ΦΥΤΙΚΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΒΟΤΑΝΑ • ΒΗΧΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ

Πελαργόνιο (Pelargonium sidoides): Βήχας, Κρυολόγημα, Umckaloabo και Παρενέργειες

Τελευταία ενημέρωση: 3 Αυγούστου 2026

Το πελαργόνιο ή Pelargonium sidoides είναι φυτό της νότιας Αφρικής, η ρίζα του οποίου χρησιμοποιείται σε ορισμένα φυτικά φαρμακευτικά προϊόντα για τα συμπτώματα του κοινού κρυολογήματος. Το γνωστότερο εμπορικό όνομα διεθνώς είναι το Umckaloabo, ενώ αρκετές μελέτες έχουν πραγματοποιηθεί με ένα συγκεκριμένο τυποποιημένο εκχύλισμα που αναφέρεται ως EPs 7630.

Η επιστημονική εικόνα χρειάζεται σωστή ερμηνεία. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Φαρμάκων αναγνωρίζει συγκεκριμένα παρασκευάσματα ρίζας πελαργονίου για παραδοσιακή συμπτωματική χρήση στο κοινό κρυολόγημα. Δεν θεωρεί, όμως, ότι υπάρχουν επαρκή και σταθερά δεδομένα ώστε το πελαργόνιο να χαρακτηρίζεται αποδεδειγμένη θεραπεία της οξείας βρογχίτιδας.

Περιεχόμενα

1
Τι είναι το πελαργόνιο

Το Pelargonium sidoides είναι πολυετές φυτό της οικογένειας Geraniaceae. Προέρχεται από περιοχές της νότιας Αφρικής και δεν πρέπει να συγχέεται με τα κοινά καλλωπιστικά γεράνια που καλλιεργούνται σε γλάστρες και κήπους.

Στη φυτοθεραπεία χρησιμοποιείται κυρίως η αποξηραμένη ρίζα. Η ευρωπαϊκή μονογραφία καλύπτει τη ρίζα των ειδών Pelargonium sidoides και Pelargonium reniforme, καθώς και συγκεκριμένα υγρά ή ξηρά εκχυλίσματά τους.

Η ονομασία του φυτού από μόνη της δεν αρκεί για να προσδιορίσει τη δράση ενός προϊόντος. Δύο σκευάσματα μπορεί να περιέχουν πελαργόνιο αλλά να διαφέρουν σημαντικά ως προς:

• το είδος του φυτού,
• το μέρος του φυτού που χρησιμοποιήθηκε,
• τον διαλύτη εκχύλισης,
• την αναλογία φυτού προς εκχύλισμα,
• τη συγκέντρωση ανά δόση,
• τα έκδοχα και την περιεκτικότητα σε αλκοόλη.

2
Ρίζα, εκχυλίσματα και δραστικά συστατικά

Τα προϊόντα που έχουν μελετηθεί δεν περιέχουν απλώς αλεσμένη ρίζα. Συνήθως περιέχουν υγρά ή ξηρά εκχυλίσματα που παρασκευάζονται με συγκεκριμένες συγκεντρώσεις αιθανόλης και συγκεκριμένη αναλογία εκχύλισης.

Στη ρίζα έχουν εντοπιστεί πολυφαινόλες, ταννίνες, προανθοκυανιδίνες και διάφορα παράγωγα κουμαρινών. Εργαστηριακές μελέτες έχουν εξετάσει πιθανές αντιικές, αντιβακτηριακές, ανοσοτροποποιητικές και βλεννοκινητικές δράσεις.

3
Τι αναγνωρίζει η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Φαρμάκων

Η Επιτροπή Φυτικών Φαρμακευτικών Προϊόντων της EMA κατατάσσει συγκεκριμένα παρασκευάσματα ρίζας πελαργονίου στην κατηγορία της παραδοσιακής χρήσης για τη συμπτωματική αντιμετώπιση του κοινού κρυολογήματος.

Ο όρος «παραδοσιακή χρήση» έχει συγκεκριμένη κανονιστική σημασία. Δηλώνει ότι:

• το προϊόν έχει χρησιμοποιηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα,
• η χρήση θεωρείται εύλογη για ήπια συμπτώματα,
• η ασφάλεια θεωρείται αποδεκτή όταν χρησιμοποιείται σωστά,
• η αποτελεσματικότητα δεν έχει τεκμηριωθεί στο επίπεδο μιας καλά αποδεδειγμένης φαρμακευτικής ένδειξης.

Η EMA εξέτασε επίσης μελέτες για οξεία βρογχίτιδα. Έκρινε, όμως, ότι οι μεθοδολογικοί περιορισμοί και η συνολική ποιότητα των δεδομένων δεν επέτρεπαν την αναγνώριση «καλά τεκμηριωμένης χρήσης».

4
Πελαργόνιο για το κοινό κρυολόγημα

Το κοινό κρυολόγημα είναι συνήθως ιογενής λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού. Μπορεί να προκαλέσει καταρροή, ρινική συμφόρηση, πονόλαιμο, βήχα, βραχνάδα, κεφαλαλγία και αίσθημα κόπωσης.

Ορισμένες κλινικές μελέτες με συγκεκριμένα τυποποιημένα εκχυλίσματα πελαργονίου έχουν αναφέρει ταχύτερη μείωση της συνολικής έντασης των συμπτωμάτων. Τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι:

• το πελαργόνιο θεραπεύει οριστικά την ίωση,
• εξαλείφει τον ιό,
• προλαμβάνει αξιόπιστα τις επιπλοκές,
• δρα με τον ίδιο τρόπο σε κάθε ασθενή,
• όλα τα προϊόντα της αγοράς είναι ισοδύναμα.

Η πιο ρεαλιστική προσδοκία είναι μια πιθανή, περιορισμένη συμπτωματική βελτίωση κατά τις πρώτες ημέρες του κρυολογήματος.

5
Πελαργόνιο για βήχα και οξεία βρογχίτιδα

Η οξεία βρογχίτιδα προκαλεί φλεγμονή στους βρόγχους και συνήθως εκδηλώνεται με βήχα, με ή χωρίς φλέματα. Μπορεί να συνυπάρχουν κόπωση, ήπιος πόνος ή ενόχληση στο στήθος, πονόλαιμος και ρινική συμφόρηση.

Οι περισσότερες περιπτώσεις προκαλούνται από ιούς. Ο βήχας μπορεί να επιμένει για δύο έως τρεις εβδομάδες και μερικές φορές περισσότερο, ακόμη και όταν τα υπόλοιπα συμπτώματα έχουν υποχωρήσει.

Μελέτες συγκεκριμένων εκχυλισμάτων πελαργονίου έχουν αναφέρει πιθανή μείωση του βήχα και της συνολικής βαθμολογίας των συμπτωμάτων. Η EMA, ωστόσο, έκρινε ότι τα διαθέσιμα δεδομένα δεν επαρκούν για να θεωρηθεί το πελαργόνιο αποδεδειγμένη θεραπεία της οξείας βρογχίτιδας.

6
Πόσο αποτελεσματικό είναι στην πράξη

Η εκτίμηση της αποτελεσματικότητας είναι δύσκολη επειδή το κρυολόγημα συνήθως υποχωρεί μόνο του. Ένας ασθενής μπορεί να αισθανθεί καλύτερα μετά την έναρξη του σκευάσματος χωρίς να είναι δυνατό να διαχωριστεί πλήρως η δράση του προϊόντος από τη φυσική πορεία της ίωσης.

Επιπλέον, οι μελέτες δεν χρησιμοποίησαν όλες το ίδιο προϊόν, την ίδια δόση ή τα ίδια κριτήρια αξιολόγησης. Σε αρκετές μελέτες χρησιμοποιήθηκε το συγκεκριμένο εκχύλισμα EPs 7630. Τα αποτελέσματά του δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτόματα σε κάθε κάψουλα, σιρόπι ή βάμμα πελαργονίου.

Συνεπώς, το πελαργόνιο δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως «ισχυρό φυσικό αντιβιοτικό» ή ως βέβαιη θεραπεία που μειώνει σε όλους τη διάρκεια της βρογχίτιδας.

7
Τι είναι το Umckaloabo και το EPs 7630

Το Umckaloabo είναι εμπορική ονομασία που έχει συνδεθεί διεθνώς με προϊόντα εκχυλίσματος ρίζας Pelargonium sidoides. Δεν αποτελεί διαφορετικό φυτό και δεν είναι γενική επιστημονική ονομασία.

Το EPs 7630 είναι συγκεκριμένο ιδιόκτητο εκχύλισμα που έχει χρησιμοποιηθεί σε μεγάλο μέρος της κλινικής έρευνας. Η αναφορά μιας μελέτης στο EPs 7630 δεν σημαίνει ότι κάθε προϊόν που γράφει «Pelargonium» περιέχει το ίδιο εκχύλισμα.

Οι ονομασίες, οι περιεκτικότητες και οι εγκεκριμένες ηλικίες μπορεί να διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Για προϊόν που κυκλοφορεί στην Ελλάδα πρέπει να ακολουθούνται αποκλειστικά οι οδηγίες της ελληνικής συσκευασίας και του φύλλου οδηγιών.

8
Σταγόνες, σιρόπι ή δισκία;

Οι διαφορετικές μορφές δεν είναι υποχρεωτικά ισοδύναμες. Ένα milliliter υγρού εκχυλίσματος δεν αντιστοιχεί αυθαίρετα σε συγκεκριμένο αριθμό milligrams ενός ξηρού εκχυλίσματος.

9
Δοσολογία και σωστή λήψη

Δεν υπάρχει μία ενιαία δοσολογία που να μπορεί να εφαρμοστεί σε όλα τα προϊόντα πελαργονίου. Η σωστή ποσότητα εξαρτάται από:

• τη μορφή του εκχυλίσματος,
• την αναλογία εκχύλισης,
• τον διαλύτη που χρησιμοποιήθηκε,
• τη συγκέντρωση ανά σταγόνα, milliliter ή δισκίο,
• την ηλικία του ασθενούς,
• τις εγκεκριμένες οδηγίες του συγκεκριμένου προϊόντος.

Χρησιμοποιείτε το σταγονόμετρο, το δοσομετρικό κύπελλο ή τη σύριγγα που συνοδεύει τη συσκευασία. Μην χρησιμοποιείτε κουτάλι κουζίνας και μην διπλασιάζετε την επόμενη δόση αν παραλείψετε μία λήψη.

10
Για πόσες ημέρες λαμβάνεται

Το πελαργόνιο προορίζεται για βραχυχρόνια χρήση σε οξέα συμπτώματα. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή μονογραφία, όταν τα συμπτώματα επιδεινώνονται κατά τη χρήση ή επιμένουν περισσότερο από μία εβδομάδα, χρειάζεται συμβουλή γιατρού ή άλλου κατάλληλου επαγγελματία υγείας.

Η σύσταση για επανεκτίμηση μετά από μία εβδομάδα δεν σημαίνει ότι κάθε βήχας πρέπει να έχει εξαφανιστεί. Ο μεταλοιμώδης βήχας μπορεί να επιμείνει για αρκετές εβδομάδες. Σημαίνει ότι δεν πρέπει να συνεχίζεται επ’ αόριστον η αυτοθεραπεία χωρίς να επανεξετάζεται η αιτία.

Μακροχρόνιος ή επαναλαμβανόμενος βήχας μπορεί να σχετίζεται με άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, αλλεργική ρινίτιδα, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, κάπνισμα, φαρμακευτική αγωγή ή άλλη πάθηση.

11
Πελαργόνιο σε παιδιά

Η ηλικία χρήσης εξαρτάται από το συγκεκριμένο εκχύλισμα και τη φαρμακοτεχνική μορφή. Η ευρωπαϊκή μονογραφία περιλαμβάνει ορισμένα υγρά παρασκευάσματα για παιδιά από 3 ετών, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε σιρόπι ή κάθε προϊόν πελαργονίου είναι κατάλληλο από αυτή την ηλικία.

• Κάτω των 3 ετών: η χρήση δεν συνιστάται.
• 3 έως 5 ετών: μόνο όταν το συγκεκριμένο υγρό προϊόν το επιτρέπει ρητά και μετά από παιδιατρική συμβουλή.
• 6 έως 12 ετών: εφαρμόζεται αποκλειστικά η παιδιατρική δοσολογία του συγκεκριμένου προϊόντος.
• Πάνω από 12 ετών: δεν πρέπει να θεωρείται αυτονόητο ότι ισχύει η ίδια δόση με τους ενήλικες χωρίς έλεγχο του φύλλου οδηγιών.

Ο βήχας σε μικρό παιδί χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή όταν συνοδεύεται από δυσκολία στην αναπνοή, εισολκές στο θώρακα, συριγμό, λήθαργο, αδυναμία λήψης υγρών, κυάνωση ή επίμονο πυρετό.

12
Παρενέργειες του πελαργονίου

Οι συχνότερα αναφερόμενες ανεπιθύμητες ενέργειες αφορούν το γαστρεντερικό σύστημα και συνήθως είναι ήπιες:

• πόνος ή δυσφορία στο στομάχι,
• καούρα,
• ναυτία,
• έμετος,
• διάρροια.

Μπορεί επίσης να εμφανιστούν αλλεργικές αντιδράσεις, όπως:

• εξάνθημα,
• κνησμός,
• κνίδωση,
• πρήξιμο στο πρόσωπο, στα χείλη ή στη γλώσσα,
• δυσκολία στην αναπνοή.

Σε δυσκολία αναπνοής, οίδημα προσώπου ή γενικευμένη αλλεργική αντίδραση, η λήψη διακόπτεται και απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια.

13
Ρινορραγία, ούλα και αιμορραγικά συμπτώματα

Στις ευρωπαϊκές πληροφορίες ασφάλειας περιλαμβάνονται αναφορές για ήπια αιμορραγία από τη μύτη ή τα ούλα. Η ακριβής συχνότητα δεν είναι γνωστή.

Μια ρινορραγία κατά τη διάρκεια κρυολογήματος μπορεί επίσης να προκαλείται από ξηρότητα του ρινικού βλεννογόνου, έντονο φύσημα, τοπικό ερεθισμό ή ρινικά spray. Η χρονική συσχέτιση με την έναρξη του πελαργονίου, όμως, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη.

Η λήψη πρέπει να διακόπτεται και να ζητείται ιατρική συμβουλή όταν υπάρχει:

• επαναλαμβανόμενη ή έντονη ρινορραγία,
• αιμορραγία από τα ούλα χωρίς εμφανή αιτία,
• εύκολος σχηματισμός εκχυμώσεων,
• αίμα στα ούρα ή στα κόπρανα,
• αιμόπτυση.

14
Πελαργόνιο, τρανσαμινάσες και ήπαρ

Έχουν αναφερθεί περιστατικά ηπατικής βλάβης και ηπατίτιδας σε χρονική συσχέτιση με προϊόντα πελαργονίου. Σε αρκετές περιπτώσεις δεν ήταν δυνατό να αποδειχθεί με βεβαιότητα ότι το πελαργόνιο ήταν η μοναδική αιτία. Παρ’ όλα αυτά, ο πιθανός ηπατικός κίνδυνος περιλαμβάνεται στις επίσημες ευρωπαϊκές προειδοποιήσεις.

Η λήψη πρέπει να διακόπτεται άμεσα και να ζητείται ιατρική αξιολόγηση αν εμφανιστούν:

• κιτρίνισμα του δέρματος ή των ματιών,
• σκούρα ούρα,
• πολύ ανοιχτόχρωμα κόπρανα,
• γενικευμένος κνησμός,
• έντονη ή ασυνήθιστη κόπωση,
• επίμονη ναυτία ή ανορεξία,
• πόνος στο δεξιό άνω μέρος της κοιλιάς.

Ανάλογα με την κλινική εικόνα μπορεί να χρειαστούν εργαστηριακές εξετάσεις όπως:

• ALT και AST,
• γ-GT,
• αλκαλική φωσφατάση,
• ολική και άμεση χολερυθρίνη,
• INR ή χρόνος προθρομβίνης όταν υπάρχει υποψία σοβαρότερης ηπατικής δυσλειτουργίας.

Η προληπτική μέτρηση τρανσαμινασών δεν είναι απαραίτητη σε κάθε υγιή άνθρωπο που λαμβάνει το προϊόν για λίγες ημέρες. Είναι σημαντικότερη όταν υπάρχει προϋπάρχουσα ηπατική νόσος, προηγούμενη αύξηση ηπατικών ενζύμων ή ύποπτα συμπτώματα.

15
Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα

Δεν έχουν τεκμηριωθεί συγκεκριμένες κλινικά σημαντικές αλληλεπιδράσεις στην ευρωπαϊκή μονογραφία. Η απουσία αναγνωρισμένης αλληλεπίδρασης, όμως, δεν αποτελεί απόδειξη ότι κάθε συνδυασμός είναι απολύτως ασφαλής.

Χρειάζεται προηγούμενη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού όταν ο ασθενής:

• λαμβάνει αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά,
• έχει διαταραχή πήξης ή χαμηλά αιμοπετάλια,
• έχει ιστορικό ηπατικής νόσου,
• λαμβάνει πολλά φάρμακα ή περισσότερα φυτικά συμπληρώματα,
• λαμβάνει φάρμακα που απαιτούν στενή εργαστηριακή παρακολούθηση.

Δεν πρέπει να διακόπτεται αντιπηκτικό, αντιαιμοπεταλιακό ή άλλο συνταγογραφούμενο φάρμακο για να ληφθεί πελαργόνιο. Όταν εμφανιστεί αιμορραγικό σύμπτωμα, η σωστή ενέργεια είναι η διακοπή του φυτικού προϊόντος και η επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό.

16
Εγκυμοσύνη, θηλασμός και οδήγηση

Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα ασφάλειας για τη χρήση του πελαργονίου κατά την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό. Για τον λόγο αυτό δεν συνιστάται ως αυτοθεραπεία χωρίς σαφή ιατρική οδηγία.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις υγρές μορφές επειδή ορισμένα εκχυλίσματα μπορεί να περιέχουν αιθανόλη. Η ποσότητα διαφέρει ανά προϊόν και πρέπει να ελέγχεται στο φύλλο οδηγιών.

Δεν είναι γνωστό ότι το πελαργόνιο προκαλεί συνήθως υπνηλία. Ωστόσο, σε περίπτωση ζάλης, αδυναμίας, αλλεργικής αντίδρασης ή άλλης ενόχλησης πρέπει να αποφεύγεται η οδήγηση και ο χειρισμός μηχανημάτων.

17
Γιατί δεν αντικαθιστά την αντιβίωση

Το πελαργόνιο δεν είναι αντιβιοτικό και δεν πρέπει να περιγράφεται ως «φυσική αντιβίωση». Οι περισσότερες περιπτώσεις κοινού κρυολογήματος και οξείας βρογχίτιδας είναι ιογενείς και επομένως δεν χρειάζονται αντιβιοτικό.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κανένας ασθενής με βήχα δεν χρειάζεται αντιβίωση. Αντιβιοτική θεραπεία μπορεί να απαιτείται όταν διαγνωστεί πνευμονία, κοκκύτης ή άλλη βακτηριακή λοίμωξη, καθώς και σε ορισμένους ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών.

Περισσότερα για τις πραγματικές ενδείξεις της αντιβίωσης μπορείτε να διαβάσετε στον οδηγό:

Αντιβιοτικά για Αναπνευστικές Λοιμώξεις
.

18
Πότε ο βήχας χρειάζεται εξέταση από γιατρό;

Το πελαργόνιο προορίζεται για τη βραχυχρόνια συμπτωματική αντιμετώπιση ενός απλού κοινού κρυολογήματος. Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να καθυστερήσει η ιατρική εξέταση όταν τα συμπτώματα είναι έντονα, επιδεινώνονται ή δεν ακολουθούν τη συνηθισμένη πορεία μιας ιογενούς λοίμωξης.

Ο βήχας χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση όταν συνοδεύεται από:

• δύσπνοια, ταχύπνοια ή αίσθημα ότι ο ασθενής δεν μπορεί να πάρει αρκετό αέρα,
• πόνο ή πίεση στο στήθος,
• μελάνιασμα στα χείλη ή στα άκρα,
• αίμα στα πτύελα,
• σύγχυση, λιποθυμική τάση ή έντονη υπνηλία,
• έντονο συριγμό ή επιδείνωση γνωστού άσθματος,
• σημεία σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης.

Ιατρική εξέταση χρειάζεται επίσης όταν υπάρχει:

• υψηλός ή επίμονος πυρετός,
• πυρετός που υποχώρησε και επανεμφανίστηκε,
• έντονη αδυναμία ή αφυδάτωση,
• δυσκολία στην κατάποση ή στην πρόσληψη υγρών,
• πυώδη πτύελα μαζί με επιδείνωση της γενικής κατάστασης,
• βήχας που επιμένει για περισσότερες από τρεις έως τέσσερις εβδομάδες,
• συμπτώματα που χειροτερεύουν αντί να βελτιώνονται.

Προσοχή: Το χρώμα των πτυέλων από μόνο του δεν αποδεικνύει βακτηριακή λοίμωξη και δεν αποτελεί από μόνο του ένδειξη για αντιβίωση. Η απόφαση βασίζεται στη συνολική κλινική εικόνα.

Χαμηλότερο όριο για ιατρική εξέταση χρειάζεται σε:

• βρέφη και μικρά παιδιά,
• ηλικιωμένους,
• εγκύους,
• ασθενείς με άσθμα ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια,
• άτομα με καρδιοπάθεια ή σοβαρή νεφρική νόσο,
• ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς,
• ασθενείς που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά ή αντικαρκινική θεραπεία.

Ανάλογα με τα συμπτώματα και την κλινική εξέταση, μπορεί να χρειαστούν οξυμετρία, γενική αίματος, CRP, έλεγχος για γρίπη ή COVID-19 και ακτινογραφία θώρακος. Οι εξετάσεις δεν είναι απαραίτητες σε κάθε απλό κρυολόγημα, αλλά επιλέγονται όταν υπάρχει υποψία επιπλοκής ή σοβαρότερης λοίμωξης.

19
Πελαργόνιο, κισσός ή θυμάρι;

Το πελαργόνιο, ο κισσός και το θυμάρι χρησιμοποιούνται σε φυτικά σκευάσματα για συμπτώματα του αναπνευστικού, αλλά δεν έχουν ακριβώς την ίδια χρήση και δεν πρέπει να θεωρούνται ισοδύναμα.

Σε ένα κρυολόγημα με καταρροή, πονόλαιμο και γενικά συμπτώματα του ανώτερου αναπνευστικού, το πελαργόνιο βρίσκεται πιο κοντά στη χρήση για το σύνολο των συμπτωμάτων. Σε παραγωγικό βήχα με φλέματα, ο κισσός ή το θυμάρι χρησιμοποιούνται συχνότερα ως αποχρεμπτικές επιλογές.

Η επιλογή πρέπει να βασίζεται:

• στο αν ο βήχας είναι ξηρός ή παραγωγικός,
• στην ηλικία του ασθενούς,
• στη διάρκεια και στη βαρύτητα των συμπτωμάτων,
• στα υπόλοιπα φάρμακα και νοσήματα,
• στο συγκεκριμένο εγκεκριμένο προϊόν και όχι μόνο στο όνομα του φυτού.

Δεν υπάρχει επαρκής απόδειξη ότι ο συνδυασμός πολλών φυτικών προϊόντων προσφέρει μεγαλύτερο αποτέλεσμα. Αντίθετα, μπορεί να αυξήσει τις παρενέργειες, την πρόσληψη ζάχαρης ή αλκοόλης και τον κίνδυνο διπλής λήψης παρόμοιων συστατικών.

Διαβάστε επίσης τον αναλυτικό οδηγό για το Prospan και το εκχύλισμα κισσού.

20
Συχνές Ερωτήσεις

21
Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία

Βιβλιογραφία

1. European Medicines Agency. Pelargonii radix – Herbal medicinal product.
   https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/pelargonii-radix
2. European Medicines Agency, Committee on Herbal Medicinal Products. European Union herbal monograph on Pelargonium sidoides DC and Pelargonium reniforme Curt., radix – Revision 2.
   https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-monograph/final-european-union-herbal-monograph-pelargonium-sidoides-dc-pelargonium-reniforme-curt-radix-revision-2_en.pdf
3. European Medicines Agency. Assessment report on Pelargonium sidoides DC and Pelargonium reniforme Curt., radix.
   https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-report/final-assessment-report-pelargonium-sidoides-dc-pelargonium-reniforme-curt-radix-revision-2_en.pdf
4. National Institute for Health and Care Excellence. Cough, acute: antimicrobial prescribing – NICE guideline NG120.
   https://www.nice.org.uk/guidance/ng120
5. Centers for Disease Control and Prevention. Chest Cold – Acute Bronchitis Basics.
   https://www.cdc.gov/acute-bronchitis/about/

Ιατρική αποποίηση: Το περιεχόμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση, τη διάγνωση, τη θεραπεία ή τις οδηγίες του φύλλου οδηγιών του συγκεκριμένου προϊόντος.