηση είναι η επιδείνωση μετά από αρχική βελτίωση, η επανεμφάνιση πυρετού, η δύσπνοια, ο έντονος πόνος στο στήθος ή άλλα νέα σημαντικά συμπτώματα. Η απόφαση για αντιβίωση δεν πρέπει να λαμβάνεται μόνο επειδή «πέρασαν αρκετές ημέρες».

18Τι μπορείτε να κάνετε στο σπίτι

Για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους με ήπια λοίμωξη του αναπνευστικού, η αντιμετώπιση είναι κυρίως υποστηρικτική.

Ξεκούραση και επαρκή υγρά είναι βασικά μέτρα. Ο πυρετός, ο πονόλαιμος και οι μυαλγίες μπορούν να αντιμετωπιστούν συμπτωματικά με κατάλληλα φάρμακα όταν αυτά επιτρέπονται για τον συγκεκριμένο ασθενή.

Χρειάζεται προσοχή στα συνδυαστικά σκευάσματα για κρυολόγημα και γρίπη. Πολλά περιλαμβάνουν περισσότερες από μία δραστικές ουσίες και μπορεί να περιέχουν ήδη παρακεταμόλη ή αποσυμφορητικό. Η ταυτόχρονη λήψη πολλών προϊόντων χωρίς έλεγχο των συστατικών μπορεί να οδηγήσει σε διπλή δόση.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται με αποσυμφορητικά σε ασθενείς με υπέρταση, καρδιοπάθεια, γλαύκωμα ή ορισμένα ουρολογικά προβλήματα. Η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να προσαρμόζεται στο ιστορικό του ασθενούς.

Το κάπνισμα και ο ερεθισμός από καπνό μπορούν να επιδεινώσουν τον βήχα και τον ερεθισμό των αεραγωγών. Ο καλός αερισμός του χώρου και η αποφυγή στενής επαφής με ευπαθή άτομα μειώνουν παράλληλα τον κίνδυνο μετάδοσης.

19Πότε εξετάζονται αντιιικά για τη γρίπη;

Σε αντίθεση με το κοινό κρυολόγημα, για τη γρίπη υπάρχουν ειδικά αντιιικά φάρμακα. Ένα από τα γνωστότερα είναι η oseltamivir, γνωστή ευρέως με την εμπορική ονομασία Tamiflu.

Η αντιιική θεραπεία έχει συνήθως μεγαλύτερο όφελος όταν αρχίζει νωρίς, ιδανικά μέσα στις πρώτες ημέρες από την έναρξη των συμπτωμάτων. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η έγκαιρη αναγνώριση πιθανής γρίπης έχει μεγαλύτερη σημασία σε ασθενείς αυξημένου κινδύνου.

Δεν χρειάζεται όμως κάθε νεαρός και υγιής ενήλικας με ήπια γρίπη αντιιικό φάρμακο. Η απόφαση εξαρτάται από τη βαρύτητα της εικόνας, την ηλικία, τα υποκείμενα νοσήματα, τον χρόνο από την έναρξη των συμπτωμάτων και την ιατρική εκτίμηση.

Το Tamiflu δεν είναι αντιβιοτικό και δεν θεραπεύει το κοινό κρυολόγημα. Δεν έχει επίσης δράση έναντι του RSV ή άλλων ιών επειδή απλώς προκαλούν συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη.

Δείτε αναλυτικά τον οδηγό Tamiflu: Πότε χρειάζεται, σε ποιους βοηθά και συχνά λάθη χρήσης.

20Πότε χρειάζεται γιατρός ή άμεση εκτίμηση;

Το γεγονός ότι μια λοίμωξη ξεκίνησε σαν «ίωση» δεν σημαίνει ότι κάθε πορεία πρέπει να αντιμετωπίζεται στο σπίτι. Χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση όταν η εικόνα είναι σοβαρή, επιδεινώνεται ή ο ασθενής ανήκει σε ομάδα αυξημένου κινδύνου.

Στα βρέφη και στα μικρά παιδιά χρειάζεται επίσης προσοχή σε γρήγορη ή δυσχερή αναπνοή, μειωμένη πρόσληψη υγρών, μειωμένη ούρηση, υπερβολική υπνηλία ή σημαντική αλλαγή συμπεριφοράς.

Σε ηλικιωμένους, εγκύους, ανοσοκατεσταλμένους ή ασθενείς με σημαντικά χρόνια νοσήματα, το όριο για επικοινωνία με γιατρό πρέπει να είναι χαμηλότερο.

21Πρόληψη και περιορισμός της μετάδοσης

Η γρίπη και οι περισσότεροι ιοί που προκαλούν κοινό κρυολόγημα μεταδίδονται κυρίως μέσω αναπνευστικών εκκρίσεων και στενής επαφής. Για αυτό τα απλά μέτρα έχουν πραγματική αξία.

Όταν κάποιος είναι άρρωστος, είναι προτιμότερο να περιορίζει τις στενές επαφές, ιδιαίτερα με ηλικιωμένους, βρέφη, εγκύους και ανοσοκατεσταλμένους. Η κάλυψη του βήχα και του φτερνίσματος, το συχνό πλύσιμο των χεριών και ο καλός αερισμός των εσωτερικών χώρων βοηθούν στον περιορισμό της μετάδοσης.

Για τη γρίπη υπάρχει εποχικός εμβολιασμός, κάτι που αποτελεί βασική διαφορά από το κοινό κρυολόγημα, για το οποίο δεν υπάρχει ένα ενιαίο εμβόλιο επειδή μπορεί να προκαλείται από πολλούς διαφορετικούς ιούς.

Ο εμβολιασμός δεν εγγυάται ότι κάποιος δεν θα μολυνθεί ποτέ, αλλά αποτελεί σημαντικό εργαλείο για τη μείωση του κινδύνου σοβαρής γρίπης και των επιπλοκών της, ιδιαίτερα στις ομάδες για τις οποίες συστήνεται.

22Συχνές Ερωτήσεις για Γρίπη και Κοινό Κρυολόγημα

Βιβλιογραφία και χρήσιμες πηγές

1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Cold Versus Flu.
2. CDC – About Common Cold.
3. CDC – About Influenza.
4. CDC – Clinical Signs and Symptoms of Influenza.
5. CDC – Testing and Respiratory Viruses.
6. CDC – Multiplex Tests to Detect Influenza, SARS-CoV-2 and RSV.
7. CDC – Treating Flu with Antiviral Drugs.
8. CDC – People at Increased Risk for Flu Complications.
9. World Health Organization – Influenza (Seasonal).
10. NHS – Common Cold.
11. NHS – Flu.