CMV IgM: Εξέταση Αίματος για Πρόσφατη Λοίμωξη από Κυτταρομεγαλοϊό

Τελευταία ενημέρωση:
11 Ιανουαρίου 2026

1

Τι είναι η εξέταση CMV IgM

Η CMV IgM είναι αιματολογική εξέταση αντισωμάτων που ανιχνεύει
IgM έναντι του
κυτταρομεγαλοϊού (CMV).
Τα IgM είναι συνήθως τα πρώτα αντισώματα που παράγει ο οργανισμός όταν έρχεται σε επαφή με έναν ιό,
γι’ αυτό και η εξέταση χρησιμοποιείται ως
ένδειξη πρόσφατης ανοσολογικής απάντησης.

Στην πράξη όμως, το CMV IgM δεν είναι απόλυτα ειδικό.
Μπορεί να εμφανιστεί και σε άλλες ιογενείς λοιμώξεις ή σε καταστάσεις όπου το ανοσοποιητικό «μπερδεύεται»,
γι’ αυτό η ερμηνεία του γίνεται πάντα σε συνδυασμό με
CMV IgG
και, όταν χρειάζεται,
IgG avidity ή PCR.

2

Τι δείχνει στην πράξη

Ένα θετικό αποτέλεσμα μπορεί να συμβαδίζει με πρόσφατη λοίμωξη,
αλλά μπορεί επίσης να εμφανιστεί σε επανενεργοποίηση παλαιάς CMV λοίμωξης
ή ως μη ειδική αντίδραση.
Αυτός είναι ο λόγος που το IgM έχει συχνά ψευδώς θετικά ευρήματα.

Γι’ αυτό η εξέταση είναι πραγματικά χρήσιμη μόνο όταν εντάσσεται σε
πλήρη ορολογικό έλεγχο,
μαζί με CMV IgG και, όταν χρειάζεται,
IgG avidity ή PCR (CMV DNA).
Για την αναλυτική κατανόηση των μη ειδικών αποτελεσμάτων, υπάρχει
ξεχωριστή ανάλυση για το ψευδώς θετικό CMV IgM.

3

Θετικό αποτέλεσμα: τι σημαίνει

Θετικό αποτέλεσμα σημαίνει ότι ανιχνεύεται ανοσολογική απάντηση τύπου IgM απέναντι στον CMV
κατά τον χρόνο της εξέτασης.
Στην πράξη, αυτό δεν ταυτίζεται πάντα με πρόσφατη πρωτολοίμωξη.

Το εύρημα μπορεί να αντιστοιχεί σε μία από τρεις βασικές καταστάσεις:
πρωτολοίμωξη (πρώτη επαφή),
επανενεργοποίηση παλαιάς λοίμωξης
ή ψευδώς θετικό αποτέλεσμα.
Το ποιο σενάριο ισχύει προκύπτει μόνο από τον συνδυασμό
CMV IgG, IgG avidity
και το κλινικό ιστορικό.

4

Ψευδώς θετικό: γιατί συμβαίνει

Το IgM για CMV είναι γνωστό ότι μπορεί να εμφανιστεί
χωρίς ενεργή λοίμωξη.
Αυτό συμβαίνει επειδή τα IgM είναι μη ειδικά αντισώματα
και μπορούν να ενεργοποιηθούν και από άλλες καταστάσεις.

Οι συχνότεροι μηχανισμοί που οδηγούν σε ψευδώς θετικό αποτέλεσμα περιλαμβάνουν
διασταυρούμενη αντίδραση με άλλα ιογενή αντισώματα
και την παρουσία ετερόφιλων ή αυτοαντισωμάτων.
Για την κλινική προσέγγιση και τα βήματα επιβεβαίωσης υπάρχει
αναλυτική καθοδήγηση για το ψευδώς θετικό CMV IgM.

• Άλλες ιώσεις (ιδίως εικόνα μονοπυρήνωσης): EBV, άλλοι ερπητοϊοί, parvovirus B19, γρίπη, COVID.
• Αυτοάνοσα ή ετερόφιλα αντισώματα (π.χ. ρευματοειδής παράγοντας) που παρεμβαίνουν στα ανοσολογικά τεστ.
• Χαμηλού τίτλου αντιδραστικότητα κοντά στο όριο (οριακό αποτέλεσμα).
• Μεθοδολογικοί λόγοι, επειδή διαφορετικές πλατφόρμες έχουν διαφορετική ειδικότητα.

5

Αρνητικό αποτέλεσμα: τι σημαίνει

Αρνητικό αποτέλεσμα σημαίνει ότι δεν ανιχνεύονται IgM τη στιγμή της εξέτασης.
Αυτό είναι συμβατό με μη πρόσφατη λοίμωξη ή με απουσία ενεργής ανοσολογικής απάντησης,
αλλά δεν αποκλείει απολύτως ένα πολύ πρώιμο στάδιο.

Αν υπάρχει έντονη κλινική υποψία ή ειδική κατάσταση, όπως εγκυμοσύνη ή
ανοσοκαταστολή, ο ιατρός μπορεί να συστήσει
επανάληψη της ορολογίας μετά από λίγες ημέρες
και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, έλεγχο με PCR (CMV DNA).

6

CMV IgM σε σχέση με CMV IgG

Τα CMV IgG δείχνουν παλαιότερη έκθεση στον ιό και παραμένουν συνήθως θετικά για πολλά χρόνια,
συχνά εφ’ όρου ζωής.
Ο συνδυασμός CMV IgM και CMV IgG αποτελεί τον βασικό ορολογικό τρόπο
για να εκτιμηθεί αν πρόκειται για πιθανή πρόσφατη λοίμωξη ή για παλιά ανοσία.

7

Τι είναι το IgG avidity και πότε ζητείται

Το IgG avidity εκτιμά το πόσο «ώριμα» είναι τα
IgG αντισώματα απέναντι στον CMV.
Όσο περισσότερος χρόνος έχει περάσει από την αρχική μόλυνση,
τόσο πιο ισχυρή είναι η σύνδεση των IgG με τον ιό.

Σε γενικές γραμμές, χαμηλή avidity υποστηρίζει
πρόσφατη πρωτολοίμωξη,
ενώ υψηλή avidity δείχνει ότι η λοίμωξη είναι
παλαιότερη.
Η εξέταση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν υπάρχει
CMV IgM θετικό και πρέπει να απαντηθεί
το κλινικό ερώτημα «πόσο πρόσφατη είναι η λοίμωξη».

8

CMV IgM και εγκυμοσύνη

Στην εγκυμοσύνη, η αξιολόγηση του CMV έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή
η πρωτολοίμωξη μπορεί να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο
για ενδομήτρια μετάδοση στο έμβρυο.

Ωστόσο, ένα CMV IgM θετικό
δεν σημαίνει αυτόματα πρόσφατη πρωτολοίμωξη.
Στην πράξη, πολλές έγκυες εμφανίζουν IgM λόγω
επανενεργοποίησης ή μη ειδικής ανοσολογικής αντίδρασης.

Γι’ αυτό στην κύηση η σωστή προσέγγιση είναι
ο συνδυασμός:
CMV IgM,
CMV IgG
και IgG avidity.
Η avidity επιτρέπει να εκτιμηθεί αν η μόλυνση
είναι πρόσφατη ή παλαιότερη.

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις — π.χ. χαμηλή avidity ή ύποπτα υπερηχογραφικά ευρήματα —
μπορεί να ζητηθεί και PCR για CMV DNA,
πάντα σε συνεργασία με τον μαιευτήρα.

9

Πότε χρειάζεται PCR (CMV DNA)

Η PCR για CMV DNA ανιχνεύει άμεσα το
γενετικό υλικό (DNA) του ιού στο αίμα ή σε άλλα βιολογικά υγρά
και τεκμηριώνει αν υπάρχει ενεργός ιαιμία.

Χρησιμοποιείται κυρίως σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς,
σε μεταμοσχευμένους,
ή όταν τα ορολογικά αποτελέσματα (IgM/IgG) είναι αμφίβολα
και απαιτείται σαφής διάκριση μεταξύ ενεργής και παλαιάς λοίμωξης.

Στην εγκυμοσύνη, η ένδειξη για PCR δεν βασίζεται μόνο στο IgM,
αλλά στο συνδυασμό IgM, IgG και IgG avidity
και στην εκτίμηση του μαιευτήρα.
Σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί για περαιτέρω τεκμηρίωση.

10

Πότε πρέπει να γίνεται

Η εξέταση ζητείται συνήθως:

• Σε έλεγχο κύησης όταν υπάρχει λόγος (ιστορικό, επαγγελματική έκθεση, υπερηχογραφικά ευρήματα, κατευθυντήριες οδηγίες ιατρού).
• Σε συμπτώματα παρατεταμένης ίωσης ή εικόνας μονοπυρήνωσης (πυρετός, κόπωση, λεμφαδενοπάθεια).
• Σε ανοσοκαταστολή ή πριν/μετά από μεταμόσχευση (ανάλογα με το πρωτόκολλο).

11

Συμπτώματα που σχετίζονται

Σε ανοσοεπαρκή άτομα, η CMV λοίμωξη είναι συχνά
ασυμπτωματική ή εκδηλώνεται σαν
παρατεταμένο “κρυολόγημα” ή εικόνα τύπου μονοπυρήνωσης.

Πιθανά συμπτώματα περιλαμβάνουν
πυρετό,
κόπωση,
μυαλγίες,
διόγκωση λεμφαδένων
και, σε ορισμένους ασθενείς,
ήπιες διαταραχές των ηπατικών ενζύμων.
Τα συμπτώματα από μόνα τους δεν επαρκούν για διάγνωση
και χρειάζεται πάντα εργαστηριακή επιβεβαίωση.

12

Πότε χρειάζεται επανάληψη εξέτασης

Η επανάληψη της εξέτασης CMV IgM δεν γίνεται τυχαία,
αλλά όταν απαιτείται χρονική τεκμηρίωση
ή επιβεβαίωση ενός αμφίβολου αποτελέσματος.

• Όταν το αποτέλεσμα είναι οριακό
  (κοντά στο cut-off της μεθόδου).
• Όταν υπάρχει CMV IgM θετικό με CMV IgG αρνητικό
  και χρειάζεται έλεγχος ορομετατροπής
  (εμφάνιση IgG σε 10–14 ημέρες).
• Στην εγκυμοσύνη, όταν απαιτείται
  σαφής χρονικός προσδιορισμός της λοίμωξης,
  συνήθως σε συνδυασμό με IgG avidity.

13

Πώς διαβάζονται τα αποτελέσματα

Τα εργαστήρια αναφέρουν το αποτέλεσμα της CMV IgM
είτε ως αρνητικό/θετικό είτε ως
αριθμητική τιμή (index).
Σημαντικό είναι ότι τα όρια αναφοράς (cut-offs)
διαφέρουν ανάλογα με τη μέθοδο και την πλατφόρμα.

Η κλινική ερμηνεία δεν βασίζεται ποτέ μόνο στο IgM.
Γίνεται πάντα σε συνδυασμό με
CMV IgG,
ενδεχομένως IgG avidity,
τυχόν PCR (CMV DNA)
και το κλινικό ιστορικό του εξεταζόμενου.

14

Πρακτικά βήματα μετά το αποτέλεσμα

Όταν το αποτέλεσμα της CMV IgM είναι
θετικό ή αμφίβολο,
ο επόμενος χειρισμός στοχεύει στο να απαντηθεί
το βασικό ερώτημα:
πρόσφατη λοίμωξη ή παλιά ανοσία;

• Έλεγχος CMV IgG
  (αν δεν έχει ήδη γίνει) και εκτίμηση
  πιθανής ορομετατροπής
  σε επανάληψη.
• IgG avidity
  όταν απαιτείται χρονικός προσδιορισμός
  της λοίμωξης, ιδιαίτερα στην εγκυμοσύνη.
• PCR για CMV DNA
  σε περιπτώσεις όπου χρειάζεται
  τεκμηρίωση ενεργού λοίμωξης,
  ανάλογα με τον κλινικό στόχο.

15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

17

Βιβλιογραφία