Canesten κολπικό υπόθετο / δισκίο: χρήση, δοσολογία, παρενέργειες & τι να προσέξετε

1Τι είναι το Canesten κολπικό δισκίο

Το Canesten είναι εμπορική ονομασία σκευασμάτων που περιέχουν κλοτριμαζόλη, ένα τοπικό αντιμυκητιασικό της κατηγορίας των ιμιδαζολών. Για την κολπική χρήση, το επίσημο ελληνικό φύλλο οδηγιών αναφέρει το Canesten 500 mg κολπικά δισκία, το οποίο προορίζεται για λοιμώξεις της γεννητικής περιοχής που προκαλούνται από μύκητες, συνήθως του γένους Candida.

Ο όρος «κολπικό υπόθετο» χρησιμοποιείται συχνά από τις ασθενείς στην αναζήτηση ή στην καθημερινή συζήτηση, επειδή το προϊόν τοποθετείται ενδοκολπικά. Στο άρθρο χρησιμοποιούνται και οι δύο όροι για σαφήνεια, αλλά όταν αναφερόμαστε στη συγκεκριμένη μορφή των 500 mg ο ακριβής φαρμακευτικός όρος είναι κολπικό δισκίο.

Το Canesten δεν αποτελεί θεραπεία για κάθε είδους κολπική ενόχληση. Κνησμός, κάψιμο ή έκκριμα μπορεί να εμφανιστούν και σε βακτηριακή κολπίτιδα, τριχομονάδες, σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη ή ερεθισμό από προϊόντα υγιεινής. Η σωστή αναγνώριση της αιτίας είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν τα συμπτώματα δεν είναι τυπικά ή επανέρχονται.

2Τι περιέχει και πώς δρα η κλοτριμαζόλη

Κάθε κολπικό δισκίο Canesten 500 mg περιέχει 500 mg μικροκονιοποιημένης κλοτριμαζόλης. Η κλοτριμαζόλη παρεμποδίζει τη σύνθεση εργοστερόλης, ουσίας απαραίτητης για τη λειτουργική ακεραιότητα της κυτταρικής μεμβράνης των μυκήτων. Όταν η μεμβράνη διαταράσσεται, η ανάπτυξη του μύκητα αναστέλλεται και η λοίμωξη υποχωρεί.

Η τοπική εφαρμογή στοχεύει την περιοχή όπου υπάρχουν τα συμπτώματα. Δεν σημαίνει όμως ότι κάθε βελτίωση του κνησμού επιβεβαιώνει Candida: η υποχώρηση ενός ερεθισμού δεν υποκαθιστά τη διάγνωση, ειδικά σε επαναλαμβανόμενα επεισόδια.

3Πότε χρησιμοποιείται το Canesten

Το Canesten κολπικό δισκίο χρησιμοποιείται για κολπική μυκητίαση / αιδοιοκολπική καντιντίαση, δηλαδή φλεγμονή της γεννητικής περιοχής που οφείλεται σε μύκητες, συνήθως Candida albicans. Η λοίμωξη μπορεί να παρουσιαστεί μετά από αντιβιοτικά, στην εγκυμοσύνη, σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη ή χωρίς εμφανή προδιαθεσικό παράγοντα.

Η αυτοθεραπεία είναι πιο ασφαλής μόνο όταν η γυναίκα έχει ήδη αναγνωρισμένη, τυπική εικόνα κολπικής μυκητίασης και δεν υπάρχουν σημεία κινδύνου. Όταν είναι το πρώτο επεισόδιο, όταν υπάρχουν έντονα ή ασυνήθιστα συμπτώματα ή όταν οι ενοχλήσεις επιστρέφουν, η διάγνωση πρέπει να επιβεβαιώνεται.

Για αναλυτικό οδηγό σχετικά με την Candida, τα συμπτώματα και τη διάγνωση, διαβάστε την ενότητα Κολπική Μυκητίαση (Candida spp).

4Ποια συμπτώματα ταιριάζουν με Candida

Η αιδοιοκολπική καντιντίαση προκαλεί συχνότερα έντονο κνησμό, ερυθρότητα, αίσθημα καύσου και ευαισθησία στην είσοδο του κόλπου. Οι εκκρίσεις μπορεί να είναι λευκές και παχύρρευστες, αλλά δεν εμφανίζονται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις γυναίκες.

• Κνησμός στο αιδοίο ή στον κόλπο, συχνά το πιο ενοχλητικό σύμπτωμα.
• Κάψιμο, ιδίως όταν τα ούρα έρχονται σε επαφή με ερεθισμένο δέρμα.
• Ερυθρότητα ή οίδημα της περιοχής.
• Λευκές παχύρρευστες εκκρίσεις, συνήθως χωρίς έντονη δυσάρεστη οσμή.
• Δυσφορία στην επαφή λόγω φλεγμονής και ευαισθησίας.

Η έντονη «ψαρίλα», το γκριζόλευκο λεπτόρρευστο έκκριμα, οι πράσινες εκκρίσεις, ο πυρετός ή ο πυελικός πόνος δεν είναι τυπική εικόνα απλής μυκητίασης και χρειάζονται διαφορετική προσέγγιση.

5Μυκητίαση ή άλλη κολπίτιδα;

Οι κολπικές ενοχλήσεις έχουν συχνά επικαλυπτόμενα συμπτώματα. Ένα αντιμυκητιασικό δεν θα βοηθήσει όταν η αιτία είναι βακτηριακή κολπίτιδα, τριχομονάδες ή ερεθισμός από προϊόντα. Η παρακάτω σύγκριση είναι ενδεικτική και δεν αντικαθιστά την εξέταση.

Αν υπάρχει υποψία βακτηριακής κολπίτιδας, σχετικός οδηγός είναι η σελίδα Gardnerella vaginalis στην κολπική καλλιέργεια.

6Πριν το χρησιμοποιήσετε: τι πρέπει να ελέγξετε

Πριν χρησιμοποιήσετε Canesten, διαβάστε το φύλλο οδηγιών της δικής σας συσκευασίας και βεβαιωθείτε ότι μιλάτε για τη σωστή μορφή και περιεκτικότητα. Το παρόν άρθρο εστιάζει στο κολπικό δισκίο Canesten 500 mg.

• Μην χρησιμοποιήσετε το προϊόν αν έχετε αλλεργία στην κλοτριμαζόλη ή σε συστατικό του.
• Ενημερώστε γιατρό πριν από χρήση αν είστε έγκυος ή υπάρχει πιθανότητα κύησης.
• Ζητήστε συμβουλή αν είστε κάτω των 16 ή πάνω από 60 ετών.
• Ζητήστε αξιολόγηση αν είχατε 2 ή περισσότερες λοιμώξεις Candida τους τελευταίους 6 μήνες.
• Μην θεωρήσετε ότι κάθε κολπικό έκκριμα είναι μυκητίαση, ειδικά όταν υπάρχει οσμή, πόνος, αίμα ή πυρετός.

Αποφύγετε τις ενδοκολπικές πλύσεις, τα αρωματικά προϊόντα και τους χειρισμούς που μπορεί να αυξήσουν τον ερεθισμό ή να μεταβάλλουν την κλινική εικόνα πριν από πιθανή δειγματοληψία.

7Canesten 500 mg: δοσολογία και διάρκεια αγωγής

Για το Canesten 500 mg κολπικό δισκίο, το ελληνικό φύλλο οδηγιών χρήσης περιγράφει θεραπεία μίας ημέρας: ένα κολπικό δισκίο 500 mg εισάγεται όσο το δυνατόν βαθύτερα στον κόλπο το βράδυ κατά την κατάκλιση. Δεύτερος κύκλος θεραπείας μπορεί να γίνει μόνο όταν κριθεί απαραίτητος.

Μην εφαρμόζετε διαφορετικά σχήματα από άλλες περιεκτικότητες ή άλλες μορφές Canesten χωρίς να ελέγξετε το φύλλο οδηγιών. Τα κολπικά δισκία των 100 mg, οι κρέμες και τα σκευάσματα άλλων δραστικών ουσιών δεν έχουν αυτομάτως το ίδιο σχήμα χρήσης.

8Πώς τοποθετείται σωστά βήμα-βήμα

Η σωστή τοποθέτηση διευκολύνει τη διάλυση του δισκίου και την τοπική δράση. Ακολουθήστε πάντοτε τις οδηγίες της συσκευασίας και μην χρησιμοποιείτε τον εφαρμοστήρα στην εγκυμοσύνη.

1. Πλύνετε καλά τα χέρια σας πριν και μετά την εφαρμογή.
2. Χρησιμοποιήστε το κολπικό δισκίο το βράδυ, πριν ξαπλώσετε.
3. Ξαπλώστε ανάσκελα με ελαφρώς λυγισμένα πόδια, ώστε η τοποθέτηση να γίνει άνετα.
4. Εισάγετε το δισκίο όσο το δυνατόν βαθύτερα στον κόλπο με τον εφαρμοστήρα που συνοδεύει το προϊόν, εκτός αν είστε έγκυος.
5. Μείνετε ξαπλωμένη μετά την εφαρμογή και χρησιμοποιήστε λεπτό σερβιετάκι εάν χρειάζεται, καθώς μπορεί να υπάρξει υπόλειμμα ή διαρροή.

Τα κολπικά δισκία χρειάζονται υγρασία για να διαλυθούν. Αν υπάρχει έντονη κολπική ξηρότητα, μπορεί να παρατηρηθούν τμήματα μη διαλυμένου δισκίου. Αν αυτό συμβεί ή τα συμπτώματα συνεχίζονται, ζητήστε συμβουλή.

9Πότε δεν πρέπει να χρησιμοποιείται χωρίς ιατρική αξιολόγηση

Το Canesten δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως «δοκιμή» όταν υπάρχουν σημεία που δεν ταιριάζουν με απλή μυκητίαση. Το φύλλο οδηγιών αναφέρει ότι χρειάζεται ενημέρωση του γιατρού, ιδίως στις παρακάτω περιπτώσεις:

• Κολπική αιμορραγία, έκκριμα με αίμα, πληγές, έλκη ή φουσκάλες στην περιοχή.
• Δύσοσμο έκκριμα, πυρετός 38°C ή περισσότερο, ρίγος, ναυτία ή έμετος.
• Πόνος χαμηλά στην κοιλιά, πόνος στη μέση, τσούξιμο ή δυσκολία στην ούρηση.
• Ιστορικό σεξουαλικώς μεταδιδόμενης λοίμωξης ή σύντροφος με πιθανή λοίμωξη.
• Επαναλαμβανόμενα επεισόδια, ασυνήθιστη βαρύτητα ή αποτυχία προηγούμενης αγωγής.

Σε αυτές τις περιπτώσεις η καθυστέρηση της σωστής διάγνωσης μπορεί να οδηγήσει σε αναποτελεσματική αγωγή ή να καλύψει άλλο πρόβλημα που απαιτεί διαφορετική αντιμετώπιση.

10Εγκυμοσύνη, θηλασμός και γονιμότητα

Εγκυμοσύνη: Το ελληνικό φύλλο οδηγιών αναφέρει ότι η κλοτριμαζόλη μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά την εγκυμοσύνη μόνο υπό την επίβλεψη ιατρού. Ως προληπτικό μέτρο προτιμάται να αποφεύγεται στο πρώτο τρίμηνο, ενώ όταν χορηγείται κολπικό δισκίο στην κύηση, η εισαγωγή γίνεται χωρίς εφαρμοστήρα.

Οι κατευθυντήριες οδηγίες του CDC για αιδοιοκολπική καντιντίαση στην εγκυμοσύνη συστήνουν μόνο τοπικές αζόλες για 7 ημέρες. Επομένως, η έγκυος δεν πρέπει να επιλέγει μόνη της μονοήμερο σχήμα, αλλά να ακολουθεί την εξατομικευμένη οδηγία του μαιευτήρα ή γυναικολόγου της.

Θηλασμός: Το φύλλο οδηγιών αναφέρει ότι πρέπει να σταθμιστεί από τον γιατρό εάν θα συνεχιστεί ο θηλασμός ή η θεραπεία με κλοτριμαζόλη. Μην ξεκινάτε χρήση χωρίς συμβουλή κατά τον θηλασμό.

Γονιμότητα: Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα σε ανθρώπους για επίδραση της κλοτριμαζόλης στη γονιμότητα· η χρήση γίνεται μόνο για την ένδειξη και τη διάρκεια που χρειάζεται.

11Περίοδος, σεξουαλική επαφή και αντισύλληψη

Περίοδος: Η θεραπεία με κολπικό δισκίο δεν πρέπει να πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως, επειδή η ροή μπορεί να απομακρύνει το προϊόν και να μειώσει την αποτελεσματικότητα. Η αγωγή πρέπει να έχει ολοκληρωθεί πριν από την έναρξη της περιόδου.

Σεξουαλική επαφή: Κατά τη διάρκεια της θεραπείας συνιστάται αποφυγή κολπικής επαφής, επειδή υπάρχει ενόχληση, πιθανότητα μετάδοσης/ερεθισμού του συντρόφου και ανάγκη να δράσει σωστά η τοπική αγωγή.

Αντισύλληψη: Η αποτελεσματικότητα κολπικών σπερματοκτόνων μπορεί να μειωθεί. Το φύλλο οδηγιών αναφέρει χρήση εναλλακτικών προφυλακτικών μεθόδων για τουλάχιστον 5 ημέρες μετά τη χρήση του προϊόντος. Για τα προφυλακτικά ή διαφράγματα, ακολουθήστε τις οδηγίες του συγκεκριμένου προϊόντος και ζητήστε συμβουλή όταν χρειάζεται.

12Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα και προϊόντα

Παρότι το Canesten εφαρμόζεται τοπικά, το φύλλο οδηγιών περιλαμβάνει σημαντικές προειδοποιήσεις αλληλεπίδρασης. Ενημερώστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό για τα φάρμακα που λαμβάνετε, ιδίως αν πρόκειται για ανοσοκατασταλτική θεραπεία.

13Παρενέργειες: τι μπορεί να εμφανιστεί

Οι παρενέργειες από το Canesten είναι κυρίως τοπικές. Μπορεί να εμφανιστούν κάψιμο, ερεθισμός ή δυσφορία στην περιοχή, αλλά όταν τα συμπτώματα είναι έντονα, επιδεινώνονται ή μοιάζουν με αλλεργική αντίδραση, χρειάζεται διακοπή και ιατρική συμβουλή.

• Απολέπιση ή ερεθισμός στη γεννητική περιοχή.
• Κνησμός, εξάνθημα, πρήξιμο ή αίσθημα καψίματος.
• Δυσφορία ή πόνος στην περιοχή της λεκάνης.
• Κολπική αιμορραγία, πόνος στην κοιλιά ή συχνουρία.
• Ερεθισμός ή κάψιμο στον σεξουαλικό σύντροφο.

14Αν δεν περάσουν τα συμπτώματα μετά το Canesten

Εάν δεν υπάρξει βελτίωση ή εάν οι ενοχλήσεις επιμένουν περισσότερο από 7 ημέρες, δεν είναι σωστό να επαναλαμβάνονται τυφλά δόσεις αντιμυκητιασικού. Μπορεί η αιτία να μην είναι Candida, να συνυπάρχει άλλη λοίμωξη ή να πρόκειται για Candida που χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση.

Η επανεμφάνιση συμπτωμάτων εντός 2 μηνών μετά τη θεραπεία αποτελεί επίσης λόγο επικοινωνίας με γιατρό. Στην πράξη, αξιολογούνται η κλινική εικόνα, το ιστορικό προηγούμενων θεραπειών, η πιθανότητα βακτηριακής κολπίτιδας ή ΣΜΝ και η χρησιμότητα λήψης δείγματος.

• Μην αλλάζετε μόνη σας θεραπεία χωρίς σαφή διάγνωση.
• Μην χρησιμοποιείτε ταυτόχρονα πολλά κολπικά προϊόντα.
• Συζητήστε για καλλιέργεια κολπικού επιχρίσματος όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή υποτροπιάζουν.

15Υποτροπιάζουσα κολπική μυκητίαση: γιατί επιστρέφει

Επαναλαμβανόμενα επεισόδια δεν σημαίνουν πάντοτε ότι «δεν έπιασε» το φάρμακο. Μπορεί να υπάρχει λανθασμένη αρχική διάγνωση, προδιάθεση για Candida, διαφορετικό είδος Candida ή παράγοντας που ευνοεί τις υποτροπές.

Το φύλλο οδηγιών του Canesten συμβουλεύει επικοινωνία με γιατρό όταν έχουν υπάρξει δύο ή περισσότερες λοιμώξεις Candida μέσα σε έξι μήνες. Στις κατευθυντήριες οδηγίες, οι συχνές υποτροπές αντιμετωπίζονται ως κατάσταση που απαιτεί τεκμηρίωση και εξατομικευμένο σχήμα, όχι απλή επανάληψη αυτοθεραπείας.

• Πρόσφατα ή συχνά αντιβιοτικά.
• Υψηλή γλυκόζη ή μη ρυθμισμένος σακχαρώδης διαβήτης.
• Εγκυμοσύνη ή ορμονικές μεταβολές.
• Ανοσοκαταστολή ή λήψη ανοσοκατασταλτικών.
• Μη-albicans Candida ή μικτή κολπίτιδα.

Σε αυτή την περίπτωση ο στόχος είναι να επιβεβαιωθεί τι προκαλεί τα συμπτώματα και να επιλεγεί θεραπεία που ταιριάζει στο εύρημα, όχι να αυξάνονται οι αγωγές χωρίς εργαστηριακή τεκμηρίωση.

16Πότε χρειάζεται καλλιέργεια κολπικού επιχρίσματος

Η καλλιέργεια κολπικού επιχρίσματος μπορεί να βοηθήσει όταν η εικόνα δεν είναι τυπική, όταν μια αρχική θεραπεία αποτύχει ή όταν οι υποτροπές γίνονται συχνές. Σκοπός δεν είναι να γίνεται εξέταση σε κάθε απλή ενόχληση, αλλά να μη συνεχίζεται άσκοπη θεραπεία όταν η διάγνωση είναι αβέβαιη.

Η προετοιμασία πριν από λήψη δείγματος είναι σημαντική: κολπικά προϊόντα και αυτοθεραπείες πριν την εξέταση μπορεί να δυσκολέψουν την ερμηνεία του αποτελέσματος.

17Κολπική μυκητίαση και σάκχαρο / διαβήτης

Οι συχνές ή δύσκολα ελεγχόμενες μυκητιάσεις μπορούν να συνδέονται με υψηλό σάκχαρο, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν και άλλα συμπτώματα ή παράγοντες κινδύνου. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε επεισόδιο Candida απαιτεί έλεγχο διαβήτη, αλλά ότι στις υποτροπές η μεταβολική αξιολόγηση μπορεί να έχει πρακτική αξία.

Ανάλογα με το ιστορικό, ο ιατρός μπορεί να ζητήσει σάκχαρο αίματος / γλυκόζη και HbA1c (γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη), ώστε να εκτιμηθεί εάν υπάρχει επίμονη διαταραχή στη ρύθμιση της γλυκόζης.

18Συχνά λάθη στη χρήση του Canesten

Τα λάθη στη χρήση ενός ενδοκολπικού αντιμυκητιασικού μπορούν να οδηγήσουν είτε σε αποτυχία θεραπείας είτε σε καθυστέρηση της πραγματικής διάγνωσης.

19Πότε χρειάζεται άμεσα γιατρός

Η κολπική ενόχληση δεν είναι πάντοτε απλό πρόβλημα αυτοθεραπείας. Ζητήστε άμεσα ιατρική αξιολόγηση όταν εμφανίζεται οποιοδήποτε από τα παρακάτω:

• Πυρετός 38°C ή περισσότερο, ρίγος ή έντονη κακουχία.
• Πόνος χαμηλά στην κοιλιά, πυελικός πόνος ή πόνος στη μέση.
• Κολπική αιμορραγία, έκκριμα με αίμα, έλκη, φουσκάλες ή πληγές.
• Δύσοσμο έκκριμα, πράσινες εκκρίσεις ή σημαντική αλλαγή στην εικόνα.
• Δυσκολία στην ούρηση, έντονο τσούξιμο ή συχνουρία.
• Κύηση, υποψία κύησης ή θηλασμός χωρίς θεραπευτική οδηγία.
• Συμπτώματα που δεν υποχωρούν σε 7 ημέρες ή επανέρχονται εντός 2 μηνών.

Σε περίπτωση πιθανής λοίμωξης διαφορετικής από Candida, μπορεί να απαιτείται γυναικολογική εξέταση, μικροσκόπηση, καλλιέργεια ή στοχευμένος μοριακός έλεγχος ανάλογα με το ιστορικό.

20Συχνές ερωτήσεις

21Τι να θυμάστε

• Το Canesten 500 mg είναι επίσημα κολπικό δισκίο κλοτριμαζόλης για μυκητιασικές κολπίτιδες, συνήθως από Candida.
• Η επίσημη δοσολογία των 500 mg είναι ένα κολπικό δισκίο το βράδυ, σύμφωνα με το φύλλο οδηγιών.
• Μην χρησιμοποιείτε Canesten για δύσοσμες εκκρίσεις, πυρετό, κοιλιακό πόνο ή αιμορραγία χωρίς ιατρική εκτίμηση.
• Στην εγκυμοσύνη η επιλογή και η διάρκεια θεραπείας καθορίζονται από γιατρό και το δισκίο τοποθετείται χωρίς εφαρμοστήρα.
• Αν οι ενοχλήσεις επιμένουν ή επανέρχονται, η καλλιέργεια κολπικού και, ανάλογα με το ιστορικό, ο έλεγχος γλυκόζης ή HbA1c μπορούν να βοηθήσουν στη σωστή διερεύνηση.

22Κλείστε Ραντεβού & Βιβλιογραφία

Βιβλιογραφία

Επιστημονική επιμέλεια άρθρου

Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος

Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος Απόφοιτος Ιατρικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Υπεύθυνος ιατρικής επιμέλειας περιεχομένου

Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας Έσλιν 19, Λαμία 35100

Επικοινωνία με το εργαστήριο

Σταθερό: +30 22310 66841

Κινητό: +30 6972 860905

Κλήση WhatsApp Viber Messenger

Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30