1. Τι είναι η ομοκυστεΐνη;

Η ομοκυστεΐνη είναι ένα αμινοξύ που παράγεται φυσιολογικά στον οργανισμό μας κατά τον μεταβολισμό της μεθειονίνης, ενός συστατικού που προσλαμβάνουμε από την πρωτεΐνη της διατροφής. Δεν λαμβάνεται απευθείας από την τροφή, αλλά δημιουργείται μέσα στο σώμα. Υπό κανονικές συνθήκες, ο οργανισμός μετατρέπει την ομοκυστεΐνη σε άλλες ουσίες με τη βοήθεια βιταμινών όπως η φολικό οξύ, η Β6 και η Β12.

2. Γιατί είναι σημαντική;

Τα επίπεδα της ομοκυστεΐνης στο αίμα έχουν συσχετιστεί με την καρδιαγγειακή υγεία. Όταν βρίσκονται αυξημένα, μπορεί να συμβάλλουν σε βλάβες στο ενδοθήλιο των αγγείων και να αυξήσουν τον κίνδυνο για:

• Αθηροσκλήρωση (σκλήρυνση αρτηριών)
• Θρόμβωση
• Εγκεφαλικό επεισόδιο
• Έμφραγμα του μυοκαρδίου

Γι’ αυτό η εξέταση της ομοκυστεΐνης χρησιμοποιείται ως δείκτης καρδιαγγειακού κινδύνου.

3. Πώς γίνεται η εξέταση;

Η μέτρηση της ομοκυστεΐνης γίνεται με απλή εξέταση αίματος. Ο ασθενής συνήθως πρέπει να είναι νηστικός 8–12 ώρες. Το αίμα συλλέγεται σε σωληνάριο και αναλύεται στο εργαστήριο. Τα αποτελέσματα είναι συνήθως διαθέσιμα την ίδια ή την επόμενη ημέρα.

4. Φυσιολογικές τιμές

Οι τιμές αναφοράς της ομοκυστεΐνης μπορεί να διαφέρουν ελαφρώς ανάλογα με το εργαστήριο, αλλά γενικά:

• Φυσιολογικό: 5 – 15 μmol/L
• Οριακά αυξημένο: 15 – 30 μmol/L
• Υψηλό: 30 – 100 μmol/L
• Πολύ υψηλό: >100 μmol/L

5. Αίτια αυξημένης ομοκυστεΐνης

Η αύξηση της ομοκυστεΐνης μπορεί να οφείλεται σε διάφορους παράγοντες:

• Έλλειψη βιταμινών Β6, Β12 και φυλλικού οξέος
• Κληρονομικοί γενετικοί παράγοντες (π.χ. μετάλλαξη MTHFR)
• Νεφρική ανεπάρκεια
• Κάπνισμα και αλκοόλ
• Κακή διατροφή
• Ορισμένα φάρμακα (μεθοτρεξάτη, αντιεπιληπτικά)

6. Συμπτώματα & Κίνδυνοι

Η αυξημένη ομοκυστεΐνη δεν προκαλεί συνήθως άμεσα συμπτώματα. Ωστόσο, οι επιπτώσεις της μπορεί να φανούν με την πάροδο του χρόνου, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο για:

• Καρδιοπάθειες
• Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια
• Θρόμβωση
• Επιπλοκές στην εγκυμοσύνη

7. Διατροφή & τρόπος ζωής

Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση των επιπέδων της ομοκυστεΐνης. Προτείνεται:

• Κατανάλωση πράσινων λαχανικών (σπανάκι, μπρόκολο, μαρούλι)
• Πηγές φυλλικού οξέος όπως όσπρια
• Τροφές πλούσιες σε Β12 (κρέας, ψάρια, γαλακτοκομικά)
• Πηγές Β6 (μπανάνες, ξηροί καρποί, πουλερικά)
• Μείωση καπνίσματος και αλκοόλ
• Τακτική σωματική άσκηση

8. Θεραπευτικές παρεμβάσεις

Σε περιπτώσεις που τα επίπεδα είναι αυξημένα, ο γιατρός μπορεί να προτείνει:

• Συμπληρώματα φυλλικού οξέος
• Συμπληρώματα βιταμινών Β6 και Β12
• Τροποποίηση τρόπου ζωής

Η παρακολούθηση γίνεται με επαναληπτικές εξετάσεις.

9. Ομοκυστεΐνη & εγκυμοσύνη

Η αυξημένη ομοκυστεΐνη στην εγκυμοσύνη μπορεί να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο:

• Αποβολής
• Προεκλαμψίας
• Ενδομήτριας καθυστέρησης ανάπτυξης
• Πρόωρου τοκετού

Για τον λόγο αυτόν, συστήνεται προληπτικός έλεγχος και συμπληρώματα φυλλικού οξέος πριν και κατά τη διάρκεια της κύησης.

10. Συμπέρασμα

Η εξέταση ομοκυστεΐνης είναι μια απλή αλλά χρήσιμη εξέταση που μπορεί να δώσει σημαντικές πληροφορίες για την καρδιαγγειακή υγεία και την εγκυμοσύνη. Με σωστή διατροφή, υγιεινό τρόπο ζωής και, όπου χρειάζεται, συμπληρώματα βιταμινών, τα επίπεδα μπορούν να παραμείνουν σε φυσιολογικά όρια.