crp-c-antidrosa-proteini-flegmoni-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

CRP (C-Αντιδρώσα Πρωτεΐνη): Τι Είναι, Φυσιολογικές Τιμές, Αύξηση & Κλινική Ερμηνεία

Τελευταία ενημέρωση:

       Σε 1 λεπτό – Τι πρέπει να γνωρίζετε

  • Η εξέταση αυτή αποτελεί δείκτη οξείας και χρόνιας φλεγμονής.
  • Μπορεί να αυξηθεί σε λοιμώξεις, αυτοάνοσα νοσήματα, κακοήθειες, τραύμα ή χειρουργείο, καθώς και σε COVID-19.
  • Η hs-CRP χρησιμοποιείται για εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου και χαμηλού βαθμού φλεγμονής.
  • Η σωστή ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με ΤΚΕ, γενική αίματος και την κλινική εικόνα.
  • Η χρονική μεταβολή των τιμών έχει συχνά μεγαλύτερη σημασία από μία μεμονωμένη μέτρηση.

Περιεχόμενα

  1. Τι είναι η CRP
  2. Γιατί μετράμε CRP
  3. CRP vs ΤΚΕ – Ποια η διαφορά
  4. CRP vs hs-CRP
  5. Πώς μετράται η CRP
  6. Φυσιολογικές τιμές CRP
  7. Αιτίες αυξημένης CRP
  8. Διαγνωστικός ρόλος
  9. Πότε θεωρείται πολύ υψηλή
  10. Μετά από λοίμωξη ή χειρουργείο
  11. CRP στα παιδιά
  12. Συχνά λάθη στην ερμηνεία
  13. Πώς σκέφτεται ο ιατρός
  14. CRP & καρδιαγγειακός κίνδυνος
  15. CRP και COVID-19
  16. CRP στην εγκυμοσύνη
  17. Τρόπος ζωής και φλεγμονή
  18. Φαρμακευτικοί παράγοντες
  19. Πότε χρειάζεται επανέλεγχος
  20. Συχνές Ερωτήσεις για την CRP (FAQ)
  21. Κλείστε Ραντεβού
  22. Βιβλιογραφία


1

Τι είναι η εξέταση αυτή

Η CRP (C-αντιδρώσα πρωτεΐνη) είναι πρωτεΐνη οξείας φάσης
που αυξάνεται στο αίμα όταν υπάρχει φλεγμονή στον οργανισμό.

Τι είναι με μία φράση:
Παράγεται κυρίως από το ήπαρ και αποτελεί
ευαίσθητο δείκτη οξείας και χρόνιας φλεγμονής.

Στην κλινική πράξη, η CRP συγκαταλέγεται στους πιο συχνά χρησιμοποιούμενους
βιοδείκτες φλεγμονής,
επειδή αυξάνεται γρήγορα με την ενεργοποίηση της φλεγμονώδους αντίδρασης
και μειώνεται σχετικά σύντομα όταν η υποκείμενη αιτία υποχωρεί.

Χρήσεις στην Ιατρική (ενδεικτικά):

  • Διάγνωση οξέων φλεγμονωδών καταστάσεων
  • Παρακολούθηση χρονίων νοσημάτων
  • Εκτίμηση ανταπόκρισης στη θεραπεία
  • Έλεγχος λοιμώξεων
  • Διάκριση ιογενούς ή βακτηριακής λοίμωξης
    (σε συνδυασμό με κλινικά δεδομένα)
  • Εκτίμηση καρδιολογικού κινδύνου μέσω hs-CRP


2

Γιατί γίνεται η μέτρηση

Η εξέταση προσφέρει αξιόπιστες πληροφορίες
για την παρουσία και την ένταση φλεγμονής στον οργανισμό.
Χρησιμοποιείται συχνά:

  • Για διάγνωση λοιμώξεων ή φλεγμονωδών και αυτοάνοσων νοσημάτων
  • Για παρακολούθηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία
  • Για εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου μέσω της hs-CRP
  • Για εκτίμηση βαρύτητας σε σοβαρές λοιμώξεις, πάντα σε συνδυασμό με κλινικά δεδομένα

Πρόκειται για γρήγορη, απλή και ευρέως διαθέσιμη εξέταση,
η οποία συμβάλλει ουσιαστικά στη συνολική κλινική αξιολόγηση.


3

Σύγκριση με την ΤΚΕ – Ποια η διαφορά

Η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη και η ΤΚΕ έχουν κοινό στόχο
την εκτίμηση της φλεγμονής,
αλλά αποτυπώνουν διαφορετικό «χρονικό σήμα».
Στην πράξη ζητούνται συχνά μαζί,
καθώς λειτουργούν συμπληρωματικά
στην κλινική αξιολόγηση.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΠαράμετροςCRPΤΚΕ
ΤύποςΠρωτεΐνη οξείας φάσηςΡυθμός καθίζησης ερυθρών
ΑνταπόκρισηΤαχεία (σε ώρες)Αργή (ημέρες)
ΕυαισθησίαΠολύ υψηλήΜέτρια
ΕιδικότηταΥψηλότερηΧαμηλότερη
Διάρκεια αύξησηςΜειώνεται γρήγορα με βελτίωσηΠαραμένει αυξημένη για εβδομάδες
ΧρήσηΟξεία φλεγμονή και παρακολούθησηΧρόνιες φλεγμονές / ρευματικά (συμπληρωματικά)
Επηρεάζεται απόΛίγους εξωγενείς παράγοντεςΗλικία, αναιμία, κύηση, παχυσαρκία

Συμπέρασμα

  • Η CRP είναι καταλληλότερη για άμεση ανίχνευση και παρακολούθηση φλεγμονής.
  • Η ΤΚΕ είναι πιο «αργός» δείκτης και επηρεάζεται από περισσότερους παράγοντες, λειτουργώντας συμπληρωματικά.

Σχετική ενημέρωση για δείκτες φλεγμονής, όπως η CRP, και συναφείς εξετάσεις.


Ιατρική & Εργαστηριακή Ενημέρωση Ασθενών

Εκπαιδευτική ενημέρωση βασισμένη σε ιατρική τεκμηρίωση και εργαστηριακά δεδομένα,
σύμφωνα με σύγχρονες ιατρικές οδηγίες.


4

CRP vs hs-CRP – Πότε χρησιμοποιείται η καθεμία

Η hs-CRP (CRP υψηλής ευαισθησίας) είναι μέτρηση που ανιχνεύει
πολύ χαμηλά επίπεδα CRP και χρησιμοποιείται κυρίως
σε προληπτικό καρδιολογικό έλεγχο.
Η κλασική CRP είναι σχεδιασμένη για την ανίχνευση
πιο έντονων φλεγμονωδών καταστάσεων,
όπως λοιμώξεις ή έξαρση υποκείμενης νόσου.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΧαρακτηριστικόCRPhs-CRP
ΣκοπόςΑνίχνευση οξείας ή ενεργού φλεγμονήςΕκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου
Περιοχή τιμών0 – >200 mg/L0 – 10 mg/L
Τύπος φλεγμονήςΈντονη ή οξείαΧαμηλού βαθμού (χρόνια)
Κλινική χρήσηΔιάγνωση και παρακολούθηση νόσουΠρόληψη και προγνωστική εκτίμηση
Τι είναι το hs-CRP;

Η hs-CRP είναι μέτρηση υψηλής ευαισθησίας που ανιχνεύει
χαμηλά επίπεδα φλεγμονής σχετιζόμενης με καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές hs-CRP;

<1 mg/L: χαμηλός καρδιαγγειακός κίνδυνος ·
1–3 mg/L: μέτριος ·
>3 mg/L: υψηλός,
σε σταθερή κατάσταση και απουσία οξείας φλεγμονής.

Πότε ενδείκνυται ο έλεγχος hs-CRP;

Σε προληπτικό καρδιολογικό έλεγχο,
ιδίως παρουσία παραγόντων κινδύνου
(κάπνισμα, υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης, αυξημένη LDL,
οικογενειακό ιστορικό),
και πάντα εκτός περιόδου οξείας λοίμωξης ή τραύματος.


5

Πώς μετράται η CRP

Η CRP μετράται με απλή αιμοληψία.
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν απαιτείται νηστεία.
Εάν ο έλεγχος συνδυάζεται με άλλες εξετάσεις
(π.χ. λιπίδια ή γλυκόζη),
ο θεράπων ιατρός μπορεί να δώσει ειδικές οδηγίες.

  • Λήψη δείγματος αίματος
  • Εργαστηριακή ανάλυση
  • Αποτελέσματα συνήθως την ίδια ημέρα


6

Φυσιολογικές τιμές CRP

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΚατηγορίαΤιμή CRP
Φυσιολογική< 1 mg/L
Ήπια αύξηση1 – 3 mg/L
Μέτρια αύξηση3 – 10 mg/L
Υψηλή αύξηση> 10 mg/L

Σημείωση: Τα παραπάνω όρια αφορούν την κλασική CRP
και δεν ισχύουν για την hs-CRP,
η οποία αξιολογείται με διαφορετικά κατώφλια
στο πλαίσιο καρδιαγγειακού κινδύνου.

Οι φυσιολογικές τιμές μπορεί να παρουσιάζουν
μικρές αποκλίσεις ανάλογα με το εργαστήριο
και τη χρησιμοποιούμενη μέθοδο.


7

Αιτίες αυξημένων τιμών CRP

  • Οξείες λοιμώξεις (π.χ. βακτηριακές πνευμονίες)
  • Αυτοάνοσα νοσήματα (π.χ. ρευματοειδής αρθρίτιδα, ΣΕΛ)
  • Κακοήθειες (μη ειδικός δείκτης – απαιτείται κλινική αξιολόγηση)
  • Χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου (π.χ. νόσος Crohn)
  • Μετεγχειρητικές καταστάσεις ή τραυματισμοί
  • Παχυσαρκία και κάπνισμα
  • Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2
  • COVID-19 και άλλες ιογενείς λοιμώξεις


8

Διαγνωστικός ρόλος του δείκτη φλεγμονής

Ο δείκτης είναι ιδιαίτερα χρήσιμος
για την παρακολούθηση της πορείας μιας νόσου.
Ωστόσο, δεν είναι ειδικός για μία συγκεκριμένη πάθηση.
Δείχνει την παρουσία ενεργής φλεγμονής,
χωρίς να καθορίζει από μόνος του
την αιτία ή την εντόπιση,
εάν δεν συνεκτιμηθεί με το συνολικό κλινικό πλαίσιο.

Πώς χρησιμοποιείται διαγνωστικά

  • Ανίχνευση φλεγμονής – ένδειξη οξείας ή χρόνιας διεργασίας
  • Εκτίμηση σοβαρότητας – υψηλότερες τιμές συσχετίζονται με εντονότερη αντίδραση
  • Παρακολούθηση ανταπόκρισης στη θεραπεία
  • Μετά από χειρουργείο ή τραύμα – αξιολόγηση της αναμενόμενης πορείας
  • Σοβαρές λοιμώξεις (π.χ. COVID-19) – συσχέτιση με βαρύτητα και κίνδυνο επιπλοκών
Σημαντικό:
Τιμές >50–100 mg/L παρατηρούνται συχνά
σε βακτηριακές λοιμώξεις ή σοβαρή φλεγμονή.
Η τελική ερμηνεία γίνεται πάντα
σε συνδυασμό με συμπτώματα,
κλινική εξέταση και συμπληρωματικές εξετάσεις
(π.χ. προκαλσιτονίνη όπου ενδείκνυται).


9

Πότε θεωρείται πολύ υψηλή και τι σημαίνει κλινικά

Η ερμηνεία των τιμών δεν εξαρτάται μόνο από το αν είναι αυξημένες,
αλλά και από το εύρος της αύξησης.
Ορισμένα επίπεδα λειτουργούν ως κλινικά κατώφλια
για την εκτίμηση της σοβαρότητας της φλεγμονώδους διεργασίας.

Ενδεικτική ερμηνεία τιμών

  • 1–3 mg/L: Ήπια φλεγμονή χαμηλού βαθμού (π.χ. παχυσαρκία, κάπνισμα, μεταβολικό σύνδρομο).
  • 3–10 mg/L: Μέτρια φλεγμονή – πιθανή λοίμωξη ή έξαρση χρόνιου νοσήματος.
  • 10–50 mg/L: Ενεργός φλεγμονή, συχνά λοιμώδους αιτιολογίας.
  • >50 mg/L: Ισχυρή υποψία σοβαρής βακτηριακής λοίμωξης ή εκτεταμένης φλεγμονής.
  • >100 mg/L: Επείγουσα κατάσταση – συχνά σχετίζεται με σηψαιμία, βαριά πνευμονία ή σοβαρή COVID-19.

Πολύ υψηλές τιμές δεν αποτελούν διάγνωση από μόνες τους,
αλλά απαιτούν άμεση κλινική συσχέτιση και περαιτέρω έλεγχο
(γενική αίματος, καλλιέργειες, απεικονιστικό έλεγχο).



10

Μετά από λοίμωξη, αντιβίωση ή χειρουργείο

Ο δείκτης είναι ιδιαίτερα χρήσιμος για την
παρακολούθηση της πορείας
μιας νόσου ή της ανταπόκρισης στη θεραπεία.

Μετά από λοίμωξη

Σε βακτηριακές λοιμώξεις αυξάνεται γρήγορα και αρχίζει να
μειώνεται εντός 48–72 ωρών
μετά την έναρξη αποτελεσματικής αγωγής.
Η παραμονή σε υψηλά επίπεδα ή περαιτέρω αύξηση μπορεί να υποδηλώνει:

  • Ανεπαρκή ανταπόκριση στην αντιβιοτική θεραπεία
  • Επιπλοκή ή μη ελεγχόμενη εστία λοίμωξης

Μετά από χειρουργείο

  • Φυσιολογική αύξηση τις πρώτες 24–48 ώρες
  • Κορύφωση συνήθως τη 2η–3η ημέρα
  • Σταδιακή πτώση στη συνέχεια

Επίμονη ή νέα αύξηση μετά την 3η–4η ημέρα
μπορεί να υποδηλώνει μετεγχειρητική λοίμωξη
και απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση.



11

Στα παιδιά – τι ισχύει

Στην παιδιατρική χρησιμοποιείται κυρίως για τη
διάκριση βακτηριακής από ιογενή λοίμωξη,
ιδιαίτερα σε περιπτώσεις πυρετού χωρίς σαφή εστία.

  • Χαμηλές τιμές → συχνότερα ιογενής αιτιολογία
  • Υψηλές τιμές (>40–50 mg/L) → αυξημένη πιθανότητα βακτηριακής λοίμωξης

Στα παιδιά δεν ερμηνεύεται ποτέ μεμονωμένα,
αλλά πάντα σε συνδυασμό με:

  • Γενική αίματος (λευκά αιμοσφαίρια, ουδετερόφιλα)
  • Κλινική εικόνα και συμπτώματα
  • Ηλικία και συνοδά ευρήματα


12

Συχνά λάθη στην ερμηνεία

  • Χρήση hs-CRP σε οξεία λοίμωξη (δεν ενδείκνυται)
  • Μία μόνο μέτρηση χωρίς επανέλεγχο
  • Παράβλεψη παραγόντων όπως παχυσαρκία, κάπνισμα ή κύηση
  • Ερμηνεία χωρίς επαρκές κλινικό πλαίσιο

Η δυναμική των τιμών
(αν αυξάνονται ή μειώνονται)
είναι συχνά πιο σημαντική
από μία μεμονωμένη μέτρηση.



13

Πώς σκέφτεται ο ιατρός όταν βλέπει αυξημένες τιμές

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων
δεν γίνεται ποτέ μηχανικά.
Ο ιατρός εντάσσει την τιμή
σε ένα δομημένο κλινικό σκεπτικό
που λαμβάνει υπόψη ιστορικό,
συμπτώματα και χρονική εξέλιξη.

Τα βασικά ερωτήματα

  • Υπάρχουν συμπτώματα (πυρετός, άλγος, κακουχία, δύσπνοια);
  • Πρόκειται για πρώτη μέτρηση ή επανέλεγχο;
  • Η τιμή αυξάνεται ή μειώνεται με τον χρόνο;
  • Υπάρχουν συνοδά εργαστηριακά ευρήματα (λευκοκυττάρωση, ↑ΤΚΕ);
  • Υπάρχει γνωστό υποκείμενο νόσημα;

Η χρονική πορεία
είναι συχνά πιο αποκαλυπτική
από την ίδια την απόλυτη τιμή.

Συνδυασμός με άλλες εξετάσεις

  • Γενική αίματος
  • ΤΚΕ
  • Προκαλσιτονίνη (όπου ενδείκνυται)
  • Απεικονιστικός έλεγχος

Κανένας δείκτης δεν αντικαθιστά την κλινική αξιολόγηση.
Η εξέταση λειτουργεί ως εργαλείο καθοδήγησης
και όχι ως τελική διάγνωση.


14

CRP και καρδιαγγειακός κίνδυνος

Η hs-CRP χρησιμοποιείται για την εκτίμηση
χαμηλού βαθμού φλεγμονής που σχετίζεται με την αθηροσκλήρωση.
Δεν αντικαθιστά τα λιπίδια (LDL, HDL)
ούτε την καρδιολογική εκτίμηση,
αλλά μπορεί να προσθέσει σημαντική
προγνωστική πληροφορία.

Τιμές hs-CRP και καρδιαγγειακός κίνδυνος

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
hs-CRP (mg/L)Καρδιαγγειακός κίνδυνος
< 1Χαμηλός
1 – 3Μέτριος
> 3Υψηλός

Τιμές >3 mg/L υποδηλώνουν αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο,
εφόσον η μέτρηση γίνεται σε σταθερή κατάσταση
(χωρίς οξεία λοίμωξη, τραυματισμό ή πρόσφατη χειρουργική επέμβαση).



15

CRP και COVID-19

Η CRP έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη
στην εκτίμηση της βαρύτητας
και της εξέλιξης της λοίμωξης COVID-19.
Συχνά παρακολουθείται σε νοσηλευόμενους ασθενείς,
καθώς η άνοδος ή η πτώση της
μπορεί να συμβαδίζει με την κλινική πορεία.

Ενδεικτικές τιμές CRP σε COVID-19

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Επίπεδο CRPΚλινική σημασία (συνολικά)
< 10 mg/LΉπια ή πρώιμη φάση (ανάλογα με συμπτώματα)
10 – 50 mg/LΜέτρια φλεγμονώδης αντίδραση
> 50 mg/LΣοβαρότερη φλεγμονή, αυξημένος κίνδυνος επιπλοκών
> 100 mg/LΠολύ σοβαρή φλεγμονή, ανάγκη στενής κλινικής παρακολούθησης
Γιατί μετράμε CRP σε ασθενείς με COVID-19;

Για την εκτίμηση της φλεγμονής,
της βαρύτητας της νόσου
και της ανταπόκρισης στη θεραπεία,
πάντα σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα.

Ποιες τιμές CRP θεωρούνται υψηλές στην COVID-19;

Τιμές >50 mg/L συσχετίζονται συχνά
με σοβαρότερη φλεγμονή,
ενώ >100 mg/L μπορεί να συνοδεύουν
βαριά νόσο, ανάλογα με το κλινικό πλαίσιο.



16

Εγκυμοσύνη και δείκτες φλεγμονής

Κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να παρατηρηθεί
ήπια αύξηση δεικτών φλεγμονής,
λόγω φυσιολογικών μεταβολών
του ανοσοποιητικού συστήματος.
Σε υγιείς εγκυμονούσες,
τιμές έως 5–10 mg/L
μπορεί να εμφανιστούν
χωρίς να υποδηλώνουν απαραίτητα παθολογία.

Πότε απαιτείται διερεύνηση στην εγκυμοσύνη

  • >10–20 mg/L: πιθανή λοίμωξη ή φλεγμονώδης επιπλοκή – απαιτείται ιατρική εκτίμηση
  • >30–50 mg/L: χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος, ανάλογα με συμπτώματα και συνοδά ευρήματα
Είναι φυσιολογική μια ήπια αύξηση στην εγκυμοσύνη;

Ναι. Τιμές έως 5–10 mg/L μπορεί να θεωρηθούν φυσιολογικές.
Υψηλότερα επίπεδα απαιτούν αξιολόγηση από τον ιατρό.



17

Τρόπος ζωής και φλεγμονή

Ορισμένες καθημερινές συνήθειες επηρεάζουν τη χαμηλού βαθμού φλεγμονή.
Η βελτίωση του τρόπου ζωής δεν αντικαθιστά τη θεραπεία της αιτίας,
αλλά μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη συνολική υγεία.

  • Μεσογειακή διατροφή (λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ψάρια, ελαιόλαδο)
  • Μείωση επεξεργασμένων τροφών, τρανς λιπαρών και υπερβολικής ζάχαρης
  • Τακτική άσκηση (περίπου 30 λεπτά τις περισσότερες ημέρες)
  • Διακοπή καπνίσματος
  • Έλεγχος σωματικού βάρους
  • Ρύθμιση διαβήτη και αρτηριακής πίεσης, όπου υπάρχει


18

Φαρμακευτικοί παράγοντες και φλεγμονώδεις δείκτες

Ορισμένα φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν έμμεσα ή άμεσα τις τιμές της CRP,
κυρίως επειδή μειώνουν τη φλεγμονώδη δραστηριότητα.
Η ερμηνεία γίνεται πάντα από τον ιατρό,
με βάση την αιτία χορήγησης και το συνολικό κλινικό πλαίσιο.

Φάρμακα που συχνά μειώνουν τις τιμές (ενδεικτικά)

  • Κορτικοστεροειδή
  • Αντιβιοτικά (όταν αντιμετωπίζεται βακτηριακή λοίμωξη)
  • Βιολογικοί παράγοντες σε αυτοάνοσα νοσήματα
  • Στατίνες (κυρίως μέσω μείωσης χαμηλού βαθμού φλεγμονής)

Η μείωση παρατηρείται επειδή αντιμετωπίζεται η υποκείμενη φλεγμονή
και όχι επειδή καταστέλλεται τεχνητά ο δείκτης.

Φάρμακα με ουδέτερη ή ήπια επίδραση (ενδεικτικά)

  • Αντιυπερτασικά
  • Αντιδιαβητικά φάρμακα

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η μεταβολή των τιμών εξαρτάται κυρίως
από την πορεία της νόσου και όχι από το ίδιο το φάρμακο.


19

Πότε χρειάζεται επανέλεγχος

Ο επανέλεγχος της CRP γίνεται συνήθως μετά από 1–2 εβδομάδες.
Σε σοβαρή κλινική εικόνα μπορεί να απαιτηθεί νωρίτερα,
ανάλογα με την αιτία της αύξησης και την πορεία των συμπτωμάτων.

  • Μετά από οξεία λοίμωξη ή έναρξη θεραπείας:
    επανέλεγχος για επιβεβαίωση πτώσης των τιμών.
  • Σε χρόνιες φλεγμονώδεις ή αυτοάνοσες καταστάσεις:
    περιοδικός έλεγχος σύμφωνα με ιατρική οδηγία.
  • Μετά από χειρουργείο ή τραυματισμό:
    επανέλεγχος όταν οι τιμές δεν μειώνονται όπως αναμένεται.

Η τάση των τιμών στον χρόνο
(πτώση ή επιμονή της αύξησης)
είναι συχνά πιο σημαντική από μία μεμονωμένη μέτρηση.


20

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι ακριβώς δείχνει η CRP;

Η CRP δείχνει την παρουσία και την ένταση φλεγμονής στον οργανισμό, χωρίς να προσδιορίζει από μόνη της την αιτία ή την εντόπιση της φλεγμονώδους διεργασίας.

Μπορεί να είναι αυξημένη χωρίς λοίμωξη;

Ναι. Μπορεί να αυξηθεί σε αυτοάνοσα νοσήματα, παχυσαρκία, κάπνισμα, μετεγχειρητικές καταστάσεις ή χρόνιες φλεγμονώδεις διεργασίες, χωρίς ενεργή λοίμωξη.

Μπορεί να είναι φυσιολογική ενώ υπάρχουν συμπτώματα;

Ναι. Σε πρώιμα στάδια νόσου ή σε εντοπισμένες φλεγμονές, οι τιμές μπορεί να παραμένουν φυσιολογικές και να αυξηθούν αργότερα.

Πόσο γρήγορα ανεβαίνει και πόσο γρήγορα πέφτει;

Αυξάνεται συνήθως μέσα σε 6–12 ώρες από την έναρξη φλεγμονής και μειώνεται σχετικά γρήγορα όταν υποχωρεί η αιτία ή ξεκινήσει αποτελεσματική θεραπεία.

Πότε χρειάζεται επανέλεγχος;

Συχνά μετά από 48–72 ώρες σε οξεία λοίμωξη ή μετά από 1–2 εβδομάδες για αξιολόγηση ανταπόκρισης στη θεραπεία, ανάλογα με την κλινική εικόνα.

Ποια η διαφορά CRP και hs-CRP;

Η hs-CRP ανιχνεύει πολύ χαμηλά επίπεδα φλεγμονής και χρησιμοποιείται κυρίως για εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου, ενώ η κλασική CRP αφορά οξείες ή ενεργές φλεγμονές.

Πότε η πολύ υψηλή τιμή θεωρείται επείγουσα;

Τιμές άνω των 100 mg/L συχνά σχετίζονται με σοβαρή βακτηριακή λοίμωξη ή σηψαιμία και απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση.

Επηρεάζεται από φάρμακα;

Ναι. Αντιβιοτικά, κορτικοστεροειδή και βιολογικοί παράγοντες μπορούν να μειώσουν τις τιμές, επειδή περιορίζουν τη φλεγμονώδη διεργασία.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πρόληψη;

Η κλασική CRP όχι, αλλά η hs-CRP μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά στην εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου σε σταθερή, μη φλεγμονώδη κατάσταση.

Τι πρέπει να θυμάται ο ασθενής;

Η CRP είναι δείκτης καθοδήγησης και όχι διάγνωσης· η σωστή ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με συμπτώματα, ιστορικό και άλλες εξετάσεις.


21

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση
ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Κλείστε εύκολα εξέταση CRP ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:
+30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30


22

Βιβλιογραφία

1. Pepys MB, Hirschfield GM. C-reactive protein: a critical update.
J Clin Invest. 2003;111(12):1805–1812.

2. Ridker PM et al. C-reactive protein and cardiovascular disease.
Circulation. 2009;119:1180–1192.

3. World Health Organization (WHO). Inflammation and biomarkers in COVID-19.

5. European League Against Rheumatism (EULAR).
Use of inflammatory markers in autoimmune diseases.

6. Μικροβιολογικό Λαμίας. Κατάλογος Διαθέσιμων Εξετάσεων.

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Θρομβοφιλία.jpg

Θρομβοφιλία: Πλήρης Οδηγός για Γονιδιακές και Επίκτητες Μορφές, Θεραπεία και Κύηση

🧬 Τι είναι η Θρομβοφιλία;

Η θρομβοφιλία είναι μια παθολογική κατάσταση στην οποία το άτομο έχει αυξημένη προδιάθεση για σχηματισμό θρόμβων αίματος (θρόμβωση). Αυτό μπορεί να συμβεί είτε κληρονομικά είτε ως αποτέλεσμα επίκτητων παραγόντων. Η διαταραχή αυτή συνδέεται με φλεβική θρομβοεμβολική νόσο, πνευμονική εμβολή, αποβολές στην κύηση, εγκεφαλικά επεισόδια και άλλα.

📌 Ορισμός

Θρομβοφιλία = αυξημένος κίνδυνος παθολογικής πήξης του αίματος

Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες:

  • Κληρονομική (γενετική) – μεταβιβάζεται μέσω DNA

  • Επίκτητη – αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια της ζωής λόγω νόσου, φαρμάκων ή άλλων παραγόντων

Συνήθως, το άτομο είναι ασυμπτωματικό μέχρι να συμβεί ένα θρομβωτικό επεισόδιο.

🧬 Κληρονομικές μορφές Θρομβοφιλίας

Οι κληρονομικές θρομβοφιλίες είναι αποτέλεσμα μεταλλάξεων σε γονίδια που σχετίζονται με την πήξη του αίματος. Είναι πιο συχνές στους Καυκάσιους και μπορεί να μεταβιβαστούν από τον έναν ή και τους δύο γονείς.

🧬 Σημαντικότερα γονίδια και μεταλλάξεις

Γονίδιο / ΠαράγονταςΤύπος διαταραχήςΣυχνότηταΕπιπτώσεις
Factor V LeidenΑντίσταση στην ενεργοποιημένη πρωτεΐνη C~5% (ετερόζυγοι)Αυξημένος κίνδυνος φλεβικής θρόμβωσης
Προθρομβίνη G20210AΑυξημένη παραγωγή προθρομβίνης~2%Αυξημένος κίνδυνος θρόμβωσης
MTHFR C677T/A1298CΔιαταραχή μεταβολισμού ομοκυστεΐνηςΜέτρια συχνότηταΥπερομοκυστεϊναιμία (σχετική θρομβοφιλία)
Protein C / Protein S deficiencyΜειωμένη αναστολή πήξηςΣπάνιαΙσχυρή προδιάθεση για υποτροπές
Antithrombin III deficiencyΈντονη προδιάθεσηΠολύ σπάνιαΒαρειές, πρώιμες θρομβώσεις

🧬 Ποιος κινδυνεύει περισσότερο;

  • Άτομα με οικογενειακό ιστορικό θρόμβωσης σε νεαρή ηλικία

  • Γυναίκες με επαναλαμβανόμενες αποβολές

  • Άτομα με συνδυασμούς μεταλλάξεων

  • Ασθενείς που έπαθαν θρόμβωση χωρίς εμφανή παράγοντα κινδύνου


📋 Κληρονομικότητα

  • Ετερόζυγος: 1 αντίγραφο μεταλλαγμένου γονιδίου → μέτριος κίνδυνος

  • Ομόζυγος: 2 αντίγραφα → πολύ υψηλός κίνδυνος

📌 Πολλοί δεν εμφανίζουν ποτέ θρόμβωση, αλλά διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο σε περιπτώσεις όπως:

  • Εγχείρηση

  • Ακινητοποίηση

  • Κύηση / τοκετός

  • Αντισυλληπτικά

    🦠 ΕΠΙΚΤΗΤΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑΣ

    Οι επίκτητες θρομβοφιλίες εμφανίζονται κατά τη διάρκεια της ζωής και δεν οφείλονται σε γενετικές μεταλλάξεις, αλλά σε παράγοντες όπως ανοσολογικά νοσήματα, νεοπλασίες, φάρμακα, λοιμώξεις και καταστάσεις όπως η εγκυμοσύνη.


    🔴 Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο (APLA / APS)

    Μία από τις πιο συχνές και σοβαρές επίκτητες μορφές.

    📌 Ορισμός

    Παρουσία αυτοαντισωμάτων που προσδένονται στα φωσφολιπίδια ή σε σχετιζόμενες πρωτεΐνες, οδηγώντας σε υπερπηκτικότητα.

    🧪 Αντισώματα

    • Αντι-καρδιολιπινικά (aCL)

    • Αντι-β2 γλυκοπρωτεΐνης Ι

    • Lupus anticoagulant (LA)

    ⚠️ Επιπτώσεις:

    • Επαναλαμβανόμενες αποβολές

    • Εγκεφαλικά επεισόδια, φλεβικές θρομβώσεις

    • Θρομβώσεις σε αρτηρίες, φλέβες, πλακούντα


    🧬 Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ)

    • 30-50% των ασθενών με ΣΕΛ έχουν αντιφωσφολιπιδικά αντισώματα

    • Συνυπάρχει με APLA σε πολλές περιπτώσεις

    • Αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για αρτηριακές και φλεβικές θρομβώσεις


    🧫 Κακοήθειες και Θρομβοφιλία

    Ο καρκίνος είναι ισχυρός παράγοντας επίκτητης θρομβοφιλίας:

    Τύπος ΚαρκίνουΚίνδυνος Θρόμβωσης
    ΠαγκρεατικόςΠολύ υψηλός
    ΠνεύμοναςΥψηλός
    Στομάχι / Παχύ έντεροΜέτριος
    Αιματολογικοί (π.χ. λέμφωμα)Αυξημένος
    Καρκίνος ωοθηκώνΣυνδέεται με Trousseau syndrome

📌 Οι όγκοι προκαλούν υπερπηκτικότητα μέσω:

  • Έκκρισης προπηκτικών ουσιών

  • Πίεσης σε φλέβες

  • Ακινητοποίησης / καχεξίας


💉 Φάρμακα που προκαλούν επίκτητη θρομβοφιλία

  • Ορμονικά σκευάσματα (π.χ. αντισυλληπτικά, θεραπεία υποκατάστασης)

  • Ταμοξιφαίνη

  • Ανοσοκατασταλτικά

  • Χημειοθεραπευτικά

  • Θρομβοποιητίνη / αυξητικοί παράγοντες


🦠 COVID-19 και Θρομβοφιλία

Η νόσος COVID-19 προκαλεί συστηματική φλεγμονή, ενδοθηλιακή βλάβη και ενεργοποίηση της πήξης, οδηγώντας σε:

  • Φλεβική θρόμβωση

  • Πνευμονική εμβολή

  • Μικροθρομβώσεις σε πνεύμονες, εγκέφαλο, νεφρούς

💉 Εμβόλια & θρόμβωση

  • Σπάνιες περιπτώσεις (VITT) έχουν παρατηρηθεί μετά από εμβόλια αδενοϊού (π.χ. AstraZeneca, J&J)

  • Πρόκειται για ανοσολογική αντίδραση (όχι κλασική θρομβοφιλία)

  • Θεραπεύεται με IVIG & αποφυγή ηπαρίνης

    🤰 ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ & ΚΥΗΣΗ

    Η κύηση από μόνη της προκαλεί υπερπηκτική κατάσταση, ως φυσιολογικό προσαρμοστικό φαινόμενο. Σε γυναίκες με κληρονομική ή επίκτητη θρομβοφιλία, αυτός ο φυσιολογικός μηχανισμός ενισχύεται, αυξάνοντας τον κίνδυνο επιπλοκών.


    ⚠️ Επιπτώσεις της Θρομβοφιλίας στην Κύηση

    ΕπιπλοκήΣχέση με θρομβοφιλία
    Επαναλαμβανόμενες αποβολέςΠολύ συχνές σε APLA & Leiden
    Ενδομήτριος θάνατοςΑυξημένος κίνδυνος
    Προεκλαμψία / ΕΚΛΣυχνά συνυπάρχει
    Αποκόλληση πλακούνταΣυνδέεται με θρομβώσεις στο λάχιο
    Ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης (IUGR)Πλακουντιακή δυσλειτουργία
    Πρόωρος τοκετόςΑπό πλακουντιακή ανεπάρκεια

🧬 Κληρονομικές μορφές και Κύηση

  • Factor V Leiden → Συσχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο αποβολών, ειδικά σε ομόζυγες

  • Προθρομβίνη G20210A → Αυξημένος κίνδυνος εμβρυϊκής απώλειας

  • Protein S / C deficiency → Συσχετίζεται με πλακουντιακές θρομβώσεις


🧪 Διάγνωση Θρομβοφιλίας στην Κύηση

  • Συνήθως γίνεται μετά από 2 ή περισσότερες αποβολές

  • Επί αποτυχημένων IVF χωρίς προφανή αίτια

  • Ιστορικό προεκλαμψίας, IUGR, αποκόλλησης, πρόωρου τοκετού


💉 Αντιμετώπιση στην Κύηση

ΠαράμετροςΠροτεινόμενη Αγωγή
APLA με αποβολέςΗπαρίνη χαμηλού ΜΒ + ασπιρίνη
Leiden / ΠροθρομβίνηΠροφύλαξη με LMWH (σε υποτροπές ή ιστορικό)
IVF αποτυχημένοLMWH σε επιλογή γυναικολόγου
Ομόζυγη μετάλλαξηΠροφυλακτική αντιπηκτική θεραπεία

📌 Η συνεννόηση με αιματολόγο & γυναικολόγο είναι απαραίτητη πριν και κατά τη διάρκεια της κύησης.


🍼 Θρομβοφιλία & Εξωσωματική Γονιμοποίηση (IVF)

  • Θρομβοφιλία μπορεί να επηρεάσει την εμφύτευση

  • Προτείνεται χρήση LMWH σε ασθενείς με υποτροπές

  • Δεν υπάρχει απόλυτη ένδειξη αλλά η προσέγγιση είναι εξατομικευμένη

    🧪 ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑΣ

    Η σωστή διάγνωση της θρομβοφιλίας απαιτεί συνδυασμό εργαστηριακών και κλινικών κριτηρίων, καθώς δεν έχει πάντα άμεση σημασία το “αν υπάρχει μετάλλαξη” αλλά το αν σχετίζεται με κλινικά συμβάντα.


    🔍 Πότε να υποπτευθούμε θρομβοφιλία;

    📌 Δείκτες υψηλού κινδύνου:

    • Θρόμβωση <50 ετών χωρίς εμφανή αιτία

    • Επαναλαμβανόμενες αποβολές (≥2)

    • Ιστορικό θρόμβωσης στην οικογένεια

    • Αρτηριακές θρομβώσεις (σε νέα άτομα)

    • Θρομβώσεις σε ασυνήθιστες θέσεις (π.χ. εγκεφάλου, ηπατικής φλέβας)

    • IVF αποτυχίες, IUGR, αποκόλληση πλακούντα


    🧪 Εξετάσεις για Θρομβοφιλία

    🧬 Γενετικές εξετάσεις:

    ΕξέτασηΣτόχος
    Factor V Leiden (PCR)Ανίχνευση μετάλλαξης
    Προθρομβίνη G20210AΑυξημένη προθρομβίνη
    MTHFRΑξιολόγηση ομοκυστεΐνης
    Protein C / SΔραστικότητα
    Antithrombin IIIΕπίπεδα λειτουργικότητας

🧫 Ανοσολογικός έλεγχος:

ΑντισώματαΝόσος
Αντι-καρδιολιπίνης (aCL)APLA
Αντι-β2-GPIAPLA
Lupus anticoagulantAPLA / ΣΕΛ
ANA, ENA, anti-dsDNAΣΕΛ

🕐 Πότε να γίνουν;

❗ Οι εξετάσεις πρέπει να γίνονται εκτός φάσης οξείας θρόμβωσης και χωρίς αντιπηκτικά, εφόσον είναι δυνατόν.

📍 Ιδανικά, μετά από τουλάχιστον 2–3 μήνες από επεισόδιο
📍 Όχι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης για Protein S (φυσιολογικά μειώνεται)


👨‍👩‍👧‍👦 Ποιοι πρέπει να ελεγχθούν;

  • Άτομα με ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό

  • Γυναίκες με >2 αποβολές ή ιστορικό αποκόλλησης/IUGR

  • Αδέρφια ή παιδιά ασθενούς με γνωστή μετάλλαξη

  • Πριν από IVF

  • Άτομα που είχαν θρόμβωση σε ηλικία <50 ετών

    💊 ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑΣ

    Η θεραπευτική προσέγγιση της θρομβοφιλίας εξαρτάται από:

    • Τον τύπο της διαταραχής (κληρονομική/επίκτητη)

    • Το αν υπάρχει προηγούμενο επεισόδιο θρόμβωσης

    • Την παρουσία παραγόντων κινδύνου (κύηση, ακινησία, εγχείρηση κ.λπ.)


    🧠 Βασικές Αρχές

    • Η ύπαρξη θρομβοφιλίας δεν σημαίνει αυτόματα ότι χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή.

    • Ατομική αξιολόγηση κινδύνου/οφέλους από τον γιατρό.


    💊 Αντιπηκτικά Φάρμακα

    ΦάρμακοΧρήσηΣημειώσεις
    Ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους (LMWH)Προφύλαξη στην κύηση, νοσηλείαΧορήγηση υποδόρια
    Βαρφαρίνη (Sintrom)Μακροχρόνια αγωγήΑπαιτεί INR παρακολούθηση, αντενδείκνυται στην κύηση
    NOACs (rivaroxaban, apixaban)Σύγχρονες εναλλακτικέςΔεν απαιτούν INR – όχι στην κύηση ή APLA
    Ασπιρίνη (χαμηλή δόση)Προφύλαξη – ειδικά σε APLAΣυχνά σε συνδυασμό με LMWH

📈 Διάρκεια Θεραπείας

ΠερίπτωσηΔιάρκεια
1ο επεισόδιο με παροδικό παράγοντα (π.χ. εγχείρηση)3–6 μήνες
Ιδιοπαθής θρόμβωση≥6 μήνες έως επ’ αόριστον
Υποτροπιάζουσα θρόμβωσηΕφόρου ζωής
Θρόμβωση σε APLA με αρνητικό ANAΣυνήθως εφόρου ζωής
Προφύλαξη σε κύηση (Leiden/IVF)Καθ’ όλη τη διάρκεια + 6 εβδομάδες μετά

⚠️ Ειδικές Οδηγίες

  • APLA: αποφύγετε ηπαρίνη μετά από VITT, προτιμήστε IVIG

  • Εγκυμοσύνη: ασπιρίνη + LMWH μόνο υπό καθοδήγηση

  • Χειρουργείο / πτήση / μακρά ακινησία: προσωρινή προφύλαξη LMWH

  • Συμβατότητα με θηλασμό: LMWH & warfarin επιτρέπονται

    💊 ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΠΤΙΚΑ & ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ

    Η χρήση αντισυλληπτικών με οιστρογόνα αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο θρόμβωσης, ιδιαίτερα σε γυναίκες με κληρονομική ή επίκτητη θρομβοφιλία.


    🔥 Πόσο αυξάνεται ο κίνδυνος;

    ΚατηγορίαΣχετικός Κίνδυνος Θρόμβωσης
    Χωρίς θρομβοφιλία & χωρίς αντισυλληπτικά1 (βάση)
    Με αντισυλληπτικά μόνοx3 έως x5
    Με Leiden + αντισυλληπτικάx30 έως x50
    Με APLAΠολύ υψηλός, ιδιαίτερα σε κάπνισμα
    Με συνδυασμένο παράγοντα κινδύνου (κάπνισμα, ηλικία >35)Κρίσιμα αυξημένος

🚫 Πότε απαγορεύονται απόλυτα;

  • Γυναίκες με ομόζυγο Leiden ή προθρομβίνη

  • Γυναίκες με προηγούμενο θρομβωτικό επεισόδιο

  • Γυναίκες με APS / APLA

  • Συγγενείς ατόμων με ισχυρό οικογενειακό ιστορικό θρόμβωσης

  • Καπνίστριες >35 ετών με θρομβοφιλία


✅ Εναλλακτικές Επιλογές

ΜέθοδοςΚαταλληλότητα
Σπιράλ (IUD) χωρίς ορμόνες✅ Πολύ ασφαλές
Προγεσταγονοειδή μόνο (mini-pill)✅ Προτιμούνται
Ενέσιμη προγεστερόνη✅ Σε χαμηλού κινδύνου
Αγγειοχειρουργικές μέθοδοι (π.χ. στείρωση)✅ Σε γυναίκες με ιστορικό θρόμβωσης
Φυσικές μέθοδοι (σε συνεννόηση)⚠️ Μικρότερη αξιοπιστία

👩‍⚕️ Συστάσεις

    • Πριν από χορήγηση αντισυλληπτικών: λήψη οικογενειακού ιστορικού

    • Σε υποψία θρομβοφιλίας: εργαστηριακός έλεγχος

    • Εναλλακτικές λύσεις προτείνονται εξατομικευμένα από γυναικολόγο & αιματολόγο

      ⚖️ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗΣ: LEIDEN vs APLA

      Η μετάλλαξη Leiden και το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο (APLA) είναι δύο από τις συχνότερες αιτίες θρομβοφιλίας. Παρότι και οι δύο αυξάνουν τον κίνδυνο θρόμβωσης, έχουν διαφορετικό μηχανισμό, πρόγνωση και θεραπεία

.📊 Συγκριτικός Πίνακας


ΧαρακτηριστικόFactor V LeidenAntiphospholipid Syndrome (APLA)
Τύπος διαταραχήςΚληρονομική (γονιδιακή μετάλλαξη)Επίκτητη (ανοσολογική)
ΜηχανισμόςΑντίσταση στην πρωτεΐνη CΑυτοαντισώματα → ενεργοποίηση πήξης
Εντόπιση θρόμβωσηςΚυρίως φλεβική (DVT, PE)Φλεβική & αρτηριακή (CVA, MI)
Σχέση με κύησηΜέτριος κίνδυνος αποβολώνΥψηλός κίνδυνος αποβολών & IUGR
Επίπεδο κινδύνουΜέτριο (ετερόζυγοι), υψηλό (ομόζυγοι)Υψηλό – με πιθανές υποτροπές
Αντιμετώπιση σε κύησηLMWH ± ασπιρίνη (σε υποτροπές)Ασπιρίνη + LMWH απαραίτητα
Χρειάζεται έλεγχος συγγενών;Ναι, ειδικά πρώτου βαθμούΌχι (δεν είναι μεταβιβάσιμο)
Μορφή διάγνωσηςPCR ανάλυση DNAΑνοσολογικές εξετάσεις αντισωμάτων

📌 Το APLA θεωρείται σοβαρότερη μορφή θρομβοφιλίας λόγω:

  • Πολλαπλών συστημάτων που μπορεί να επηρεάσει

  • Θρόμβωσης σε αρτηρίες, όχι μόνο φλέβες

  • Υψηλού κινδύνου επανεμφάνισης

  • Συνύπαρξης με συστηματικά νοσήματα (ΣΕΛ)

    🥗 ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ

    Η καθημερινή ρουτίνα και οι συνήθειες ζωής μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης θρόμβωσης, ακόμα και σε άτομα με υψηλού κινδύνου θρομβοφιλία.


    🚶‍♂️ Φυσική Δραστηριότητα

    • 📌 Τακτικό περπάτημα (30–45 λεπτά/ημέρα)

    • Αποφυγή πολύωρης ακινησίας (π.χ. πτήσεις, γραφείο >2 ώρες χωρίς κίνηση)

    • Άσκηση με μέτρια ένταση (κολύμβηση, ποδήλατο, yoga)

    • Αποφυγή υπερβολικών βαρών / έντονης αναερόβιας πίεσης


    🥗 Διατροφή κατά της Θρόμβωσης

    Τρόφιμα / ΟυσίεςΔράση
    Ω-3 λιπαρά (ψάρια, λιναρόσπορος)Αντιφλεγμονώδη – αντιπηκτικά
    Σκόρδο, κουρκουμάςΉπια αντιαιμοπεταλιακή δράση
    Πράσινα φυλλώδη λαχανικάΠεριέχουν βιταμίνη Κ – προσοχή με Sintrom
    ΝερόΕνυδάτωση → μικρότερη πυκνότητα αίματος
    Αποφυγή αλκοόλ/καπνούΑυξάνουν τον θρομβωτικό κίνδυνο

⚠️ Σε ασθενείς με βαρφαρίνη, απαιτείται σταθερή πρόσληψη βιταμίνης Κ, όχι πλήρης αποφυγή.


🧘 Αντιμετώπιση παραγόντων κινδύνου

  • Διακοπή καπνίσματος

  • Έλεγχος σακχάρου & λιπιδίων

  • Απώλεια βάρους (BMI <25)

  • Διαχείριση στρες (μέσω mindfulness, ψυχολογικής υποστήριξης)


✈️ Ταξίδια / Πτήσεις

    • Κίνηση κάθε 1–2 ώρες

    • Κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης

    • Ενυδάτωση

    • Σε ιστορικό θρόμβωσης: LMWH προ της πτήσης, πάντα με οδηγία γιατρού

❓ FAQ – Συχνές Ερωτήσεις για τη Θρομβοφιλία



🔍 Τι είναι η θρομβοφιλία;

Η θρομβοφιλία είναι μια διαταραχή που αυξάνει την πιθανότητα σχηματισμού θρόμβων στο αίμα. Μπορεί να είναι κληρονομική ή επίκτητη.

🧬 Ποια είναι τα πιο συχνά γονίδια θρομβοφιλίας;

Το Leiden (Factor V), η μετάλλαξη προθρομβίνης G20210A, η MTHFR, καθώς και οι ελλείψεις πρωτεϊνών C, S και αντιθρομβίνης III.

🤰 Επηρεάζει η θρομβοφιλία την εγκυμοσύνη;

Ναι. Συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο αποβολών, προεκλαμψίας, καθυστέρησης ανάπτυξης του εμβρύου, αποκόλλησης πλακούντα και πρόωρου τοκετού.

💉 Ποια φάρμακα χρησιμοποιούνται για θεραπεία;

Ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους (LMWH), βαρφαρίνη (Sintrom), νεότερα αντιπηκτικά (NOACs), και ασπιρίνη χαμηλής δόσης – ανάλογα με την περίπτωση.

🩺 Χρειάζεται θεραπεία κάθε άτομο με θρομβοφιλία;

Όχι απαραίτητα. Η θεραπεία εξαρτάται από το αν υπήρξε προηγούμενο θρομβωτικό επεισόδιο ή/και άλλοι παράγοντες κινδύνου.

🧫 Τι εξετάσεις γίνονται για να διαγνωστεί;

Γονιδιακές (PCR για Leiden/Προθρομβίνη), λειτουργικές (Protein C/S, ATIII), και ανοσολογικές (aCL, anti-β2GPI, Lupus anticoagulant).

👩‍⚕️ Ποιος πρέπει να ελεγχθεί για θρομβοφιλία;

Άτομα με ιστορικό θρόμβωσης σε νέα ηλικία, οικογενειακό ιστορικό, επαναλαμβανόμενες αποβολές, θρομβώσεις σε ασυνήθιστες θέσεις ή IVF αποτυχίες.

💊 Μπορούν τα αντισυλληπτικά να προκαλέσουν θρόμβωση σε θρομβοφιλία;

Ναι. Ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά, ιδίως σε γυναίκες με Leiden ή APLA. Συνίσταται αποφυγή οιστρογονικών σκευασμάτων.

✈️ Τι πρέπει να προσέχω σε μεγάλα ταξίδια;

Να κινείσαι συχνά, να ενυδατώνεσαι, να φοράς ελαστικές κάλτσες, και σε ορισμένες περιπτώσεις να χορηγείται LMWH προληπτικά.

📈 Ποια είναι η πρόγνωση ατόμων με θρομβοφιλία;

Πολύ καλή εφόσον υπάρχει κατάλληλη ενημέρωση, πρόληψη και σωστή θεραπεία στις κατάλληλες περιπτώσεις. Πολλοί ζουν φυσιολογικά χωρίς κανένα επεισόδιο.

📚 Εκτεταμένη Βιβλιογραφία (με PubMed links)

  1. Baglin T et al. Clinical guidelines for testing for heritable thrombophilia. Br J Haematol. 2010. PubMed

  2. Martinelli I. Thrombophilia testing in pregnancy. Semin Hematol. 2007. PubMed

  3. Cervera R. Antiphospholipid syndrome. Lancet. 2009. PubMed

  4. Lockshin MD. APS and pregnancy loss. Lupus. 2014.

  5. Rosendaal FR. Venous thrombosis: a multicausal disease. Lancet. 1999.

  6. ΕΟΔΥ – Θρομβοφιλία: https://eody.gov.gr

  7. ΕΕΑΑ – Ελληνική Εταιρεία Αιματολογίας

  8. WHO – Global thrombosis strategies, 2021

  9. ISTH Guidelines – Inherited Thrombophilia

  10. COVID-19 & Thrombosis Position Paper (NEJM, 2021)


ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/


D-Dimers.jpg

D-Dimer (D-διμερή): Τι είναι, πότε ζητείται και πώς ερμηνεύεται

Τι να θυμάστε

  • Τα D-διμερή δείχνουν ενεργοποίηση πήξης & ινωδόλυσης.
  • Έχουν πολύ υψηλή ευαισθησία αλλά χαμηλή ειδικότητα.
  • Χρησιμοποιούνται κυρίως για αποκλεισμό θρόμβωσης.

🔬 Τι είναι τα D-διμερή;

Τα D-διμερή (D-Dimers) είναι πρωτεϊνικά θραύσματα που σχηματίζονται κατά τη διάσπαση του σταθεροποιημένου ινώδους, δηλαδή ενός θρόμβου αίματος. Αποτελούν βιοδείκτη της ενεργοποίησης του μηχανισμού πήξης και ινωδόλυσης.

📌 Με απλά λόγια:
Όταν ο οργανισμός σχηματίζει και διασπά έναν θρόμβο, παράγονται D-διμερή στο αίμα.

⚙️ Πήξη – Ινώδες – Ινωδόλυση

Ο φυσιολογικός μηχανισμός θρόμβωσης και διάλυσης του θρόμβου περιλαμβάνει:

  1. 🩹 Τραυματισμό αγγείου ➝ ενεργοποίηση αιμοπεταλίων
  2. ⚙️ Ενεργοποίηση παράγοντα πήξης ➝ σχηματισμός ινώδους
  3. 🔄 Έναρξη ινωδόλυσης ➝ αποικοδόμηση ινώδους ➝ D-διμερή

📉 Άρα, υψηλά D-διμερή σημαίνουν αυξημένο σχηματισμό και λύση θρόμβων.

📈 Πότε ζητείται η εξέταση D-Dimer;

  • 🫁 Πνευμονική Εμβολή (ΠΕ)
  • 🦵 Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (DVT)
  • ❤️ Οξύ Στεφανιαίο Σύνδρομο
  • 🦠 COVID-19
  • 🧪 Καρκίνος
  • 🤰 Εγκυμοσύνη με ύποπτη θρομβοφιλία
  • 🧓 Ηλικιωμένοι με αιφνίδια δύσπνοια/θωρακικό άλγος
  • 💉 Παρακολούθηση αντιπηκτικής αγωγής

🧪 Πώς γίνεται η εξέταση;

  • Με αιμοληψία από φλεβικό αίμα
  • Δεν απαιτεί νηστεία
  • Χρόνος αποτελέσματος: 1–3 ώρες
  • Συχνά συνδυάζεται με απεικονιστικό έλεγχο

📊 Φυσιολογικές τιμές D-Dimer

ΜέθοδοςΜονάδαΦυσιολογική τιμή
ELISAng/mL FEU< 500
Latexμg/mL< 0.5

📌 Σε ηλικιωμένους: age-adjusted D-Dimer = ηλικία × 10 (άνω των 50 ετών).

📌 Τι σημαίνει αυξημένο D-Dimer;

Η αύξηση υποδηλώνει ενεργοποίηση του μηχανισμού πήξης, αλλά δεν είναι ειδική:

ΚατάστασηD-Dimer
Πνευμονική Εμβολή (ΠΕ)↑↑↑
Φλεβική Θρόμβωση (DVT)↑↑
Καρκίνος
COVID-19 σοβαρή↑↑↑
Μετά από χειρουργείο/τραύμα
Ηπατική νόσος
Εγκυμοσύνη (3ο τρίμηνο)
Καρδιακή ανεπάρκεια
Σήψη↑↑↑
Εγκεφαλικό επεισόδιο

 

🧠 Ευαισθησία και Ειδικότητα

ΠαράμετροςD-Dimer
✅ ΕυαισθησίαΠολύ υψηλή (>95%)
❌ ΕιδικότηταΧαμηλή – πολλά ψευδώς θετικά
ΧρήσηΙδανικό για αποκλεισμό φλεβικής θρόμβωσης

📌 Αν το D-Dimer είναι αρνητικό σε ασθενή χαμηλού κινδύνου, μπορεί να αποκλειστεί η ΠΕ (Πνευμονική εμβολή) ή ΔΕΠ (διάχυτη ενδαγγειακή πήξη) χωρίς άλλες εξετάσεις.

🔍 Τι προκαλεί ψευδώς θετικό D-Dimer;

  • Μεγάλη ηλικία
  • Εγκυμοσύνη
  • Φλεγμονή / λοίμωξη
  • Κακοήθειες
  • Πρόσφατο χειρουργείο
  • Ηπατική νόσος
  • Ρευματολογικές καταστάσεις
    Για πλήρη ερμηνεία αποτελέσματος

    Για πρακτική, βήμα-βήμα ερμηνεία του D-Dimer σε ασθενείς
    (πότε ένα αρνητικό αποκλείει θρόμβωση, πότε ένα αυξημένο χρειάζεται απεικόνιση,
    ηλικιακά όρια, κύηση, COVID-19),
    δείτε τον πλήρη οδηγό D-Dimer για ασθενείς
    .

🧑‍⚕️ Ερμηνεία σε Κλινικό Πλαίσιο

  • Σε ασθενή με δύσπνοια και ταχύπνοια, αυξημένο D-Dimer ➝ CT αγγειογραφία για ΠΕ
  • Σε ασθενή με πόνο στη γάμπα, D-Dimer υψηλό ➝ triplex κάτω άκρων
  • Σε COVID-19 ➝ Δείκτης βαρύτητας και κινδύνου για θρόμβωση

👩‍🍼👶🧓 Ειδικοί πληθυσμοί & καταστάσεις

👩‍🍼 D-Dimer στην Εγκυμοσύνη

Το D-Dimer φυσιολογικά αυξάνεται κατά την κύηση, ιδιαίτερα στο 3ο τρίμηνο.

📌 Δεν χρησιμοποιείται μόνο του για διάγνωση ΠΕ/DVT σε έγκυο.


🧒 D-Dimer σε Παιδιά

  • Χρήσιμο για αποκλεισμό φλεβικής θρόμβωσης σε παιδιά με καθετήρες
  • Πρέπει να συνδυάζεται με απεικονιστικό έλεγχο λόγω χαμηλής ειδικότητας

🧓 D-Dimer σε Ηλικιωμένους

  • Συχνά αυξημένο λόγω φυσιολογικής φλεγμονώδους αντίδρασης
  • Χρήση age-adjusted τιμών (π.χ. 70 ετών ➝ όριο 700 ng/mL)

💊 D-Dimer και Αντιπηκτικά

  • Χρησιμοποιείται για παρακολούθηση ανταπόκρισης
  • Μετά τη διακοπή αγωγής, παραμένει υψηλό ➝ πιθανή υποτροπή θρόμβωσης

🧬 D-Dimer και Καρκίνος

  • Αυξημένο σε πολλούς τύπους καρκίνου
  • Ενδέχεται να σχετίζεται με χειρότερη πρόγνωση
  • Δεν χρησιμοποιείται για διάγνωση καρκίνου, αλλά ως βοηθητικός δείκτης

🧠 D-Dimer σε COVID-19

  • Υψηλά επίπεδα D-Dimer σχετίζονται με:
    • Βαρύτερη νόσηση
    • Αυξημένο κίνδυνο πνευμονικής εμβολής
    • Κακή πρόγνωση

📌 Χρησιμοποιείται για:

  • Ένδειξη νοσηλείας
  • Απόφαση χορήγησης αντιπηκτικών

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι είναι το D-Dimer με απλά λόγια;

Είναι μια πρωτεΐνη που παράγεται όταν διαλύεται ένας θρόμβος στο αίμα.

Πότε είναι επικίνδυνο ένα υψηλό D-Dimer;

Όταν συνοδεύεται από συμπτώματα όπως δύσπνοια, πόνος στο στήθος ή πόνος στα κάτω άκρα.

Μπορεί να είναι υψηλό χωρίς σοβαρή πάθηση;

Ναι. Μπορεί να αυξηθεί σε εγκυμοσύνη, λοιμώξεις, φλεγμονές, καρκίνο και σε ηλικιωμένους.

Πώς μειώνεται το D-Dimer;

Δεν υπάρχει άμεσο φάρμακο· μειώνεται όταν αντιμετωπιστεί η υποκείμενη αιτία που το προκαλεί.

Είναι προληπτική εξέταση;

Όχι. Χρησιμοποιείται διαγνωστικά και όχι για προληπτικό έλεγχο.

Είναι το D-Dimer καρκινικός δείκτης;

Όχι. Μπορεί να αυξάνεται σε καρκίνο, αλλά δεν είναι ειδικός καρκινικός δείκτης.

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Βιβλιογραφία

Righini M, et al. Age-adjusted D-dimer cut-off levels to rule out pulmonary embolism.
JAMA, 2014.
PubMed
Konstantinides SV, et al. 2020 ESC Guidelines for the diagnosis and management of acute pulmonary embolism.
Eur Heart J, 2020.
PubMed
van der Pol LM, et al. Pregnancy-adapted YEARS algorithm for diagnosis of pulmonary embolism.
NEJM, 2019.
PubMed
Thachil J, et al. ISTH guidance on coagulopathy in COVID-19.
J Thromb Haemost, 2020.
PubMed
Palareti G, Cosmi B. D-dimer testing in diagnosis and risk assessment of VTE.
Intern Emerg Med, 2010.
PubMed
Μικροβιολογικό Λαμίας. Εξετάσεις Αίματος & Ερμηνεία Αποτελεσμάτων
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Το Εργαστήριό μας

Από το 2004 προσφέρουμε διαγνωστικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου με εξελιγμένο ιατρικό εξοπλισμό
και αφοσιωμένο προσωπικό. Δέσμευσή μας είναι η αξιοπιστία, η άμεση και ανθρώπινη φροντίδα σε κάθε ασθενή.

Social Networks

Facebook
Twitter

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Επικοινωνία

22310 66841
6972 860905
Έσλιν 19, Λαμία 35100
©2025 Παντελής Αναγνωστόπουλος. All rights reserved.

©2023 Παντελής Αναγνωστόπουλος. All rights reserved.

Μικροβιολογικό Λαμία
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.