Concor (Βισοπρολόλη): Παλμοί, Πίεση, Παρενέργειες & Εξετάσεις

1
Τι είναι το Concor

Το Concor είναι φαρμακευτικό σκεύασμα που περιέχει βισοπρολόλη, έναν εκλεκτικό β1-αδρενεργικό αναστολέα που δρα κυρίως στην καρδιά.
Μειώνει τον καρδιακό ρυθμό, περιορίζει τη δύναμη συστολής και συμβάλλει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Η δράση του βασίζεται στην αναστολή της επίδρασης της αδρεναλίνης και της νοραδρεναλίνης στους β1-υποδοχείς του μυοκαρδίου. Με τον τρόπο αυτό:

• μειώνεται η κατανάλωση οξυγόνου της καρδιάς,
• βελτιώνεται ο χρόνος διαστολικής πλήρωσης,
• περιορίζεται το μακροχρόνιο καρδιακό στρες.

Δεν αποτελεί φάρμακο άμεσης αντιμετώπισης οξείας κρίσης, αλλά μέρος μακροχρόνιας θεραπείας σε επιλεγμένες καρδιαγγειακές παθήσεις.

2Σε ποιες παθήσεις χορηγείται

Η βισοπρολόλη χρησιμοποιείται σε παθήσεις όπου απαιτείται έλεγχος του καρδιακού ρυθμού, της αρτηριακής πίεσης ή του καρδιακού φορτίου.

• Αρτηριακή υπέρταση: συμβάλλει στη μείωση της πίεσης και της καρδιακής επιβάρυνσης.
• Σταθερή στηθάγχη: μειώνει την κατανάλωση οξυγόνου του μυοκαρδίου.
• Χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια: χρησιμοποιείται ως μέρος ολοκληρωμένου θεραπευτικού σχήματος¹.

Γιατί είναι σημαντικό στη χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια;

Η χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια χαρακτηρίζεται από αυξημένη νευροορμονική και συμπαθητική ενεργοποίηση.
Η β-αναστολή μειώνει αυτή τη χρόνια επιβάρυνση και αποτελεί θεραπεία τροποποίησης της νόσου όταν χρησιμοποιείται στο κατάλληλο κλινικό πλαίσιο⁴.

3Πώς δρα η βισοπρολόλη

Η βισοπρολόλη μειώνει τους παλμούς και την καρδιακή επιβάρυνση μπλοκάροντας επιλεκτικά τους β1-υποδοχείς της καρδιάς.
Έτσι περιορίζει τη δράση των κατεχολαμινών και μειώνει τον συμπαθητικό τόνο.

Σε πρακτικό επίπεδο η καρδιά:

• χτυπά πιο αργά,
• καταναλώνει λιγότερο οξυγόνο,
• έχει μεγαλύτερο χρόνο διαστολικής πλήρωσης,
• δέχεται μικρότερη χρόνια νευροορμονική επιβάρυνση⁴.

Γιατί ονομάζεται εκλεκτικός β1-αναστολέας;

Η βισοπρολόλη δρα κυρίως στους β1-υποδοχείς της καρδιάς και λιγότερο στους β2-υποδοχείς των βρόγχων.
Η εκλεκτικότητα δεν είναι απόλυτη και μπορεί να μειώνεται σε υψηλότερες δόσεις.

Πότε φαίνεται το αποτέλεσμα;

Η επίδραση στους παλμούς εμφανίζεται σχετικά νωρίς, ενώ η συνολική ρύθμιση της πίεσης και η προσαρμογή της καρδιάς στη θεραπεία αξιολογούνται σε βάθος χρόνου.

4Εξετάσεις παρακολούθησης – Κλινική και εργαστηριακή αξιολόγηση

Η βισοπρολόλη δεν απαιτεί εξειδικευμένη μέτρηση συγκέντρωσης στο αίμα.
Η ασφαλής θεραπεία βασίζεται στην παρακολούθηση της αιμοδυναμικής ανταπόκρισης, της συνολικής καρδιονεφρικής κατάστασης και των συνοδών φαρμάκων.

1. Κλινική παρακολούθηση

• αρτηριακή πίεση,
• καρδιακός ρυθμός,
• σωματικό βάρος στην καρδιακή ανεπάρκεια,
• ζάλη ή ορθοστατικά συμπτώματα,
• δύσπνοια και ανοχή στην άσκηση,
• οίδημα ή ταχεία αύξηση βάρους.

2. Βασικός εργαστηριακός έλεγχος

3. Ηλεκτροκαρδιογράφημα

Το ΗΚΓ αποκτά ιδιαίτερη σημασία:

• πριν ή κατά την έναρξη σε επιλεγμένους ασθενείς,
• σε σημαντική βραδυκαρδία,
• σε συμπτώματα συγκοπής ή προλιποθυμίας,
• σε συγχορήγηση αντιαρρυθμικών.

Αξιολογούνται ο φλεβοκομβικός ρυθμός, η κολποκοιλιακή αγωγή και το διάστημα PR.

4. Υπερηχοκαρδιογράφημα

Στη χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί για:

• αξιολόγηση κλάσματος εξώθησης,
• εκτίμηση αναδιαμόρφωσης της αριστερής κοιλίας,
• σύγκριση της καρδιακής λειτουργίας σε βάθος χρόνου¹.

5. Πότε χρειάζεται στενότερη παρακολούθηση;

• μεγάλη ηλικία,
• νεφρική δυσλειτουργία,
• καρδιακή ανεπάρκεια,
• πολυφαρμακία,
• ιστορικό αρρυθμιών,
• συμπτωματική υπόταση ή βραδυκαρδία.

5Δοσολογία στην αρτηριακή υπέρταση

Η δοσολογία εξατομικεύεται με βάση την αρτηριακή πίεση, τους παλμούς, την ηλικία και τα συνοδά νοσήματα.
Στο υπάρχον θεραπευτικό πλαίσιο χρησιμοποιούνται συχνά δόσεις 2,5–10 mg ημερησίως, ανάλογα με την περίπτωση.

Η υπέρταση αντιμετωπίζεται συχνά με συνδυασμό φαρμάκων και όχι με αύξηση ενός μόνο φαρμάκου σε κάθε περίπτωση.
Η συνολική στρατηγική εξαρτάται από τον καρδιαγγειακό κίνδυνο και τα συνοδά νοσήματα².

Πώς προσαρμόζεται η θεραπεία;

• ελέγχονται πίεση και παλμοί,
• αξιολογούνται ζάλη και ορθοστατικά συμπτώματα,
• εξετάζεται η ανάγκη συνδυασμού με άλλη κατηγορία αντιυπερτασικού,
• επιβεβαιώνεται ότι η αγωγή λαμβάνεται σταθερά.

6Δοσολογία στη χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια

Στη χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια η βισοπρολόλη ξεκινά σε χαμηλή δόση και αυξάνεται σταδιακά, ανάλογα με την ανεκτικότητα.
Η αργή τιτλοποίηση αποτελεί βασικό στοιχείο της θεραπείας¹.

Γιατί η αύξηση γίνεται σταδιακά;

Μία γρήγορη αύξηση μπορεί να συνοδευτεί από:

• επιδείνωση δύσπνοιας,
• κατακράτηση υγρών,
• βραδυκαρδία,
• υπόταση,
• κόπωση ή μειωμένη ανοχή στην άσκηση.

Η τελική δόση δεν καθορίζεται μόνο από έναν αριθμό αλλά από την ανεκτικότητα και τη συνολική κατάσταση του ασθενούς.

7Πώς λαμβάνεται σωστά

Το Concor λαμβάνεται συνήθως μία φορά ημερησίως, σε σταθερή ώρα.
Η συνέπεια στη λήψη είναι σημαντική για σταθερό έλεγχο παλμών και πίεσης.

Με ή χωρίς τροφή;

Μπορεί να λαμβάνεται ανεξάρτητα από τα γεύματα.

Πρακτικά σημεία

• μην παραλείπετε δόσεις επειδή αισθάνεστε καλά,
• μετράτε παλμούς μαζί με την πίεση όταν αυτό έχει ζητηθεί,
• αναφέρετε έντονη ζάλη ή λιποθυμικό επεισόδιο,
• μην διακόπτετε απότομα χωρίς ιατρική οδηγία.

8Τι να κάνω αν ξεχάσω μία δόση

Δεν λαμβάνεται διπλή δόση για αναπλήρωση.
Αν η ώρα της επόμενης δόσης είναι κοντά, η αντιμετώπιση πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες του θεράποντα ή του φύλλου οδηγιών.

Μία υπερβολική δόση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο:

• βραδυκαρδίας,
• υπότασης,
• ζάλης ή συγκοπής,
• επιδείνωσης καρδιακής ανεπάρκειας.

Αν έχουν παραλειφθεί πολλές συνεχόμενες δόσεις, είναι προτιμότερο να ζητηθεί ιατρική οδηγία πριν από αυθαίρετη επανεκκίνηση του προηγούμενου σχήματος.

9Πότε δεν πρέπει να λαμβάνεται

Η βισοπρολόλη χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή ή μπορεί να αντενδείκνυται σε συγκεκριμένες καρδιολογικές καταστάσεις.

• σοβαρή βραδυκαρδία,
• σημαντικό κολποκοιλιακό block χωρίς βηματοδότη,
• σύνδρομο άρρωστου φλεβόκομβου,
• σοβαρή συμπτωματική υπόταση,
• καρδιογενές shock,
• οξεία απορρυθμισμένη καρδιακή ανεπάρκεια,
• υπερευαισθησία στη δραστική ουσία.

Προσοχή επίσης χρειάζεται σε άσθμα/ΧΑΠ, περιφερική αγγειοπάθεια και σοβαρή νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία.

10Προφυλάξεις και ειδικές ομάδες

Διαβήτης

Οι β-αναστολείς μπορεί να μειώσουν την ένταση ορισμένων προειδοποιητικών συμπτωμάτων υπογλυκαιμίας, ιδιαίτερα της ταχυκαρδίας.
Για αυτό η μέτρηση γλυκόζης αποκτά μεγαλύτερη σημασία σε ασθενείς υψηλού κινδύνου.

Θυρεοτοξίκωση

Η ταχυκαρδία μπορεί να είναι σημαντικό σύμπτωμα υπερθυρεοειδισμού και η β-αναστολή μπορεί να την περιορίσει.

Ηλικιωμένοι

Μπορεί να είναι πιο ευαίσθητοι σε βραδυκαρδία, υπόταση και αλληλεπιδράσεις λόγω πολυφαρμακίας.

Περιφερική αγγειοπάθεια

Μπορεί να εμφανιστεί ή να επιδεινωθεί ψυχρότητα στα άκρα.

11Αλληλεπιδράσεις

Ο σημαντικότερος κίνδυνος από συνδυασμούς είναι η υπερβολική επιβράδυνση του καρδιακού ρυθμού ή η σημαντική πτώση της πίεσης.

12Παρενέργειες

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να είναι ήπιες ή πιο σημαντικές, ανάλογα με την ένταση και τα συμπτώματα.

13Βραδυκαρδία

Η βραδυκαρδία είναι μία από τις σημαντικότερες κλινικές επιδράσεις της βισοπρολόλης.
Δεν ερμηνεύεται μόνο με βάση έναν αριθμό, αλλά μαζί με ζάλη, αδυναμία, δύσπνοια, συγκοπή και ΗΚΓ.

• ήπια μείωση παλμών χωρίς συμπτώματα μπορεί απλώς να παρακολουθείται,
• σημαντική βραδυκαρδία με κόπωση ή ζάλη χρειάζεται επανεκτίμηση,
• βραδυκαρδία με συγκοπή ή σοβαρή αδυναμία απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση.

14Υπόταση

Η συμπτωματική υπόταση μπορεί να εμφανιστεί ιδιαίτερα στην έναρξη, μετά από αύξηση δόσης, σε αφυδάτωση ή σε συνδυασμό με άλλα αντιυπερτασικά και διουρητικά.

Πιθανά συμπτώματα

• ζάλη στην έγερση,
• θολή όραση,
• αδυναμία,
• προλιποθυμική τάση,
• συγκοπή.

Σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, η πίεση αξιολογείται πάντα μαζί με τα συμπτώματα, τη νεφρική λειτουργία και τη συνολική αγωγή.

15Concor και σακχαρώδης διαβήτης

Η βισοπρολόλη μπορεί να μειώσει την ένταση της ταχυκαρδίας που συνήθως προειδοποιεί για υπογλυκαιμία.
Για τον λόγο αυτό, η εργαστηριακή ή αυτομετρούμενη παρακολούθηση της γλυκόζης είναι σημαντική σε διαβητικούς ασθενείς.

Δεν σημαίνει ότι το Concor απαγορεύεται στον διαβήτη. Η παρουσία διαβήτη αποτελεί λόγο για πιο οργανωμένη παρακολούθηση και όχι αυτόματα για αποφυγή της β-αναστολής.

Πρακτικά

• τακτικός έλεγχος γλυκόζης,
• HbA1c σύμφωνα με το συνολικό πλάνο διαβήτη,
• εκπαίδευση στην αναγνώριση εφίδρωσης, σύγχυσης, αδυναμίας και άλλων συμπτωμάτων υπογλυκαιμίας.

16Concor και άσθμα / ΧΑΠ

Η βισοπρολόλη είναι εκλεκτικός β1-αναστολέας, αλλά η εκλεκτικότητα δεν είναι απόλυτη.
Σε ευαίσθητους ασθενείς χρειάζεται προσοχή για πιθανό βρογχόσπασμο.

Η απόφαση χρήσης εξαρτάται από:

• τη βαρύτητα του άσθματος ή της ΧΑΠ,
• την καρδιολογική ένδειξη,
• τη δόση,
• την ανταπόκριση σε βρογχοδιασταλτικά,
• την εμφάνιση νέας δύσπνοιας ή συριγμού.

17Αιμοδυναμική ανάλυση στη χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια

Στη χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια η β-αναστολή δεν δρα απλώς μειώνοντας τους παλμούς.
Περιορίζει τη χρόνια συμπαθητική υπερδιέγερση, η οποία μακροπρόθεσμα επιβαρύνει το μυοκάρδιο⁴.

1. Χρόνια συμπαθητική υπερδραστηριότητα

Η μειωμένη καρδιακή παροχή ενεργοποιεί:

• το συμπαθητικό νευρικό σύστημα,
• το σύστημα ρενίνης–αγγειοτενσίνης–αλδοστερόνης,
• αγγειοσυστολή και κατακράτηση υγρών.

Μακροπρόθεσμα μπορεί να συνδέεται με:

• υπερτροφία,
• αναδιαμόρφωση,
• αύξηση ενδοκοιλιακών πιέσεων,
• επιδείνωση της λειτουργίας της αριστερής κοιλίας.

2. Τι αλλάζει με τη βισοπρολόλη;

• μειώνεται ο συμπαθητικός τόνος,
• επιβραδύνεται ο καρδιακός ρυθμός,
• αυξάνεται ο χρόνος διαστολής,
• μειώνεται η κατανάλωση οξυγόνου,
• περιορίζεται η χρόνια μυοκαρδιακή επιβάρυνση.

3. Γιατί αρχικά μπορεί να υπάρχει δυσανεξία;

Η β-αναστολή μειώνει τη συσταλτικότητα. Για αυτό η έναρξη και η αύξηση δόσης πρέπει να είναι σταδιακές.
Η μακροχρόνια θεραπευτική αξία δεν κρίνεται από τις πρώτες ημέρες αλλά από την πορεία της καρδιακής λειτουργίας και των συμπτωμάτων¹.

4. Διαστολική λειτουργία

Η επιβράδυνση του καρδιακού ρυθμού αυξάνει τον χρόνο διαστολής και μπορεί να βελτιώσει τη στεφανιαία αιμάτωση και την πλήρωση της αριστερής κοιλίας.

5. Επίδραση στην πρόγνωση

Οι β-αναστολείς αποτελούν βασικό μέρος της θεραπείας της χρόνιας καρδιακής ανεπάρκειας και έχουν συσχετιστεί με μείωση νοσηλειών και θνητότητας σε κατάλληλα θεραπευμένους ασθενείς¹⁴.

Αιμοδυναμική σύγκριση: πριν και μετά τη β-αναστολή

18Πόσο καιρό λαμβάνεται

Η βισοπρολόλη αποτελεί συνήθως μακροχρόνια θεραπεία. Η διάρκεια εξαρτάται από την ένδειξη.

Στην υπέρταση

Η θεραπεία είναι συχνά μακροχρόνια, με περιοδική επανεκτίμηση της συνολικής αντιυπερτασικής αγωγής.

Στην καρδιακή ανεπάρκεια

Η β-αναστολή χρησιμοποιείται ως χρόνια θεραπεία τροποποίησης της νόσου¹.

Πότε μπορεί να μειωθεί η δόση;

• επίμονη συμπτωματική βραδυκαρδία,
• συμπτωματική υπόταση,
• διαταραχές αγωγής,
• δυσανεξία που σχετίζεται με τη θεραπεία.

19Σταδιακή διακοπή θεραπείας

Η απότομη διακοπή β-αναστολέα μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη συμπαθητική δραστηριότητα και επιδείνωση καρδιακών συμπτωμάτων.

Μετά από μακροχρόνια β-αναστολή μπορεί να υπάρχει αυξημένη ευαισθησία των β-υποδοχέων στις κατεχολαμίνες.

Η απότομη διακοπή μπορεί να συνοδευτεί από:

• ταχυκαρδία,
• άνοδο της πίεσης,
• επιδείνωση στηθάγχης,
• επιδείνωση καρδιακής ανεπάρκειας σε ευαίσθητους ασθενείς.

20Υπέρταση και ολοκληρωμένη καρδιομεταβολική προσέγγιση

Η αντιυπερτασική θεραπεία δεν περιορίζεται στο Concor.
Η συνολική μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου περιλαμβάνει έλεγχο πίεσης, λιπιδίων, γλυκόζης, νεφρικής λειτουργίας και τρόπου ζωής².

1. Αρτηριακή πίεση

Ο στόχος εξατομικεύεται ανάλογα με ηλικία, διαβήτη, νεφρική νόσο, στεφανιαία νόσο και συνολική ανεκτικότητα.

2. Αλάτι

Η μείωση υπερβολικής πρόσληψης άλατος αποτελεί σημαντικό μέρος της αντιμετώπισης της υπέρτασης.

3. Σωματικό βάρος

Η βελτίωση του σωματικού βάρους μπορεί να συμβάλει στη μείωση πίεσης και στον καλύτερο μεταβολικό έλεγχο.

4. Άσκηση

Η συστηματική σωματική δραστηριότητα βοηθά στη ρύθμιση της πίεσης και στη συνολική καρδιαγγειακή υγεία.

5. Κάπνισμα και αλκοόλ

Η διακοπή καπνίσματος και ο περιορισμός υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ αποτελούν βασικά μέτρα πρόληψης.

6. Ύπνος και άγχος

Η ανεπαρκής ποιότητα ύπνου και η υπνική άπνοια μπορεί να δυσκολεύουν τη ρύθμιση της πίεσης.

7. Συνδυασμός φαρμάκων

Η υπέρταση συχνά απαιτεί συνδυασμό διαφορετικών κατηγοριών όπως:

• ACE αναστολέας ή ARB,
• αναστολέας διαύλων ασβεστίου,
• διουρητικό,
• β-αναστολέας όταν υπάρχει κατάλληλη ένδειξη.

8. Εργαστηριακός καρδιομεταβολικός έλεγχος

• λιπιδαιμικό προφίλ,
• γλυκόζη και HbA1c,
• κρεατινίνη/eGFR,
• νάτριο και κάλιο όταν απαιτείται από το θεραπευτικό σχήμα.

21Συχνές ερωτήσεις

22Εξετάσεις, Ραντεβού & Βιβλιογραφία

Σημείωση:
Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή.
Η έναρξη, η αύξηση, η μείωση ή η διακοπή της βισοπρολόλης πρέπει να γίνεται σύμφωνα με την οδηγία του θεράποντος ιατρού.