ZzzQuil Natura (Μελατονίνη): Δοσολογία, Παρενέργειες και Πότε να το Παίρνετε

1
Τι είναι το ZzzQuil Natura

Το ZzzQuil Natura είναι συμπλήρωμα διατροφής με μελατονίνη που προορίζεται κυρίως για ενήλικες οι οποίοι παρουσιάζουν περιστασιακή δυσκολία στην έλευση του ύπνου. Κυκλοφορεί σε μορφή ζελεδακίων, συνήθως σε συσκευασίες των 30 ή 60 τεμαχίων, αλλά και σε μορφή στοματικού spray.

Η μελατονίνη είναι ορμόνη που παράγεται φυσιολογικά από την επίφυση του εγκεφάλου. Η έκκρισή της αυξάνεται όταν μειώνεται το φως και συμμετέχει στη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού, δηλαδή του εσωτερικού βιολογικού ρολογιού που συντονίζει τον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης.

Το προϊόν δεν δρα όπως οι βενζοδιαζεπίνες, η ζολπιδέμη ή άλλα συνταγογραφούμενα υπνωτικά. Η κύρια δράση της μελατονίνης είναι να δίνει στον οργανισμό ένα χρονικό μήνυμα ότι πλησιάζει η ώρα του ύπνου. Για τον λόγο αυτό μπορεί να βοηθήσει περισσότερο όταν το βασικό πρόβλημα είναι η καθυστέρηση στην έναρξη του ύπνου και λιγότερο όταν υπάρχουν επανειλημμένες αφυπνίσεις λόγω πόνου, άπνοιας, νυχτουρίας, άγχους ή άλλου νοσήματος.

2
Ελληνικό και αμερικανικό ZzzQuil: δεν είναι πάντα το ίδιο προϊόν

Το όνομα ZzzQuil χρησιμοποιείται διεθνώς για διαφορετικά προϊόντα. Αυτό δημιουργεί εύκολα σύγχυση όταν κάποιος διαβάζει πληροφορίες από αμερικανικές ιστοσελίδες ή αγοράζει προϊόν από το εξωτερικό.

Το ZzzQuil Natura που κυκλοφορεί ευρέως στην Ελλάδα είναι συμπλήρωμα διατροφής με μελατονίνη. Αντίθετα, ορισμένες αμερικανικές εκδόσεις με την απλή ονομασία ZzzQuil Nighttime Sleep-Aid περιέχουν διφαινυδραμίνη, ένα κατασταλτικό αντιισταμινικό πρώτης γενιάς.

Η διφαινυδραμίνη έχει διαφορετικές παρενέργειες και προφυλάξεις, όπως ξηροστομία, δυσκοιλιότητα, κατακράτηση ούρων, σύγχυση και αυξημένο κίνδυνο πτώσεων στους ηλικιωμένους. Επομένως, δεν πρέπει να εφαρμόζονται οι οδηγίες ενός προϊόντος με διφαινυδραμίνη σε ένα προϊόν με μελατονίνη ή το αντίστροφο.

Πριν από κάθε χρήση πρέπει να ελέγχεται η ένδειξη «δραστικά συστατικά» ή «συστατικά ανά ημερήσια δόση» στη συγκεκριμένη συσκευασία.

3
Συστατικά και περιεκτικότητα

Στην ελληνική έκδοση με γεύση φρούτα του δάσους, ένα ζελεδάκι αναφέρεται ότι παρέχει:

• Μελατονίνη: 1 mg.
• Βιταμίνη Β6: 1,4 mg.
• Εκχύλισμα βαλεριάνας: 30 mg.
• Εκχύλισμα χαμομηλιού: 10 mg.
• Εκχύλισμα λεβάντας: 10 mg.

Στα υπόλοιπα συστατικά μπορεί να περιλαμβάνονται σιρόπι γλυκόζης, ζάχαρη, νερό, ζελατίνη βοείου προέλευσης, κιτρικό οξύ, συμπυκνωμένος χυμός μαύρου φραγκοστάφυλου, φυσικές αρωματικές ύλες και υλικό επικάλυψης.

Οι συγκεκριμένες ποσότητες μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τη χώρα, τη γεύση ή τη νεότερη σύνθεση του προϊόντος. Για παράδειγμα, άλλες ευρωπαϊκές εκδόσεις μπορεί να περιέχουν διαφορετική ποσότητα φυτικών εκχυλισμάτων. Η ετικέτα της συσκευασίας που αγοράστηκε στην Ελλάδα αποτελεί πάντα την κύρια πηγή για τη σύνθεση και τη δοσολογία.

Τα κλασικά ζελεδάκια περιέχουν ζελατίνη και επομένως δεν είναι κατάλληλα για vegan διατροφή. Το στοματικό spray μπορεί να έχει διαφορετική σύνθεση και να αναφέρεται ως vegan, χωρίς ζάχαρη ή αλκοόλ.

4
Πώς δρα η μελατονίνη στον ύπνο

Η φυσιολογική παραγωγή μελατονίνης αυξάνεται μετά τη δύση του ηλίου, κορυφώνεται κατά τη διάρκεια της νύχτας και υποχωρεί προς το πρωί. Το έντονο φως, τα κινητά τηλέφωνα, οι οθόνες και το ασταθές ωράριο μπορούν να μεταθέσουν ή να μειώσουν αυτό το φυσιολογικό σήμα.

Η μελατονίνη δρα κυρίως στους υποδοχείς MT1 και MT2 και βοηθά τον εγκέφαλο να συγχρονίσει το εσωτερικό βιολογικό ρολό με τον κύκλο φωτός και σκοταδιού. Δεν προκαλεί απαραίτητα έντονη καταστολή. Προετοιμάζει περισσότερο τον οργανισμό για ύπνο όταν λαμβάνεται στη σωστή ώρα.

Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων έχει αναγνωρίσει ότι η μελατονίνη συμβάλλει στη μείωση του χρόνου που χρειάζεται κανείς για να αποκοιμηθεί, όταν λαμβάνεται ποσότητα 1 mg κοντά στην ώρα του ύπνου.

Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον χρόνο λήψης. Η ίδια δόση μπορεί να έχει μικρότερο όφελος όταν λαμβάνεται πολύ νωρίς, πολύ αργά ή σε διαφορετική ώρα κάθε βράδυ.

5
Σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να βοηθήσει

Το ZzzQuil Natura μπορεί να είναι χρήσιμο κυρίως όταν υπάρχει:

• Περιστασιακή δυσκολία στην έλευση του ύπνου.
• Παροδική μεταβολή του καθημερινού ωραρίου.
• Καθυστέρηση της ώρας ύπνου λόγω έντονης βραδινής δραστηριότητας.
• Διαταραχή του προγράμματος ύπνου μετά από ταξίδι.
• Δυσκολία προσαρμογής σε διαφορετική ζώνη ώρας.
• Προσωρινή απορρύθμιση μετά από περιόδους άγχους ή αλλαγής ρουτίνας.

Η μελατονίνη δεν διορθώνει από μόνη της όλες τις αιτίες αϋπνίας. Μπορεί να έχει μικρό ή μηδενικό αποτέλεσμα όταν ο ύπνος διακόπτεται από:

• Δυνατό ροχαλητό ή επεισόδια υπνικής άπνοιας.
• Σύνδρομο ανήσυχων ποδιών.
• Χρόνιο πόνο.
• Νυχτερινή ούρηση.
• Εξάψεις της εμμηνόπαυσης.
• Υπερθυρεοειδισμό.
• Κατάθλιψη, κρίσεις άγχους ή διπολική διαταραχή.
• Κατανάλωση μεγάλης ποσότητας καφεΐνης, νικοτίνης ή αλκοόλ.
• Φάρμακα που προκαλούν διέγερση ή διαταράσσουν τον ύπνο.

Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται αντιμετώπιση της υποκείμενης αιτίας και όχι απλώς προσθήκη ενός βοηθήματος ύπνου.

6
Δοσολογία στα ζελεδάκια ZzzQuil Natura

Η συνήθης οδηγία για τα ζελεδάκια που κυκλοφορούν στην Ελλάδα είναι:

Κάθε ζελεδάκι παρέχει συνήθως 1 mg μελατονίνης. Πρέπει να υπάρχει διαθέσιμο διάστημα τουλάχιστον 6 ωρών για ύπνο μετά τη λήψη.

Δεν πρέπει να λαμβάνονται δύο ή περισσότερα ζελεδάκια επειδή το πρώτο δεν προκάλεσε άμεση υπνηλία. Η αύξηση της δόσης δεν σημαίνει απαραίτητα καλύτερο ύπνο και μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα πονοκεφάλου, ζάλης, έντονων ονείρων ή πρωινής υπνηλίας.

Εάν ξεχάσετε να το πάρετε και έχει ήδη περάσει μεγάλο μέρος της νύχτας, δεν είναι σωστό να λαμβάνεται λίγο πριν από την προγραμματισμένη ώρα αφύπνισης. Παραλείψτε τη δόση και συνεχίστε την επόμενη ημέρα, εφόσον εξακολουθεί να χρειάζεται.

Η δοσολογία της συγκεκριμένης συσκευασίας υπερισχύει κάθε γενικής πληροφορίας. Μην ακολουθείτε δοσολογία από διαφορετικό προϊόν ZzzQuil ή από συσκευασία άλλης χώρας.

7
Δοσολογία στο στοματικό spray ZzzQuil

Το στοματικό spray ZzzQuil Sleep ή ZzzQuil Natura περιέχει συνήθως 0,25 mg μελατονίνης ανά ψεκασμό. Επομένως:

• 2 ψεκασμοί αντιστοιχούν περίπου σε 0,5 mg μελατονίνης.
• 4 ψεκασμοί αντιστοιχούν περίπου σε 1 mg μελατονίνης.

Η συνήθης οδηγία είναι 2–4 ψεκασμοί στο εσωτερικό του μάγουλου ή κάτω από τη γλώσσα, περίπου 30 λεπτά πριν από τον ύπνο. Για τη συμβολή στη μείωση του χρόνου έλευσης του ύπνου χρησιμοποιείται συνήθως η συνολική δόση του 1 mg, δηλαδή 4 ψεκασμοί, όταν αυτό συμφωνεί με την ετικέτα του προϊόντος.

Το μπουκάλι πρέπει να ανακινείται πριν από τη χρήση. Μετά τον ψεκασμό, το υγρό διατηρείται για λίγο στο στόμα πριν καταποθεί. Δεν απαιτείται λήψη με νερό.

Επειδή οι εκδόσεις του spray μπορεί να αλλάζουν, πρέπει να ελέγχεται η ποσότητα μελατονίνης ανά ψεκασμό στην πραγματική συσκευασία. Δεν πρέπει να θεωρείται ότι κάθε spray μελατονίνης έχει την ίδια συγκέντρωση.

8
Πότε και πώς πρέπει να λαμβάνεται

Η καλύτερη στιγμή είναι συνήθως περίπου 30 λεπτά πριν από την προγραμματισμένη ώρα κατάκλισης. Μετά τη λήψη είναι χρήσιμο να μειώνεται ο φωτισμός και να αποφεύγεται η έντονη χρήση κινητού, υπολογιστή ή τηλεόρασης.

Η μελατονίνη δεν λειτουργεί ως «διακόπτης» που προκαλεί ύπνο ανεξάρτητα από το περιβάλλον. Η αποτελεσματικότητά της μειώνεται όταν κάποιος παίρνει το προϊόν και στη συνέχεια παραμένει για ώρες σε έντονο φως, εργάζεται ή παρακολουθεί περιεχόμενο που αυξάνει την εγρήγορση.

Για πιο σταθερό αποτέλεσμα:

• Διατηρήστε σταθερή ώρα αφύπνισης, ακόμη και τα Σαββατοκύριακα.
• Μειώστε το φως και τις οθόνες πριν από τον ύπνο.
• Αποφύγετε καφέ, ενεργειακά ποτά και μεγάλη ποσότητα τσαγιού αργά το απόγευμα.
• Αποφύγετε βαρύ γεύμα αμέσως πριν από την κατάκλιση.
• Μην κοιμάστε πολλές ώρες κατά τη διάρκεια της ημέρας.
• Εξασφαλίστε πρωινή έκθεση σε φυσικό φως.

Το ζελεδάκι μπορεί να ληφθεί χωρίς νερό. Επειδή περιέχει σάκχαρα, πρέπει να υπολογίζεται στη συνολική πρόσληψη υδατανθράκων, ιδιαίτερα σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη.

9
Σε πόση ώρα δρα και πόσο διαρκεί

Το ZzzQuil Natura συνήθως λαμβάνεται περίπου 30 λεπτά πριν από τον ύπνο, αλλά η αίσθηση υπνηλίας δεν εμφανίζεται στον ίδιο χρόνο σε όλους. Μπορεί να χρειαστούν 30–60 λεπτά, ανάλογα με:

• Την ώρα λήψης.
• Τον φωτισμό του χώρου.
• Την κατανάλωση καφεΐνης.
• Το γεύμα που προηγήθηκε.
• Το ατομικό βιολογικό ρολό.
• Άλλα φάρμακα ή συμπληρώματα.

Η μελατονίνη άμεσης αποδέσμευσης χρησιμοποιείται περισσότερο για την έναρξη του ύπνου. Δεν παραμένει απαραίτητα σε υψηλά επίπεδα καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας. Αυτό εξηγεί γιατί ένας άνθρωπος μπορεί να αποκοιμηθεί πιο γρήγορα αλλά να συνεχίσει να ξυπνά μετά από λίγες ώρες.

Δεν πρέπει να λαμβάνεται επαναληπτική δόση κατά τη διάρκεια της νύχτας. Η καθυστερημένη δεύτερη δόση μπορεί να προκαλέσει υπνηλία και μειωμένα αντανακλαστικά το επόμενο πρωί.

10
Βοηθά στις νυχτερινές αφυπνίσεις;

Το ZzzQuil Natura είναι σχεδιασμένο κυρίως για να μειώνει τον χρόνο μέχρι την έλευση του ύπνου. Δεν είναι βέβαιο ότι θα εμποδίσει τις συχνές αφυπνίσεις ή το πολύ πρώιμο πρωινό ξύπνημα.

Όταν κάποιος αποκοιμιέται εύκολα αλλά ξυπνά πολλές φορές, πρέπει να αναζητούνται πιθανά αίτια όπως:

• Υπνική άπνοια ή έντονο ροχαλητό.
• Νυχτερινές εξάψεις.
• Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
• Συχνοουρία ή υπερπλασία προστάτη.
• Πόνος σε αρθρώσεις ή μέση.
• Κατανάλωση αλκοόλ το βράδυ.
• Άγχος, κατάθλιψη ή μετατραυματικό στρες.
• Σύνδρομο ανήσυχων ποδιών.

Η λήψη μεγαλύτερης ποσότητας μελατονίνης χωρίς να αντιμετωπιστεί το αίτιο των αφυπνίσεων συνήθως δεν αποτελεί σωστή λύση.

11
Προκαλεί υπνηλία την επόμενη ημέρα;

Πολλοί χρήστες δεν εμφανίζουν σημαντική πρωινή υπνηλία στη δόση του 1 mg. Ωστόσο, η φράση «χωρίς υπνηλία την επόμενη ημέρα» δεν αποτελεί εγγύηση για κάθε άνθρωπο.

Η πιθανότητα πρωινής βαρύτητας αυξάνεται όταν:

• Το προϊόν λαμβάνεται πολύ αργά μέσα στη νύχτα.
• Δεν υπάρχουν τουλάχιστον 6 ώρες διαθέσιμες για ύπνο.
• Χρησιμοποιείται μεγαλύτερη από τη συνιστώμενη δόση.
• Συνδυάζεται με αλκοόλ.
• Λαμβάνεται μαζί με υπνωτικά, ηρεμιστικά ή κατασταλτικά αντιισταμινικά.
• Ο χρήστης είναι ηλικιωμένος ή μεταβολίζει πιο αργά τη μελατονίνη.

Εάν το πρωί υπάρχει υπνηλία, ζάλη, αστάθεια ή μειωμένη συγκέντρωση, δεν πρέπει να γίνεται οδήγηση ή χειρισμός μηχανημάτων. Η λήψη χρειάζεται να διακοπεί ή να επανεκτιμηθεί με γιατρό ή φαρμακοποιό.

12
Πιθανές παρενέργειες

Η μελατονίνη είναι συνήθως καλά ανεκτή, αλλά μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες ακόμη και στη χαμηλή δόση του 1 mg.

Πιθανές παρενέργειες είναι:

• Υπνηλία ή κόπωση την επόμενη ημέρα.
• Πονοκέφαλος.
• Ζάλη ή αίσθημα αστάθειας.
• Ναυτία ή ενόχληση στο στομάχι.
• Έντονα ή ασυνήθιστα όνειρα.
• Εφίδρωση κατά τη διάρκεια της νύχτας.
• Ευερεθιστότητα ή ανησυχία.
• Ξηροστομία.
• Παροδική μείωση της συγκέντρωσης.

Τα ζελεδάκια περιέχουν επίσης φυτικά εκχυλίσματα. Ένα άτομο με αλλεργία στη βαλεριάνα, στο χαμομήλι, στη λεβάντα ή σε συγγενή φυτά μπορεί να εμφανίσει αλλεργική αντίδραση.

Άμεση ιατρική βοήθεια χρειάζεται εάν εμφανιστούν δυσκολία στην αναπνοή, πρήξιμο στα χείλη ή στη γλώσσα, γενικευμένη κνίδωση, λιποθυμία, έντονη σύγχυση ή αιμορραγία που δεν εξηγείται.

13
Ποιοι χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή

Ιατρική ή φαρμακευτική συμβουλή χρειάζεται πριν από τη χρήση σε άτομα με:

• Ηπατική ή σοβαρή νεφρική νόσο.
• Αυτοάνοσο νόσημα.
• Επιληψία ή ιστορικό σπασμών.
• Διαταραχές πήξης ή θεραπεία με αντιπηκτικά.
• Σακχαρώδη διαβήτη.
• Αρτηριακή υπέρταση υπό θεραπεία.
• Κατάθλιψη, διπολική διαταραχή ή άλλες ψυχιατρικές παθήσεις.
• Ιστορικό συχνών πτώσεων ή έντονης πρωινής αστάθειας.
• Αλλεργία στα φυτικά συστατικά του προϊόντος.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επίσης όταν η εργασία απαιτεί νυχτερινή οδήγηση, χειρισμό βαρέων μηχανημάτων, επιφυλακή ή άμεση αφύπνιση μέσα στη νύχτα.

Η μελατονίνη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να καλύπτει υπνηλία που οφείλεται σε χρόνια στέρηση ύπνου ή εξαντλητικό πρόγραμμα. Η βασική ανάγκη του οργανισμού για επαρκείς ώρες ύπνου παραμένει.

14
Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα και συμπληρώματα

Η μελατονίνη μπορεί να αλληλεπιδράσει με φάρμακα που επηρεάζουν τον μεταβολισμό της ή αυξάνουν την καταστολή. Πριν από τη χρήση χρειάζεται έλεγχος όταν λαμβάνονται:

• Υπνωτικά και ηρεμιστικά: ζολπιδέμη, ζοπικλόνη, βενζοδιαζεπίνες.
• Κατασταλτικά αντιισταμινικά: υδροξυζίνη, διφαινυδραμίνη, δοξυλαμίνη.
• Οπιοειδή αναλγητικά: κωδεΐνη, τραμαδόλη, μορφίνη.
• Αντικαταθλιπτικά: ιδιαίτερα φλουβοξαμίνη, αλλά και άλλα φάρμακα που προκαλούν υπνηλία.
• Αντιπηκτικά: όπως βαρφαρίνη.
• Αντιεπιληπτικά: όπως καρβαμαζεπίνη.
• Αντιυπερτασικά φάρμακα.
• Οιστρογόνα: αντισυλληπτικά ή θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης.
• Ορισμένα αντιβιοτικά: όπως κινολόνες ή ριφαμπικίνη.
• Σιμετιδίνη.
• Άλλα φυτικά ηρεμιστικά: επιπλέον βαλεριάνα, πασιφλόρα ή λυκίσκος.

Η φλουβοξαμίνη μπορεί να αυξήσει σημαντικά τα επίπεδα μελατονίνης, ενώ η ριφαμπικίνη και η καρβαμαζεπίνη μπορεί να μειώσουν τη δράση της. Οι αλληλεπιδράσεις δεν σημαίνουν πάντοτε ότι ο συνδυασμός απαγορεύεται, αλλά απαιτούν εξατομικευμένη αξιολόγηση.

Δεν πρέπει να συνδυάζονται διαφορετικά βοηθήματα ύπνου επειδή καθένα πωλείται χωρίς συνταγή. Ο συνδυασμός μπορεί να αυξήσει την υπνηλία, τη ζάλη και τον κίνδυνο πτώσης.

15
ZzzQuil και αλκοόλ

Το ZzzQuil Natura δεν πρέπει να συνδυάζεται με αλκοόλ. Παρότι το αλκοόλ μπορεί αρχικά να προκαλέσει υπνηλία, διαταράσσει την αρχιτεκτονική του ύπνου και αυξάνει τις αφυπνίσεις κατά το δεύτερο μισό της νύχτας.

Ο συνδυασμός μπορεί να αυξήσει:

• Την υπνηλία και την αστάθεια.
• Τη ζάλη και την πτώση της προσοχής.
• Τον κίνδυνο πτώσης.
• Την πρωινή κόπωση.
• Τη σύγχυση, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους.

Σε άτομα με ροχαλητό ή υπνική άπνοια, το αλκοόλ μπορεί επίσης να επιδεινώσει τη χαλάρωση των ανώτερων αεραγωγών και την ποιότητα της αναπνοής κατά τον ύπνο.

Το γεγονός ότι ορισμένες εκδόσεις του spray δεν περιέχουν αλκοόλ στη σύνθεσή τους δεν σημαίνει ότι μπορούν να συνδυαστούν με αλκοολούχα ποτά.

16
Εγκυμοσύνη, προσπάθεια σύλληψης και θηλασμός

Η χρήση ZzzQuil Natura δεν συνιστάται χωρίς προηγούμενη ιατρική συμβουλή κατά την εγκυμοσύνη, την προσπάθεια σύλληψης ή τον θηλασμό.

Η έλλειψη σαφών στοιχείων ασφαλείας για τη συστηματική χρήση συμπληρωμάτων μελατονίνης στην εγκυμοσύνη δεν επιτρέπει να θεωρείται το προϊόν αυτόματα ασφαλές επειδή η μελατονίνη είναι φυσική ορμόνη.

Τα φυτικά συστατικά, όπως η βαλεριάνα, το χαμομήλι και η λεβάντα, πρέπει επίσης να αξιολογούνται. Η χρήση ενός συνδυαστικού συμπληρώματος δεν είναι το ίδιο με τη φυσιολογική ποσότητα ενός βοτάνου που μπορεί να υπάρχει περιστασιακά στη διατροφή.

Η αϋπνία στην εγκυμοσύνη μπορεί να σχετίζεται με παλινδρόμηση, αναιμία, σύνδρομο ανήσυχων ποδιών, άγχος, συχνοουρία ή διαταραχές του θυρεοειδούς. Η σωστή αντιμετώπιση εξαρτάται από το αίτιο.

17
Μπορεί να δοθεί σε παιδιά ή εφήβους;

Το ZzzQuil Natura δεν πρέπει να δίνεται αυθαίρετα σε παιδιά επειδή έχει μορφή ζελεδακίου ή επειδή πωλείται χωρίς ιατρική συνταγή. Τα ζελεδάκια μπορεί επίσης να εκληφθούν από ένα μικρό παιδί ως καραμέλες, γι’ αυτό πρέπει να φυλάσσονται σε μη προσβάσιμο σημείο.

Η μελατονίνη χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες παιδιατρικές καταστάσεις, αλλά με διαφορετικά σκευάσματα, δοσολογίες και ιατρική παρακολούθηση. Η παιδιατρική χρήση δεν πρέπει να βασίζεται στη δοσολογία ενηλίκων ενός συμπληρώματος.

Πριν από οποιαδήποτε χορήγηση σε παιδί ή έφηβο χρειάζεται αξιολόγηση από παιδίατρο, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν:

• Διαταραχές ανάπτυξης ή νευροαναπτυξιακή πάθηση.
• Επιληψία.
• Φαρμακευτική αγωγή.
• Έντονο ροχαλητό.
• Πρωινή υπνηλία ή δυσκολία συγκέντρωσης.
• Παρατεταμένη αλλαγή συμπεριφοράς ή διάθεσης.

18
Ηλικιωμένοι και άτομα με χρόνια νοσήματα

Η φυσιολογική παραγωγή μελατονίνης συχνά μειώνεται με την ηλικία. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε διαταραχή ύπνου στους ηλικιωμένους οφείλεται σε έλλειψη μελατονίνης.

Στους μεγαλύτερους ανθρώπους η αϋπνία μπορεί να σχετίζεται με:

• Πολυφαρμακία.
• Νυχτερινή ούρηση.
• Πόνο ή αρθρίτιδα.
• Άνοια ή νευρολογική νόσο.
• Κατάθλιψη.
• Υπνική άπνοια.
• Μειωμένη φυσική δραστηριότητα και περιορισμένη έκθεση σε πρωινό φως.

Ακόμη και χαμηλή δόση μελατονίνης μπορεί να προκαλέσει ζάλη ή πρωινή αστάθεια. Ο κίνδυνος είναι σημαντικότερος όταν το άτομο σηκώνεται τη νύχτα για την τουαλέτα ή λαμβάνει αντιυπερτασικά, αγχολυτικά, αντικαταθλιπτικά ή αναλγητικά.

Σε ηπατική νόσο ο μεταβολισμός της μελατονίνης μπορεί να επηρεαστεί. Σε νεφρική νόσο, αυτοάνοσα νοσήματα, επιληψία ή σύνθετη φαρμακευτική αγωγή απαιτείται προηγούμενη ιατρική συμβουλή.

19
Χρειάζονται εξετάσεις αίματος πριν ή κατά τη χρήση;

Για την περιστασιακή χρήση ZzzQuil Natura σε έναν κατά τα άλλα υγιή ενήλικα δεν απαιτούνται συνήθως ειδικές εξετάσεις αίματος μόνο και μόνο επειδή λαμβάνει μελατονίνη.

Εργαστηριακός έλεγχος μπορεί να χρειαστεί όταν η αϋπνία είναι επίμονη ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα. Ανάλογα με την κλινική εικόνα, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει:

• Γενική αίματος για αναιμία.
• Φερριτίνη και σίδηρο, ιδιαίτερα σε ανήσυχα πόδια ή έντονη κόπωση.
• TSH και FT4 για έλεγχο θυρεοειδούς.
• Γλυκόζη και HbA1c όταν υπάρχει πολυουρία, δίψα ή σακχαρώδης διαβήτης.
• Βιταμίνη Β12 και φυλλικό οξύ σε νευρολογικά συμπτώματα ή αναιμία.
• Κρεατινίνη, eGFR και ηλεκτρολύτες σε νεφρική νόσο ή πολυφαρμακία.
• Ηπατικά ένζυμα όταν υπάρχει ηπατική νόσος ή σχετική φαρμακευτική αγωγή.

Δεν υπάρχει μια γενική «εξέταση μελατονίνης» που να χρειάζεται κάθε άνθρωπος με αϋπνία. Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο ιστορικό ύπνου, στο ωράριο, στα συμπτώματα και στην αναζήτηση υποκείμενων αιτίων.

Διαβάστε επίσης τον οδηγό για τον κιρκάδιο ρυθμό, τις ορμόνες και τις εξετάσεις αίματος.

20
Προκαλεί εξάρτηση; Μπορεί να λαμβάνεται κάθε βράδυ;

Η μελατονίνη δεν προκαλεί συνήθως το είδος σωματικής εξάρτησης και στερητικού συνδρόμου που μπορεί να εμφανιστεί με τις βενζοδιαζεπίνες ή ορισμένα υπνωτικά φάρμακα.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η καθημερινή χρήση πρέπει να συνεχίζεται επ’ αόριστον χωρίς επανεκτίμηση. Μπορεί να αναπτυχθεί ψυχολογική εξάρτηση από τη βραδινή ρουτίνα, με την πεποίθηση ότι ο ύπνος είναι αδύνατος χωρίς το προϊόν.

Εάν χρειάζεται κάθε βράδυ για εβδομάδες ή μήνες, πρέπει να διερευνηθεί γιατί η δυσκολία ύπνου επιμένει. Η χρόνια αϋπνία αντιμετωπίζεται κυρίως με οργανωμένη αξιολόγηση, διόρθωση του ωραρίου και, όπου χρειάζεται, γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία για την αϋπνία — CBT-I.

Η CBT-I περιλαμβάνει τεχνικές ελέγχου ερεθισμάτων, περιορισμού του χρόνου στο κρεβάτι, διόρθωσης λανθασμένων πεποιθήσεων για τον ύπνο και σταθεροποίησης του καθημερινού προγράμματος. Έχει πιο σταθερό μακροχρόνιο όφελος από την απλή επαναλαμβανόμενη χρήση βοηθημάτων ύπνου.

21
Συχνές ερωτήσεις για το ZzzQuil Natura

22
Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση και βιβλιογραφία

Επικοινωνήστε με γιατρό όταν η αϋπνία επιμένει, επηρεάζει την εργασία ή την οδήγηση ή συνοδεύεται από:

• Έντονο ροχαλητό, παύσεις στην αναπνοή ή πνιγμονή στον ύπνο.
• Ανεξέλεγκτη κίνηση ή δυσφορία στα πόδια.
• Σημαντική απώλεια βάρους, τρόμο ή ταχυκαρδία.
• Έντονη θλίψη, κρίσεις πανικού ή αυτοκτονικές σκέψεις.
• Ασυνήθιστα αυξημένη ενέργεια και πολύ μικρή ανάγκη για ύπνο.
• Συχνές πτώσεις ή πρωινή σύγχυση.
• Αϋπνία που εμφανίστηκε μετά την έναρξη νέου φαρμάκου.

Βιβλιογραφία και πηγές

1. European Food Safety Authority. Melatonin and reduction of sleep onset latency.
   https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/2241
2. European Medicines Agency. Circadin – Product Information.
   https://www.ema.europa.eu/en/documents/product-information/circadin-epar-product-information_en.pdf
3. NHS. Melatonin: side effects.
   https://www.nhs.uk/medicines/melatonin/side-effects-of-melatonin/
4. NHS. Taking melatonin with other medicines and herbal supplements.
   https://www.nhs.uk/medicines/melatonin/taking-melatonin-with-other-medicines-and-herbal-supplements/
5. American College of Physicians. Cognitive behavioral therapy as initial treatment for chronic insomnia.
   https://www.acponline.org/acp-newsroom/acp-recommends-cognitive-behavioral-therapy-as-initial-treatment-for-chronic-insomnia
6. ZzzQuil Italia. ZzzQuil Natura Melatonina.
   https://zzzquil.it/prodotti/integratore-per-dormire-con-melatonina
7. Κιρκάδιος Ρυθμός: Ύπνος, Ορμόνες και Εξετάσεις Αίματος — Μικροβιολογικό Λαμία.

Ιατρική αποποίηση ευθύνης: Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Η σύνθεση και οι οδηγίες των συμπληρωμάτων μπορεί να αλλάζουν. Ελέγχετε πάντοτε την ετικέτα της συγκεκριμένης συσκευασίας.