Glucophage (Μετφορμίνη): Δοσολογία, Παρενέργειες, Τιμή, Β12 & Εξετάσεις
Ενημέρωση:
Το Glucophage περιέχει μετφορμίνη, ένα από τα πιο καθιερωμένα φάρμακα για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Μειώνει κυρίως την παραγωγή γλυκόζης από το ήπαρ και βελτιώνει την ευαισθησία των ιστών στην ινσουλίνη. Από μόνη της έχει χαμηλό κίνδυνο υπογλυκαιμίας.[4]
Για την αποτελεσματικότητα της θεραπείας παρακολουθούνται κυρίως HbA1c και γλυκόζη. Για την ασφάλεια είναι ιδιαίτερα σημαντική η κρεατινίνη και το eGFR, ενώ σε μακροχρόνια θεραπεία ή όταν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου χρειάζεται να εξετάζεται και η βιταμίνη Β12.[3][5]
Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι γαστρεντερικές, όπως διάρροια, ναυτία, κοιλιακή ενόχληση και φούσκωμα. Η λήψη μαζί με το γεύμα και η σταδιακή αύξηση της δόσης συνήθως βελτιώνουν την ανοχή.
Στην τρέχουσα ελληνική καταχώρηση του εμπορικού Glucophage εμφανίζονται βασικά οι περιεκτικότητες 850 mg και 1000 mg. Οι παρακάτω λιανικές τιμές προέρχονται από το ισχύον δελτίο τιμών φαρμάκων.[1]
| Σκεύασμα | Συσκευασία | Λιανική τιμή |
|---|---|---|
| Glucophage 850 mg | 30 επικαλυμμένα δισκία – blister | 2,31 € |
| Glucophage 1000 mg | 30 επικαλυμμένα δισκία – blister | 2,84 € |
1
Τι είναι το Glucophage και πώς δρα η μετφορμίνη;
Το Glucophage είναι εμπορική ονομασία της μετφορμίνης, φαρμάκου της κατηγορίας των διγουανιδών και ενός από τα πιο καθιερωμένα φάρμακα για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
Η μετφορμίνη δεν είναι ινσουλίνη και δεν δρα διεγείροντας απευθείας το πάγκρεας να παράγει περισσότερη ινσουλίνη. Η βασική της δράση είναι διαφορετική: μειώνει κυρίως την παραγωγή γλυκόζης από το ήπαρ και βελτιώνει την ευαισθησία των περιφερικών ιστών στην ινσουλίνη.[4]
- Μειώνει την ηπατική παραγωγή γλυκόζης.
- Βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη.
- Βοηθά στη μείωση της γλυκόζης νηστείας και της HbA1c.
- Δεν προκαλεί συνήθως υπογλυκαιμία όταν χρησιμοποιείται μόνη της.
- Είναι κατά κανόνα ουδέτερη ως προς το βάρος ή μπορεί να συνοδεύεται από μικρή απώλεια βάρους.
Η θεραπεία δεν αντικαθιστά τη διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα, τον έλεγχο του βάρους και τη συνολική διαχείριση του καρδιομεταβολικού κινδύνου.
2
Σε ποιους χρησιμοποιείται και πότε συνδυάζεται με άλλα φάρμακα;
Η βασική ένδειξη του Glucophage είναι ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, όταν οι αλλαγές στον τρόπο ζωής από μόνες τους δεν επαρκούν για την επιθυμητή γλυκαιμική ρύθμιση.
Η μετφορμίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μονοθεραπεία ή μαζί με άλλα αντιδιαβητικά φάρμακα και, όταν χρειάζεται, με ινσουλίνη.
Σήμερα η επιλογή της αντιδιαβητικής αγωγής δεν βασίζεται μόνο στην HbA1c. Λαμβάνονται υπόψη:
- καρδιαγγειακή νόσος,
- καρδιακή ανεπάρκεια,
- χρόνια νεφρική νόσος,
- σωματικό βάρος,
- κίνδυνος υπογλυκαιμίας,
- νεφρική λειτουργία,
- ανεπιθύμητες ενέργειες,
- κόστος και δυνατότητα συμμόρφωσης.
Η μετφορμίνη παραμένει βασικό και πολύ χρήσιμο φάρμακο, αλλά δεν σημαίνει ότι είναι το μοναδικό ή υποχρεωτικά το καταλληλότερο φάρμακο για κάθε ασθενή με διαβήτη τύπου 2.[4]
3
Δοσολογία: 500 mg, 850 mg και 1000 mg
Οι αριθμοί 500 mg, 850 mg και 1000 mg αναφέρονται στην ποσότητα μετφορμίνης ανά δισκίο και όχι στη «βαρύτητα» του διαβήτη.
Σε συνήθη σκευάσματα άμεσης αποδέσμευσης, η θεραπεία αρχίζει συνήθως με χαμηλότερη δόση και αυξάνεται σταδιακά. Η αργή τιτλοποίηση μειώνει σημαντικά τις γαστρεντερικές ανεπιθύμητες ενέργειες.[2]
| Περιεκτικότητα | Πρακτική σημασία | Σχόλιο |
|---|---|---|
| 500 mg | Χαμηλότερη περιεκτικότητα | Χρησιμοποιείται διεθνώς συχνά για έναρξη ή σταδιακή τιτλοποίηση. |
| 850 mg | Ενδιάμεση περιεκτικότητα | Τρέχουσα ελληνική περιεκτικότητα Glucophage. |
| 1000 mg | Υψηλότερη περιεκτικότητα ανά δισκίο | Χρησιμοποιείται συνήθως αφού έχει προηγηθεί τιτλοποίηση. |
Η συνολική ημερήσια δόση είναι διαφορετικό πράγμα από την περιεκτικότητα ενός δισκίου. Ένα δισκίο 1000 mg δεν σημαίνει αυτόματα ότι ο ασθενής λαμβάνει τη μέγιστη επιτρεπτή ημερήσια δόση.
Για ειδικές πληροφορίες σχετικά με την υψηλότερη περιεκτικότητα υπάρχει ξεχωριστός οδηγός για το Glucophage 1000 mg.
4
Πότε και πώς παίρνεται με το φαγητό;
Το απλό Glucophage λαμβάνεται συνήθως κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά το γεύμα. Η λήψη με τροφή μειώνει τη ναυτία, τη διάρροια και την κοιλιακή δυσφορία.[2]
- Ακολουθήστε το δοσολογικό σχήμα που έχει δοθεί από τον θεράποντα.
- Συνδέστε τη λήψη με σταθερό κύριο γεύμα για καλύτερη συμμόρφωση.
- Μην διπλασιάζετε τη δόση μετά από παράλειψη.
- Μην αλλάζετε αυθαίρετα από απλή σε παρατεταμένης αποδέσμευσης μετφορμίνη.
Η σταδιακή αύξηση της δόσης σε διάστημα ημερών ή εβδομάδων είναι συχνά σημαντικότερη για την ανοχή από την ίδια την τελική ημερήσια δόση.
5
Πώς καταλαβαίνουμε αν δουλεύει: HbA1c και γλυκόζη
Η αποτελεσματικότητα του Glucophage δεν αξιολογείται από το αν ο ασθενής «νιώθει καλύτερα». Η υπεργλυκαιμία μπορεί να είναι ασυμπτωματική.
Η HbA1c είναι ο βασικός δείκτης μακροχρόνιας γλυκαιμικής ρύθμισης και αποτυπώνει τη μέση έκθεση στη γλυκόζη περίπου των τελευταίων 2–3 μηνών.
Η γλυκόζη νηστείας, οι μεταγευματικές μετρήσεις και, όταν χρησιμοποιούνται, τα δεδομένα αυτοελέγχου ή συνεχούς καταγραφής γλυκόζης συμπληρώνουν την εικόνα.
- HbA1c: μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα.
- Γλυκόζη νηστείας: στιγμιαία γλυκαιμική εικόνα.
- Μεταγευματική γλυκόζη: χρήσιμη όταν υπάρχουν μεταγευματικές αιχμές.
- CGM/αυτομετρήσεις: ανάλογα με το θεραπευτικό σχήμα και τις ανάγκες του ασθενούς.
Ο θεραπευτικός στόχος της HbA1c πρέπει να εξατομικεύεται και δεν είναι ο ίδιος για όλους.
6
Ποιες εξετάσεις χρειάζονται με Glucophage;
Οι εξετάσεις έχουν δύο διαφορετικούς στόχους: να αξιολογήσουν αν η θεραπεία είναι αποτελεσματική και να επιβεβαιώσουν ότι παραμένει ασφαλής.
| Εξέταση | Τι ελέγχει | Σχέση με μετφορμίνη |
|---|---|---|
| HbA1c | Μακροχρόνια γλυκαιμική ρύθμιση | Δείχνει αν το συνολικό θεραπευτικό πλάνο πετυχαίνει τον στόχο. |
| Γλυκόζη | Τρέχουσα γλυκαιμία | Χρήσιμη σε έναρξη και αλλαγές θεραπείας. |
| Κρεατινίνη / eGFR | Νεφρική λειτουργία | Κεντρική εξέταση για την ασφάλεια και τα ανώτατα όρια δόσης. |
| Βιταμίνη Β12 | Πιθανή ανεπάρκεια | Ιδιαίτερη αξία σε χρόνια θεραπεία, αναιμία ή νευροπάθεια. |
| uACR | Λευκωματουρία / νεφρικός κίνδυνος | Αφορά τον συνολικό έλεγχο του διαβήτη, όχι άμεσα τη μετφορμίνη. |
7
Κρεατινίνη, eGFR και δοσολογία στη νεφρική λειτουργία
Η μετφορμίνη αποβάλλεται κυρίως από τους νεφρούς. Για αυτό το eGFR είναι κεντρικό τόσο πριν από την έναρξη όσο και κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
Η νεφρική λειτουργία πρέπει να εκτιμάται πριν από την έναρξη και τουλάχιστον περιοδικά στη συνέχεια. Σε ηλικιωμένους ή σε ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο επιδείνωσης χρειάζεται συχνότερη παρακολούθηση.[2]
Για αναλυτική ερμηνεία του δείκτη υπάρχει ξεχωριστός οδηγός για το eGFR και τα στάδια νεφρικής λειτουργίας.
| GFR / eGFR | Μέγιστη συνολική ημερήσια δόση* | Πρακτική παρατήρηση |
|---|---|---|
| 60–89 | 3000 mg | Μπορεί να χρειαστεί μείωση καθώς επιδεινώνεται η νεφρική λειτουργία. |
| 45–59 | 2000 mg | Πρέπει να επανεκτιμώνται παράγοντες κινδύνου γαλακτικής οξέωσης. |
| 30–44 | 1000 mg | Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και στενότερη παρακολούθηση. |
| <30 | — | Η μετφορμίνη αντενδείκνυται. |
*Τα ανώτατα όρια αφορούν συνήθη δισκία άμεσης αποδέσμευσης και προέρχονται από ευρωπαϊκού τύπου ΠΧΠ. Η πραγματική δόση καθορίζεται εξατομικευμένα.[2]
Δεν πρέπει να αξιολογείται μόνο η απόλυτη τιμή της κρεατινίνης. Η ίδια κρεατινίνη μπορεί να αντιστοιχεί σε πολύ διαφορετικό eGFR ανάλογα με την ηλικία και άλλα χαρακτηριστικά του ασθενούς.
8
Βιταμίνη Β12: γιατί μπορεί να πέσει;
Η χρόνια χρήση μετφορμίνης μπορεί να μειώσει τα επίπεδα της βιταμίνης Β12. Η ανεπάρκεια Β12 θεωρείται πλέον συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια και ο κίνδυνος αυξάνεται όσο αυξάνεται η δόση, η διάρκεια θεραπείας και οι υπόλοιποι παράγοντες κινδύνου.[5]
Η Β12 είναι ιδιαίτερα σημαντική στους ασθενείς με διαβήτη επειδή συμπτώματα όπως:
- μουδιάσματα,
- μυρμηκιάσματα,
- κάψιμο στα άκρα,
- αστάθεια,
- κόπωση,
- μακροκυτταρική αναιμία
μπορεί να αποδοθούν αποκλειστικά σε «διαβητική νευροπάθεια», ενώ σε ορισμένους ασθενείς συνυπάρχει ανεπάρκεια Β12.
Σε νέα ή επιδεινούμενη νευροπάθεια, αναιμία ή άλλες ενδείξεις ανεπάρκειας έχει αξία ο εργαστηριακός έλεγχος. Σε ασθενείς υψηλού κινδύνου μπορεί να εξετάζεται και περιοδική μέτρηση.[4]
Για περισσότερες πληροφορίες δείτε τον οδηγό για τη βιταμίνη Β12 και την ανεπάρκειά της.
9
uACR, λιπίδια και συνολικός έλεγχος στον διαβήτη
Το Glucophage δεν είναι θεραπεία της χοληστερόλης ή της διαβητικής νεφροπάθειας. Ο ασθενής με διαβήτη τύπου 2, όμως, χρειάζεται πολύ ευρύτερο έλεγχο από HbA1c και γλυκόζη.
Ο λόγος λευκωματίνης/κρεατινίνης ούρων (uACR) μπορεί να αναδείξει λευκωματουρία ακόμη και όταν η κρεατινίνη αίματος δεν έχει μεταβληθεί σημαντικά.
Για περισσότερες πληροφορίες δείτε τον οδηγό για τη μικροαλβουμίνη ούρων και το uACR.
Ο συνολικός εργαστηριακός έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει:
- LDL, HDL και τριγλυκερίδια,
- uACR,
- κρεατινίνη και eGFR,
- ηπατικά ένζυμα όταν υπάρχει ένδειξη,
- γενική αίματος και Β12 όταν υπάρχουν σχετικά ευρήματα.
10
Συχνές παρενέργειες
Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες της μετφορμίνης προέρχονται από το γαστρεντερικό και είναι συχνότερες κατά την έναρξη ή μετά από αύξηση της δόσης.
- Διάρροια.
- Ναυτία.
- Κοιλιακό άλγος ή κράμπες.
- Φούσκωμα και αέρια.
- Μειωμένη όρεξη.
- Μεταλλική ή διαφορετική γεύση.
Σε πολλούς ασθενείς τα συμπτώματα μειώνονται σταδιακά καθώς ο οργανισμός προσαρμόζεται στη θεραπεία.
Η γαστρεντερική δυσανεξία δεν πρέπει να συγχέεται με αλλεργική αντίδραση. Αν όμως τα συμπτώματα είναι πολύ έντονα, παρατεταμένα ή προκαλούν αφυδάτωση, απαιτείται επανεκτίμηση.
11
Διάρροια και ναυτία: τι βοηθά πρακτικά;
Η καλύτερη γαστρεντερική ανοχή επιτυγχάνεται συνήθως με πρακτικά μέτρα και όχι με απότομη διακοπή της θεραπείας.
- Λήψη κατά τη διάρκεια ή μετά το γεύμα.
- Σταδιακή αύξηση της δόσης.
- Αποφυγή αυθαίρετης μεγάλης αύξησης των mg.
- Συζήτηση με τον θεράποντα για διαφορετικό δοσολογικό σχήμα αν τα συμπτώματα επιμένουν.
- Εξέταση διαφορετικής φαρμακοτεχνικής μορφής όταν υπάρχει έντονη δυσανεξία.
Η επίμονη διάρροια ή οι έμετοι αποκτούν ιδιαίτερη σημασία όταν προκαλούν αφυδάτωση, επειδή η νεφρική λειτουργία μπορεί να επιδεινωθεί και να αυξηθεί ο κίνδυνος συσσώρευσης μετφορμίνης.
12
Αφυδάτωση, σοβαρή νόσος και γαλακτική οξέωση
Η γαλακτική οξέωση είναι σπάνια αλλά σοβαρή επιπλοκή της μετφορμίνης. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν το φάρμακο συσσωρεύεται ή όταν συνυπάρχουν σοβαρές καταστάσεις που προκαλούν υποξία ή μεταβολική επιβάρυνση.[3]
Παράγοντες αυξημένου κινδύνου περιλαμβάνουν:
- σοβαρή νεφρική δυσλειτουργία,
- οξεία νεφρική βλάβη,
- σοβαρή αφυδάτωση,
- βαριά λοίμωξη ή shock,
- σοβαρή υποξία,
- οξεία απορρύθμιση καρδιακής ή αναπνευστικής λειτουργίας,
- σοβαρή ηπατική δυσλειτουργία,
- οξεία υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
Σε έντονους εμετούς, παρατεταμένη διάρροια ή σοβαρή οξεία νόσο, η μετφορμίνη μπορεί να χρειαστεί προσωρινή διακοπή μέχρι να επανεκτιμηθεί η ενυδάτωση και η νεφρική λειτουργία.
13
Σκιαγραφικό, χειρουργείο και προσωρινή διακοπή
Η χορήγηση ενδαγγειακού ιωδιούχου σκιαγραφικού μπορεί σε ορισμένους ασθενείς να επιβαρύνει οξέως τη νεφρική λειτουργία. Η συσσώρευση μετφορμίνης σε αυτό το πλαίσιο αυξάνει τον κίνδυνο γαλακτικής οξέωσης.
Με βάση τις ευρωπαϊκού τύπου ΠΧΠ, η μετφορμίνη διακόπτεται πριν ή κατά την εξέταση με ενδαγγειακό ιωδιούχο σκιαγραφικό και δεν επανεκκινείται πριν περάσουν τουλάχιστον 48 ώρες, αφού η νεφρική λειτουργία έχει επανεκτιμηθεί και βρεθεί σταθερή.[6]
Παρόμοια προσοχή χρειάζεται σε χειρουργικές επεμβάσεις με γενική, ραχιαία ή επισκληρίδιο αναισθησία. Η θεραπεία επανεκκινείται όταν έχει αποκατασταθεί η σίτιση και η νεφρική λειτουργία είναι σταθερή.[6]
- Ενημερώστε το ακτινολογικό τμήμα ότι λαμβάνετε μετφορμίνη.
- Έχετε διαθέσιμη πρόσφατη κρεατινίνη/eGFR όταν ζητηθεί.
- Μην αποφασίζετε μόνοι σας πότε θα διακόψετε ή θα επανεκκινήσετε το φάρμακο.
14
Αλληλεπιδράσεις, αλκοόλ και άλλα φάρμακα
Η μετφορμίνη έχει σχετικά περιορισμένες κλασικές φαρμακοκινητικές αλληλεπιδράσεις, όμως πολλά φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν έμμεσα τη γλυκόζη ή τη νεφρική λειτουργία.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται με φάρμακα που μπορούν να προκαλέσουν επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας, όπως σε ορισμένες περιπτώσεις:
- ΜΣΑΦ,
- διουρητικά, ιδιαίτερα αγκύλης,
- ACE inhibitors και ARBs σε ευάλωτους ασθενείς ή οξεία νόσο,
- άλλους παράγοντες που προκαλούν αφυδάτωση ή αιμοδυναμική μεταβολή.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι παραπάνω κατηγορίες «απαγορεύονται» μαζί με μετφορμίνη. Σημαίνει ότι η νεφρική λειτουργία πρέπει να παρακολουθείται όταν το συνολικό κλινικό πλαίσιο αυξάνει τον κίνδυνο.[6]
Η οξεία υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο γαλακτικής οξέωσης, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν νηστεία, κακή θρέψη, αφυδάτωση ή ηπατική νόσος.
15
Glucophage και βάρος: παχαίνει ή αδυνατίζει;
Η μετφορμίνη δεν θεωρείται φάρμακο αδυνατίσματος. Σε αντίθεση με ορισμένα άλλα αντιδιαβητικά, δεν προκαλεί συνήθως αύξηση βάρους και σε μερικούς ασθενείς μπορεί να συνοδεύεται από μικρή απώλεια ή σταθεροποίηση του βάρους.[4]
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να λαμβάνεται από άτομα χωρίς σαφή ένδειξη αποκλειστικά για απώλεια βάρους.
Όταν η παχυσαρκία αποτελεί κύριο θεραπευτικό πρόβλημα, χρειάζεται ξεχωριστή αξιολόγηση του συνολικού κινδύνου, του τρόπου ζωής και των ειδικών θεραπευτικών επιλογών.
16
Προδιαβήτης και ινσουλινοαντίσταση
Η μετφορμίνη μπορεί να εξεταστεί σε επιλεγμένα άτομα με υψηλό κίνδυνο εξέλιξης σε σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, αλλά δεν αποτελεί αυτόματη θεραπεία για κάθε άτομο με προδιαβήτη.
Οι Standards of Care 2026 της ADA αναφέρουν ότι μπορεί να εξετάζεται σε ενήλικες υψηλού κινδύνου, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν παράγοντες όπως:
- ηλικία περίπου 25–59 ετών,
- BMI ≥35 kg/m²,
- υψηλότερη γλυκόζη νηστείας,
- HbA1c γύρω ή πάνω από 6,0%,
- ιστορικό διαβήτη κύησης.[4]
Η «ινσουλινοαντίσταση» από μόνη της δεν είναι διάγνωση που σημαίνει αυτόματα ότι χρειάζεται Glucophage. Η απόφαση βασίζεται στη συνολική μεταβολική εικόνα.
17
PCOS και λιπώδες ήπαρ: πότε έχει θέση η μετφορμίνη;
Στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS), η μετφορμίνη μπορεί να έχει θέση κυρίως όταν υπάρχει μεταβολική ένδειξη, όπως διαταραγμένη γλυκαιμία ή αυξημένος μεταβολικός κίνδυνος. Δεν αποτελεί αυτόματη θεραπεία για κάθε γυναίκα με PCOS.[8]
Στη μεταβολική στεατωτική ηπατική νόσο (MASLD), η μετφορμίνη δεν χρησιμοποιείται ως ειδική θεραπεία της ίδιας της ηπατικής νόσου. Μπορεί όμως να παραμένει απολύτως ενδεδειγμένη για συνυπάρχοντα σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
Η αντιμετώπιση του MASLD βασίζεται κυρίως:
- στη μείωση βάρους όταν χρειάζεται,
- στη ρύθμιση της γλυκόζης,
- στη διαχείριση των λιπιδίων και της αρτηριακής πίεσης,
- στην εκτίμηση της πιθανότητας ηπατικής ίνωσης.
18
Εγκυμοσύνη, γαλουχία, παιδιά και ηλικιωμένοι
Εγκυμοσύνη
Η θεραπεία του διαβήτη στην εγκυμοσύνη απαιτεί εξατομικευμένη διαχείριση. Οι Standards of Care 2026 της ADA θεωρούν την ινσουλίνη προτιμώμενη θεραπεία για τον διαβήτη τύπου 2 και τον διαβήτη κύησης κατά την εγκυμοσύνη και δεν προτείνουν τη μετφορμίνη ως θεραπεία πρώτης γραμμής για GDM, επειδή διαπερνά τον πλακούντα.[7]
Η γυναίκα που λαμβάνει μετφορμίνη και διαπιστώνει εγκυμοσύνη δεν πρέπει να αλλάξει μόνη της τη θεραπεία. Απαιτείται άμεση επικοινωνία με τον θεράποντα.
Παιδιά
Η μετφορμίνη άμεσης αποδέσμευσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε παιδιά από 10 ετών και εφήβους με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υπό παιδιατρική παρακολούθηση. Η δοσολογία και η τιτλοποίηση διαφέρουν από εκείνες των ενηλίκων.[2]
Ηλικιωμένοι
Στους ηλικιωμένους χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στη νεφρική λειτουργία, επειδή το eGFR μπορεί να μειωθεί χωρίς εντυπωσιακή αύξηση της κρεατινίνης.
Οξεία λοίμωξη, αφυδάτωση, διουρητική αγωγή και πολυφαρμακία μπορούν να μεταβάλουν γρήγορα το επίπεδο ασφάλειας της θεραπείας.
19
Ξεχασμένη δόση και συχνά λάθη
Αν ξεχαστεί μία δόση, δεν πρέπει συνήθως να λαμβάνεται διπλή ποσότητα για να αναπληρωθεί.
1. Διπλή δόση μετά από παράλειψη
Αυξάνει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών χωρίς να διορθώνει σωστά την παράλειψη.
2. Αύξηση mg από μία υψηλή μέτρηση
Η ρύθμιση δεν καθορίζεται από μία μόνο τιμή σακχάρου.
3. Συνέχιση σε σοβαρή αφυδάτωση
Η οξεία επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας μπορεί να μεταβάλει άμεσα την ασφάλεια.
4. Αγνόηση της Β12
Νέα νευρολογικά συμπτώματα δεν πρέπει να θεωρούνται πάντα μόνο διαβητική νευροπάθεια.
5. Παράβλεψη του eGFR
Η κρεατινίνη μόνη της δεν αρκεί για σωστή αξιολόγηση νεφρικής λειτουργίας.
6. Μη αναφορά πριν από σκιαγραφικό
Το ακτινολογικό τμήμα πρέπει να γνωρίζει ότι ο ασθενής λαμβάνει μετφορμίνη.
20
Συχνές ερωτήσεις
Το Glucophage πρέπει να το παίρνω πριν ή μετά το φαγητό;
Ποια είναι η σωστή δόση: 500, 850 ή 1000 mg;
Το Glucophage προκαλεί υπογλυκαιμία;
Το Glucophage παχαίνει;
Χρειάζεται να ελέγχω Β12;
Τι eGFR χρειάζεται για μετφορμίνη;
Τι κάνω πριν από αξονική με σκιαγραφικό;
Αν έχω διάρροια πρέπει να σταματήσω το Glucophage;
Ποια είναι η τιμή του Glucophage;
21
Τι να θυμάστε
Το Glucophage είναι ένα από τα πιο καθιερωμένα φάρμακα για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, αλλά η σωστή χρήση του δεν εξαντλείται στην καθημερινή λήψη ενός δισκίου.
- Η αποτελεσματικότητα αξιολογείται κυρίως με HbA1c και γλυκόζη.
- Η νεφρική λειτουργία με κρεατινίνη/eGFR είναι κεντρική για την ασφάλεια.
- Μετφορμίνη δεν χρησιμοποιείται όταν το GFR είναι <30 mL/min.
- Σε χρόνια θεραπεία πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η πιθανότητα ανεπάρκειας Β12.
- Η διάρροια και η ναυτία είναι συχνές αλλά συχνά μειώνονται με τροφή και σταδιακή τιτλοποίηση.
- Έντονη αφυδάτωση ή οξεία νεφρική επιδείνωση απαιτούν επανεκτίμηση της θεραπείας.
- Πριν από ενδαγγειακό σκιαγραφικό ή σημαντικό χειρουργείο πρέπει να αναφέρεται η λήψη μετφορμίνης.
- Η μετφορμίνη δεν είναι χάπι αδυνατίσματος.
- Δεν αλλάζουμε τη δόση με βάση μία μόνο μέτρηση σακχάρου.