D-Dimer στην Εγκυμοσύνη: Τιμές ανά Τρίμηνο και Πότε Ανησυχούμε
Με μια ματιά: Κατά την εγκυμοσύνη τα D-διμερή συχνά αυξάνονται καθώς προχωρούν τα τρίμηνα. Μία αυξημένη τιμή από μόνη της δεν διαγιγνώσκει θρόμβωση, ενώ τα όρια της μη εγκύου δεν εφαρμόζονται αυτόματα στην κύηση. Όταν υπάρχει υποψία πνευμονικής εμβολής, η εξέταση μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο σε κατάλληλο, επικυρωμένο κλινικό αλγόριθμο.[2][3]
Εξέταση: φλεβική αιμοληψία, χωρίς νηστεία. Ενδεικτική τιμή: 15–20 €. Η τιμή αφορά την ίδια εξέταση D-Dimer και όχι ξεχωριστή εξέταση εγκυμοσύνης.
Περιεχόμενα άρθρου
- Τι είναι το D-Dimer και γιατί αυξάνεται στην κύηση
- Ενδεικτικές τιμές D-Dimer ανά τρίμηνο
- Γιατί οι τιμές και τα εργαστηριακά όρια διαφέρουν
- Τι σημαίνει αυξημένο D-Dimer στην εγκυμοσύνη
- Συμπτώματα θρόμβωσης στο πόδι
- Συμπτώματα πνευμονικής εμβολής και επείγοντα σημεία
- Πώς λειτουργεί ο αλγόριθμος YEARS στην εγκυμοσύνη
- Ποιες εξετάσεις ακολουθούν όταν υπάρχει υποψία θρόμβωσης
- D-Dimer και έλεγχος θρομβοφιλίας στην εγκυμοσύνη
- D-Dimer, Clexane και αντιπηκτική αγωγή
- Προεκλαμψία, σύνδρομο HELLP και διαταραχές πήξης
- Άλλες αιτίες αύξησης των D-διμερών
- D-Dimer μετά τον τοκετό και στη λοχεία
- Χρειάζεται τακτική επανάληψη της εξέτασης;
- Προετοιμασία και σωστή αιμοληψία
- Συχνά λάθη στην ερμηνεία
- Πρακτικά παραδείγματα αποτελεσμάτων
- Συχνές ερωτήσεις
- Τι να θυμάστε
1
Τι είναι το D-Dimer και γιατί αυξάνεται στην κύηση
Τα D-διμερή (D-Dimer) είναι προϊόντα αποδόμησης του σταθεροποιημένου ινώδους. Στην κύηση το σύστημα πήξης μεταβάλλεται φυσιολογικά, με αποτέλεσμα η μέτρησή τους να αυξάνεται συχνότερα όσο προχωρά η εγκυμοσύνη. Η αύξηση δεν αποδεικνύει από μόνη της θρόμβωση, επειδή μπορεί να παρατηρηθεί και σε φυσιολογική κύηση.[1][2]
Η εξέταση έχει κυρίως ρόλο στη διαγνωστική διερεύνηση ύποπτης φλεβικής θρομβοεμβολής, όχι στον προληπτικό έλεγχο κάθε εγκύου. Εάν δεν υπάρχουν συμπτώματα ή ειδική ένδειξη, η τακτική μέτρησή της δεν αποτελεί εξέταση ρουτίνας. Για γενική ενημέρωση σχετικά με την εξέταση, διαβάστε τον κύριο οδηγό D-Dimers.
2
Ενδεικτικές τιμές D-Dimer ανά τρίμηνο
Δεν υπάρχει ένα παγκόσμιο εύρος αναφοράς που να ισχύει για όλες τις εγκύους και όλες τις εργαστηριακές μεθόδους. Στη βιβλιογραφία έχουν δημοσιευτεί διαφορετικά εύρη, ανάλογα με το αντιδραστήριο, τον αναλυτή, τον πληθυσμό και τον τρόπο επιλογής των υγιών εγκύων.
Σε μικρή μελέτη του 2020 (Siennicka και συνεργάτες) αναφέρθηκαν τα παρακάτω ενδεικτικά εύρη για τη μέθοδο και τον πληθυσμό που μελετήθηκαν:[1]
| Περίοδος κύησης | Ενδεικτικό εύρος D-Dimer | Πρακτική ερμηνεία |
|---|---|---|
| 1ο τρίμηνο έως 13 εβδομάδες + 6 ημέρες | Περίπου 167–721 ng/mL | Αρκετές έγκυες παραμένουν κάτω από το συνηθισμένο όριο των μη εγκύων, αλλά μπορεί να εμφανιστεί ήπια αύξηση. |
| 2ο τρίμηνο 14–27 εβδομάδες + 6 ημέρες | Περίπου 298–1.653 ng/mL | Η υπέρβαση των 500 ng/mL γίνεται συχνότερη και δεν αποδεικνύει θρόμβωση. |
| 3ο τρίμηνο από 28 εβδομάδες έως τον τοκετό | Περίπου 483–2.256 ng/mL | Πολλές υγιείς έγκυες έχουν αποτέλεσμα πάνω από 500 ή ακόμη και πάνω από 1.000 ng/mL. |
Προσοχή: Τα παραπάνω είναι βιβλιογραφικά, ενδεικτικά εύρη και όχι όρια διάγνωσης ή αποκλεισμού θρόμβωσης. Πρέπει πρώτα να επιβεβαιώνεται αν το αποτέλεσμα αναφέρεται σε FEU ή DDU και ποιο εύρος δίνει το συγκεκριμένο εργαστήριο.
3
Γιατί οι τιμές και τα εργαστηριακά όρια διαφέρουν
Τα εργαστήρια μπορεί να χρησιμοποιούν διαφορετικές μεθόδους και να εμφανίζουν τις τιμές των D-διμερών σε διαφορετική κλίμακα. Γι’ αυτό δεν υπάρχει ένα γενικό «φυσιολογικό» όριο ανά τρίμηνο που να ισχύει για όλες τις γυναίκες. Ακόμη και οι τιμές μιας δημοσιευμένης μελέτης δεν αντικαθιστούν το όριο και τις οδηγίες της συγκεκριμένης εξέτασης.[1][2]
Στην πράξη αρκεί να ελέγχονται ο αριθμός, το όριο της μεθόδου και το αν η μέτρηση είναι FEU ή DDU. Οι δύο κλίμακες δεν είναι αριθμητικά ίδιες· δεν χρειάζεται ο ασθενής να κάνει δικές του μετατροπές. Το κατάλληλο διαγνωστικό όριο αποφασίζεται από τον ιατρό μέσα στον αντίστοιχο αλγόριθμο.
4
Τι σημαίνει αυξημένο D-Dimer στην εγκυμοσύνη
Ένα αυξημένο D-Dimer υποδηλώνει αυξημένη παραγωγή και αποδόμηση ινώδους, όχι απαραίτητα θρόμβωση. Δεν προσδιορίζει όμως την αιτία. Στην εγκυμοσύνη μπορεί να σχετίζεται με:[2][6]
- τη φυσιολογική εξέλιξη της κύησης,
- πρόσφατη λοίμωξη ή έντονη φλεγμονή,
- τραυματισμό ή χειρουργική επέμβαση,
- προεκλαμψία ή άλλες μαιευτικές επιπλοκές,
- αιμορραγία, αποκόλληση πλακούντα ή ενεργοποίηση της πήξης,
- εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση,
- πνευμονική εμβολή,
- σπανιότερα, διάχυτη ενδαγγειακή πήξη.
Η πιθανότητα θρόμβωσης δεν υπολογίζεται από το πόσες φορές είναι αυξημένο το D-Dimer. Ακόμη και μία πολύ υψηλή τιμή μπορεί να έχει άλλη αιτία, ενώ μία σχετικά μικρή αύξηση δεν πρέπει να αγνοείται όταν υπάρχουν ύποπτα συμπτώματα.
Δείτε επίσης: Θρόμβωση – συμπτώματα, αίτια και εξετάσεις.
5
Συμπτώματα θρόμβωσης στο πόδι
Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση στην εγκυμοσύνη εμφανίζεται συνήθως στο ένα κάτω άκρο. Ο θρόμβος μπορεί να βρίσκεται στη γάμπα, στον μηρό ή πιο ψηλά, στις λαγόνιες και πυελικές φλέβες.
Ύποπτα συμπτώματα είναι:[2][5]
- πρήξιμο που αφορά κυρίως το ένα πόδι,
- νέος ή επίμονος πόνος στη γάμπα, στον μηρό ή στη βουβωνική χώρα,
- αίσθημα βάρους ή τάσης στο ένα άκρο,
- θερμότητα ή ερυθρότητα του δέρματος,
- εμφανής διαφορά στην περίμετρο των δύο ποδιών,
- πόνος κατά τη βάδιση ή την πίεση του άκρου.
Το συνηθισμένο, ήπιο και συμμετρικό πρήξιμο και των δύο ποδιών είναι συχνό στην προχωρημένη κύηση. Η απότομη όμως εμφάνιση μονόπλευρου οιδήματος, ειδικά όταν συνοδεύεται από πόνο, χρειάζεται άμεση αξιολόγηση.
Σε έντονη κλινική υποψία, ο υπέρηχος φλεβών δεν πρέπει να καθυστερεί περιμένοντας το αποτέλεσμα του D-Dimer.
6
Συμπτώματα πνευμονικής εμβολής και επείγοντα σημεία
Η πιθανή πνευμονική εμβολή μπορεί να εκδηλωθεί με αιφνίδια δύσπνοια, πόνο στο στήθος που επιδεινώνεται με την αναπνοή, ταχυκαρδία, αιμόπτυση, ζάλη ή λιποθυμία. Η φυσιολογική δύσπνοια της κύησης δεν πρέπει να αποτελεί αυτόματη εξήγηση για έντονα ή αιφνίδια συμπτώματα.[2][5]
7
Πώς λειτουργεί ο αλγόριθμος YEARS στην εγκυμοσύνη
Ο προσαρμοσμένος στην κύηση αλγόριθμος YEARS είναι ένας διαγνωστικός αλγόριθμος που έχει μελετηθεί σε εγκύους με κλινική υποψία πνευμονικής εμβολής. Δεν αποτελεί μέθοδο προληπτικού ελέγχου σε ασυμπτωματικές εγκύους.
Ο γιατρός εξετάζει τρία κλινικά κριτήρια:
- υπάρχουν κλινικά σημεία εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης;
- υπάρχει αιμόπτυση;
- θεωρείται η πνευμονική εμβολή η πιθανότερη διάγνωση;
| Κλινική εκτίμηση | Όριο D-Dimer σε FEU | Επόμενο βήμα στο πρωτόκολλο |
|---|---|---|
| Κανένα κριτήριο YEARS | Κάτω από 1.000 ng/mL | Η πνευμονική εμβολή μπορεί να αποκλειστεί χωρίς απεικόνιση, εφόσον εφαρμόζεται σωστά ο επικυρωμένος αλγόριθμος. |
| Ένα ή περισσότερα κριτήρια YEARS | Κάτω από 500 ng/mL | Η πνευμονική εμβολή μπορεί να αποκλειστεί στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου. |
| Υπέρβαση του αντίστοιχου ορίου | ≥1.000 ή ≥500 ng/mL, ανάλογα με τα κριτήρια | Χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος, συνήθως με κατάλληλη απεικόνιση. |
Τα παραπάνω όρια αφορούν αναφορά σε FEU. Δεν πρέπει να εφαρμόζονται αυτούσια σε DDU ή σε μη συγκρίσιμη εργαστηριακή μέθοδο.
Εάν υπάρχουν σημεία θρόμβωσης στο πόδι, προηγείται συνήθως υπερηχογράφημα συμπίεσης των φλεβών. Θετικό υπερηχογράφημα μπορεί να τεκμηριώσει φλεβική θρόμβωση και να αλλάξει τα επόμενα βήματα.
Η προοπτική μελέτη του 2019 αξιολόγησε 498 εγκύους με υποψία πνευμονικής εμβολής. Με την εφαρμογή του αλγορίθμου αποφεύχθηκε η αξονική πνευμονική αγγειογραφία σε περίπου 39% των περιπτώσεων όπου δεν διαγνώστηκε φλεβική θρόμβωση αρχικά. Νεότερη αναδρομική αξιολόγηση δημοσιεύθηκε το 2026. Πρόκειται για εφαρμογή σε συγκεκριμένες, κλινικά επιλεγμένες ασθενείς, όχι για ατομική ερμηνεία ενός αριθμού.[3][7]
8
Ποιες εξετάσεις ακολουθούν όταν υπάρχει υποψία θρόμβωσης
Η επιλογή της επόμενης εξέτασης εξαρτάται από τα συμπτώματα και την πιθανή εντόπιση του θρόμβου.
| Κλινικό ερώτημα | Συνηθισμένος έλεγχος | Τι δείχνει |
|---|---|---|
| Ύποπτη θρόμβωση κάτω άκρου | Υπερηχογράφημα συμπίεσης / triplex φλεβών | Ελέγχει άμεσα τις βαθιές φλέβες για θρόμβο. |
| Ύποπτη πνευμονική εμβολή | Ακτινογραφία θώρακος, CTPA ή σπινθηρογράφημα V/Q, ανάλογα με το πρωτόκολλο | Αναζητά θρόμβο ή διαταραχή αιμάτωσης στους πνεύμονες. |
| Πιθανή σοβαρή διαταραχή πήξης | Αιμοπετάλια, PT/INR, aPTT, ινωδογόνο, D-Dimer και άλλες εξετάσεις | Εκτιμά πιθανή κατανάλωση παραγόντων και συνολική κατάσταση αιμόστασης. |
Όταν η απεικόνιση είναι κλινικά απαραίτητη, δεν πρέπει να καθυστερεί αποκλειστικά λόγω φόβου για την ακτινοβολία. Η κατάλληλη μέθοδος επιλέγεται από την ιατρική ομάδα, με στόχο την ασφαλέστερη και ταχύτερη διάγνωση για τη μητέρα και το έμβρυο.
Οι ευρωπαϊκές οδηγίες ESC 2025 περιγράφουν τη συνδυαστική χρήση κλινικής αξιολόγησης, D-Dimer και υπερηχογραφήματος φλεβών, όταν ενδείκνυται, με στόχο την αποφυγή περιττής απεικόνισης χωρίς να παραβλέπεται ύποπτη εμβολή.[2][4]
9
D-Dimer και έλεγχος θρομβοφιλίας στην εγκυμοσύνη
Τα D-διμερή δεν αποτελούν εξέταση θρομβοφιλίας. Η κληρονομική ή επίκτητη θρομβοφιλία διερευνάται μόνο όταν υπάρχει ειδική ιατρική ένδειξη, με διαφορετικές εξετάσεις. Η κύηση και ορισμένα φάρμακα επηρεάζουν τη μέτρηση ορισμένων λειτουργικών παραμέτρων, όπως η πρωτεΐνη S, επομένως έχει σημασία ο σωστός χρόνος ελέγχου.[5]
Για λεπτομέρειες σχετικά με τις ενδείξεις μπορείτε να συμβουλευτείτε τον οδηγό Εξετάσεις Θρομβοφιλίας.
10
D-Dimer, Clexane και αντιπηκτική αγωγή
Το D-Dimer δεν χρησιμοποιείται συνήθως για να καθοριστεί η δόση της ενοξαπαρίνης ή για να επιβεβαιωθεί ότι το Clexane «δρα». Η δόση βασίζεται στην ένδειξη, στο σωματικό βάρος, στη νεφρική λειτουργία, στον θρομβωτικό και αιμορραγικό κίνδυνο και στις οδηγίες του θεράποντα ιατρού.
Η έναρξη αντιπηκτικής αγωγής μπορεί να επηρεάσει την εξέλιξη του D-Dimer. Για αυτό:
- ένα χαμηλότερο αποτέλεσμα μετά την έναρξη θεραπείας δεν αποδεικνύει ότι ο θρόμβος εξαφανίστηκε,
- ένα αυξημένο αποτέλεσμα δεν σημαίνει ότι η δόση είναι ανεπαρκής,
- η αγωγή δεν πρέπει να διακόπτεται ή να αυξάνεται χωρίς ιατρική οδηγία,
- η παρακολούθηση βασίζεται κυρίως στην κλινική εικόνα και, όταν χρειάζεται, σε απεικονιστικές ή ειδικές εργαστηριακές εξετάσεις.
Διαβάστε επίσης: Clexane – ενέσεις, εξετάσεις αίματος και ασφαλής χρήση.
11
Προεκλαμψία, σύνδρομο HELLP και διαταραχές πήξης
Τα D-Dimers μπορεί να είναι υψηλότερα σε σοβαρή προεκλαμψία, σύνδρομο HELLP, αποκόλληση πλακούντα, σοβαρή αιμορραγία, σήψη ή διάχυτη ενδαγγειακή πήξη. Σε αυτές τις καταστάσεις η εξέταση δεν ερμηνεύεται ποτέ απομονωμένα.
Η συνολική αξιολόγηση μπορεί να περιλαμβάνει:[2][5]
- γενική αίματος και αριθμό αιμοπεταλίων,
- χρόνος προθρομβίνης (PT/INR) και aPTT,
- ινωδογόνο,
- ηπατικά ένζυμα και LDH,
- κρεατινίνη και νεφρική λειτουργία,
- αρτηριακή πίεση και πρωτεΐνη ούρων,
- κλινική και μαιευτική αξιολόγηση.
Επειδή το ινωδογόνο αυξάνεται φυσιολογικά στην εγκυμοσύνη, μία τιμή που φαίνεται «φυσιολογική» για μη έγκυο μπορεί σε συγκεκριμένο επείγον περιστατικό να θεωρηθεί σχετικά χαμηλή. Ιδιαίτερη σημασία έχει η πτώση της τιμής και η συνολική εργαστηριακή εικόνα.
Το D-Dimer δεν είναι εξέταση προληπτικού ελέγχου ή διάγνωσης προεκλαμψίας.
Σχετικό άρθρο: Αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο και εγκυμοσύνη.
12
Άλλες αιτίες αύξησης των D-διμερών
Εκτός από τη φυσιολογική κύηση, τα D-διμερή μπορεί να αυξηθούν μετά από λοίμωξη, επέμβαση ή τραύμα, σε σοβαρή φλεγμονή, αιμορραγία, αποκόλληση πλακούντα, προεκλαμψία και άλλες επιπλοκές. Δεν υπάρχει αριθμός που να διαχωρίζει αξιόπιστα μόνος του τις μη θρομβωτικές αιτίες από την πνευμονική εμβολή.[1][2]
13
D-Dimer μετά τον τοκετό και στη λοχεία
Τα D-Dimers αυξάνονται συχνά κατά τον τοκετό και παραμένουν υψηλά τις πρώτες ημέρες μετά τη γέννηση. Η αύξηση μπορεί να είναι μεγαλύτερη μετά από καισαρική τομή, αιμορραγία, λοίμωξη ή άλλη μαιευτική επιπλοκή.
Στις περισσότερες γυναίκες οι τιμές μειώνονται σταδιακά μέσα στις επόμενες εβδομάδες, αλλά δεν επιστρέφουν όλες στο όριο των μη εγκύων με τον ίδιο ρυθμό.
Η αυξημένη τιμή μετά τον τοκετό είναι συχνή και δεν επιβεβαιώνει πνευμονική εμβολή. Παράλληλα, η χαμηλή διαγνωστική ειδικότητα του D-Dimer στη λοχεία σημαίνει ότι ο γιατρός μπορεί να χρειαστεί να προχωρήσει απευθείας σε απεικόνιση όταν η κλινική υποψία είναι σημαντική.
Ιδίως κατά τις πρώτες έξι εβδομάδες μετά τον τοκετό, ο κίνδυνος φλεβικής θρομβοεμβολής είναι αυξημένος. Οι διαγνωστικοί αλγόριθμοι που έχουν μελετηθεί αποκλειστικά στην κύηση δεν πρέπει να μεταφέρονται αυτόματα στη λοχεία.[5][6]
14
Χρειάζεται τακτική επανάληψη της εξέτασης;
Η τακτική μέτρηση D-Dimer σε κάθε τρίμηνο δεν αποτελεί συνήθως μέρος του συνηθισμένου προγεννητικού ελέγχου μιας ασυμπτωματικής εγκύου.
Η επανάληψη μπορεί να ζητηθεί όταν υπάρχει συγκεκριμένο κλινικό ερώτημα, όπως:[2]
- νέα συμπτώματα πιθανής θρόμβωσης,
- διερεύνηση σοβαρής μαιευτικής επιπλοκής,
- πιθανή διάχυτη ενδαγγειακή πήξη,
- συνολική επανεκτίμηση μαζί με αιμοπετάλια, PT, aPTT και ινωδογόνο,
- ειδική νοσοκομειακή παρακολούθηση.
Η παρακολούθηση της φυσιολογικής κύησης δεν βελτιώνεται με επαναλαμβανόμενα D-Dimers χωρίς ένδειξη. Αντίθετα, οι φυσιολογικά αυξανόμενες τιμές μπορεί να προκαλέσουν άσκοπη ανησυχία και εξετάσεις.
Για τις συνήθεις εξετάσεις ανά τρίμηνο δείτε: Προγεννητικός έλεγχος στην εγκυμοσύνη.
15
Προετοιμασία και σωστή αιμοληψία
Η εξέταση D-Dimer γίνεται με απλή φλεβική αιμοληψία. Συνήθως χρησιμοποιείται πλάσμα από σωληνάριο κιτρικού νατρίου.
- Νηστεία: δεν απαιτείται συνήθως.
- Νερό: επιτρέπεται και βοηθά στην ευκολότερη αιμοληψία.
- Φάρμακα: ενημερώστε για ηπαρίνη, Clexane ή άλλη αντιπηκτική αγωγή.
- Εβδομάδα κύησης: πρέπει να αναφέρεται για σωστότερη ερμηνεία.
- Συμπτώματα: αναφέρετε δύσπνοια, πόνο στο στήθος, πρήξιμο ή πόνο σε ένα πόδι.
- Πρόσφατα γεγονότα: ενημερώστε για λοίμωξη, αιμορραγία, χειρουργείο, ακινησία ή νοσηλεία.
Το σωληνάριο πρέπει να γεμίζει σωστά και το δείγμα να υποβάλλεται σε κατάλληλη προαναλυτική επεξεργασία. Η ορθή δειγματοληψία είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν ζητούνται ταυτόχρονα PT, aPTT, ινωδογόνο ή άλλες εξετάσεις πήξης.
Για τις περισσότερες εργαστηριακές μεθόδους χρησιμοποιείται σωληνάριο κιτρικού νατρίου, το οποίο πρέπει να γεμίζει στην προβλεπόμενη ένδειξη. Η ποιότητα του δείγματος και οι οδηγίες του συγκεκριμένου αναλυτή είναι σημαντικές για αξιόπιστο αποτέλεσμα.[8]
16
Συχνά λάθη στην ερμηνεία
Λάθος. Το συνηθισμένο όριο των μη εγκύων υπερβαίνεται συχνά, ιδιαίτερα στο δεύτερο και τρίτο τρίμηνο.
Λάθος. Τα βιβλιογραφικά εύρη ανά τρίμηνο δεν αποτελούν επικυρωμένα διαγνωστικά cut-offs.
Δεν υπάρχει τέτοια απλή και αξιόπιστη αντιστοιχία. Η τιμή επηρεάζεται από πολλές καταστάσεις.
Η απόφαση για προφύλαξη βασίζεται στο ιστορικό και στους παράγοντες κινδύνου, όχι σε μία απομονωμένη μέτρηση.
Δεν είναι. Πρέπει να ελέγχονται πάντα οι μονάδες και το σύστημα αναφοράς.
Επικίνδυνο όταν υπάρχει δύσπνοια, θωρακικός πόνος, αιμόπτυση, λιποθυμία ή μονόπλευρο επώδυνο οίδημα.
17
Πρακτικά παραδείγματα αποτελεσμάτων
| Παράδειγμα | Τι μπορεί να σημαίνει | Σωστή αντιμετώπιση |
|---|---|---|
| D-Dimer 420 ng/mL FEU στις 10 εβδομάδες, χωρίς συμπτώματα | Τιμή κάτω από το συνηθισμένο όριο των μη εγκύων. | Ερμηνεία σύμφωνα με τον λόγο για τον οποίο ζητήθηκε. Δεν χρειάζεται συνήθως επανάληψη χωρίς ένδειξη. |
| D-Dimer 850 ng/mL FEU στις 31 εβδομάδες, χωρίς συμπτώματα | Μπορεί να αντανακλά τη φυσιολογική αύξηση του τρίτου τριμήνου. | Δεν επιβεβαιώνει θρόμβωση και δεν αποτελεί από μόνο του λόγο για Clexane ή απεικόνιση. |
| D-Dimer 1.800 ng/mL FEU στις 34 εβδομάδες με πρήξιμο και πόνο στο ένα πόδι | Υπάρχει κλινική υποψία εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης. | Άμεση ιατρική αξιολόγηση και υπερηχογράφημα φλεβών. Η διάγνωση δεν βασίζεται μόνο στην τιμή. |
| D-Dimer 380 ng/mL FEU με αιφνίδια δύσπνοια και θωρακικό πόνο | Η τιμή φαίνεται χαμηλή, αλλά τα συμπτώματα είναι σοβαρά. | Επείγουσα κλινική αξιολόγηση. Ο γιατρός αποφασίζει αν εφαρμόζεται αλγόριθμος αποκλεισμού ή απαιτείται απεικόνιση. |
| D-Dimer 2.500 ng/mL λίγες ημέρες μετά από καισαρική, χωρίς συμπτώματα | Η λοχεία και η επέμβαση μπορούν να προκαλέσουν σημαντική αύξηση. | Δεν διαγιγνώσκεται θρόμβωση από την τιμή. Απαιτείται εκτίμηση παραγόντων κινδύνου και επαγρύπνηση για νέα συμπτώματα. |
Τα παραδείγματα είναι εκπαιδευτικά και δεν αντικαθιστούν την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση.
Τα παραδείγματα είναι εκπαιδευτικά και δεν προδικάζουν ενέργειες σε πραγματικό περιστατικό. Συμπτώματα, κλινική πιθανότητα, εβδομάδα κύησης και μέθοδος μέτρησης πρέπει να συνδυάζονται πριν από οποιαδήποτε απόφαση.[2][3]
18
Συχνές ερωτήσεις
Ποιο είναι το φυσιολογικό D-Dimer στην εγκυμοσύνη;
Δεν υπάρχει ένα ενιαίο όριο για όλες τις εγκύους και όλες τις μεθόδους. Η τιμή αυξάνεται προοδευτικά και πρέπει να ερμηνεύεται με βάση το τρίμηνο, τις μονάδες και το εύρος του συγκεκριμένου εργαστηρίου.
D-Dimer πάνω από 500 στην εγκυμοσύνη σημαίνει θρόμβωση;
Όχι. Ιδιαίτερα στο δεύτερο και τρίτο τρίμηνο, πολλές υγιείς έγκυες υπερβαίνουν τα 500 ng/mL FEU. Η τιμή από μόνη της δεν επιβεβαιώνει θρόμβωση.
D-Dimer 1.000 στο τρίτο τρίμηνο είναι ανησυχητικό;
Μπορεί να παρατηρηθεί σε φυσιολογική κύηση. Η σημασία του αλλάζει αν υπάρχουν δύσπνοια, θωρακικός πόνος, αιμόπτυση, μονόπλευρο οίδημα ή ισχυροί παράγοντες κινδύνου.
Υψηλό D-Dimer σημαίνει ότι πρέπει να κάνω Clexane;
Όχι. Η απόφαση για προφυλακτική ή θεραπευτική αντιπηκτική αγωγή βασίζεται στο ιστορικό, στους παράγοντες κινδύνου και στη διάγνωση και όχι σε μία μεμονωμένη τιμή.
Το D-Dimer δείχνει αν έχω θρομβοφιλία;
Όχι. Η θρομβοφιλία ελέγχεται με διαφορετικές γενετικές, λειτουργικές και ανοσολογικές εξετάσεις.
Χρειάζεται D-Dimer σε κάθε τρίμηνο;
Όχι συνήθως. Δεν αποτελεί εξέταση ρουτίνας σε κάθε τρίμηνο όταν η έγκυος είναι ασυμπτωματική και δεν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη.
Μπορεί ένα χαμηλό D-Dimer να αποκλείσει πνευμονική εμβολή;
Μπορεί να συμβάλει στον αποκλεισμό μόνο όταν χρησιμοποιείται μέσα σε επικυρωμένη διαγνωστική στρατηγική και αφού προηγηθεί κλινική αξιολόγηση. Δεν ερμηνεύεται μόνο του.
Χρειάζεται νηστεία για το D-Dimer;
Όχι. Η εξέταση μπορεί συνήθως να γίνει χωρίς νηστεία. Πρέπει όμως να δηλώνονται η εβδομάδα κύησης, τα συμπτώματα και η τυχόν αντιπηκτική αγωγή.
Για πόσο διάστημα παραμένει υψηλό μετά τον τοκετό;
Οι τιμές είναι συχνά αυξημένες τις πρώτες ημέρες και μειώνονται σταδιακά μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Ο χρόνος επιστροφής διαφέρει και μπορεί να επηρεάζεται από καισαρική, αιμορραγία, λοίμωξη και άλλους παράγοντες.
Πότε πρέπει να πάω αμέσως στο νοσοκομείο;
Σε αιφνίδια δύσπνοια, θωρακικό πόνο, αιμόπτυση, λιποθυμία, χαμηλό οξυγόνο ή ξαφνικό επώδυνο πρήξιμο του ενός ποδιού.
19
Τι να θυμάστε
Μία αυξημένη τιμή δεν αποδεικνύει θρόμβωση. Στην κύηση η αύξηση των D-διμερών είναι συχνή, ιδίως προς το τρίτο τρίμηνο.[1]
Τα εύρη ανά τρίμηνο δεν είναι όρια αποκλεισμού πνευμονικής εμβολής. Όταν υπάρχουν ύποπτα συμπτώματα, εφαρμόζονται επικυρωμένα κλινικά πρωτόκολλα και η κατάλληλη απεικόνιση.[2][3]
Οι αποφάσεις για αντιπηκτική αγωγή δεν βασίζονται σε μία μέτρηση. Η λοχεία χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή επειδή ο κίνδυνος θρόμβωσης παραμένει αυξημένος.[5]
Βιβλιογραφία – επιστημονικές πηγές
- Siennicka A, et al. Reference Values of D-Dimers and Fibrinogen in the Course of Physiological Pregnancy: The Potential Impact of Selected Risk Factors—A Pilot Study. BioMed Research International. 2020;2020:3192350. Πηγή
- European Society of Cardiology. 2025 ESC Guidelines for the management of cardiovascular disease and pregnancy. European Heart Journal. 2025;46:4462–4563. Πηγή
- van der Pol LM, et al. Pregnancy-Adapted YEARS Algorithm for Diagnosis of Suspected Pulmonary Embolism. New England Journal of Medicine. 2019;380:1139–1149. Πηγή
- Righini M, et al. Diagnosis of Pulmonary Embolism During Pregnancy: A Multicenter Prospective Management Outcome Study. Annals of Internal Medicine. 2018;169:766–773. Πηγή
- American Society of Hematology. Guidelines for Management of Venous Thromboembolism in the Context of Pregnancy. Blood Advances. 2018;2:3317–3359. Πηγή
- Goodacre S, et al. The DiPEP study: diagnostic accuracy of clinical assessment and D-dimer for suspected pulmonary embolism in pregnancy and postpartum. Πηγή
- Banks C, et al. Suspected Pulmonary Embolism Exclusion With D-Dimers in Emergency Departments: Pregnancy (SPEED-ED Pregnancy). Emergency Medicine Australasia. 2026;38:e70297. Πηγή
- International Council for Standardization in Haematology. Recommendations for Collection and Processing of Blood Samples for Coagulation Testing. Πηγή

