Τελευταία ενημέρωση: 2 Αυγούστου 2026

← Φυτικά Συμπληρώματα και Βότανα
Λιπιδαιμικό Προφίλ →

Το πράσινο τσάι και τα συμπυκνωμένα εκχυλίσματά του αναζητούνται συχνά για αδυνάτισμα, «λιποδιάλυση», χοληστερίνη και αντιοξειδωτική προστασία. Το βασικό συστατικό που προβάλλεται στα συμπληρώματα είναι η EGCG, μία από τις κατεχίνες του φυτού Camellia sinensis.

Το ρόφημα, όμως, δεν είναι ισοδύναμο με μία κάψουλα συμπυκνωμένου εκχυλίσματος. Οι πιθανές μεταβολές στο βάρος και στην LDL χοληστερίνη είναι κατά μέσο όρο μικρές, ενώ τα υψηλής περιεκτικότητας εκχυλίσματα έχουν συσχετιστεί σπάνια με σημαντική αύξηση των τρανσαμινασών και οξεία ηπατική βλάβη.

Το βασικό συμπέρασμα

Το πράσινο τσάι μπορεί να αποτελεί ένα καθημερινό ρόφημα, αλλά το συμπυκνωμένο EGCG δεν είναι αθώα «αντιοξειδωτική βιταμίνη». Δεν προκαλεί μεγάλη ή προβλέψιμη απώλεια βάρους, δεν αντικαθιστά τη θεραπεία της υψηλής LDL και δεν πρέπει να λαμβάνεται νηστικός. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε άτομα με ηπατική νόσο, αυξημένες τρανσαμινάσες, πολυφαρμακία ή χρήση προϊόντων αδυνατίσματος με πολλά συστατικά.

Τι πρέπει να γνωρίζετε

Ρόφημα και κάψουλα
Μία κάψουλα μπορεί να παρέχει πολλαπλάσια ποσότητα κατεχινών σε μικρό χρονικό διάστημα.

Αδυνάτισμα
Η μέση επίδραση στις μελέτες είναι μικρή και δεν αντιστοιχεί σε φαρμακευτική θεραπεία παχυσαρκίας.

LDL χοληστερίνη
Έχουν καταγραφεί μικρές μειώσεις, χωρίς απόδειξη ότι ένα συμπλήρωμα μειώνει εμφράγματα ή εγκεφαλικά.

Ήπαρ
Η σπάνια ηπατοτοξικότητα αφορά κυρίως συμπυκνωμένα εκχυλίσματα και μπορεί να είναι σοβαρή.

Νηστεία
Τα εκχυλίσματα πράσινου τσαγιού δεν πρέπει να καταναλώνονται με άδειο στομάχι.

Καφεΐνη
Μπορεί να προκαλέσει αϋπνία, ταχυκαρδία, άγχος ή παροδική αύξηση της πίεσης.

Περιεχόμενα

1. Τι είναι το πράσινο τσάι
2. Μορφές και προϊόντα
3. Κατεχίνες και EGCG
4. Ρόφημα ή εκχύλισμα;
5. Πράσινο τσάι και αδυνάτισμα
6. Προκαλεί «λιποδιάλυση»;
7. LDL και χοληστερίνη
8. Σάκχαρο και μεταβολισμός
9. Καφεΐνη και πίεση
10. Δοσολογία και 800 mg EGCG
11. Γιατί όχι νηστικός
12. Διάρκεια λήψης
13. Τρανσαμινάσες και ήπαρ
14. Συμπτώματα ηπατικής βλάβης
15. Άλλες παρενέργειες
16. Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα
17. Εγκυμοσύνη και παιδιά
18. Ποιοι πρέπει να το αποφεύγουν
19. Πώς επιλέγεται ένα προϊόν
20. Ποιες εξετάσεις χρειάζονται
21. Συχνές ερωτήσεις
22. Ραντεβού και βιβλιογραφία

Τι είναι το πράσινο τσάι

Το πράσινο τσάι παράγεται από τα φύλλα του φυτού Camellia sinensis. Από το ίδιο φυτό προέρχονται επίσης το μαύρο τσάι και το oolong, αλλά διαφέρουν στον τρόπο επεξεργασίας των φύλλων.

Στο πράσινο τσάι τα φύλλα θερμαίνονται σχετικά γρήγορα μετά τη συγκομιδή, ώστε να περιοριστεί η ενζυμική οξείδωση. Με αυτόν τον τρόπο διατηρείται μεγαλύτερο μέρος ορισμένων πολυφαινολών, ιδιαίτερα των ουσιών που ονομάζονται κατεχίνες.

Η ονομασία «πράσινο τσάι» μπορεί να αναφέρεται σε πολύ διαφορετικά προϊόντα:

αποξηραμένα φύλλα για παρασκευή ροφήματος,
φακελάκια τσαγιού,
matcha σε σκόνη, όπου καταναλώνεται ολόκληρο το αλεσμένο φύλλο,
έτοιμα εμφιαλωμένα ροφήματα,
ξηρά συμπυκνωμένα εκχυλίσματα σε κάψουλες ή δισκία,
πολυσυστατικά προϊόντα αδυνατίσματος ή «fat burners».

Σημαντική διάκριση: τα δεδομένα ασφάλειας ενός παραδοσιακού ροφήματος δεν μεταφέρονται αυτόματα σε ένα εκχύλισμα που συγκεντρώνει μεγάλη ποσότητα κατεχινών σε μία κάψουλα.

Σε ποιες μορφές κυκλοφορεί

Η μορφή του προϊόντος καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την πραγματική έκθεση σε EGCG, άλλες κατεχίνες και καφεΐνη.

Μορφή	Χαρακτηριστικά	Κύριο σημείο προσοχής
Παραδοσιακό ρόφημα	Η περιεκτικότητα εξαρτάται από τα φύλλα, τη θερμοκρασία, τον χρόνο εκχύλισης και το μέγεθος του φλιτζανιού.	Καφεΐνη, αϋπνία και παρεμπόδιση απορρόφησης σιδήρου όταν καταναλώνεται με το γεύμα.
Matcha	Καταναλώνεται το αλεσμένο φύλλο και όχι μόνο το υδατικό εκχύλισμα.	Η πρόσληψη κατεχινών και καφεΐνης μπορεί να είναι μεγαλύτερη και μεταβάλλεται ανά προϊόν.
Εκχύλισμα πράσινου τσαγιού	Συμπυκνωμένη μορφή με αναγραφόμενη ποσότητα εκχυλίσματος, κατεχινών ή EGCG.	Ηπατοτοξικότητα, λήψη νηστικός, μεγάλη εφάπαξ δόση και αλληλεπιδράσεις.
Καθαρό ή υψηλής περιεκτικότητας EGCG	Πιο απομονωμένη και συχνά ισχυρά συμπυκνωμένη κατεχίνη.	Δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απλό τσάι ή ως ακίνδυνη αντιοξειδωτική ουσία.
Σύνθετο προϊόν αδυνατίσματος	Μπορεί να περιέχει καφεΐνη, γκουαρανά, συνεφρίνη και άλλα διεγερτικά.	Δυσκολία εντοπισμού του υπεύθυνου συστατικού σε περίπτωση ταχυκαρδίας ή ηπατικής βλάβης.

Η ένδειξη «500 mg εκχυλίσματος πράσινου τσαγιού» δεν σημαίνει ότι το προϊόν περιέχει 500 mg EGCG. Η πραγματική ποσότητα EGCG μπορεί να είναι πολύ μικρότερη και πρέπει να αναγράφεται ξεχωριστά.

Τι είναι οι κατεχίνες και η EGCG

Οι κατεχίνες είναι φυτικές πολυφαινόλες. Οι κυριότερες κατεχίνες του πράσινου τσαγιού περιλαμβάνουν:

EGCG: επιγαλλοκατεχίνη-3-γαλλική,
EGC: επιγαλλοκατεχίνη,
ECG: επικατεχίνη-γαλλική,
EC: επικατεχίνη.

Η EGCG είναι η κατεχίνη που έχει μελετηθεί περισσότερο. Σε εργαστηριακά μοντέλα παρουσιάζει αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις και μεταβολικές δράσεις. Αυτές οι παρατηρήσεις δεν αποδεικνύουν ότι μία κάψουλα προλαμβάνει καρκίνο, έμφραγμα, άνοια ή άλλη νόσο.

Η EGCG μπορεί να συμπεριφέρεται διαφορετικά ανάλογα με:

την ποσότητα και τη συγκέντρωση,
το αν λαμβάνεται με τροφή ή νηστικός,
το αν χορηγείται σε μία μεγάλη δόση ή σε μικρότερες δόσεις,
την περιεκτικότητα σε καφεΐνη,
τη λειτουργία του ήπατος,
τα υπόλοιπα φάρμακα και συμπληρώματα.

Δεν υπάρχει διατροφική ανεπάρκεια EGCG. Η EGCG δεν είναι βιταμίνη, μέταλλο ή απαραίτητο θρεπτικό συστατικό για το οποίο πρέπει να καλυφθεί συγκεκριμένη ημερήσια ανάγκη.

Ρόφημα πράσινου τσαγιού ή εκχύλισμα EGCG;

Η σημαντικότερη πρακτική διάκριση είναι ανάμεσα στο παραδοσιακό ρόφημα και στο συμπυκνωμένο συμπλήρωμα.

Χαρακτηριστικό	Ρόφημα	Συμπυκνωμένο εκχύλισμα
Τρόπος κατανάλωσης	Σταδιακά ως ρόφημα	Συχνά ολόκληρη η δόση σε μία ή δύο κάψουλες
Περιεκτικότητα	Μεταβλητή αλλά συνήθως λιγότερο συμπυκνωμένη	Μπορεί να περιέχει εκατοντάδες mg EGCG ανά ημερήσια δόση
Ηπατική ασφάλεια	Τα παραδοσιακά εγχύματα θεωρούνται γενικά ασφαλή στις συνήθεις προσλήψεις	Υπάρχει αναγνωρισμένος κίνδυνος αύξησης τρανσαμινασών και σπάνιας κλινικής ηπατικής βλάβης
Αποτελεσματικότητα	Δεν προκαλεί από μόνο του σημαντικό αδυνάτισμα	Η μεγαλύτερη δόση δεν εξασφαλίζει ουσιαστικά μεγαλύτερο αποτέλεσμα
Καφεΐνη	Υπάρχει φυσικά, εκτός αν είναι ντεκαφεϊνέ	Μπορεί να απουσιάζει ή να προστίθεται σε μεγάλη ποσότητα

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή αξιολόγηση, η μέση ημερήσια πρόσληψη EGCG από παραδοσιακά εγχύματα στις ευρωπαϊκές χώρες υπολογίστηκε περίπου στα 90–300 mg. Η ποσότητα μπορεί να είναι μεγαλύτερη σε άτομα που πίνουν πολύ τσάι ή καταναλώνουν ισχυρό matcha, αλλά η έκθεση παραμένει διαφορετική από μία συμπυκνωμένη εφάπαξ δόση.

Βοηθά το πράσινο τσάι στο αδυνάτισμα;

Μετα-αναλύσεις τυχαιοποιημένων μελετών έχουν βρει στατιστικά σημαντικές αλλά συνήθως μικρές μεταβολές στο σωματικό βάρος, στον δείκτη μάζας σώματος ή στο ποσοστό λίπους.

Σε παλαιότερη μετα-ανάλυση, ο συνδυασμός κατεχινών και καφεΐνης συσχετίστηκε με μέση διαφορά βάρους περίπου 1,3 kg. Νεότερες αναλύσεις αναφέρουν επίσης μικρές μειώσεις σε ορισμένους δείκτες, αλλά με μεγάλη ανομοιογένεια ανάμεσα στις μελέτες.

Το αποτέλεσμα επηρεάζεται από:

το αρχικό σωματικό βάρος,
τη συνολική πρόσληψη θερμίδων,
τη σωματική δραστηριότητα,
τη συνήθη κατανάλωση καφεΐνης,
τη δόση και τη σύνθεση του προϊόντος,
τη διάρκεια της παρέμβασης,
τα διαφορετικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων.

Πρακτική ερμηνεία: μία μέση μεταβολή περίπου ενός κιλού ή μικρότερη δεν αποτελεί θεραπεία της παχυσαρκίας και δεν εγγυάται ότι κάθε χρήστης θα χάσει βάρος.

Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι το πράσινο τσάι προκαλεί μακροχρόνια διατήρηση απώλειας βάρους μετά τη διακοπή του. Επίσης, δεν αποδεικνύεται ότι αφαιρεί ειδικά το κοιλιακό ή το σπλαχνικό λίπος.

Προκαλεί πραγματικά «λιποδιάλυση»;

Ο όρος «λιποδιάλυση» χρησιμοποιείται κυρίως για εμπορικούς λόγους. Οι κατεχίνες και η καφεΐνη μπορεί να προκαλούν μικρή, προσωρινή αύξηση της θερμογένεσης ή της οξείδωσης λιπαρών οξέων. Αυτό δεν σημαίνει ότι διαλύουν το αποθηκευμένο λίπος ανεξάρτητα από το ενεργειακό ισοζύγιο.

Για να μειωθεί ουσιαστικά το σωματικό λίπος απαιτείται σε βάθος χρόνου συνδυασμός:

κατάλληλου θερμιδικού ελλείμματος,
επαρκούς πρόσληψης πρωτεΐνης και φυτικών ινών,
τακτικής αερόβιας άσκησης και άσκησης με αντιστάσεις,
ύπνου και ρύθμισης του στρες,
ιατρικής αξιολόγησης όταν υπάρχει παχυσαρκία ή μεταβολική νόσος.

Προϊόντα που υπόσχονται γρήγορη «καύση λίπους» συχνά συνδυάζουν το πράσινο τσάι με υψηλή καφεΐνη, γκουαρανά, συνεφρίνη ή άλλα διεγερτικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις αυξάνεται ο κίνδυνος ταχυκαρδίας, αϋπνίας, άγχους και αύξησης της αρτηριακής πίεσης.

Πράσινο τσάι, LDL και χοληστερίνη

Οι κατεχίνες του πράσινου τσαγιού έχουν μελετηθεί για πιθανή επίδραση στην απορρόφηση και στον μεταβολισμό της χοληστερόλης.

Μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων μελετών του 2023 υπολόγισε κατά μέσο όρο:

μείωση της ολικής χοληστερόλης περίπου κατά 7,6 mg/dL,
μείωση της LDL περίπου κατά 5,8 mg/dL,
μικρή αύξηση της HDL περίπου κατά 1,9 mg/dL.

Άλλη συστηματική ανασκόπηση είχε υπολογίσει μείωση της LDL περίπου κατά 9 mg/dL. Οι αριθμοί αυτοί είναι μέσοι όροι και δεν σημαίνουν ότι κάθε άτομο θα παρουσιάσει την ίδια μεταβολή.

Δεν αντικαθιστά στατίνη. Η μικρή μείωση μιας εργαστηριακής τιμής δεν αποδεικνύει ότι το EGCG μειώνει εμφράγματα, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια ή καρδιαγγειακή θνητότητα.

Η ανάγκη θεραπείας εξαρτάται από τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο, το ιστορικό, τον διαβήτη, την πίεση, το κάπνισμα, τη νεφρική λειτουργία και την αρχική LDL. Περισσότερες πληροφορίες στον οδηγό για το λιπιδαιμικό προφίλ, την LDL, την HDL και τα τριγλυκερίδια.

Σάκχαρο, ινσουλίνη και μεταβολισμός

Ορισμένες μετα-αναλύσεις αναφέρουν πολύ μικρές μειώσεις στη γλυκόζη νηστείας ή στη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη. Η κλινική σημασία τους είναι περιορισμένη και τα αποτελέσματα δεν είναι σταθερά σε όλες τις ομάδες.

Το πράσινο τσάι ή το EGCG:

δεν θεραπεύει τον διαβήτη τύπου 2,
δεν αντικαθιστά τη μετφορμίνη, την ινσουλίνη ή άλλη αγωγή,
δεν διαγιγνώσκει ούτε «διορθώνει» μόνο του την αντίσταση στην ινσουλίνη,
δεν ακυρώνει την ανάγκη ελέγχου γλυκόζης, HbA1c, βάρους και αρτηριακής πίεσης.

Ένα εμφιαλωμένο πράσινο τσάι με μεγάλη ποσότητα ζάχαρης μπορεί να επιβαρύνει τη συνολική πρόσληψη θερμίδων και γλυκόζης, παρά την παρουσία κατεχινών.

Καφεΐνη, καρδιακοί παλμοί και αρτηριακή πίεση

Η φυσική περιεκτικότητα του πράσινου τσαγιού σε καφεΐνη μεταβάλλεται σημαντικά ανάλογα με το προϊόν, την ποσότητα φύλλων και τον χρόνο παρασκευής. Τα συμπληρώματα μπορεί να είναι ντεκαφεϊνέ ή να περιέχουν πρόσθετη καφεΐνη.

Σε ευαίσθητα άτομα η καφεΐνη μπορεί να προκαλέσει:

παροδική αύξηση της αρτηριακής πίεσης,
ταχυκαρδία ή αίσθημα παλμών,
τρέμουλο, νευρικότητα ή άγχος,
πονοκέφαλο,
συχνοουρία,
δυσκολία έλευσης ή διατήρησης του ύπνου.

Η EFSA αναφέρει ότι συνολική πρόσληψη καφεΐνης έως 400 mg ημερησίως δεν δημιουργεί ανησυχία για τον γενικό υγιή ενήλικο πληθυσμό, εξαιρουμένης της εγκυμοσύνης. Αυτό είναι γενικό επίπεδο ασφάλειας για την καφεΐνη από όλες τις πηγές και όχι στόχος κατανάλωσης.

Ακόμη και 100 mg καφεΐνης κοντά στην ώρα του ύπνου μπορεί να επηρεάσουν τον ύπνο ορισμένων ενηλίκων. Πρέπει να υπολογίζονται μαζί καφές, τσάι, ενεργειακά ποτά, σοκολάτα, αναψυκτικά και συμπληρώματα.

Δοσολογία EGCG και τι σημαίνει το όριο των 800 mg

Δεν υπάρχει ενιαία, εγκεκριμένη θεραπευτική δόση πράσινου τσαγιού ή EGCG για αδυνάτισμα, υψηλή χοληστερίνη ή διαβήτη.

Οι μελέτες έχουν χρησιμοποιήσει πολύ διαφορετικά σχήματα, με διαφορετικές ποσότητες:

συνολικού εκχυλίσματος,
κατεχινών,
καθαρής ή τυποποιημένης EGCG,
καφεΐνης,
και διαφορετική διάρκεια λήψης.

Τα 800 mg δεν αποτελούν ασφαλή ή συνιστώμενη δόση

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η ημερήσια μερίδα τροφίμου ή συμπληρώματος με εκχύλισμα πράσινου τσαγιού πρέπει να περιέχει λιγότερο από 800 mg EGCG. Η ετικέτα πρέπει να προειδοποιεί να μην καταναλώνονται 800 mg ή περισσότερο ημερησίως.

Η ρύθμιση αυτή βασίστηκε σε δεδομένα αύξησης τρανσαμινασών σε δόσεις 800 mg ή μεγαλύτερες. Δεν σημαίνει ότι κάθε χαμηλότερη δόση είναι αποδεδειγμένα ασφαλής, επειδή δεν κατέστη δυνατό να καθοριστεί επίπεδο συμπληρωματικής πρόσληψης χωρίς ανησυχία.

Η ετικέτα πρέπει να αναγράφει την ποσότητα EGCG ανά μερίδα. Δεν αρκεί η αναγραφή «πράσινο τσάι 1.000 mg», επειδή μπορεί να αφορά το συνολικό βάρος εκχυλίσματος και όχι την πραγματική EGCG.

Γιατί το εκχύλισμα δεν πρέπει να λαμβάνεται νηστικός

Η λήψη συμπυκνωμένου εκχυλίσματος με άδειο στομάχι αυξάνει τη συστηματική έκθεση στην EGCG σε σύγκριση με τη λήψη μαζί με τροφή. Η μεγαλύτερη απορρόφηση δεν σημαίνει απαραίτητα μεγαλύτερο όφελος· μπορεί να σημαίνει μεγαλύτερο κίνδυνο τοξικότητας.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαιτεί προειδοποίηση ότι τα τρόφιμα και συμπληρώματα με εκχύλισμα πράσινου τσαγιού:

δεν πρέπει να καταναλώνονται με άδειο στομάχι,
δεν πρέπει να συνδυάζονται την ίδια ημέρα με άλλα προϊόντα που περιέχουν πράσινο τσάι,
δεν πρέπει να παρέχουν ημερήσια ποσότητα 800 mg EGCG ή μεγαλύτερη,
δεν προορίζονται για εγκύους, θηλάζουσες ή άτομα κάτω των 18 ετών.

Προσοχή στα προϊόντα αδυνατίσματος: αρκετοί χρήστες τα λαμβάνουν σκόπιμα πριν από το πρωινό ή πριν από την άσκηση. Για το συμπυκνωμένο πράσινο τσάι αυτή η πρακτική μπορεί να αυξήσει την έκθεση στην EGCG και δεν πρέπει να θεωρείται ασφαλέστερη ή αποτελεσματικότερη.

Για πόσο καιρό μπορεί να λαμβάνεται;

Οι περισσότερες μελέτες για βάρος και λιπίδια ήταν βραχυχρόνιες ή μέσης διάρκειας, συχνά περίπου 8–16 εβδομάδων. Υπάρχουν λιγότερα δεδομένα για συνεχή χρήση υψηλής δόσης επί πολλούς μήνες ή χρόνια.

Η απουσία συμπτωμάτων τις πρώτες ημέρες δεν αποδεικνύει ότι ένα συμπλήρωμα είναι ασφαλές για απεριόριστη χρήση. Η ηπατική βλάβη μπορεί να εμφανιστεί μετά από εβδομάδες ή μήνες.

Όταν ένα εκχύλισμα χρησιμοποιείται για συγκεκριμένο μεταβολικό στόχο, πρέπει να έχει καθοριστεί:

ποιος δείκτης παρακολουθείται,
πότε θα επαναληφθούν οι εξετάσεις,
ποια μεταβολή θεωρείται ουσιαστική,
πότε θα διακοπεί λόγω παρενεργειών,
πότε θα διακοπεί επειδή δεν υπάρχει μετρήσιμο όφελος.

Δεν έχει νόημα η επ’ αόριστον λήψη ενός εκχυλίσματος όταν το βάρος, η LDL ή ο άλλος επιλεγμένος δείκτης δεν παρουσιάζει ουσιαστική βελτίωση.

Αυξημένες τρανσαμινάσες και ηπατοτοξικότητα

Τα συμπυκνωμένα εκχυλίσματα πράσινου τσαγιού αποτελούν αναγνωρισμένη αιτία σπάνιας αλλά δυνητικά σοβαρής ηπατικής βλάβης.

Η βλάβη είναι συνήθως ηπατοκυτταρικού τύπου, με σημαντική αύξηση κυρίως των:

ALT ή SGPT,
AST ή SGOT,
και σε σοβαρότερες περιπτώσεις της χολερυθρίνης.

Η αλκαλική φωσφατάση μπορεί να αυξηθεί λιγότερο σε σχέση με τις τρανσαμινάσες, αν και η εικόνα δεν είναι ίδια σε κάθε περιστατικό.

Στις περισσότερες αναφορές παρατηρείται βελτίωση μετά τη διακοπή. Έχουν όμως περιγραφεί και σοβαρές περιπτώσεις οξείας ηπατίτιδας ή ηπατικής ανεπάρκειας.

Μην ξαναρχίζετε το ίδιο προϊόν μετά από πιθανή ηπατική αντίδραση

Η επανέκθεση μπορεί να προκαλέσει ταχύτερη και εντονότερη επανεμφάνιση της βλάβης. Το προϊόν και η πλήρης σύνθεσή του πρέπει να καταγράφονται στο ιατρικό ιστορικό.

Το ότι ένα εκχύλισμα είναι ντεκαφεϊνέ δεν εξαλείφει τον κίνδυνο για το ήπαρ, επειδή η ηπατοτοξικότητα συνδέεται κυρίως με τις συμπυκνωμένες κατεχίνες και ιδιαίτερα με την EGCG, όχι μόνο με την καφεΐνη.

Ποια συμπτώματα απαιτούν άμεση διακοπή

Το συμπυκνωμένο εκχύλισμα πρέπει να διακόπτεται και να ζητείται άμεσα ιατρική αξιολόγηση εάν εμφανιστούν:

Κίτρινο χρώμα σε μάτια ή δέρμα

Σκούρα ούρα

Πολύ ανοιχτόχρωμα κόπρανα

Έντονος ή γενικευμένος κνησμός

Επίμονη ναυτία ή έμετοι

Απώλεια όρεξης

Ανεξήγητη έντονη κόπωση

Πόνος στο δεξιό άνω μέρος της κοιλιάς

Δεν πρέπει να περιμένετε να εμφανιστεί ίκτερος για να ζητήσετε έλεγχο. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι τρανσαμινάσες έχουν ήδη αυξηθεί σημαντικά πριν εμφανιστούν χαρακτηριστικά συμπτώματα.

Άλλες πιθανές παρενέργειες

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες εξαρτώνται από την ποσότητα κατεχινών, την καφεΐνη και τα υπόλοιπα συστατικά.

Κατηγορία	Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες
Γαστρεντερικό	Ναυτία, δυσπεψία, πόνος στο στομάχι, διάρροια ή δυσκοιλιότητα.
Νευρικό σύστημα	Νευρικότητα, άγχος, τρόμος, πονοκέφαλος, αϋπνία.
Καρδιαγγειακό	Αίσθημα παλμών, ταχυκαρδία ή παροδική αύξηση της πίεσης.
Ήπαρ	Αύξηση ALT και AST, οξεία ηπατίτιδα και σπάνια σοβαρή ηπατική βλάβη.
Θρεπτικά συστατικά	Μειωμένη απορρόφηση μη αιμικού σιδήρου όταν το τσάι λαμβάνεται μαζί με γεύμα ή σκεύασμα σιδήρου.

Η απότομη διακοπή μεγάλης καθημερινής πρόσληψης καφεΐνης μπορεί να προκαλέσει παροδικό πονοκέφαλο, κόπωση, υπνηλία ή ευερεθιστότητα.

Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα και συμπληρώματα

Το πράσινο τσάι και τα εκχυλίσματά του μπορούν να επηρεάσουν μεταφορείς φαρμάκων, την απορρόφηση ουσιών και τις επιδράσεις της καφεΐνης. Πολλές εργαστηριακές αλληλεπιδράσεις δεν έχουν επιβεβαιωθεί κλινικά, αλλά υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή.

Φάρμακο ή κατηγορία	Πιθανό πρόβλημα	Πρακτική αντιμετώπιση
Nadolol	Έχει καταγραφεί σημαντική μείωση της συγκέντρωσης και της δράσης του φαρμάκου με πράσινο τσάι.	Αποφυγή συστηματικής μεγάλης κατανάλωσης ή εκχυλίσματος χωρίς συνεννόηση με τον θεράποντα.
Βαρφαρίνη ή ασενοκουμαρόλη	Μεγάλες ή απότομες αλλαγές στην κατανάλωση μπορεί να επηρεάσουν το INR, μεταξύ άλλων λόγω βιταμίνης Κ στα φύλλα.	Σταθερή κατανάλωση, ενημέρωση του ιατρού και έλεγχος INR όταν αλλάζει σημαντικά η πρόσληψη.
Διεγερτικά, αποσυμφορητικά και προϊόντα με καφεΐνη	Αθροιστική ταχυκαρδία, νευρικότητα, τρόμος, αϋπνία και αύξηση της πίεσης.	Υπολογισμός της συνολικής ημερήσιας καφεΐνης και αποφυγή πολυσυστατικών «fat burners».
Φάρμακα με πιθανή ηπατοτοξικότητα	Πιθανή πρόσθετη επιβάρυνση και δυσκολία αναγνώρισης της αιτίας όταν αυξηθούν οι τρανσαμινάσες.	Αποφυγή συμπυκνωμένου εκχυλίσματος χωρίς ιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα σε προϋπάρχουσα ηπατική νόσο.
Σκευάσματα σιδήρου	Οι πολυφαινόλες του τσαγιού μπορούν να μειώσουν την απορρόφηση του σιδήρου.	Να μην λαμβάνεται το τσάι μαζί με το σκεύασμα σιδήρου· συνήθως διατηρείται χρονική απόσταση.
Ογκολογικά, μεταμοσχευτικά ή στενού θεραπευτικού εύρους φάρμακα	Υπάρχουν πιθανοί μηχανισμοί μέσω μεταφορέων φαρμάκων, αλλά τα κλινικά δεδομένα είναι περιορισμένα.	Απαραίτητη έγκριση από τον θεράποντα πριν από οποιοδήποτε συμπυκνωμένο εκχύλισμα.

Η χρονική απόσταση δύο ωρών δεν εξουδετερώνει κάθε πιθανή αλληλεπίδραση, ιδιαίτερα όταν ο μηχανισμός αφορά μεταφορείς φαρμάκων ή ηπατική τοξικότητα.

Ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός πρέπει να γνωρίζει την ακριβή εμπορική ονομασία, την ποσότητα EGCG, την καφεΐνη και όλα τα πρόσθετα συστατικά του προϊόντος.

Εγκυμοσύνη, θηλασμός και παιδιά

Τα συμπυκνωμένα εκχυλίσματα πράσινου τσαγιού με EGCG δεν πρέπει να καταναλώνονται από:

εγκύους,
θηλάζουσες γυναίκες,
παιδιά και εφήβους κάτω των 18 ετών.

Για το απλό ρόφημα στην εγκυμοσύνη πρέπει να υπολογίζεται η συνολική καφεΐνη από όλες τις πηγές. Η EFSA θεωρεί ότι πρόσληψη έως 200 mg καφεΐνης ημερησίως δεν δημιουργεί ανησυχία για το έμβρυο, αλλά αυτό δεν αποτελεί σύσταση κατανάλωσης συμπυκνωμένων εκχυλισμάτων.

Η συχνή λήψη τσαγιού μαζί με γεύματα ή συμπληρώματα σιδήρου μπορεί να μειώσει την απορρόφηση μη αιμικού σιδήρου, κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία στην εγκυμοσύνη και σε άτομα με σιδηροπενία.

Ποιοι πρέπει να αποφεύγουν το συμπυκνωμένο εκχύλισμα

Ιδιαίτερη προσοχή ή αποφυγή απαιτείται σε άτομα με:

γνωστή ηπατική νόσο, ηπατίτιδα ή κίρρωση,
ανεξήγητα αυξημένες ALT ή AST,
προηγούμενη ηπατική βλάβη από συμπλήρωμα,
μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ,
πολυφαρμακία ή θεραπεία με φάρμακα στενού θεραπευτικού εύρους,
αρρύθμιστη υπέρταση, σημαντική αρρυθμία ή επίμονες ταχυκαρδίες,
σοβαρή αϋπνία, κρίσεις πανικού ή μεγάλη ευαισθησία στην καφεΐνη,
σιδηροπενία ή θεραπεία με σίδηρο, όταν δεν μπορεί να διατηρηθεί κατάλληλη απόσταση,
εγκυμοσύνη ή θηλασμό,
ηλικία κάτω των 18 ετών.

Πριν από χειρουργική επέμβαση πρέπει να δηλώνονται όλα τα συμπληρώματα στην αναισθησιολογική και χειρουργική ομάδα. Δεν πρέπει να θεωρείται ότι ένα προϊόν δεν έχει σημασία επειδή είναι φυτικό.

Πώς διαβάζουμε σωστά την ετικέτα

Πριν από την αγορά πρέπει να ελέγχονται συγκεκριμένα στοιχεία και όχι μόνο η φράση «πράσινο τσάι».

Τι να ελέγξετε	Γιατί έχει σημασία
EGCG ανά κάψουλα και ημερήσια μερίδα	Είναι σημαντικότερη από το συνολικό βάρος του εκχυλίσματος.
Συνολικές κατεχίνες	Δείχνουν πόσο τυποποιημένο και συμπυκνωμένο είναι το προϊόν.
Καφεΐνη ανά ημερήσια δόση	Χρειάζεται για τον υπολογισμό της συνολικής ημερήσιας πρόσληψης.
Πλήρης σύνθεση	Η καφεΐνη μπορεί να κρύβεται σε γκουαρανά, yerba mate ή άλλα εκχυλίσματα.
Αριθμός καψουλών	Μία «μερίδα» μπορεί να σημαίνει δύο, τρεις ή περισσότερες κάψουλες.
Προειδοποιήσεις EGCG	Πρέπει να αναφέρεται η αποφυγή λήψης νηστικός και ο περιορισμός της ημερήσιας ποσότητας.
Παρτίδα και υπεύθυνος κυκλοφορίας	Είναι απαραίτητα για την ιχνηλασιμότητα σε περίπτωση ανεπιθύμητης ενέργειας.

Αποφεύγετε τα «ιδιόκτητα μείγματα» χωρίς αναλυτικές ποσότητες. Δεν είναι δυνατό να αξιολογηθεί η ασφάλεια όταν αναγράφεται μόνο το συνολικό βάρος ενός μείγματος καφεΐνης, πράσινου τσαγιού και πολλών άλλων ουσιών.

Η ένδειξη «ντεκαφεϊνέ» μειώνει τον κίνδυνο διεγερτικών παρενεργειών, αλλά δεν εξασφαλίζει ηπατική ασφάλεια όταν το εκχύλισμα παραμένει πλούσιο σε EGCG.

Ποιες εξετάσεις μπορεί να χρειάζονται

Η συνηθισμένη κατανάλωση πράσινου τσαγιού ως ρόφημα δεν απαιτεί από μόνη της εργαστηριακή παρακολούθηση σε έναν υγιή ενήλικο.

Όταν εξετάζεται η χρήση συμπυκνωμένου εκχυλίσματος, ιδιαίτερα σε άτομο με ιστορικό ηπατικής νόσου ή χρόνια φαρμακευτική αγωγή, ο γιατρός μπορεί να κρίνει χρήσιμο τον έλεγχο:

ALT και AST
Βασικές τρανσαμινάσες για την εκτίμηση ηπατοκυτταρικής βλάβης.

γ-GT και ALP
Συμπληρώνουν την εικόνα του ήπατος και των χοληφόρων.

Χολερυθρίνη
Ιδιαίτερα σημαντική όταν υπάρχουν σκούρα ούρα ή ίκτερος.

Λιπιδαιμικό προφίλ
LDL, HDL και τριγλυκερίδια όταν ο στόχος αφορά τη χοληστερίνη.

Γλυκόζη και HbA1c
Μόνο όταν υπάρχει σχετικό μεταβολικό ερώτημα ή διαβήτης.

Αρτηριακή πίεση και σφύξεις
Χρήσιμες σε καφεΐνη, υπέρταση, αρρυθμίες ή αίσθημα παλμών.

Ο εργαστηριακός έλεγχος έχει μεγαλύτερη αξία όταν υπάρχει αρχική μέτρηση πριν από τη λήψη και προγραμματισμένος επανέλεγχος. Μία μεμονωμένη τιμή μετά από μήνες δεν δείχνει πάντα αν η μεταβολή σχετίζεται με το συμπλήρωμα.

Οποιαδήποτε σημαντική ή ανεξήγητη αύξηση των ηπατικών ενζύμων, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από συμπτώματα, απαιτεί διακοπή του προϊόντος και ιατρική διερεύνηση.

Συχνές ερωτήσεις

Το πράσινο τσάι καίει το λίπος;

Μπορεί να προκαλεί μικρή και προσωρινή μεταβολή στη θερμογένεση ή στην οξείδωση λίπους, αλλά δεν προκαλεί ουσιαστική «λιποδιάλυση» χωρίς κατάλληλο ενεργειακό έλλειμμα και αλλαγές στον τρόπο ζωής.

Πόσα κιλά μπορεί να χάσει κάποιος με EGCG;

Οι μέσες διαφορές στις μελέτες είναι συνήθως μικρές, περίπου ένα κιλό ή λιγότερο σε αρκετές αναλύσεις. Δεν είναι δυνατό να προβλεφθεί ότι κάθε χρήστης θα χάσει βάρος.

Είναι η EGCG το ίδιο με το πράσινο τσάι;

Όχι. Η EGCG είναι μία συγκεκριμένη κατεχίνη του πράσινου τσαγιού. Το ρόφημα περιέχει πολλές ουσίες, ενώ ένα συμπλήρωμα μπορεί να περιέχει πολύ μεγαλύτερη και πιο συμπυκνωμένη ποσότητα EGCG.

Είναι ασφαλή τα 800 mg EGCG;

Όχι. Τα 800 mg δεν είναι συνιστώμενη ή αποδεδειγμένα ασφαλής δόση. Σε αυτό το επίπεδο και πάνω έχει καταγραφεί αύξηση των τρανσαμινασών, γι’ αυτό η ημερήσια μερίδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να περιέχει λιγότερο από 800 mg.

Μπορώ να πάρω την κάψουλα νηστικός για καλύτερη απορρόφηση;

Όχι. Η λήψη νηστικός αυξάνει την έκθεση στην EGCG και μπορεί να αυξήσει την τοξικότητα. Τα εκχυλίσματα πράσινου τσαγιού πρέπει να καταναλώνονται μαζί με τροφή, σύμφωνα με τις οδηγίες του προϊόντος.

Μειώνει την LDL χοληστερίνη;

Οι μελέτες δείχνουν μικρή μέση μείωση, περίπου 6–9 mg/dL σε ορισμένες αναλύσεις. Η επίδραση δεν είναι εγγυημένη και δεν αντικαθιστά στατίνη ή άλλη θεραπεία σε άτομα αυξημένου καρδιαγγειακού κινδύνου.

Το πράσινο τσάι ανεβάζει την πίεση;

Η καφεΐνη μπορεί να προκαλέσει παροδική αύξηση της πίεσης και των παλμών, ιδιαίτερα σε ευαίσθητα άτομα ή όταν συνδυάζεται με καφέ, ενεργειακά ποτά και διεγερτικά συμπληρώματα.

Μπορεί να προκαλέσει αυξημένες τρανσαμινάσες;

Ναι. Αυτό έχει καταγραφεί κυρίως με συμπυκνωμένα εκχυλίσματα. Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί οξεία ηπατίτιδα με πολύ υψηλές ALT και AST.

Μπορώ να το συνδυάσω με στατίνη;

Δεν πρέπει να προστίθεται συμπυκνωμένο εκχύλισμα χωρίς έλεγχο της πλήρους αγωγής. Η στατίνη και το πράσινο τσάι μπορεί να επηρεάζουν ηπατικές εξετάσεις, ενώ υπάρχουν θεωρητικές ή περιορισμένα τεκμηριωμένες αλληλεπιδράσεις μέσω μεταφορέων φαρμάκων.

Είναι καλύτερο το ρόφημα ή οι κάψουλες;

Για καθημερινή κατανάλωση, το παραδοσιακό ρόφημα έχει γενικά ευνοϊκότερο προφίλ ασφάλειας από ένα συμπυκνωμένο εκχύλισμα. Οι κάψουλες δεν έχουν αποδειχθεί ότι προκαλούν μεγάλη ή προβλέψιμη απώλεια βάρους.

Μπορώ να πίνω πράσινο τσάι όταν παίρνω σίδηρο;

Το τσάι μπορεί να μειώσει την απορρόφηση του σιδήρου όταν λαμβάνεται ταυτόχρονα. Χρειάζεται χρονική απόσταση από το σκεύασμα σιδήρου και εξατομικευμένη οδηγία όταν υπάρχει σιδηροπενία.

Πρακτικό συμπέρασμα

Το πράσινο τσάι μπορεί να ενταχθεί σε μία ισορροπημένη διατροφή ως ρόφημα, εφόσον λαμβάνονται υπόψη η καφεΐνη, ο ύπνος, η πίεση και η απορρόφηση του σιδήρου.

Τα συμπυκνωμένα εκχυλίσματα EGCG προσφέρουν μόνο μικρό πιθανό μεταβολικό όφελος, αλλά έχουν σαφώς μεγαλύτερες απαιτήσεις ασφάλειας. Δεν πρέπει να λαμβάνονται νηστικός, δεν πρέπει να συνδυάζονται ανεξέλεγκτα με άλλα προϊόντα πράσινου τσαγιού και χρειάζονται άμεση διακοπή όταν εμφανίζονται συμπτώματα ηπατικής βλάβης.

Εργαστηριακός έλεγχος στη Λαμία και βιβλιογραφία

Εργαστηριακός έλεγχος στη Λαμία

Στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμία πραγματοποιούνται βιοχημικές εξετάσεις όπως ALT, AST, γ-GT, αλκαλική φωσφατάση, χολερυθρίνη, γλυκόζη, HbA1c και πλήρες λιπιδαιμικό προφίλ.

Βιοχημικές Εξετάσεις
Κλείστε Ραντεβού

Βιβλιογραφία και επίσημες πηγές

European Commission. Commission Regulation (EU) 2022/2340 on green tea extracts containing EGCG.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX:32022R2340
EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food. Scientific opinion on the safety of green tea catechins. EFSA Journal. 2018;16(4):5239.
https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/5239
European Medicines Agency. Assessment report on Camellia sinensis, non-fermented leaf.
https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-report/final-assessment-report-camellia-sinensis-l-kuntze-non-fermentatum-folium_en.pdf
Asbaghi O, et al. Green tea extract supplementation and body composition: systematic review and dose-response meta-analysis. British Journal of Nutrition. 2024.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38031409/
Hursel R, et al. The effects of green tea on weight loss and weight maintenance: a meta-analysis. International Journal of Obesity. 2009.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19597519/
Zamani M, et al. Effects of green tea supplementation on cardiovascular risk factors: systematic review and meta-analysis. Frontiers in Nutrition. 2023.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36704803/
Momose Y, et al. Systematic review of green tea EGCG in reducing LDL cholesterol levels. International Journal of Food Sciences and Nutrition. 2016.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27324590/
NIH LiverTox. Green Tea – clinical and research information on drug-induced liver injury.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK547925/
Oketch-Rabah HA, et al. United States Pharmacopeia review of the hepatotoxicity of green tea extracts. Toxicology Reports. 2020.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32140436/
Werba JP, et al. An appraisal of drug interactions with green tea. Planta Medica. 2018.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28118673/
Misaka S, et al. Green tea ingestion greatly reduces plasma concentrations of nadolol in healthy subjects. Clinical Pharmacology & Therapeutics.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24553283/
European Food Safety Authority. Safety of caffeine.
https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/caffeine

Ιατρική επισήμανση: Το κείμενο είναι ενημερωτικό και δεν αποτελεί προσωπική σύσταση λήψης συμπληρώματος. Η επιλογή προϊόντος, η δοσολογία και η ανάγκη εργαστηριακής παρακολούθησης πρέπει να αξιολογούνται με βάση το ιστορικό, τις εξετάσεις και τη φαρμακευτική αγωγή.