Διάρροια στα Παιδιά: Πότε Χρειάζεται Καλλιέργεια Κοπράνων, Καλπροτεκτίνη ή Άλλη Εξέταση

Τελευταία ενημέρωση: 10 Αυγούστου 2026

← Βρέφη και Παιδιά – Κεντρικός Οδηγός
Καλπροτεκτίνη στα Παιδιά →

Η διάρροια στο παιδί δεν σημαίνει αυτόματα ότι χρειάζεται καλλιέργεια κοπράνων. Οι περισσότερες σύντομες, υδαρείς διάρροιες στα παιδιά σχετίζονται με οξεία γαστρεντερίτιδα και υποχωρούν χωρίς ειδική εργαστηριακή διερεύνηση. Η επιλογή της κατάλληλης εξέτασης εξαρτάται κυρίως από τη διάρκεια των συμπτωμάτων, την ηλικία του παιδιού, τον πυρετό, την παρουσία αίματος ή βλέννας, τον κοιλιακό πόνο, πιθανό ταξίδι ή έκθεση, πρόσφατη λήψη αντιβιοτικών και από το αν υπάρχουν στοιχεία χρόνιας εντερικής φλεγμονής ή δυσαπορρόφησης.

Η καλλιέργεια κοπράνων, η καλπροτεκτίνη, ο παρασιτολογικός έλεγχος και η εξέταση για Clostridioides difficile είναι διαφορετικές εξετάσεις και απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα. Η καλπροτεκτίνη, για παράδειγμα, δεν είναι εξέταση για να διαπιστώσουμε αν μια οξεία διάρροια είναι «ίωση ή μικρόβιο». Χρησιμοποιείται κυρίως ως δείκτης εντερικής φλεγμονής και έχει ιδιαίτερη θέση στη διερεύνηση επίμονων ή χρόνιων συμπτωμάτων.

1Τι θεωρούμε διάρροια στα παιδιά

Η διάρροια δεν ορίζεται μόνο από τον αριθμό των κενώσεων. Ιδιαίτερα στα βρέφη, όπου οι φυσιολογικές κενώσεις μπορεί να είναι συχνότερες και πιο μαλακές, μεγαλύτερη σημασία έχει η αιφνίδια αλλαγή από το συνηθισμένο πρότυπο του συγκεκριμένου παιδιού.

Μπορεί να παρατηρηθούν πιο υδαρή κόπρανα, μεγαλύτερος αριθμός κενώσεων ή σημαντική αύξηση της ποσότητάς τους. Στην οξεία γαστρεντερίτιδα μπορεί να συνυπάρχουν έμετοι, πυρετός, κοιλιακές κράμπες, μειωμένη όρεξη και κακουχία.

Το σημαντικό είναι ότι η διάρροια αποτελεί σύμπτωμα και όχι συγκεκριμένη διάγνωση. Μπορεί να σχετίζεται με ιό, βακτηριακή λοίμωξη, παράσιτο, φάρμακο, μεταλοιμώδη διαταραχή, κοιλιοκάκη, φλεγμονώδη νόσο του εντέρου ή άλλη γαστρεντερική κατάσταση.

2Πότε συνήθως δεν χρειάζεται εξέταση κοπράνων

Ένα κατά τα άλλα υγιές παιδί με ήπια υδαρή διάρροια λίγων ημερών, χωρίς αίμα, χωρίς σημαντικό κοιλιακό πόνο, χωρίς επίμονο υψηλό πυρετό και με καλή γενική κατάσταση συνήθως δεν χρειάζεται να κάνει αμέσως καλλιέργεια κοπράνων, καλπροτεκτίνη ή πολλές άλλες εξετάσεις.

Η εργαστηριακή διερεύνηση πρέπει να απαντά σε συγκεκριμένο ερώτημα. Η πραγματοποίηση πολλών εξετάσεων χωρίς συγκεκριμένη ένδειξη μπορεί να οδηγήσει σε αποτελέσματα που δεν αλλάζουν την αντιμετώπιση ή είναι δύσκολο να ερμηνευθούν.

Ένα παιδί που βρίσκεται στην τρίτη ημέρα διάρροιας αλλά πίνει υγρά, ουρεί κανονικά και παρουσιάζει σταδιακή βελτίωση είναι διαφορετική περίπτωση από ένα παιδί με ίδια διάρκεια συμπτωμάτων αλλά αίμα στα κόπρανα, υψηλό πυρετό ή έντονη καταβολή.

3Το πρώτο ερώτημα είναι η αφυδάτωση

Πριν αποφασιστεί ποια εξέταση χρειάζεται, πρέπει να εκτιμηθεί αν το παιδί κινδυνεύει από αφυδάτωση ή παρουσιάζει εικόνα σοβαρότερης νόσου. Στα βρέφη η απώλεια υγρών μπορεί να εξελιχθεί γρηγορότερα.

Σημεία που χρειάζονται προσοχή είναι:

σημαντική μείωση των ούρων,
στεγνό στόμα,
απουσία δακρύων,
έντονη δίψα,
αδυναμία λήψης ή διατήρησης υγρών,
υπνηλία ή μειωμένη ανταπόκριση,
ψυχρά άκρα,
ωχρότητα,
σαφής επιδείνωση της γενικής κατάστασης.

Οι εξετάσεις αίματος δεν χρειάζονται ως ρουτίνα σε κάθε γαστρεντερίτιδα. Σε σημαντική αφυδάτωση ή όταν χρειάζεται ενδοφλέβια ενυδάτωση μπορεί να ζητηθούν ηλεκτρολύτες, ουρία, κρεατινίνη και γλυκόζη.

4Πότε χρειάζεται καλλιέργεια κοπράνων

Η καλλιέργεια κοπράνων χρησιμοποιείται κυρίως για την αναζήτηση βακτηριακών εντερικών παθογόνων. Δεν αποτελεί γενικό τεστ για κάθε μορφή διάρροιας.

Η πιθανότητα να είναι χρήσιμη αυξάνεται όταν υπάρχει:

αίμα ή βλέννα στα κόπρανα,
σημαντικός πυρετός μαζί με διάρροια,
έντονος κοιλιακός πόνος ή ευαισθησία,
υποψία βακτηριακής ή τροφιμογενούς γαστρεντερίτιδας,
διάρροια που επιμένει χωρίς σαφή βελτίωση,
πρόσφατο ταξίδι,
ύποπτη κατανάλωση τροφής ή νερού,
πολλά άτομα με παρόμοια συμπτώματα μετά από κοινή έκθεση,
ανοσοκαταστολή,
σοβαρή γενική εικόνα.

Η καλλιέργεια πρέπει να επιλέγεται με βάση το κλινικό ιστορικό. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτείται επιπλέον ειδικός μικροβιολογικός ή μοριακός έλεγχος.

5Αίμα ή βλέννα στα κόπρανα

Ορατό αίμα στα κόπρανα αλλάζει τη διαγνωστική προσέγγιση. Δεν σημαίνει απαραίτητα βακτηριακή λοίμωξη, αλλά αποτελεί εύρημα που χρειάζεται παιδιατρική αξιολόγηση.

Μεταξύ των παθογόνων που μπορούν να προκαλέσουν αιματηρή διάρροια είναι η Shigella, το Campylobacter, ορισμένα στελέχη Salmonella και τα Shiga toxin-producing Escherichia coli ή STEC.

Στην υποψία STEC μπορεί να απαιτείται ειδικός έλεγχος για Shiga toxin ή κατάλληλη μοριακή μέθοδος. Δεν πρέπει να θεωρείται ότι κάθε βασική καλλιέργεια καλύπτει αυτομάτως όλους τους πιθανούς μικροοργανισμούς.

Η STEC έχει ιδιαίτερη σημασία στα παιδιά λόγω της πιθανής συσχέτισης με αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο (HUS). Έντονη ωχρότητα, σημαντική καταβολή, μειωμένη διούρηση, οίδημα ή εύκολοι μώλωπες μετά από επεισόδιο αιματηρής διάρροιας χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

6Τι βρίσκει και τι δεν βρίσκει η καλλιέργεια

Η κλασική καλλιέργεια κοπράνων αναζητά συγκεκριμένα βακτηριακά παθογόνα που μπορούν να αναπτυχθούν στις κατάλληλες εργαστηριακές συνθήκες.

Μια αρνητική καλλιέργεια δεν αποκλείει κάθε πιθανή αιτία διάρροιας.

Η καλλιέργεια:

δεν αποτελεί εξέταση για τους περισσότερους ιούς,
δεν αντικαθιστά την παρασιτολογική εξέταση,
δεν είναι το ίδιο με τον ειδικό έλεγχο για Clostridioides difficile,
δεν αποτελεί εξέταση για κοιλιοκάκη,
δεν διαγιγνώσκει φλεγμονώδη νόσο του εντέρου,
δεν είναι το ίδιο με την καλπροτεκτίνη κοπράνων.

Ανάλογα με το ιστορικό μπορεί να χρειαστούν ειδικές εξετάσεις αντιγόνου, τοξινών ή μοριακές εξετάσεις για συγκεκριμένους μικροοργανισμούς.

7Πότε εξετάζουμε για παράσιτα και Giardia

Η παρασιτολογική εξέταση δεν είναι απαραίτητη σε κάθε επεισόδιο οξείας διάρροιας. Αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν η διάρροια επιμένει ή όταν το ιστορικό αυξάνει την πιθανότητα παρασιτικής λοίμωξης.

Παραδείγματα είναι:

διάρροια διάρκειας περίπου δύο εβδομάδων ή περισσότερο,
πρόσφατο ταξίδι,
κατανάλωση νερού αμφίβολης προέλευσης,
έκθεση σε πιθανώς επιμολυσμένο νερό,
πολλαπλά περιστατικά σε οικογένεια ή παιδικό σταθμό,
παρατεταμένες κενώσεις με φούσκωμα και κοιλιακές κράμπες,
απώλεια βάρους,
ανοσοκαταστολή.

Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί εξέταση για Giardia, Cryptosporidium ή άλλα παράσιτα ανάλογα με την έκθεση και το ιστορικό.

8Διάρροια μετά από αντιβίωση και C. difficile

Διάρροια κατά τη διάρκεια ή μετά από αντιβιοτική αγωγή δεν σημαίνει αυτόματα λοίμωξη από Clostridioides difficile. Τα αντιβιοτικά μπορούν να προκαλέσουν διάρροια και χωρίς ενεργή λοίμωξη από C. difficile.

Η ηλικία έχει ιδιαίτερη σημασία:

Βρέφη έως 12 μηνών: ο έλεγχος για C. difficile γενικά δεν χρησιμοποιείται ως εξέταση ρουτίνας λόγω του συχνού ασυμπτωματικού αποικισμού.
Παιδιά 1–2 ετών: απαιτείται επίσης ιδιαίτερα προσεκτική αξιολόγηση πριν ζητηθεί εξέταση.
Παιδιά άνω των 2 ετών: ο έλεγχος μπορεί να έχει θέση όταν υπάρχει παρατεταμένη ή επιδεινούμενη διάρροια και σχετικοί παράγοντες κινδύνου, όπως πρόσφατη αντιβίωση ή επαφή με υπηρεσίες υγείας.

Ένα θετικό μοριακό αποτέλεσμα πρέπει πάντα να ερμηνεύεται μαζί με την ηλικία και την κλινική εικόνα, επειδή η ανίχνευση του μικροοργανισμού δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυτός προκαλεί τα συμπτώματα.

9Πότε έχει θέση η καλπροτεκτίνη

Η καλπροτεκτίνη κοπράνων στα παιδιά είναι δείκτης που σχετίζεται με φλεγμονή του εντερικού βλεννογόνου.

Μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν το ερώτημα είναι αν υπάρχει οργανική εντερική φλεγμονή και κυρίως όταν διερευνάται το ενδεχόμενο φλεγμονώδους νόσου του εντέρου, όπως νόσος Crohn ή ελκώδης κολίτιδα.

Μπορεί να έχει θέση σε παιδί με:

χρόνια ή επαναλαμβανόμενη διάρροια,
νυχτερινές κενώσεις,
επίμονο ή επαναλαμβανόμενο αίμα στα κόπρανα,
ανεξήγητη απώλεια βάρους,
επιβράδυνση της ανάπτυξης,
επίμονη αναιμία ή σιδηροπενία,
αυξημένους δείκτες φλεγμονής,
ισχυρή κλινική υποψία φλεγμονώδους νόσου του εντέρου.

Η καλπροτεκτίνη δεν δείχνει ποιο μικρόβιο υπάρχει. Μπορεί επίσης να αυξηθεί κατά τη διάρκεια λοιμώδους γαστρεντερίτιδας.

10Καλπροτεκτίνη και ηλικία του παιδιού

Η καλπροτεκτίνη είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα εξέτασης στην οποία δεν πρέπει να εφαρμόζονται μηχανικά τα όρια των ενηλίκων στα μικρά παιδιά.

Τα βρέφη και τα παιδιά των μικρότερων ηλικιών μπορεί να εμφανίζουν υψηλότερες και περισσότερο μεταβλητές τιμές σε σχέση με μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες.

Η ερμηνεία πρέπει να λαμβάνει υπόψη:

την ηλικία,
το όριο αναφοράς του συγκεκριμένου εργαστηρίου,
τα συμπτώματα,
την ύπαρξη πρόσφατης γαστρεντερίτιδας,
άλλους δείκτες φλεγμονής,
την πορεία του παιδιού.

Ένα αυξημένο αποτέλεσμα μετά από πρόσφατη οξεία διάρροια δεν ισοδυναμεί αυτόματα με νόσο Crohn ή ελκώδη κολίτιδα.

11Οξεία, παρατεταμένη και επίμονη διάρροια

Η διάρκεια των συμπτωμάτων αλλάζει το διαγνωστικό σκεπτικό.

Πρώτες ημέρες: όταν η εικόνα είναι ήπια και το παιδί βελτιώνεται, συχνά δεν απαιτείται ειδική εξέταση.
Περίπου μία εβδομάδα χωρίς βελτίωση: χρειάζεται επανεκτίμηση και ανάλογα με την εικόνα μπορεί να εξεταστεί μικροβιολογικός έλεγχος.
Περίπου 14 ημέρες ή περισσότερο: η διερεύνηση μπορεί να διευρυνθεί προς παράσιτα και μη λοιμώδη αίτια.
Χρόνια ή επαναλαμβανόμενα συμπτώματα: απαιτείται διαφορετική προσέγγιση από εκείνη της απλής οξείας γαστρεντερίτιδας.

Η επιμονή των συμπτωμάτων είναι περισσότερο ανησυχητική όταν συνοδεύεται από απώλεια βάρους, ανεπαρκή ανάπτυξη, αναιμία, αίμα στα κόπρανα ή νυχτερινές κενώσεις.

12Πότε χρειάζονται εξετάσεις αίματος

Οι εξετάσεις αίματος δεν είναι απαραίτητες σε κάθε παιδί με διάρροια. Επιλέγονται όταν υπάρχει συγκεκριμένο κλινικό ερώτημα.

Εξέταση	Τι μπορεί να προσθέσει
Γενική αίματος	Λευκά αιμοσφαίρια, ουδετερόφιλα, αιμοσφαιρίνη, αιμοπετάλια και στοιχεία αναιμίας ή συστηματικής αντίδρασης.
CRP / ΤΚΕ	Συμπληρωματικοί δείκτες φλεγμονής. Δεν καθορίζουν μόνοι τους την αιτία της διάρροιας.
Νάτριο, κάλιο, ουρία, κρεατινίνη, γλυκόζη	Χρήσιμα όταν υπάρχει σημαντική αφυδάτωση ή υποψία διαταραχής ηλεκτρολυτών.
Φερριτίνη και σίδηρος	Μπορούν να χρειαστούν σε χρόνια συμπτώματα, χαμηλή ανάπτυξη ή πιθανή σιδηροπενία.
Λευκωματίνη / ολικές πρωτεΐνες	Μπορούν να βοηθήσουν όταν υπάρχει υποψία χρόνιας εντερικής νόσου ή δυσαπορρόφησης.
anti-tTG IgA + ολική IgA	Βασική εργαστηριακή κατεύθυνση όταν υπάρχει υποψία κοιλιοκάκης.

13Χρόνια διάρροια και κοιλιοκάκη

Όταν η διάρροια είναι χρόνια ή επανέρχεται, το ερώτημα παύει να είναι μόνο «ποιο μικρόβιο προκάλεσε γαστρεντερίτιδα;».

Η κοιλιοκάκη στα παιδιά μπορεί να εκδηλωθεί με χρόνια διάρροια, κοιλιακή διάταση, πόνο ή φούσκωμα, αλλά και με περισσότερο έμμεσα ευρήματα όπως χαμηλή πρόσληψη βάρους, επιβράδυνση ανάπτυξης ή σιδηροπενική αναιμία.

Ο αρχικός ορολογικός έλεγχος βασίζεται συνήθως σε anti-tTG IgA μαζί με ολική IgA. Σε ειδικές περιπτώσεις ή όταν υπάρχει ανεπάρκεια IgA η διαγνωστική στρατηγική τροποποιείται.

Το παιδί δεν πρέπει να αρχίσει δίαιτα χωρίς γλουτένη πριν ολοκληρωθεί η κατάλληλη διαγνωστική διερεύνηση, επειδή αυτό μπορεί να επηρεάσει τα αποτελέσματα των εξετάσεων.

Η καλπροτεκτίνη δεν αποτελεί εξέταση διάγνωσης της κοιλιοκάκης.

14Άλλες αιτίες διάρροιας στα παιδιά

Η παρατεταμένη ή υποτροπιάζουσα διάρροια μπορεί να έχει πολλές αιτίες πέρα από μία ενεργή βακτηριακή λοίμωξη.

Ανάλογα με την ηλικία και την κλινική εικόνα μπορεί να εξετάζονται:

μεταλοιμώδεις αλλαγές μετά από γαστρεντερίτιδα,
παροδική δυσανεξία στη λακτόζη,
κοιλιοκάκη,
φλεγμονώδης νόσος του εντέρου,
παρασιτικές λοιμώξεις,
ανεπιθύμητες ενέργειες φαρμάκων,
διατροφικοί παράγοντες,
λειτουργικές διαταραχές του εντέρου,
σπανιότερα σύνδρομα δυσαπορρόφησης ή άλλες οργανικές παθήσεις.

Γι’ αυτό ένα παιδί με επίμονη διάρροια δεν ωφελείται απαραίτητα από επαναλαμβανόμενες καλλιέργειες κοπράνων. Το διαγνωστικό ερώτημα πρέπει να αλλάζει ανάλογα με την πορεία των συμπτωμάτων.

15Ποια εξέταση ταιριάζει σε κάθε περίπτωση

Κλινική εικόνα	Πιθανή εργαστηριακή κατεύθυνση	Σημαντικό
Ήπια υδαρής διάρροια λίγων ημερών	Συνήθως καμία εξέταση	Παρακολούθηση ενυδάτωσης και πορείας
Πυρετός + αίμα ή βλέννα	Καλλιέργεια / στοχευμένος μικροβιολογικός έλεγχος	Μπορεί να χρειαστεί ειδικός έλεγχος STEC / Shiga toxin
Επιμονή χωρίς σαφή βελτίωση	Επανεκτίμηση και πιθανός μικροβιολογικός έλεγχος	Η επιλογή εξαρτάται από το ιστορικό
Διάρροια περίπου 14 ημέρες ή περισσότερο	Παράσιτα / Giardia και ευρύτερη διερεύνηση	Εξετάζονται πλέον και μη λοιμώδη αίτια
Μετά από αντιβιοτικά	C. difficile όταν υπάρχει κατάλληλη ένδειξη	Η ηλικία είναι κρίσιμη για την ερμηνεία
Χρόνια διάρροια + απώλεια βάρους / αίμα / πρόβλημα ανάπτυξης	Καλπροτεκτίνη + εξετάσεις αίματος	Διερεύνηση οργανικής εντερικής νόσου
Χρόνια συμπτώματα + σιδηροπενία	anti-tTG IgA + ολική IgA	Έλεγχος για κοιλιοκάκη
Σημαντική αφυδάτωση	Ηλεκτρολύτες, νεφρική λειτουργία, γλυκόζη κατά περίπτωση	Προέχει η κλινική αντιμετώπιση

Δεν υπάρχει μία εξέταση κοπράνων που να απαντά όλα τα παραπάνω. Καλλιέργεια, παράσιτα, C. difficile και καλπροτεκτίνη έχουν διαφορετικό διαγνωστικό στόχο.

16Σωστή συλλογή δείγματος κοπράνων

Η ποιότητα του αποτελέσματος εξαρτάται και από τη σωστή συλλογή του δείγματος.

Βασικές οδηγίες:

χρησιμοποιείται το κατάλληλο καθαρό δοχείο συλλογής,
το δείγμα δεν πρέπει να αναμιχθεί με ούρα,
δεν πρέπει να έρθει σε επαφή με νερό της λεκάνης ή απορρυπαντικά,
το δοχείο πρέπει να κλείσει σωστά,
πρέπει να αναφέρεται στο εργαστήριο ποια εξέταση ζητείται,
είναι χρήσιμο να αναφέρονται πρόσφατα αντιβιοτικά, ταξίδι, αίμα στα κόπρανα ή άλλη σημαντική έκθεση,
πρέπει να ακολουθούνται οι οδηγίες του εργαστηρίου για τη μεταφορά και τη φύλαξη του δείγματος.

Στα βρέφη η συλλογή υδαρών κοπράνων μπορεί να είναι δυσκολότερη. Ιδιαίτερα για την καλπροτεκτίνη είναι προτιμότερο να ζητούνται συγκεκριμένες οδηγίες από το εργαστήριο πριν από τη συλλογή του δείγματος.

17Αρνητική καλλιέργεια αλλά η διάρροια συνεχίζεται

Ένα αρνητικό αποτέλεσμα καλλιέργειας δεν σημαίνει ότι «το παιδί δεν έχει τίποτα». Σημαίνει ότι δεν απομονώθηκε το παθογόνο που αναζητούσε η συγκεκριμένη εξέταση.

Αν τα συμπτώματα επιμένουν, το επόμενο βήμα μπορεί να περιλαμβάνει:

παρασιτολογικό έλεγχο ή ειδικό έλεγχο για Giardia,
C. difficile όταν υπάρχει κατάλληλη ηλικία και ένδειξη,
καλπροτεκτίνη όταν υπάρχει ερώτημα εντερικής φλεγμονής,
γενική αίματος και δείκτες φλεγμονής,
έλεγχο σιδήρου και φερριτίνης,
anti-tTG IgA και ολική IgA όταν υπάρχει υποψία κοιλιοκάκης,
αξιολόγηση από παιδογαστρεντερολόγο όταν υπάρχουν επίμονα συμπτώματα ή ανησυχητικά ευρήματα.

18Πότε χρειάζεται άμεση παιδιατρική αξιολόγηση

Η εργαστηριακή εξέταση δεν πρέπει να καθυστερεί την ιατρική αξιολόγηση όταν το παιδί εμφανίζει σημεία σημαντικής αφυδάτωσης ή σοβαρότερης νόσου.

Χρειάζεται άμεση επικοινωνία με παιδίατρο ή επείγουσα αξιολόγηση, ανάλογα με τη βαρύτητα, όταν υπάρχει:

βρέφος μικρότερο των 3 μηνών με πυρετό 38°C ή περισσότερο,
έντονη υπνηλία ή μειωμένη ανταπόκριση,
εμφανώς κακή γενική κατάσταση,
σημαντική μείωση των ούρων,
αδυναμία λήψης ή διατήρησης υγρών,
αιματηρή διάρροια,
έντονος ή εντοπισμένος κοιλιακός πόνος,
διάταση της κοιλιάς,
πράσινος ή χολώδης έμετος,
σημεία σοβαρής αφυδάτωσης,
σπασμοί ή σημαντική μεταβολή επιπέδου συνείδησης,
έντονη ωχρότητα ή σημαντική μείωση ούρων μετά από αιματηρή διάρροια.

Σε αυτές τις περιπτώσεις προέχει η κλινική εξέταση του παιδιού και όχι απλώς η πραγματοποίηση μιας εξέτασης κοπράνων.

19Συχνές ερωτήσεις

Το παιδί έχει διάρροια δύο ημερών. Χρειάζεται καλλιέργεια;

Όχι απαραίτητα. Σε ήπια υδαρή διάρροια μικρής διάρκειας, χωρίς αίμα, σημαντικό πυρετό ή κακή γενική κατάσταση, η καλλιέργεια συνήθως δεν είναι η πρώτη κίνηση.

Η καλπροτεκτίνη δείχνει αν η διάρροια είναι από μικρόβιο;

Όχι. Η καλπροτεκτίνη είναι δείκτης εντερικής φλεγμονής. Μπορεί να αυξηθεί τόσο σε λοιμώξεις όσο και σε φλεγμονώδη νοσήματα και δεν χρησιμοποιείται ως εξέταση που ξεχωρίζει την ιογενή από τη βακτηριακή γαστρεντερίτιδα.

Αίμα στα κόπρανα σημαίνει ότι χρειάζεται καλλιέργεια;

Το αίμα στα κόπρανα αποτελεί σημαντικό εύρημα και χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. Συχνά δικαιολογεί μικροβιολογικό έλεγχο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειάζεται και ειδικός έλεγχος για STEC ή Shiga toxin.

Μετά από πόσες ημέρες διάρροιας χρειάζεται εξέταση;

Δεν υπάρχει ένας αριθμός που ισχύει για όλα τα παιδιά. Όταν η διάρροια επιμένει χωρίς βελτίωση, χρειάζεται επανεκτίμηση. Σε συμπτώματα που πλησιάζουν ή ξεπερνούν τις δύο εβδομάδες η διερεύνηση συνήθως διευρύνεται.

Χρειάζεται εξέταση για παράσιτα σε κάθε παιδί με διάρροια;

Όχι. Ο παρασιτολογικός έλεγχος έχει περισσότερο νόημα σε επίμονη διάρροια ή όταν υπάρχει συγκεκριμένο ιστορικό, όπως ταξίδι, πιθανή έκθεση σε μολυσμένο νερό ή άλλα σχετικά στοιχεία.

Το παιδί πήρε αντιβίωση και τώρα έχει διάρροια. Να κάνει C. difficile;

Όχι αυτόματα. Η ηλικία και το ιστορικό έχουν μεγάλη σημασία. Στα βρέφη ο ασυμπτωματικός αποικισμός είναι συχνός, επομένως ένα θετικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι δύσκολο να ερμηνευθεί.

Υψηλή καλπροτεκτίνη σημαίνει νόσο Crohn;

Όχι. Η καλπροτεκτίνη είναι δείκτης φλεγμονής και όχι διάγνωση. Πρέπει να ερμηνεύεται μαζί με την ηλικία, τα συμπτώματα, την κλινική εικόνα και τις υπόλοιπες εξετάσεις.

Χρόνια διάρροια μπορεί να είναι κοιλιοκάκη;

Ναι. Η κοιλιοκάκη είναι μία από τις αιτίες που πρέπει να εξετάζονται, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν σιδηροπενία, κοιλιακή διάταση, χαμηλή πρόσληψη βάρους ή καθυστέρηση ανάπτυξης.

20Τι να θυμάστε και βιβλιογραφία

Το σωστό ερώτημα δεν είναι «ποια εξέταση κοπράνων να κάνω;», αλλά «ποια αιτία προσπαθούμε να διερευνήσουμε;».

Η σύντομη και ήπια υδαρής διάρροια συνήθως δεν χρειάζεται άμεσα εργαστηριακό έλεγχο.
Πυρετός, αίμα, βλέννα, έντονος πόνος ή σοβαρή γενική εικόνα αυξάνουν την ανάγκη μικροβιολογικής διερεύνησης.
Η καλλιέργεια αναζητά συγκεκριμένα βακτηριακά παθογόνα.
Η καλπροτεκτίνη είναι δείκτης εντερικής φλεγμονής και όχι εξέταση για να ξεχωρίσουμε ίωση από βακτηριακή γαστρεντερίτιδα.
Στα βρέφη και στα μικρά παιδιά η ηλικία επηρεάζει σημαντικά την ερμηνεία της καλπροτεκτίνης.
Σε επίμονη διάρροια μπορεί να χρειαστεί διερεύνηση για παράσιτα, κοιλιοκάκη, φλεγμονώδη νόσο του εντέρου ή άλλες αιτίες.
Ο έλεγχος C. difficile στα πολύ μικρά παιδιά χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Εργαστηριακός έλεγχος για παιδιά στη Λαμία

Για εξέταση κοπράνων, παιδιατρική αιμοληψία ή συνδυασμό εξετάσεων, ενημερώστε το εργαστήριο για την ηλικία του παιδιού και τις εξετάσεις που έχουν ζητηθεί ώστε να δοθούν οι κατάλληλες οδηγίες συλλογής και προετοιμασίας.

Κατάλογος Εξετάσεων Κλείστε Ραντεβού

Οδηγίες Εξετάσεων

Βρέφη και Παιδιά

Τηλέφωνο: 22310 66841 • Ωράριο: Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Χρήσιμοι οδηγοί

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Ιατρική σημείωση: Το περιεχόμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τις οδηγίες παιδιάτρου ή παιδογαστρεντερολόγου. Η επιλογή καλλιέργειας κοπράνων, καλπροτεκτίνης, παρασιτολογικού ελέγχου ή εξετάσεων αίματος πρέπει να βασίζεται στην ηλικία, στη διάρκεια των συμπτωμάτων, στην κλινική εικόνα και στο ιστορικό του παιδιού.

Επιστημονική επιμέλεια: Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος