Υψηλά Αιμοπετάλια με Χαμηλή Φερριτίνη: Τι Μπορεί να Σημαίνει

1Τι σημαίνουν υψηλά αιμοπετάλια με χαμηλή φερριτίνη

Ο συνδυασμός υψηλών αιμοπεταλίων και χαμηλής φερριτίνης συχνά υποδηλώνει ότι η αύξηση των αιμοπεταλίων είναι αντιδραστική και σχετίζεται με την έλλειψη σιδήρου.

Η χαμηλή φερριτίνη αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι οι αποθήκες σιδήρου έχουν μειωθεί. Η σιδηροπενία μπορεί να υπάρχει πριν μειωθούν η αιμοσφαιρίνη και ο αιματοκρίτης και να προκαλέσει μεταβολές στη λειτουργία του μυελού των οστών. Μία από αυτές τις μεταβολές μπορεί να είναι η αύξηση της παραγωγής αιμοπεταλίων.

Το εύρημα μπορεί να εμφανιστεί:

• σε γυναίκες με έντονη έμμηνο ρύση,
• μετά από χρόνια ή επαναλαμβανόμενη απώλεια αίματος,
• σε εγκυμοσύνη ή λοχεία,
• σε άτομα με γαστρεντερική αιμορραγία,
• σε δυσαπορρόφηση ή κοιλιοκάκη,
• σε ανεπαρκή πρόσληψη σιδήρου,
• σε συχνούς αιμοδότες,
• σε συνδυασμό σιδηροπενίας και φλεγμονής.

Η σιδηροπενία είναι συχνό αίτιο δευτεροπαθούς ή αντιδραστικής θρομβοκυττάρωσης. Ωστόσο, δεν πρέπει κάθε αύξηση να αποδίδεται αυτόματα στον σίδηρο χωρίς να εξεταστούν η ένταση της απόκλισης, η διάρκειά της και τα υπόλοιπα ευρήματα.

2Τι δείχνουν τα αιμοπετάλια

Τα αιμοπετάλια είναι μικρά κυτταρικά στοιχεία του αίματος που παράγονται από τα μεγακαρυοκύτταρα του μυελού των οστών. Συμμετέχουν στην αιμόσταση, δηλαδή στον σχηματισμό του αρχικού βύσματος που περιορίζει την αιμορραγία όταν τραυματίζεται ένα αγγείο.

Η τιμή PLT στη γενική αίματος δείχνει τον αριθμό τους, αλλά όχι άμεσα το πόσο καλά λειτουργούν. Ένας αυξημένος αριθμός ονομάζεται θρομβοκυττάρωση.

Η θρομβοκυττάρωση χωρίζεται γενικά σε δύο κατηγορίες:

• αντιδραστική ή δευτεροπαθής: προκαλείται από άλλη κατάσταση, όπως σιδηροπενία, λοίμωξη, φλεγμονή, αιμορραγία ή χειρουργείο,
• πρωτοπαθής ή κλωνική: σχετίζεται με διαταραχή του μυελού των οστών, όπως η ιδιοπαθής θρομβοκυτταραιμία ή άλλο μυελοϋπερπλαστικό νεόπλασμα.

Η αντιδραστική μορφή είναι πολύ συχνότερη. Η διάκριση όμως δεν γίνεται μόνο από το ύψος της τιμής. Χρειάζονται ιστορικό, επανέλεγχος, εξέταση του αίματος και στοχευμένες αναλύσεις.

3Τι δείχνει η χαμηλή φερριτίνη

Η φερριτίνη είναι η βασική πρωτεΐνη αποθήκευσης του σιδήρου. Η συγκέντρωσή της στο αίμα χρησιμοποιείται ως ο πιο χρήσιμος βασικός δείκτης των αποθεμάτων σιδήρου.

Μια σαφώς χαμηλή φερριτίνη συνήθως σημαίνει πραγματική εξάντληση των αποθηκών. Αυτό μπορεί να συμβεί πριν μειωθούν:

• η αιμοσφαιρίνη,
• ο αιματοκρίτης,
• το MCV,
• το MCH,
• ο αριθμός των ερυθρών αιμοσφαιρίων.

Επομένως, ένας ασθενής μπορεί να έχει χαμηλή φερριτίνη και υψηλά αιμοπετάλια, αλλά ακόμη φυσιολογική αιμοσφαιρίνη. Αυτό αντιστοιχεί συχνά σε σιδηροπενία χωρίς αναιμία ή σε πρώιμο στάδιο σιδηροπενικής αναιμίας.

Η φερριτίνη είναι επίσης πρωτεΐνη οξείας φάσης και μπορεί να αυξηθεί σε φλεγμονή. Για αυτό μια φυσιολογική τιμή δεν αποκλείει πάντα σιδηροπενία όταν η CRP είναι αυξημένη. Μια πραγματικά χαμηλή τιμή, όμως, παραμένει ιδιαίτερα συμβατή με μειωμένες αποθήκες σιδήρου.

4Τι είναι η αντιδραστική θρομβοκυττάρωση

Αντιδραστική θρομβοκυττάρωση σημαίνει ότι ο μυελός των οστών αυξάνει την παραγωγή αιμοπεταλίων ως αντίδραση σε μια άλλη κατάσταση. Δεν αποτελεί από μόνη της ανεξάρτητη νόσο του μυελού.

Συχνές αιτίες είναι:

• σιδηροπενία,
• οξεία ή χρόνια λοίμωξη,
• φλεγμονώδη και αυτοάνοσα νοσήματα,
• πρόσφατη χειρουργική επέμβαση ή τραυματισμός,
• οξεία ή χρόνια αιμορραγία,
• αιμόλυση,
• κακοήθεια,
• αφαίρεση ή μειωμένη λειτουργία του σπλήνα,
• περίοδος ανάρρωσης μετά από θρομβοπενία.

Στην αντιδραστική μορφή, ο αριθμός των αιμοπεταλίων συνήθως μειώνεται όταν αντιμετωπιστεί ή υποχωρήσει η υποκείμενη αιτία. Στη σιδηροπενία, η βελτίωση των αποθηκών σιδήρου συχνά συνοδεύεται από σταδιακή ομαλοποίηση των αιμοπεταλίων.

5Πώς μπορεί η έλλειψη σιδήρου να αυξήσει τα αιμοπετάλια

Ο ακριβής μηχανισμός της θρομβοκυττάρωσης στη σιδηροπενία δεν εξηγείται από έναν μόνο παράγοντα. Η παραγωγή αιμοπεταλίων και ερυθρών αιμοσφαιρίων γίνεται μέσα στον μυελό των οστών και επηρεάζεται από κοινά προγονικά κύτταρα, αυξητικούς παράγοντες και ορμόνες.

Όταν ο διαθέσιμος σίδηρος μειώνεται:

• περιορίζεται σταδιακά η παραγωγή επαρκώς αιμοσφαιρινοποιημένων ερυθρών,
• μεταβάλλεται η δραστηριότητα των προγονικών κυττάρων του μυελού,
• μπορεί να αυξηθεί η διαφοροποίηση προς τη μεγακαρυοκυτταρική σειρά,
• η συνύπαρξη αιμορραγίας ή φλεγμονής μπορεί να ενισχύσει την παραγωγή αιμοπεταλίων.

Η αύξηση δεν είναι υποχρεωτική σε κάθε άνθρωπο με σιδηροπενία. Άλλοι έχουν φυσιολογικά αιμοπετάλια και άλλοι εμφανίζουν ήπια, μέτρια ή πιο έντονη θρομβοκυττάρωση.

Το ύψος των αιμοπεταλίων δεν δείχνει με ακρίβεια πόσο χαμηλός είναι ο σίδηρος. Για αυτό χρειάζεται άμεση μέτρηση της φερριτίνης και των υπόλοιπων δεικτών σιδήρου.

6Πότε θεωρούνται υψηλά τα αιμοπετάλια

Στους ενήλικες, θρομβοκυττάρωση ορίζεται συνήθως ως αριθμός αιμοπεταλίων πάνω από περίπου 450 × 10⁹/L ή 450.000/μL. Το ακριβές όριο πρέπει να συγκρίνεται με το εύρος αναφοράς του εργαστηρίου.

Τα όρια αυτά δεν διαχωρίζουν με βεβαιότητα αντιδραστική από πρωτοπαθή θρομβοκυττάρωση. Η σιδηροπενία μπορεί να προκαλέσει σημαντικές αυξήσεις, ενώ μια κλωνική διαταραχή μπορεί να εμφανιστεί αρχικά με μέτρια αύξηση.

Σημασία έχουν:

• αν η αύξηση επιμένει,
• αν υπήρχε σε παλαιότερες εξετάσεις,
• αν μειώνεται μετά τη θεραπεία της σιδηροπενίας,
• αν συνυπάρχουν παθολογικά λευκά ή αιματοκρίτης,
• αν υπάρχει σπληνομεγαλία, θρόμβωση ή άλλα ύποπτα ευρήματα.

7Μπορεί να υπάρχει σιδηροπενία χωρίς αναιμία;

Ναι. Η φερριτίνη συνήθως μειώνεται πριν πέσουν η αιμοσφαιρίνη και ο αιματοκρίτης. Σε αυτό το στάδιο ο οργανισμός έχει εξαντλήσει μέρος ή το μεγαλύτερο μέρος των αποθηκών, αλλά διατηρεί ακόμη την παραγωγή αιμοσφαιρίνης.

Έτσι, μπορεί να υπάρχει:

• χαμηλή φερριτίνη,
• φυσιολογική αιμοσφαιρίνη,
• φυσιολογικός αιματοκρίτης,
• φυσιολογικό ή οριακά χαμηλό MCV και MCH,
• αυξημένο RDW,
• υψηλά αιμοπετάλια.

Η εικόνα αυτή δεν πρέπει να αγνοείται επειδή «δεν υπάρχει αναιμία». Αν η απώλεια ή η ανεπαρκής απορρόφηση συνεχιστεί, μπορεί να εμφανιστεί σταδιακά μικροκυτταρική και υπόχρωμη αναιμία.

Παράλληλα, συμπτώματα όπως κόπωση, μειωμένη αντοχή, τριχόπτωση, εύθραυστα νύχια ή ανήσυχα πόδια μπορεί να εμφανιστούν πριν μειωθεί η αιμοσφαιρίνη. Τα συμπτώματα όμως δεν είναι ειδικά και χρειάζονται συνολική αξιολόγηση.

8Έντονη έμμηνος ρύση

Η έντονη ή παρατεταμένη έμμηνος ρύση αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες χαμηλής φερριτίνης και αντιδραστικής αύξησης των αιμοπεταλίων σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.

Η απώλεια μπορεί να είναι σημαντική όταν:

• η περίοδος διαρκεί πολλές ημέρες,
• απαιτούνται πολύ συχνές αλλαγές σερβιέτας ή ταμπόν,
• υπάρχει ανάγκη αλλαγής κατά τη διάρκεια της νύχτας,
• υπάρχουν μεγάλοι θρόμβοι,
• η αιμορραγία περιορίζει εργασία και καθημερινές δραστηριότητες,
• συνυπάρχουν ζάλη, αδυναμία ή ταχυκαρδία.

Η αύξηση των αιμοπεταλίων δεν αντιμετωπίζεται σωστά αν αναπληρώνεται μόνο ο σίδηρος, αλλά η απώλεια συνεχίζεται. Μπορεί να χρειάζεται γυναικολογικός έλεγχος για ινομυώματα, πολύποδες, αδενομύωση, ορμονικές διαταραχές ή άλλες αιτίες μηνορραγίας.

Σε γυναίκες με επαναλαμβανόμενη σιδηροπενία, η ποσότητα της εμμηνορρυσιακής απώλειας πρέπει να συζητείται συγκεκριμένα και όχι να θεωρείται αυτόματα «φυσιολογική περίοδος».

9Χρόνια απώλεια αίματος από το πεπτικό

Η χρόνια μικρή απώλεια αίματος από το πεπτικό σύστημα μπορεί να μειώσει τη φερριτίνη και να προκαλέσει αντιδραστική θρομβοκυττάρωση. Η αιμορραγία δεν είναι πάντα ορατή.

Πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν:

• γαστρίτιδα ή πεπτικό έλκος,
• χρόνια χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών,
• φλεγμονώδη νόσο του εντέρου,
• πολύποδες,
• αγγειοδυσπλασίες,
• αιμορροΐδες, χωρίς να θεωρούνται αυτόματα η μοναδική αιτία,
• οισοφαγίτιδα,
• σπανιότερα κακοήθεια του πεπτικού.

Η ανάγκη γαστρεντερολογικής διερεύνησης είναι ιδιαίτερα σημαντική σε:

• άνδρες,
• μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες,
• ασθενείς με επανειλημμένη πτώση της φερριτίνης,
• άτομα με αίμα ή μαύρα κόπρανα,
• ανεξήγητη απώλεια βάρους,
• αλλαγή στις κενώσεις ή επίμονο κοιλιακό πόνο,
• οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του παχέος εντέρου.

10Διατροφή, δυσαπορρόφηση και κοιλιοκάκη

Η ανεπαρκής πρόσληψη σιδήρου μπορεί να συμβάλει στη χαμηλή φερριτίνη, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν αυξημένες ανάγκες. Η διατροφή όμως δεν είναι η μοναδική εξήγηση και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να παρακαμφθεί η διερεύνηση απώλειας αίματος.

Μεγαλύτερο κίνδυνο μπορεί να έχουν:

• άτομα με πολύ περιοριστική διατροφή,
• χορτοφάγοι ή vegan χωρίς σωστό σχεδιασμό,
• έφηβοι σε ταχεία ανάπτυξη,
• ηλικιωμένοι με μειωμένη πρόσληψη τροφής,
• άτομα μετά από βαριατρική επέμβαση.

Δυσαπορρόφηση σιδήρου μπορεί να εμφανιστεί σε:

• κοιλιοκάκη,
• φλεγμονώδη νόσο του εντέρου,
• ατροφική γαστρίτιδα,
• λοίμωξη από Helicobacter pylori,
• χειρουργικές επεμβάσεις στο στομάχι ή στο λεπτό έντερο,
• χρόνια διάρροια ή άλλα σύνδρομα δυσαπορρόφησης.

Η κοιλιοκάκη μπορεί να εμφανιστεί κυρίως με χαμηλή φερριτίνη, ακόμη και χωρίς έντονη διάρροια ή κοιλιακά συμπτώματα. Σε ανεξήγητη ή υποτροπιάζουσα σιδηροπενία μπορεί να συζητηθεί ορολογικός έλεγχος.

11Εγκυμοσύνη, λοχεία και αυξημένες ανάγκες

Στην εγκυμοσύνη οι απαιτήσεις σε σίδηρο αυξάνονται σημαντικά. Η φερριτίνη μπορεί να μειωθεί πριν εμφανιστεί αναιμία, ενώ ο αριθμός των αιμοπεταλίων επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες.

Η θρομβοκυττάρωση στην εγκυμοσύνη δεν πρέπει να ερμηνεύεται μόνο ως αποτέλεσμα σιδηροπενίας χωρίς μαιευτική αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν είναι σημαντική ή επίμονη.

Μετά τον τοκετό, χαμηλή φερριτίνη και υψηλά αιμοπετάλια μπορεί να συνδέονται με:

• απώλεια αίματος κατά τον τοκετό,
• χαμηλές αποθήκες ήδη πριν από τον τοκετό,
• καισαρική τομή ή μετεγχειρητική φλεγμονώδη αντίδραση,
• λοίμωξη,
• φυσιολογική αντιδραστική μεταβολή κατά την ανάρρωση.

Η θεραπεία σιδήρου κατά την εγκυμοσύνη και τη λοχεία καθορίζεται από τον μαιευτήρα ή τον θεράποντα ιατρό, σύμφωνα με τη φερριτίνη, την αιμοσφαιρίνη, την εβδομάδα κύησης και την κλινική εικόνα.

12Λοίμωξη, φλεγμονή και χαμηλή φερριτίνη

Ένας ασθενής μπορεί να έχει ταυτόχρονα σιδηροπενία και ενεργή λοίμωξη ή φλεγμονή. Και οι δύο καταστάσεις μπορούν να αυξήσουν τα αιμοπετάλια, με αποτέλεσμα η θρομβοκυττάρωση να είναι περισσότερο έντονη.

Στη διερεύνηση εξετάζονται συχνά:

• CRP,
• ΤΚΕ,
• λευκά αιμοσφαίρια και τύπος λευκών,
• συμπτώματα λοίμωξης,
• ιστορικό αυτοάνοσου ή φλεγμονώδους νοσήματος.

Η φλεγμονή συνήθως αυξάνει τη φερριτίνη και μπορεί να συγκαλύψει την έλλειψη σιδήρου. Για αυτό, σε αυξημένη CRP μπορεί να χρειάζεται αξιολόγηση του κορεσμού τρανσφερρίνης και άλλων δεικτών.

Αν η φερριτίνη είναι ήδη σαφώς χαμηλή παρά τη φλεγμονή, το εύρημα υποστηρίζει ιδιαίτερα πραγματική εξάντληση αποθηκών σιδήρου.

Δείτε επίσης τον οδηγό για τους δείκτες φλεγμονής και τη γενική αίματος.

13Πότε εξετάζεται πρωτοπαθής θρομβοκυττάρωση

Η παρουσία χαμηλής φερριτίνης κάνει την αντιδραστική θρομβοκυττάρωση πιθανή, αλλά δεν αποκλείει σε κάθε περίπτωση μια συνυπάρχουσα αιματολογική διαταραχή.

Η ανάγκη περαιτέρω αιματολογικής διερεύνησης αυξάνεται όταν:

• τα αιμοπετάλια παραμένουν υψηλά μετά την αποκατάσταση του σιδήρου,
• η αύξηση είναι πολύ μεγάλη ή προοδευτική,
• υπάρχει ανεξήγητη θρόμβωση,
• υπάρχει σπληνομεγαλία,
• συνυπάρχουν αυξημένα λευκά ή αιματοκρίτης,
• το επίχρισμα δείχνει άτυπα ή πολύ μεγάλα αιμοπετάλια,
• δεν υπάρχει πειστικό αντιδραστικό αίτιο,
• υπάρχουν μικροαγγειακά συμπτώματα, όπως ερυθρομελαλγία ή παροδικές οπτικές διαταραχές.

Η ιδιοπαθής θρομβοκυτταραιμία είναι μία χρόνια μυελοϋπερπλαστική διαταραχή στην οποία ο μυελός παράγει υπερβολικά αιμοπετάλια. Η διάγνωση δεν βασίζεται μόνο σε μία υψηλή τιμή και γίνεται αφού αποκλειστούν συχνά αντιδραστικά αίτια, μεταξύ των οποίων η σιδηροπενία.

14Συμπτώματα και κίνδυνος θρόμβωσης

Οι περισσότεροι άνθρωποι με αντιδραστική θρομβοκυττάρωση δεν έχουν συμπτώματα που προκαλούνται άμεσα από τα αιμοπετάλια. Συνήθως κυριαρχούν τα συμπτώματα της υποκείμενης αιτίας, όπως κόπωση από τη σιδηροπενία ή αιμορραγία από την περίοδο.

Πιθανά συμπτώματα σιδηροπενίας περιλαμβάνουν:

• κόπωση και μειωμένη αντοχή,
• ζάλη,
• ταχυκαρδία στην προσπάθεια,
• δύσπνοια στην άσκηση,
• τριχόπτωση,
• εύθραυστα νύχια,
• ανήσυχα πόδια,
• ωχρότητα όταν έχει αναπτυχθεί αναιμία.

Ο κίνδυνος θρόμβωσης στην αντιδραστική θρομβοκυττάρωση είναι συνήθως πολύ χαμηλότερος από ό,τι στην ιδιοπαθή θρομβοκυτταραιμία. Δεν είναι όμως απόλυτα μηδενικός, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν άλλοι παράγοντες κινδύνου, πολύ υψηλά αιμοπετάλια ή σοβαρή σιδηροπενική αναιμία.

Η εκτίμηση του κινδύνου δεν γίνεται μόνο από τον αριθμό των αιμοπεταλίων. Λαμβάνονται υπόψη η ηλικία, το ιστορικό θρόμβωσης, η ακινησία, η εγκυμοσύνη, τα αντισυλληπτικά, το κάπνισμα, η κακοήθεια και άλλοι παράγοντες.

15Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση

Η ήπια ή μέτρια αύξηση χωρίς συμπτώματα συνήθως διερευνάται οργανωμένα και δεν αποτελεί από μόνη της επείγον περιστατικό. Άμεση αξιολόγηση χρειάζεται όταν εμφανίζονται συμπτώματα πιθανής θρόμβωσης, σοβαρής αιμορραγίας ή σημαντικής αναιμίας.

Αναζητήστε άμεση ιατρική βοήθεια σε:

• αιφνίδια δύσπνοια ή πόνο στο στήθος,
• μονόπλευρο πρήξιμο και πόνο στο πόδι,
• αιφνίδια αδυναμία ή μούδιασμα στη μία πλευρά,
• δυσκολία στην ομιλία ή ασυμμετρία προσώπου,
• ξαφνική απώλεια ή διαταραχή όρασης,
• πολύ έντονο νέο πονοκέφαλο,
• λιποθυμία,
• αιματέμεση ή μαύρα κόπρανα,
• ανεξέλεγκτη αιμορραγία,
• πολύ υψηλά αιμοπετάλια μαζί με νευρολογικά ή αγγειακά συμπτώματα.

16Ποιες εξετάσεις συζητούνται συνήθως στη συνέχεια

Ο έλεγχος πρέπει να επιβεβαιώσει τη θρομβοκυττάρωση, να τεκμηριώσει τη σιδηροπενία και να αναζητήσει την αιτία της.

Δείτε τον αναλυτικό οδηγό για τη γενική αίματος και τον κεντρικό οδηγό για τον αιματολογικό έλεγχο.

17Επίχρισμα, CRP και δείκτες των ερυθρών

Το επίχρισμα περιφερικού αίματος μπορεί να προσθέσει σημαντικές πληροφορίες όταν η αύξηση είναι μεγάλη, επίμονη ή δεν ταιριάζει με την υπόλοιπη εικόνα.

Μπορεί να βοηθήσει να διαπιστωθούν:

• αν ο αριθμός των αιμοπεταλίων είναι πραγματικός,
• αν υπάρχουν συσσωματώματα ή τεχνικές παρεμβολές,
• αν τα αιμοπετάλια είναι πολύ μεγάλα ή άτυπα,
• αν υπάρχει μικροκυττάρωση και υποχρωμία των ερυθρών,
• αν εμφανίζονται ανώριμα ή άτυπα λευκά κύτταρα.

Οι δείκτες MCV, MCH και RDW βοηθούν στην αξιολόγηση της σιδηροπενίας:

• MCV: μπορεί να μειωθεί όταν τα ερυθρά γίνονται μικρότερα,
• MCH: μειώνεται όταν κάθε ερυθρό περιέχει λιγότερη αιμοσφαιρίνη,
• RDW: μπορεί να αυξηθεί πρώιμα καθώς δημιουργούνται ερυθρά διαφορετικού μεγέθους.

Η CRP είναι χρήσιμη επειδή η φλεγμονή αποτελεί ανεξάρτητη αιτία θρομβοκυττάρωσης και επηρεάζει την ερμηνεία της φερριτίνης.

18Πότε ελέγχονται JAK2, CALR και MPL

Ο μοριακός έλεγχος δεν αποτελεί εξέταση πρώτης γραμμής σε κάθε άνθρωπο με υψηλά αιμοπετάλια και χαμηλή φερριτίνη. Πρώτα διερευνώνται και αντιμετωπίζονται οι συχνές αντιδραστικές αιτίες.

Ο έλεγχος για μεταλλάξεις όπως JAK2, CALR και MPL μπορεί να συζητηθεί όταν:

• η αύξηση επιμένει μετά την επαρκή αναπλήρωση του σιδήρου,
• δεν υπάρχει σαφές αντιδραστικό αίτιο,
• υπάρχει θρόμβωση χωρίς εύκολη εξήγηση,
• υπάρχει σπληνομεγαλία,
• συνυπάρχουν παθολογικά λευκά ή αιματοκρίτης,
• το επίχρισμα εμφανίζει ύποπτα ευρήματα,
• ο αιματολόγος υποψιάζεται ιδιοπαθή θρομβοκυτταραιμία ή άλλο μυελοϋπερπλαστικό νεόπλασμα.

Η μετάλλαξη JAK2 V617F ανιχνεύεται σε σημαντικό ποσοστό ασθενών με ιδιοπαθή θρομβοκυτταραιμία. Σε αρνητικό JAK2 μπορεί να ακολουθήσει, ανάλογα με την περίπτωση, έλεγχος CALR και MPL ή άλλος μοριακός και μορφολογικός έλεγχος.

Ένα θετικό αποτέλεσμα χρειάζεται αιματολογική αξιολόγηση. Ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει από μόνο του κάθε μυελοϋπερπλαστική διαταραχή.

Δείτε τον οδηγό για τη μετάλλαξη JAK2 V617F.

19Θεραπεία σιδήρου και επανέλεγχος αιμοπεταλίων

Όταν τεκμηριώνεται σιδηροπενία, η θεραπεία αποσκοπεί στην αναπλήρωση του σιδήρου και στην αντιμετώπιση της αιτίας της έλλειψης. Δεν χορηγείται θεραπεία απλώς για να μειωθούν τα αιμοπετάλια.

Ο σίδηρος μπορεί να χορηγηθεί:

• από το στόμα, όταν είναι κατάλληλος και ανεκτός,
• ενδοφλέβια, όταν υπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη, δυσαπορρόφηση, δυσανεξία ή ανάγκη ταχύτερης αναπλήρωσης.

Ο χρόνος ανταπόκρισης διαφέρει. Τα αιμοπετάλια μπορεί να αρχίσουν να μειώνονται καθώς βελτιώνεται η διαθεσιμότητα του σιδήρου, αλλά η πλήρης αποκατάσταση των αποθηκών απαιτεί περισσότερο χρόνο.

Στον επανέλεγχο συζητούνται συνήθως:

• γενική αίματος,
• αιμοπετάλια,
• αιμοσφαιρίνη και αιματοκρίτης,
• MCV, MCH και RDW,
• φερριτίνη,
• κορεσμός τρανσφερρίνης όταν χρειάζεται.

Αν η φερριτίνη βελτιωθεί αλλά τα αιμοπετάλια παραμείνουν σταθερά υψηλά, χρειάζεται επανεκτίμηση για άλλη αντιδραστική αιτία ή πρωτοπαθή θρομβοκυττάρωση.

Δεν πρέπει να λαμβάνεται ασπιρίνη μόνο επειδή τα αιμοπετάλια είναι αυξημένα χωρίς ιατρική οδηγία. Η ασπιρίνη δεν αποτελεί συνήθη θεραπεία της αντιδραστικής θρομβοκυττάρωσης και μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αιμορραγίας, ιδιαίτερα όταν υπάρχει ενεργή απώλεια αίματος.

20Συχνά λάθη στην ερμηνεία

21Συχνές ερωτήσεις

22Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία

Επιστημονικές πηγές