1
Τι είναι η αλλεργία στη γύρη;
Η γύρη είναι το πολύ λεπτό αναπαραγωγικό υλικό που απελευθερώνουν τα φυτά. Η βαριά, κολλώδης γύρη των εντομόφιλων λουλουδιών μεταφέρεται κυρίως από έντομα και συνήθως δεν αποτελεί το σημαντικότερο αεροαλλεργιογόνο. Αντίθετα, δέντρα και ποώδη φυτά που γονιμοποιούνται με τον άνεμο παράγουν μεγάλες ποσότητες μικρών κόκκων γύρης, οι οποίοι μπορούν να μετακινηθούν σε σημαντικές αποστάσεις και να εισέλθουν στη μύτη, στα μάτια και στους αεραγωγούς.
Στα ευαισθητοποιημένα άτομα, η επαφή με συγκεκριμένες πρωτεΐνες της γύρης ενεργοποιεί μια άμεση αλλεργική αντίδραση. Η πιο συνηθισμένη κλινική εικόνα είναι η εποχική αλλεργική ρινίτιδα ή αλλεργική ρινοεπιπεφυκίτιδα. Ο όρος «πυρετός εκ χόρτου» ή hay fever χρησιμοποιείται συχνά, όμως είναι παραπλανητικός: η πάθηση δεν οφείλεται μόνο στο χόρτο και κατά κανόνα δεν προκαλεί πυρετό.
Η γυρεοαλλεργία δεν είναι μεταδοτική. Εμφανίζεται όταν συνδυάζονται γενετική προδιάθεση, προηγούμενη ευαισθητοποίηση και επαρκής έκθεση. Ένα άτομο μπορεί να είναι αλλεργικό σε μία μόνο οικογένεια φυτών ή σε πολλές. Γι’ αυτό δύο ασθενείς που έχουν συμπτώματα «την άνοιξη» μπορεί να αντιδρούν σε διαφορετικές γύρεις και να χρειάζονται διαφορετικό έλεγχο ή διαφορετικό αλλεργιογόνο για ανοσοθεραπεία.
2
Πώς προκαλείται η αλλεργική αντίδραση IgE;
Κατά τη φάση της ευαισθητοποίησης, το ανοσοποιητικό σύστημα παράγει ειδικά αντισώματα IgE έναντι πρωτεϊνών μιας γύρης. Τα αντισώματα αυτά συνδέονται στην επιφάνεια μαστοκυττάρων και βασεόφιλων. Σε επόμενη έκθεση, το αλλεργιογόνο μπορεί να συνδέσει γειτονικά μόρια IgE και να προκαλέσει απελευθέρωση ισταμίνης και άλλων φλεγμονωδών μεσολαβητών.
Η πρώιμη αντίδραση εμφανίζεται μέσα σε λεπτά: φαγούρα, επαναλαμβανόμενο φτέρνισμα, υδαρής καταρροή και δακρύρροια. Αργότερα, η συμμετοχή ηωσινοφίλων και άλλων φλεγμονωδών κυττάρων μπορεί να συντηρήσει το μπούκωμα, την υπεραντιδραστικότητα του βλεννογόνου και την ευαισθησία ακόμη και σε χαμηλότερα επίπεδα γύρης. Αυτό εξηγεί γιατί ορισμένοι ασθενείς δεν ανακουφίζονται αμέσως μόλις μπουν σε κλειστό χώρο.
Η ένταση των συμπτωμάτων δεν εξαρτάται μόνο από την τιμή της IgE. Επηρεάζεται από τη συγκέντρωση γύρης, τη διάρκεια έκθεσης, την ατμοσφαιρική ρύπανση, τις ιογενείς λοιμώξεις, το αν συνυπάρχει άσθμα και το πόσο καλά ελέγχεται η φλεγμονή. Επίσης, διαφορετικές πρωτεΐνες της ίδιας γύρης έχουν διαφορετικό βαθμό διασταυρούμενης αντιδραστικότητας.
Υπάρχει ειδική IgE, αλλά δεν έχει αποδειχθεί ότι η έκθεση προκαλεί συμπτώματα.
Το θετικό τεστ ταιριάζει με επαναλαμβανόμενα συμπτώματα στη σχετική περίοδο έκθεσης.
Η IgE αναγνωρίζει παρόμοια πρωτεΐνη άλλης γύρης ή τροφής, χωρίς πάντα να υπάρχει πραγματική αλλεργία και στα δύο.
3
Συμπτώματα από τη μύτη, τα μάτια και το αναπνευστικό
Τα συμπτώματα συχνά ξεκινούν ή επιδεινώνονται λίγο μετά την έξοδο σε πάρκο, κήπο, ελαιώνα ή περιοχή με πολλά αγρωστώδη. Σε ημέρες με άνεμο μπορεί να είναι εντονότερα, ενώ μετά από βροχή η συγκέντρωση της γύρης συχνά μειώνεται προσωρινά. Δεν αντιδρούν όμως όλοι στην ίδια συγκέντρωση και η προσωπική ουδός συμπτωμάτων μεταβάλλεται.
Μύτη και φάρυγγας
- επαναλαμβανόμενο φτέρνισμα,
- υδαρής καταρροή,
- ρινικό μπούκωμα,
- φαγούρα στη μύτη, στον ουρανίσκο ή στον λαιμό,
- οπισθορρινικές εκκρίσεις και βήχας.
Μάτια
- κνησμός,
- κοκκίνισμα,
- δακρύρροια,
- κάψιμο ή αίσθημα ξένου σώματος,
- οίδημα βλεφάρων.
Κατώτερο αναπνευστικό
- ξηρός βήχας,
- συριγμός,
- σφίξιμο στο στήθος,
- δύσπνοια ή μειωμένη αντοχή,
- εποχική επιδείνωση γνωστού άσθματος.
Μπορεί επίσης να υπάρχουν κόπωση, πονοκέφαλος, μειωμένη συγκέντρωση και κακός ύπνος, κυρίως λόγω της ρινικής απόφραξης και της επίμονης φλεγμονής. Η απώλεια όσφρησης μπορεί να εμφανιστεί όταν το μπούκωμα είναι έντονο, αλλά επίμονη μονόπλευρη απόφραξη, συχνές ρινορραγίες ή συμπτώματα εκτός της αναμενόμενης εποχής χρειάζονται διαφορετική διερεύνηση.
4
Αλλεργία, κρυολόγημα ή ιγμορίτιδα;
Η αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να μοιάζει με ιογενή λοίμωξη. Η φαγούρα, η επαναλαμβανόμενη εποχικότητα και η γρήγορη έναρξη μετά την έκθεση υποστηρίζουν αλλεργία. Ο πυρετός, οι μυαλγίες και ο έντονος πονόλαιμος στρέφουν περισσότερο προς λοίμωξη. Κανένα μεμονωμένο σύμπτωμα δεν είναι απόλυτο και μπορεί να συνυπάρχουν αλλεργία και ίωση.
| Χαρακτηριστικό | Αλλεργία στη γύρη | Κρυολόγημα | Οξεία ρινοκολπίτιδα |
|---|---|---|---|
| Έναρξη | Συχνά μέσα σε λεπτά ή ώρες από την έκθεση | Σταδιακά μέσα σε 1–3 ημέρες | Συχνά μετά από ίωση ή με επιμονή/επιδείνωση |
| Φαγούρα | Συχνή σε μύτη, μάτια, ουρανίσκο | Ασυνήθιστη ή ήπια | Δεν είναι κύριο χαρακτηριστικό |
| Εκκρίσεις | Συνήθως λεπτές και υδαρείς | Μπορεί να γίνουν παχύτερες | Μπορεί να είναι παχύρρευστες, αλλά το χρώμα μόνο του δεν θέτει διάγνωση |
| Πυρετός/μυαλγίες | Δεν είναι τυπικά | Μπορεί να υπάρχουν | Μπορεί να υπάρχουν σε ορισμένες περιπτώσεις |
| Διάρκεια | Εβδομάδες ή μήνες όσο συνεχίζεται η έκθεση | Συνήθως λίγες ημέρες έως περίπου 1–2 εβδομάδες | Μεταβλητή· αξιολογείται η πορεία και η βαρύτητα |
| Επαναληψιμότητα | Παρόμοια εποχή κάθε έτος ή σε συγκεκριμένο περιβάλλον | Δεν ακολουθεί σταθερό ημερολόγιο γύρης | Δεν εμφανίζεται συνήθως με το ίδιο εποχικό μοτίβο |
Η «πίεση στα ιγμόρεια» μπορεί να προκύψει και από έντονη αλλεργική ρινίτιδα, χωρίς βακτηριακή λοίμωξη. Αν υπάρχει υψηλός πυρετός, έντονος μονόπλευρος πόνος, οίδημα γύρω από το μάτι, νευρολογικά συμπτώματα ή σαφής επιδείνωση μετά από αρχική βελτίωση, απαιτείται ιατρική εκτίμηση.
5
Πότε κυκλοφορεί η γύρη στην Ελλάδα;
Μελέτες αεροβιολογικής παρακολούθησης από τη Θεσσαλονίκη, τη Θράκη και άλλες ελληνικές περιοχές επιβεβαιώνουν ότι ελιά, αγρωστώδη και κυπαρισσοειδή αποτελούν σημαντικές πηγές αερομεταφερόμενης γύρης. Δεν υπάρχει, όμως, ένα ενιαίο ημερολόγιο που να ισχύει με ακρίβεια για όλη τη χώρα. Το υψόμετρο, το γεωγραφικό πλάτος, η τοπική βλάστηση και ο καιρός μπορούν να μετακινήσουν την έναρξη ή την κορύφωση κατά εβδομάδες.
| Ομάδα γύρης | Ενδεικτική κύρια περίοδος | Συχνή κορύφωση | Τι πρέπει να θυμάστε |
|---|---|---|---|
| Κυπαρισσοειδή (Cupressaceae) | Ιανουάριος–Απρίλιος | Συχνά Φεβρουάριος–Μάρτιος | Μπορούν να προκαλούν «χειμερινή αλλεργία», πριν αρχίσει η κλασική ανοιξιάτικη περίοδος. |
| Ελιά (Olea europaea) | Απρίλιος–Ιούνιος | Συχνά Μάιος | Η κύρια περίοδος μπορεί να είναι σχετικά σύντομη αλλά με πολύ υψηλή συγκέντρωση σε περιοχές με πολλές ελιές. |
| Αγρωστώδη (Poaceae) | Μάρτιος/Απρίλιος–Ιούλιος | Συχνά Μάιος–Ιούνιος | Επειδή ανθίζουν πολλά είδη διαδοχικά, η έκθεση μπορεί να είναι πιο παρατεταμένη. |
Τα παραπάνω διαστήματα είναι πρακτικός προσανατολισμός, όχι διαγνωστικό κριτήριο. Γύρη μπορεί να ανιχνεύεται πριν ή μετά την κύρια περίοδο, ενώ ισχυρός άνεμος μπορεί να τη μεταφέρει από γειτονικές περιοχές. Αντίστροφα, βροχή μπορεί να καθαρίσει προσωρινά την ατμόσφαιρα, αλλά καταιγίδες σε περίοδο υψηλής γύρης έχουν συσχετιστεί σε ορισμένες συνθήκες με απότομη αύξηση αναπνεύσιμων αλλεργιογόνων σωματιδίων.
6
Αλλεργία στην ελιά (Olea europaea)
Η ελιά είναι από τα σημαντικότερα αεροαλλεργιογόνα της Μεσογείου. Η μεγάλη εξάπλωσή της στην Ελλάδα σημαίνει ότι η έκθεση δεν περιορίζεται στους ελαιώνες: γύρη μπορεί να υπάρχει σε αστικές και ημιαστικές περιοχές, να μεταφέρεται με τον άνεμο και να προκαλεί έντονα συμπτώματα ακόμη και όταν το άτομο δεν βρίσκεται δίπλα σε δέντρο.
Η τυπική περίοδος είναι η άνοιξη έως τις αρχές του καλοκαιριού, συχνά με κορύφωση τον Μάιο. Η ακριβής έναρξη μεταβάλλεται από έτος σε έτος και η κύρια έκθεση μπορεί να είναι σύντομη αλλά πολύ έντονη. Ένας ασθενής με αλλεργία στην ελιά μπορεί να εμφανίζει αιφνίδια έξαρση ρινίτιδας και επιπεφυκίτιδας για λίγες εβδομάδες και στη συνέχεια σαφή ύφεση.
Για τον αρχικό εργαστηριακό έλεγχο χρησιμοποιείται ειδική IgE έναντι εκχυλίσματος γύρης ελιάς. Σε ορισμένες πλατφόρμες αναφέρεται με τον κωδικό t9, αλλά οι κωδικοί και η διαθεσιμότητα εξαρτώνται από το σύστημα του εργαστηρίου. Το βασικό μοριακό αλλεργιογόνο είναι το Ole e 1, το οποίο αναγνωρίζεται από μεγάλο ποσοστό ασθενών με πραγματική ευαισθητοποίηση στην ελιά.
Υπάρχει σημαντική ομοιότητα ανάμεσα σε πρωτεΐνες της οικογένειας Oleaceae. Έτσι, θετική IgE στην ελιά μπορεί να σχετίζεται και με φράξο, λιγούστρο ή πασχαλιά. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε θετικό αποτέλεσμα αντιστοιχεί σε ανεξάρτητη αλλεργία σε κάθε δέντρο. Το κλινικό ημερολόγιο και, όταν χρειάζεται, ο μοριακός έλεγχος βοηθούν να ξεχωρίσει η πρωτογενής ευαισθητοποίηση από τη διασταύρωση.
Έντονα συμπτώματα κυρίως Απρίλιο–Ιούνιο, ιδιαίτερα σε περιοχή με μεγάλη παρουσία ελαιόδεντρων.
Ειδική IgE σε εκχύλισμα ελιάς και, σε επιλεγμένες σύνθετες περιπτώσεις, Ole e 1 ή άλλα components.
Μια χαμηλή θετική τιμή χωρίς αντίστοιχη εποχικότητα μπορεί να οφείλεται σε διασταυρούμενη ευαισθητοποίηση.
7
Αλλεργία στα αγρωστώδη (Poaceae/Gramineae)
Τα αγρωστώδη περιλαμβάνουν πολλά είδη χόρτων, δημητριακών και φυτών βοσκής. Η αλλεργία τους είναι μία από τις συχνότερες αιτίες εποχικής ρινοεπιπεφυκίτιδας. Επειδή διαφορετικά είδη ανθίζουν διαδοχικά, η περίοδος συμπτωμάτων μπορεί να ξεκινά την άνοιξη και να συνεχίζεται για αρκετές εβδομάδες ή μήνες.
Η έκθεση είναι συχνά υψηλή σε ανοιχτά λιβάδια, ακαλλιέργητα οικόπεδα, κήπους και κατά το κούρεμα χόρτου. Η άμεση επαφή με το χόρτο μπορεί να προκαλέσει και τοπικό κνησμό ή πομφούς, αλλά αυτό δεν είναι απαραίτητο για τη διάγνωση· η αερομεταφερόμενη γύρη αρκεί για ρινικά, οφθαλμικά ή βρογχικά συμπτώματα.
Στον αιματολογικό έλεγχο μπορούν να χρησιμοποιηθούν μείγματα αγρωστωδών ή μεμονωμένα εκχυλίσματα. Το Phleum pratense (timothy grass, συχνά κωδικός g6 σε ορισμένα συστήματα) είναι από τα καλύτερα μελετημένα είδη και χρησιμοποιείται ως αντιπροσωπευτική πηγή πολλών μοριακών components. Δεν είναι, όμως, το μόνο αγρωστώδες και η επιλογή του panel πρέπει να λαμβάνει υπόψη την περιοχή και τη μέθοδο.
Τα Phl p 1 και Phl p 5 είναι σημαντικοί δείκτες γνήσιας ευαισθητοποίησης σε αγρωστώδη της εύκρατης ζώνης. Αντίθετα, τα Phl p 7 (polcalcin) και Phl p 12 (profilin) είναι παν-αλλεργιογόνα που μπορούν να προκαλέσουν πολλά χαμηλά θετικά αποτελέσματα σε άσχετες γύρεις. Η διάκριση είναι χρήσιμη όταν εξετάζεται ειδική ανοσοθεραπεία ή όταν το συμβατικό panel φαίνεται θετικό σε πολλές πηγές.
8
Αλλεργία στο κυπαρίσσι και στα κυπαρισσοειδή
Τα κυπαρισσοειδή (Cupressaceae) περιλαμβάνουν το μεσογειακό κυπαρίσσι, το κυπαρίσσι Αριζόνας, αρκεύθους και συγγενικά καλλωπιστικά δέντρα. Απελευθερώνουν μεγάλες ποσότητες γύρης, συχνά τον χειμώνα και στις αρχές της άνοιξης. Γι’ αυτό η αλλεργία στο κυπαρίσσι μπορεί να παρερμηνευθεί ως «συνεχόμενα κρυολογήματα» τον Ιανουάριο, τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο.
Τα συμπτώματα δεν διαφέρουν ουσιαστικά από άλλες γυρεοαλλεργίες: φτέρνισμα, μπούκωμα, υδαρής καταρροή, φαγούρα και κόκκινα μάτια. Σε ασθενείς με άσθμα μπορεί να υπάρχει εποχικός βήχας ή συριγμός. Η χρονική σχέση με τις πρώιμες χειμερινές και ανοιξιάτικες εβδομάδες είναι ιδιαίτερα χρήσιμη, επειδή προηγείται συχνά της περιόδου ελιάς και αγρωστωδών.
Η ειδική IgE μπορεί να μετρηθεί σε εκχύλισμα μεσογειακού κυπαρισσιού ή συγγενικού είδους, ανάλογα με το διαθέσιμο σύστημα. Σε ορισμένες πλατφόρμες το μεσογειακό κυπαρίσσι αναφέρεται ως t23. Το Cup a 1, πηκτική λυάση από κυπαρίσσι Αριζόνας, χρησιμοποιείται ως δείκτης γνήσιας ευαισθητοποίησης στην οικογένεια και παρουσιάζει σημαντική διασταύρωση με συγγενείς πρωτεΐνες άλλων κυπαρισσοειδών.
Δεν είναι σωστό να θεωρείται ότι κάθε άτομο με θετική IgE σε ένα είδος είναι ξεχωριστά αλλεργικό σε όλα τα κυπαρίσσια ή στους αρκεύθους. Συχνά πρόκειται για κοινή μοριακή αναγνώριση μέσα στην ίδια οικογένεια. Η επιλογή εκχυλίσματος για ανοσοθεραπεία είναι ιατρική απόφαση και πρέπει να βασίζεται στο πραγματικό μοτίβο έκθεσης και συμπτωμάτων.
9
Άλλες γύρεις και πολλαπλή ευαισθητοποίηση
Στη Μεσόγειο, η ελιά, τα αγρωστώδη και το κυπαρίσσι δεν είναι οι μοναδικές σημαντικές πηγές γύρης. Η Parietaria (περδικάκι), ο πλάτανος, τα ζιζάνια, η αρτεμισία, τα χηνοποδιώδη και άλλες τοπικές πηγές μπορούν να εξηγούν συμπτώματα που ξεκινούν νωρίτερα, παρατείνονται περισσότερο ή εμφανίζονται ξανά το φθινόπωρο.
Η πολυευαισθητοποίηση είναι συχνή: ένας ασθενής μπορεί να έχει ειδική IgE σε περισσότερες από μία οικογένειες γύρης. Αυτό δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι όλες έχουν την ίδια κλινική σημασία. Μερικές θετικότητες αντανακλούν πραγματικές, ανεξάρτητες ευαισθητοποιήσεις, ενώ άλλες οφείλονται σε κοινές πρωτεΐνες όπως profilins, polcalcins ή CCDs.
Η διάκριση έχει πρακτική αξία. Αν ένας ασθενής έχει συμπτώματα από Ιανουάριο έως Ιούνιο, μπορεί πράγματι να αντιδρά διαδοχικά σε κυπαρίσσι, ελιά και αγρωστώδη. Αν, όμως, έχει συμπτώματα μόνο για τρεις εβδομάδες τον Μάιο αλλά χαμηλά θετικά αποτελέσματα σε δέκα γύρεις, το μεγάλο panel δεν αποδεικνύει ότι όλες χρειάζονται αποφυγή ή ανοσοθεραπεία.
Διακριτά συμπτώματα σε περισσότερες εποχές, με συμβατές ειδικές IgE σε γνήσιους δείκτες διαφορετικών πηγών.
Πολλά θετικά τεστ λόγω παρόμοιας πρωτεΐνης, χωρίς να τεκμηριώνεται ξεχωριστή κλινική αλλεργία σε κάθε φυτό.
Ακάρεα, ζώα ή μύκητες μπορεί να προκαλούν βάση συμπτωμάτων όλο τον χρόνο, πάνω στην οποία προστίθεται εποχική έξαρση από γύρη.
Όταν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν εκτός της εποχής γύρης, αξίζει να εξεταστεί και η πιθανότητα ολοετών αλλεργιογόνων. Δείτε επίσης τον οδηγό για αλλεργία στα ακάρεα, ειδική IgE και prick test.
10
Πότε χρειάζεται αλλεργιολογικός έλεγχος;
Δεν χρειάζεται εξέταση κάθε άνθρωπος που φτερνίζεται μία φορά την άνοιξη. Ο έλεγχος έχει μεγαλύτερη αξία όταν το αποτέλεσμα μπορεί να επιβεβαιώσει μια συγκεκριμένη υποψία ή να αλλάξει πρακτική απόφαση. Ενδεικτικές περιπτώσεις είναι:
- επαναλαμβανόμενα συμπτώματα την ίδια εποχή κάθε έτος,
- έντονη ρινίτιδα ή επιπεφυκίτιδα που επηρεάζει ύπνο, εργασία, σχολείο ή άσκηση,
- βήχας, συριγμός ή δύσπνοια κατά την περίοδο γύρης,
- αποτυχία των συνήθων μέτρων ή συχνή ανάγκη για φάρμακα,
- ασαφές μοτίβο με πιθανή συμμετοχή περισσότερων από ενός αλλεργιογόνων,
- σχεδιασμός ειδικής ανοσοθεραπείας, όπου πρέπει να τεκμηριωθεί το κλινικά υπεύθυνο αλλεργιογόνο,
- παιδί με επίμονη εποχική ρινίτιδα, άσθμα ή σημαντική επίδραση στην καθημερινότητα.
Αντίθετα, η εξέταση χωρίς συμπτώματα ως «προληπτικό screening» αυξάνει την πιθανότητα τυχαίων θετικών αποτελεσμάτων. Δεν συνιστάται επίσης να ζητείται ένα πολύ μεγάλο panel μόνο και μόνο επειδή δεν έχει ληφθεί λεπτομερές ιστορικό. Η εξέταση πρέπει να είναι αρκετά ευρεία ώστε να καλύπτει τις ρεαλιστικές υποψίες, αλλά όχι αδιάκριτη.
11
Ιστορικό, ημερολόγιο συμπτωμάτων και διάγνωση
Η διάγνωση ξεκινά από τη σωστή περιγραφή του μοτίβου. Χρήσιμες ερωτήσεις είναι: ποιον μήνα αρχίζουν τα συμπτώματα, πόσες εβδομάδες διαρκούν, αν χειροτερεύουν σε εξωτερικό χώρο, αν υπάρχει σχέση με κούρεμα χόρτου ή ελαιώνα, αν υποχωρούν σε άλλη περιοχή και αν συνυπάρχει άσθμα.
Ιδιαίτερη αξία έχει η επαναληψιμότητα. Συμπτώματα που εμφανίζονται κάθε Φεβρουάριο μπορεί να στρέψουν προς κυπαρισσοειδή, ενώ έξαρση τον Μάιο μπορεί να σχετίζεται με ελιά, αγρωστώδη ή και τα δύο. Η σύγκριση με τοπικές μετρήσεις γύρης είναι υποστηρικτική, αλλά δεν αρκεί από μόνη της: οι παγίδες γύρης μετρούν την ατμοσφαιρική συγκέντρωση σε συγκεκριμένο σημείο και όχι την ακριβή ατομική έκθεση.
Μετά το ιστορικό επιλέγεται στοχευμένη ειδική IgE ή prick test. Οι δύο μέθοδοι ανιχνεύουν IgE-μεσολαβούμενη ευαισθητοποίηση και είναι συχνά συμπληρωματικές. Σε πολυευαισθητοποιημένους ασθενείς, σε ασαφή αποτελέσματα ή πριν από ανοσοθεραπεία μπορεί να χρειαστεί μοριακή ανάλυση.
Τι ακριβώς συμβαίνει και πόσο επηρεάζει τη ζωή;
Ποιος μήνας, πόση διάρκεια και πόσο σταθερό μοτίβο;
Πού βρισκόταν ο ασθενής και ποια φυτά κυριαρχούσαν;
Συμβατή ειδική IgE ή δερματική δοκιμασία.
Η ανταπόκριση σε αντιισταμινικό υποστηρίζει αλλά δεν αποδεικνύει αλλεργία. Παρόμοια, ένα αρνητικό συμβατικό τεστ μειώνει την πιθανότητα συστηματικής IgE-μεσολαβούμενης αλλεργίας, αλλά δεν αποκλείει μη αλλεργική ρινίτιδα, τοπική αλλεργική ρινίτιδα ή άλλη αιτία.
12
Ειδική IgE / RAST για ελιά, αγρωστώδη και κυπαρίσσι
Ο όρος RAST χρησιμοποιείται ακόμη στην καθημερινή γλώσσα για την εξέταση ειδικής IgE στο αίμα, παρότι η αρχική ραδιοαλλεργοπροσροφητική μέθοδος έχει αντικατασταθεί στα σύγχρονα εργαστήρια από νεότερες ανοσομετρικές τεχνικές. Το βασικό ερώτημα παραμένει το ίδιο: υπάρχουν κυκλοφορούντα IgE αντισώματα έναντι του συγκεκριμένου αλλεργιογόνου;
| Κλινική υποψία | Στοχευμένη εξέταση | Ενδεικτικός κωδικός σε ορισμένα συστήματα | Περιορισμός |
|---|---|---|---|
| Ανοιξιάτικη αλλεργία σε περιοχή με ελιές | Ειδική IgE σε γύρη ελιάς | t9 | Μπορεί να υπάρχει διασταύρωση με άλλα Oleaceae. |
| Συμπτώματα σε λιβάδια ή κατά το κούρεμα χόρτου | Μείγμα αγρωστωδών ή ειδική IgE σε αντιπροσωπευτικό είδος | π.χ. g6 για Phleum pratense | Ένα είδος δεν αντιπροσωπεύει πάντα πλήρως κάθε τοπικό αγρωστώδες. |
| Χειμερινή/πρώιμη ανοιξιάτικη ρινίτιδα | Ειδική IgE σε μεσογειακό κυπαρίσσι ή συγγενές κυπαρισσοειδές | π.χ. t23 | Υπάρχει εκτεταμένη διασταύρωση μέσα στην οικογένεια Cupressaceae. |
Το αποτέλεσμα αναφέρεται ποσοτικά, συνήθως σε kUA/L, και ενίοτε συνοδεύεται από κλάση. Το όριο θετικότητας και το εύρος μέτρησης εξαρτώνται από την αναλυτική πλατφόρμα. Για τον λόγο αυτό δεν πρέπει να συγκρίνονται μηχανικά τιμές από διαφορετικές μεθόδους ή εργαστήρια χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα αντίστοιχα όρια.
Μια υψηλότερη ειδική IgE συχνά αυξάνει την πιθανότητα ότι η ευαισθητοποίηση είναι κλινικά σχετική, αλλά δεν υπάρχει καθολικό όριο που να αποδεικνύει αλλεργία ή να προβλέπει τη βαρύτητα. Αντίστοιχα, μια χαμηλή θετική τιμή μπορεί να είναι σημαντική όταν το ιστορικό είναι πολύ χαρακτηριστικό ή ασήμαντη όταν δεν υπάρχει ποτέ αντίστοιχη έκθεση και συμπτώματα.
Για αναλυτική εξήγηση της μεθόδου δείτε τον οδηγό RAST και ειδική IgE: τι είναι και πώς ερμηνεύεται.
13
Prick test ή εξέταση αίματος;
Το skin prick test τοποθετεί μικρές ποσότητες επιλεγμένων αλλεργιογόνων στο δέρμα και αξιολογεί την αντίδραση περίπου 15–20 λεπτά αργότερα, μαζί με θετικό και αρνητικό μάρτυρα. Είναι γρήγορο και μπορεί να ελέγξει αρκετές γύρεις σε μία συνεδρία, αλλά πρέπει να γίνεται και να ερμηνεύεται σε κατάλληλο ιατρικό περιβάλλον.
Η ειδική IgE στο αίμα δεν απαιτεί έκθεση του ασθενούς στο αλλεργιογόνο, δεν επηρεάζεται συνήθως από αντιισταμινικά και είναι χρήσιμη όταν υπάρχει εκτεταμένη δερματοπάθεια, δερμογραφισμός, αδυναμία διακοπής φαρμάκων ή πρακτική δυσκολία δερματικού ελέγχου. Το αποτέλεσμα δεν είναι άμεσο και η επιλογή πολλών μεμονωμένων αλλεργιογόνων μπορεί να αυξήσει το κόστος.
| Παράμετρος | Ειδική IgE αίματος | Prick test |
|---|---|---|
| Αντιισταμινικά | Συνήθως δεν επηρεάζουν τη μέτρηση | Μπορούν να καταστείλουν την αντίδραση |
| Χρόνος αποτελέσματος | Μετά την εργαστηριακή ανάλυση | Συνήθως σε 15–20 λεπτά |
| Δέρμα | Δεν επηρεάζεται από έκζεμα στο σημείο | Απαιτεί κατάλληλη, αξιολογήσιμη δερματική περιοχή |
| Ασφάλεια | Απλή αιμοληψία χωρίς έκθεση στο αλλεργιογόνο | Γενικά ασφαλές, αλλά γίνεται όπου μπορούν να αντιμετωπιστούν σπάνιες αντιδράσεις |
| Κλινική σημασία | Και τα δύο δείχνουν ευαισθητοποίηση· κανένα δεν αντικαθιστά το ιστορικό. | |
Οι μέθοδοι δεν είναι ανταγωνιστικές. Μπορεί να συμφωνούν, να διαφέρουν λόγω εκχυλισμάτων και ορίων ή να χρησιμοποιούνται διαδοχικά. Δεν είναι σωστό να επαναλαμβάνονται μηχανικά και οι δύο χωρίς να υπάρχει κλινικό ερώτημα που θα αλλάξει την απόφαση.
14
Ολική IgE και σωστή ερμηνεία των αποτελεσμάτων
Η ολική IgE μετρά το συνολικό επίπεδο IgE στο αίμα, όχι την IgE έναντι συγκεκριμένης γύρης. Μπορεί να είναι αυξημένη σε ατοπία, παρασιτικές λοιμώξεις και άλλες καταστάσεις, ενώ αρκετοί ασθενείς με τεκμηριωμένη αλλεργία στη γύρη έχουν φυσιολογική ολική IgE. Επομένως, δεν αποτελεί κατάλληλο αυτόνομο screening για να επιβεβαιώσει ή να αποκλείσει γυρεοαλλεργία.
| Εύρημα | Τι μπορεί να σημαίνει | Τι δεν αποδεικνύει |
|---|---|---|
| Θετική ειδική IgE + συμβατή εποχικότητα | Ισχυρή υποστήριξη κλινικά σχετικής ευαισθητοποίησης | Δεν προβλέπει από μόνη της πόσο σοβαρή θα είναι κάθε μελλοντική έξαρση |
| Θετική ειδική IgE χωρίς συμπτώματα | Ασυμπτωματική ή διασταυρούμενη ευαισθητοποίηση | Δεν αποτελεί αυτόματα ένδειξη θεραπείας ή ανοσοθεραπείας |
| Αρνητική ειδική IgE | Μειώνει την πιθανότητα συστηματικής IgE-μεσολαβούμενης αλλεργίας στη συγκεκριμένη γύρη | Δεν αποκλείει άλλη γύρη, μη αλλεργική ρινίτιδα ή σπανιότερα τοπική αλλεργική ρινίτιδα |
| Υψηλή ολική IgE | Υποστηρικτικό, μη ειδικό εύρημα σε κατάλληλο πλαίσιο | Δεν αναγνωρίζει ελιά, αγρωστώδη ή κυπαρίσσι ως αίτιο |
| Φυσιολογική ολική IgE | Δεν αποκλείει στοχευμένη παραγωγή ειδικής IgE | Δεν αποδεικνύει απουσία αλλεργίας |
Η τιμή πρέπει να ερμηνεύεται μαζί με την ηλικία, τη μέθοδο, το όριο του εργαστηρίου και το συνολικό προφίλ. Οι «κλάσεις» είναι ένας τρόπος ομαδοποίησης του ποσοτικού αποτελέσματος και όχι βαθμίδες συμπτωμάτων. Κλάση 4 δεν σημαίνει υποχρεωτικά τέσσερις φορές βαρύτερη αλλεργία από κλάση 1.
Σε πολύ υψηλή ολική IgE, τα χαμηλά αποτελέσματα πολλών ειδικών IgE χρειάζονται ιδιαίτερα προσεκτική αξιολόγηση. Αντίστοιχα, χαμηλές θετικότητες σε πολλές φυτικές πηγές μπορεί να σχετίζονται με παν-αλλεργιογόνα ή CCD και όχι με πολλαπλές ανεξάρτητες κλινικές αλλεργίες. Περισσότερα στον οδηγό IgE: τιμές, αύξηση και αλλεργίες.
15
Μοριακή αλλεργιολογία: Ole e 1, Phl p 1/5 και Cup a 1
Η συμβατική ειδική IgE έναντι εκχυλίσματος μετρά την αντίδραση σε ένα μείγμα πρωτεϊνών της πηγής. Η μοριακή αλλεργιολογία εξετάζει μεμονωμένα αλλεργιογόνα components. Δεν χρειάζεται σε κάθε ασθενή, αλλά μπορεί να βοηθήσει όταν υπάρχουν πολλά θετικά αποτελέσματα, αμφιβολία για διασταυρώσεις ή σχεδιασμός ανοσοθεραπείας.
| Πηγή | Ενδεικτικά components | Πρακτική πληροφορία |
|---|---|---|
| Ελιά | Ole e 1 | Κύριος δείκτης γνήσιας ευαισθητοποίησης σε ελιά/Oleaceae, με εκτεταμένη ομολογία μέσα στην οικογένεια. |
| Ελιά | Ole e 7, Ole e 9 | Λιγότερο συχνά components με ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε περιοχές μεγάλης έκθεσης και σε επιλεγμένα σύνθετα προφίλ. |
| Αγρωστώδη | Phl p 1, Phl p 5 | Σημαντικοί δείκτες γνήσιας ευαισθητοποίησης σε αγρωστώδη της εύκρατης ζώνης. |
| Αγρωστώδη | Phl p 7, Phl p 12 | Polcalcin και profilin αντίστοιχα· μπορούν να εξηγούν ευρεία διασταυρούμενη θετικότητα σε φυτικές πηγές. |
| Κυπαρίσσι | Cup a 1 | Κύριος δείκτης ευαισθητοποίησης σε κυπαρισσοειδή, με διασταύρωση μεταξύ συγγενικών ειδών. |
Ένα component δεν πρέπει να ερμηνεύεται απομονωμένα. Για παράδειγμα, θετικότητα μόνο σε profilin μπορεί να εξηγήσει πολλά χαμηλά θετικά εκχυλίσματα χωρίς σαφή πολυαλλεργία. Αντίθετα, θετικότητα σε γνήσιους δείκτες δύο διαφορετικών πηγών, μαζί με συμπτώματα στις αντίστοιχες εποχές, υποστηρίζει πραγματική συν-ευαισθητοποίηση.
Multiplex εξετάσεις όπως το ALEX μπορούν να μετρήσουν πολλά εκχυλίσματα και components ταυτόχρονα. Είναι χρήσιμες σε επιλεγμένες σύνθετες περιπτώσεις, όχι υποχρεωτικά ως πρώτη εξέταση όταν η υποψία είναι σαφής και αφορά μία ή δύο γύρεις. Δείτε τον αναλυτικό οδηγό ALEX Allergy Xplorer και μοριακή διάγνωση αλλεργιών.
16
Γύρη και διασταυρούμενες αντιδράσεις με τροφές
Ορισμένες πρωτεΐνες της γύρης μοιάζουν με πρωτεΐνες φρούτων, λαχανικών ή ξηρών καρπών. Έτσι, άτομα με γυρεοαλλεργία μπορεί να εμφανίζουν σύνδρομο γύρης–τροφής: κνησμό, μυρμήγκιασμα ή ήπιο οίδημα σε χείλη, στόμα και λαιμό λίγο μετά την κατανάλωση κυρίως ωμής φυτικής τροφής.
Στην αλλεργία στα αγρωστώδη, η ευαισθητοποίηση σε profilin όπως το Phl p 12 μπορεί να συνοδεύεται από διασταυρώσεις με διάφορες φυτικές τροφές. Η ακριβής τροφή διαφέρει και ένα θετικό component δεν αποδεικνύει ότι ο ασθενής θα αντιδράσει κλινικά. Πολλές θερμοευαίσθητες πρωτεΐνες καταστρέφονται με το μαγείρεμα, γι’ αυτό μερικοί ανέχονται την τροφή μαγειρεμένη αλλά όχι ωμή.
Στην ελιά, το Ole e 7 ανήκει στις lipid transfer proteins (LTPs) και έχει συσχετιστεί σε ορισμένους πληθυσμούς με αλλεργία σε φυτικές τροφές. Στα κυπαρισσοειδή έχει περιγραφεί ιδιαίτερο σύνδρομο κυπαρισσιού–ροδάκινου, στο οποίο η ευαισθητοποίηση σε gibberellin-regulated proteins μπορεί να σχετίζεται με Pru p 7 και δυνητικά σοβαρότερες αντιδράσεις στο ροδάκινο. Πρόκειται για εξειδικευμένη περίπτωση και όχι για συμπέρασμα που βγαίνει από μια απλή θετική IgE στο κυπαρίσσι.
Η σοβαρότητα δεν μπορεί να προβλεφθεί μόνο από την ονομασία του συνδρόμου. Οι θερμοευαίσθητες profilins συνδέονται συχνότερα με τοπικά στοματικά συμπτώματα, ενώ σταθερότερες πρωτεΐνες όπως ορισμένες LTPs ή GRPs μπορεί να σχετίζονται με συστηματικές αντιδράσεις. Το ατομικό ιστορικό παραμένει καθοριστικό.
17
Προετοιμασία για ειδική IgE και prick test
Για ολική ή ειδική IgE στο αίμα συνήθως δεν απαιτείται νηστεία. Η εξέταση μπορεί να γίνει και κατά την περίοδο συμπτωμάτων και εκτός εποχής, επειδή δεν μετρά την ποσότητα γύρης που βρίσκεται εκείνη τη στιγμή στη μύτη αλλά τα κυκλοφορούντα αντισώματα. Τα επίπεδα μπορεί να μεταβάλλονται με τον χρόνο, όμως δεν χρειάζεται να περιμένει ο ασθενής την ανθοφορία για να εξεταστεί.
Τα αντιισταμινικά συνήθως δεν επηρεάζουν τη μέτρηση ειδικής IgE στο αίμα. Αντίθετα, μπορούν να καταστείλουν το δερματικό πομφό στο prick test και να προκαλέσουν ψευδώς αρνητική ή ασθενέστερη αντίδραση. Η απαιτούμενη διακοπή διαφέρει ανά φάρμακο, δόση και ασθενή· δεν πρέπει να γίνεται χωρίς συγκεκριμένη οδηγία από τον επαγγελματία που θα εκτελέσει το τεστ.
Πριν από την αιμοληψία είναι χρήσιμο να υπάρχουν γραμμένα:
- οι μήνες και οι χώροι όπου εμφανίζονται τα συμπτώματα,
- τυχόν ιστορικό άσθματος ή εισπνεόμενης αγωγής,
- οι προηγούμενες εξετάσεις και η ακριβής μέθοδος,
- οι θεραπείες που χρησιμοποιήθηκαν και η ανταπόκριση,
- τυχόν συμπτώματα μετά από φυτικές τροφές, χωρίς να γίνονται αυθαίρετοι αποκλεισμοί.
Αν στην ίδια αιμοληψία έχουν ζητηθεί γλυκόζη, λιπίδια ή άλλες εξετάσεις με διαφορετικές απαιτήσεις, ακολουθούνται οι οδηγίες για εκείνες. Για περισσότερες λεπτομέρειες δείτε αντιισταμινικά και εξετάσεις αλλεργίας: πότε τα σταματάμε.
18
Πώς μειώνεται η έκθεση στη γύρη;
Η πλήρης αποφυγή αερομεταφερόμενης γύρης δεν είναι ρεαλιστική. Στόχος είναι η μείωση της συνολικής έκθεσης, ιδιαίτερα τις ημέρες και ώρες που τα συμπτώματα είναι έντονα. Τα μέτρα έχουν μεγαλύτερη αξία όταν εφαρμόζονται στοχευμένα στην πραγματική εποχή του υπεύθυνου αλλεργιογόνου.
Χρησιμοποιήστε αξιόπιστες τοπικές μετρήσεις όπου υπάρχουν και συνδυάστε τες με το προσωπικό ημερολόγιο.
Κρατήστε κλειστά τα παράθυρα σε ημέρες υψηλής γύρης και αποφύγετε αερισμό όταν τα συμπτώματα κορυφώνονται.
Αλλάξτε ρούχα, πλύνετε πρόσωπο και μαλλιά και μην μεταφέρετε τα ρούχα εξωτερικού χώρου στο υπνοδωμάτιο.
Κρατήστε τα παράθυρα κλειστά και συντηρείτε σωστά το φίλτρο καμπίνας του αυτοκινήτου.
Αποφύγετε την εργασία στις ημέρες έξαρσης· μάσκα και γυαλιά μπορούν να μειώσουν την άμεση έκθεση αλλά δεν την εξαλείφουν.
Φυσιολογικός ορός μπορεί να βοηθήσει στην απομάκρυνση εκκρίσεων και αλλεργιογόνων, με σωστή συσκευή και ασφαλές νερό όπου απαιτείται.
Το άπλωμα ρούχων σε εξωτερικό χώρο κατά την κύρια περίοδο μπορεί να μεταφέρει γύρη μέσα στο σπίτι. Τα κατοικίδια επίσης μπορούν να φέρουν γύρη στο τρίχωμα χωρίς να είναι τα ίδια το αλλεργιογόνο. Ένα ντους ή σκούπισμα μετά από έντονη εξωτερική έκθεση μπορεί να βοηθήσει.
Δεν χρειάζεται να κοπούν προληπτικά δέντρα ή να αλλάξει κάποιος πόλη. Η γύρη μεταφέρεται και από απόσταση, ενώ η μετακόμιση δεν εγγυάται απουσία άλλων αλλεργιογόνων. Τα μέτρα αποφυγής λειτουργούν καλύτερα ως μέρος συνολικού πλάνου και όχι ως μοναδική θεραπεία σε μέτρια ή σοβαρή νόσο.
19
Φάρμακα και αντιμετώπιση των συμπτωμάτων
Η θεραπεία προσαρμόζεται στη βαρύτητα, στη διάρκεια και στο κύριο όργανο που επηρεάζεται. Για προβλέψιμη εποχική ρινίτιδα, ορισμένες θεραπείες έχουν καλύτερο αποτέλεσμα όταν αρχίζουν λίγο πριν από την αναμενόμενη περίοδο και χρησιμοποιούνται σωστά και σταθερά. Η επιλογή και η δοσολογία εξαρτώνται από την ηλικία, την εγκυμοσύνη, τις συννοσηρότητες και το συγκεκριμένο σκεύασμα.
| Κατηγορία | Πού βοηθά κυρίως | Βασικές παρατηρήσεις |
|---|---|---|
| Αντιισταμινικά 2ης γενιάς από το στόμα | Φτέρνισμα, φαγούρα, καταρροή και ορισμένα οφθαλμικά συμπτώματα | Προτιμώνται συνήθως μη ή λιγότερο κατασταλτικές επιλογές· η υπνηλία διαφέρει ανά φάρμακο και άτομο. |
| Ενδορρινικά κορτικοστεροειδή | Ρινικό μπούκωμα, καταρροή, φτέρνισμα και φλεγμονή | Αποτελούν από τις αποτελεσματικότερες κατηγορίες για αλλεργική ρινίτιδα· χρειάζονται σωστή τεχνική και τακτική χρήση. |
| Ενδορρινικά αντιισταμινικά | Γρήγορη ανακούφιση ρινικών συμπτωμάτων | Μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνα ή, σε μέτρια/σοβαρά συμπτώματα, σε σταθερό συνδυασμό με ενδορρινικό κορτικοστεροειδές. |
| Αντιαλλεργικά οφθαλμικά κολλύρια | Κνησμός, ερυθρότητα και δακρύρροια | Η επιλογή εξαρτάται από την εικόνα· έντονος πόνος, φωτοφοβία ή διαταραχή όρασης δεν είναι τυπική απλή αλλεργία. |
| Ρινικά αποσυμφορητικά | Προσωρινή ανακούφιση από απόφραξη | Η παρατεταμένη χρήση μπορεί να προκαλέσει φαρμακευτική ρινίτιδα· χρησιμοποιούνται μόνο για πολύ σύντομο διάστημα όταν είναι κατάλληλα. |
| Αγωγή άσθματος | Βήχας, συριγμός και βρογχική φλεγμονή | Απαιτεί ξεχωριστό πλάνο με ιατρό· τα ρινικά φάρμακα δεν αντικαθιστούν την εισπνεόμενη θεραπεία του άσθματος. |
Οι νεότερες οδηγίες ARIA–EAACI υποστηρίζουν τα ενδορρινικά κορτικοστεροειδή έναντι των ενδορρινικών αντιισταμινικών όταν χρειάζεται ισχυρότερος συνολικός έλεγχος και, σε επιλεγμένους ασθενείς, τον σταθερό συνδυασμό ενδορρινικού αντιισταμινικού με κορτικοστεροειδές έναντι κάθε κατηγορίας μόνης. Η απόφαση παραμένει εξατομικευμένη και πρέπει να λαμβάνει υπόψη προτίμηση, κόστος, ανοχή και σωστή τεχνική.
Σε παιδιά χρησιμοποιούνται μόνο ηλικιακά εγκεκριμένες μορφές και χρειάζεται έλεγχος της τεχνικής. Στην εγκυμοσύνη ή στον θηλασμό δεν ξεκινά ή διακόπτεται φάρμακο αυθαίρετα· επιλέγεται η καλύτερα τεκμηριωμένη και χαμηλότερη αποτελεσματική αγωγή σε συνεννόηση με τον θεράποντα. Για γενική στρατηγική δείτε τον οδηγό αλλεργική ρινίτιδα: θεραπεία και εξετάσεις.
20
Ειδική ανοσοθεραπεία στη γύρη
Η αλλεργιογονοειδική ανοσοθεραπεία είναι η μόνη θεραπευτική προσέγγιση που στοχεύει την ανοσολογική ανταπόκριση στο υπεύθυνο αλλεργιογόνο και μπορεί να έχει τροποποιητική επίδραση στη νόσο. Χορηγείται υποδόρια (SCIT) ή υπογλώσσια (SLIT), με συγκεκριμένο προϊόν και πρωτόκολλο.
Δεν ενδείκνυται μόνο επειδή ένα τεστ είναι θετικό. Συνήθως εξετάζεται όταν υπάρχει μέτρια ή σοβαρή αλλεργική ρινίτιδα/ρινοεπιπεφυκίτιδα με τεκμηριωμένη κλινικά σχετική IgE ευαισθητοποίηση, ανεπαρκής έλεγχος παρά σωστά μέτρα και φάρμακα, ανεπιθύμητες ενέργειες ή σαφής επιθυμία για μακροχρόνια στρατηγική.
Η ισχυρότερη τεκμηρίωση μακροχρόνιου οφέλους αφορά την ανοσοθεραπεία αγρωστωδών, ιδίως ορισμένα τυποποιημένα υπογλώσσια δισκία. Υπάρχουν επίσης σκευάσματα και δεδομένα για δέντρα, αλλά η διαθεσιμότητα και η ισχύς των αποδείξεων είναι προϊόν-ειδικές. Δεν πρέπει να υποτίθεται ότι κάθε εκχύλισμα ελιάς ή κυπαρισσιού έχει ίδια αποτελεσματικότητα με κάθε άλλο.
Για διατηρούμενο αποτέλεσμα συνιστάται συνήθως θεραπεία τουλάχιστον τριών ετών. Η υποδόρια ανοσοθεραπεία μπορεί σπάνια να προκαλέσει σοβαρή συστηματική αντίδραση και χορηγείται σε χώρο με κατάλληλη ιατρική επίβλεψη και δυνατότητα αντιμετώπισης αναφυλαξίας. Η υπογλώσσια μορφή έχει διαφορετικό προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών, συχνότερα τοπικό κνησμό ή ενόχληση στο στόμα, αλλά επίσης απαιτεί ιατρική επιλογή και παρακολούθηση.
Συμβατό ιστορικό, επιβεβαίωση ειδικής IgE/prick test και επιλογή του πραγματικά υπεύθυνου αλλεργιογόνου.
Μη ελεγχόμενο ή σοβαρό άσθμα αυξάνει τον κίνδυνο και πρέπει να αξιολογηθεί πριν από τη θεραπεία.
Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται και από συνέπεια, σωστή δόση, διάρκεια και ποιότητα του συγκεκριμένου προϊόντος.
Η έναρξη ανοσοθεραπείας, η επιλογή SCIT ή SLIT και το αλλεργιογόνο που θα χρησιμοποιηθεί ανήκουν στον αλλεργιολόγο. Το μικροβιολογικό εργαστήριο μπορεί να υποστηρίξει τη διάγνωση με στοχευμένη ειδική IgE και μοριακό έλεγχο, αλλά δεν αντικαθιστά την κλινική αξιολόγηση.
21
Συχνές ερωτήσεις για την αλλεργία στη γύρη
Πότε είναι η εποχή της αλλεργίας στην ελιά;
Πότε εμφανίζεται η αλλεργία στα αγρωστώδη;
Μπορεί το κυπαρίσσι να προκαλεί αλλεργία τον χειμώνα;
Ποια εξέταση αίματος δείχνει σε ποια γύρη έχω αλλεργία;
RAST και ειδική IgE είναι το ίδιο;
Χρειάζεται νηστεία για IgE στη γύρη;
Πρέπει να σταματήσω τα αντιισταμινικά πριν από την εξέταση;
Ένα θετικό τεστ σημαίνει ότι έχω σίγουρα αλλεργία;
Η υψηλότερη ειδική IgE σημαίνει πιο σοβαρά συμπτώματα;
Μπορώ να έχω αλλεργία στη γύρη με φυσιολογική ολική IgE;
Πότε είναι καλύτερο να αρχίσει η αγωγή;
Θεραπεύεται οριστικά η αλλεργία στη γύρη;
Πρέπει να αποφεύγω φρούτα επειδή έχω αλλεργία στη γύρη;
22
Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία
Επικοινωνήστε μαζί μας για στοχευμένο εργαστηριακό έλεγχο ειδικής IgE σε ελιά, αγρωστώδη, κυπαρίσσι και άλλα αεροαλλεργιογόνα, καθώς και για διαθέσιμα panels ή μοριακό έλεγχο ALEX. Η επιλογή πρέπει να βασίζεται στο ιστορικό και στο συγκεκριμένο εποχικό μοτίβο. Για prick test, διάγνωση άσθματος ή έναρξη ανοσοθεραπείας απαιτείται κατάλληλη αλλεργιολογική αξιολόγηση.
Διεύθυνση: Έσλιν 19, Λαμία 35100
Ιατρός Μικροβιολόγος–Βιοπαθολόγος
Επιστημονικές πηγές
- Μικροβιολογικό Λαμίας. Αλλεργιολογικός Έλεγχος με Εξετάσεις Αίματος: IgE, RAST και ALEX. https://mikrobiologikolamia.gr/allergiologikos-elegchos-ige-rast-alex/
- Karatzas K, Tsiamis A, Charalampopoulos A, Damialis A, Vokou D. Pollen season identification for three pollen taxa in Thessaloniki, Greece: a 30-year retrospective analysis. Aerobiologia. 2019;35:659–669. https://push-zb.helmholtz-munich.de/frontdoor.php?source_opus=56932
- Katsimpris P, et al. Three-year pollen and fungi calendar in a Mediterranean region of Northeast Greece. Allergologia et Immunopathologia. 2022. https://all-imm.com/index.php/aei/article/view/491/778
- Sousa-Pinto B, et al. ARIA–EAACI Guidelines—2024–2025 Revision: Part I—Guidelines on Intranasal Treatments. Allergy. 2026;81(4):954–976. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/all.70131
- Roberts G, et al. EAACI Guidelines on Allergen Immunotherapy: Allergic rhinoconjunctivitis. Allergy. 2018;73(4):765–798. https://eaaci.org/guidelines-position-papers/eaaci-guidelines-on-allergen-immunotherapy-allergic-rhinoconjunctivitis/
- EAACI. Molecular Allergology User’s Guide 2.0. https://eaaci.org/books/molecular-allergology-users-guide-2-0/
- AAAAI. Allergy Testing. https://www.aaaai.org/tools-for-the-public/conditions-library/allergies/allergy-testing
- ACAAI. Hay Fever (Allergic Rhinitis): Symptoms and Treatment. https://acaai.org/allergies/allergic-conditions/hay-fever/
- Rodríguez R, et al. Allergenic diversity of the olive pollen. Allergy. 2002;57 Suppl 71:6–16. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12173272/
- Klingebiel C, et al. Pru p 7 sensitization is a predominant cause of severe, cypress pollen-associated peach allergy. Clin Exp Allergy. 2019;49(4):526–536. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30672059/
- AAAAI. Mowing Down Your Grass Allergies. https://www.aaaai.org/tools-for-the-public/conditions-library/allergies/mowing-down-your-grass-allergies