CEA (Καρκινοεμβρυϊκό Αντιγόνο): Φυσιολογικές Τιμές, Υψηλό CEA & Ερμηνεία
Ο παρών οδηγός εξηγεί τις ενδείξεις, τα ενδεικτικά όρια αναφοράς, την επίδραση του καπνίσματος, τη σημασία των διαδοχικών μετρήσεων και τους περιορισμούς της εξέτασης, με βάση επιστημονικές κατευθυντήριες οδηγίες.
Περιεχόμενα — πατήστε για ανάπτυξη
- Τι είναι το CEA και τι μετρά η εξέταση
- Πότε ζητείται η εξέταση CEA
- Γιατί δεν είναι εξέταση προληπτικού ελέγχου
- Πώς γίνεται και τι προετοιμασία χρειάζεται
- Φυσιολογικές τιμές: μη καπνιστές και καπνιστές
- Υψηλό CEA: τι μπορεί να σημαίνει
- Καλοήθεις αιτίες αύξησης του CEA
- CEA και καρκίνος παχέος εντέρου
- CEA μετά από χειρουργείο: παρακολούθηση υποτροπής
- CEA κατά τη θεραπεία: πότε η μεταβολή έχει σημασία
- CEA σε άλλες κακοήθειες
- Πώς ερμηνεύεται σωστά η πορεία του CEA
- Εργαστηριακές μέθοδοι και πιθανά σφάλματα
- CEA και οι πραγματικές εξετάσεις πρόληψης του παχέος εντέρου
- Συχνές ερωτήσεις για το CEA
- Πόσο κοστίζει η εξέταση CEA;
- Συνοπτικά: τι αξίζει να θυμάστε
- Επιστημονική βιβλιογραφία
- Πληροφορίες εξέτασης & επικοινωνία
Τι είναι το CEA και τι μετρά η εξέταση
Το CEA (καρκινοεμβρυϊκό αντιγόνο) είναι γλυκοπρωτεΐνη της οικογένειας των μορίων κυτταρικής προσκόλλησης. Παράγεται σε σημαντικές ποσότητες κατά την εμβρυϊκή ανάπτυξη και συνήθως ανιχνεύεται σε χαμηλή συγκέντρωση στο αίμα των ενηλίκων.
Ορισμένα νεοπλάσματα μπορούν να αυξήσουν την απελευθέρωσή του στην κυκλοφορία. Γι’ αυτό χρησιμοποιείται ως καρκινικός δείκτης, κυρίως στην παρακολούθηση του καρκίνου του παχέος εντέρου και του ορθού. Η εξέταση μετρά μια συγκέντρωση στο αίμα, όχι τον αριθμό των καρκινικών κυττάρων ούτε το στάδιο μιας νόσου.
Πότε ζητείται η εξέταση CEA
Η πιο τεκμηριωμένη χρήση της είναι η παρακολούθηση μετά από θεραπεία καρκίνου παχέος εντέρου/ορθού σε ασθενείς για τους οποίους ενδεχόμενη ανίχνευση υποτροπής θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω θεραπεία. Το πρόγραμμα καθορίζεται από τη σταδιοποίηση, την προηγηθείσα αγωγή και τη δυνατότητα αντιμετώπισης ενδεχόμενης υποτροπής.
- Καταγραφή της τιμής κοντά στη διάγνωση, ώστε να υπάρχει αρχικό σημείο σύγκρισης.
- Περιοδική μέτρηση μετά από χειρουργείο ή ολοκλήρωση της θεραπείας, εφόσον περιλαμβάνεται στο εξατομικευμένο σχέδιο παρακολούθησης.
- Συνεκτίμηση της ανταπόκρισης σε συστηματική θεραπεία γνωστής νόσου, μαζί με την κλινική και απεικονιστική αξιολόγηση.
- Διερεύνηση επίμονης ανεξήγητης αύξησης σε ασθενή που ήδη παρακολουθείται για ογκολογικό νόσημα.
Στις υπόλοιπες κακοήθειες η χρησιμότητα είναι πιο επιλεκτική και εξαρτάται από τον τύπο της νόσου και την απόφαση του θεράποντος ογκολόγου. [4]
Γιατί δεν είναι εξέταση προληπτικού ελέγχου
Το CEA δεν είναι κατάλληλο για προσυμπτωματικό έλεγχο υγιών ατόμων. Η ευαισθησία του δεν επαρκεί για την ανίχνευση όλων των πρώιμων καρκίνων και η ειδικότητά του περιορίζεται από πολλές καλοήθεις αιτίες αύξησης. Έτσι, ακόμη και ένα υψηλό αποτέλεσμα δεν εντοπίζει από ποιο όργανο προέρχεται ένα πιθανό πρόβλημα.
Αυτό δημιουργεί δύο αντίθετους κινδύνους: ένα αυξημένο αποτέλεσμα μπορεί να οδηγήσει σε περιττή διερεύνηση, ενώ ένα φυσιολογικό αποτέλεσμα μπορεί να δημιουργήσει ψευδή αίσθηση ασφάλειας. Οι κατάλληλες μέθοδοι πρόληψης περιγράφονται ξεχωριστά παρακάτω.
Πώς γίνεται και τι προετοιμασία χρειάζεται
Η μέτρηση γίνεται με απλή φλεβική αιμοληψία και συνήθως δεν απαιτεί νηστεία. Εάν συνυπάρχουν άλλες εξετάσεις στο παραπεμπτικό, ακολουθούνται οι ειδικές οδηγίες γι’ αυτές. Η αιμοληψία και οι εργαστηριακές διαδικασίες πραγματοποιούνται σύμφωνα με τη μέθοδο που εφαρμόζει το εκάστοτε εργαστήριο.
| Παράμετρος | Τι ισχύει συνήθως |
|---|---|
| Δείγμα | Φλεβικό αίμα · συνήθως ορός |
| Νηστεία | Δεν απαιτείται ειδικά για το CEA |
| Τι πρέπει να αναφέρετε | Κάπνισμα, ιστορικό κακοήθειας, πρόσφατες θεραπείες και προηγούμενες μετρήσεις |
| Επαναληπτικός έλεγχος | Προτιμάται ίδια αναλυτική μέθοδος και, όταν είναι δυνατό, ίδιο εργαστήριο |
Δεν υπάρχει λόγος να σταματήσετε φάρμακα ή να αλλάξετε θεραπεία πριν από την εξέταση χωρίς οδηγία του θεράποντος ιατρού.
Φυσιολογικές τιμές: μη καπνιστές και καπνιστές
Τα όρια αναφοράς εξαρτώνται από τη μέθοδο. Σε αρκετά εργαστήρια χρησιμοποιούνται τιμές περίπου έως 2,5–3 ng/mL για μη καπνιστές και έως 5 ng/mL για καπνιστές. Τα όρια αυτά είναι ενδεικτικά και δεν αποτελούν καθολικά διαγνωστικά όρια.
| Πληθυσμός | Συχνά χρησιμοποιούμενο ενδεικτικό όριο | Τι να προσέξετε |
|---|---|---|
| Μη καπνιστές | περίπου 2,5–3 ng/mL | Το όριο μπορεί να διαφέρει ανά αναλυτή. |
| Καπνιστές | περίπου έως 5 ng/mL | Το κάπνισμα μπορεί να αυξήσει τη βασική συγκέντρωση. |
| Ασθενής υπό ογκολογική παρακολούθηση | Συγκρίνεται με προηγούμενες μετρήσεις | Δεν αξιολογείται μόνο σε σχέση με το αν βρίσκεται “εντός ορίων”. |
Υψηλό CEA: τι μπορεί να σημαίνει
Μία αυξημένη τιμή μπορεί να σχετίζεται με νεοπλασματική νόσο, δεν αποτελεί όμως απόδειξη καρκίνου. Η σημασία της εξαρτάται από την αρχική πιθανότητα νόσου, το κάπνισμα, την ύπαρξη φλεγμονής ή ηπατικής δυσλειτουργίας και ιδιαίτερα από το αν πρόκειται για σταθερό ή μεταβαλλόμενο εύρημα.
| Ενδεικτικό αποτέλεσμα | Κλινική προσέγγιση |
|---|---|
| Ήπια υπέρβαση του εργαστηριακού ορίου | Ελέγχονται κάπνισμα, καλοήθεις αιτίες, προηγούμενα αποτελέσματα και η ανάγκη επιβεβαίωσης. |
| Περίπου 5–10 ng/mL | Η σημασία είναι συχνά αβέβαιη· ένα μόνο εύρημα δεν διακρίνει καλοήθη από κακοήθη αιτία. |
| Πάνω από 10 ng/mL | Αξιολογείται με μεγαλύτερη προσοχή, ιδιαίτερα αν επιμένει ή αυξάνεται. Δεν ισοδυναμεί με διάγνωση. |
| Πάνω από 20 ng/mL | Μπορεί να παρατηρείται σε σημαντική νεοπλασματική επιβάρυνση, αλλά δεν καθορίζει μόνο του μεταστάσεις ή στάδιο. |
Οι αριθμοί αυτοί δεν είναι αλγόριθμος διάγνωσης και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αυτόνομα κατώφλια για συγκεκριμένο τύπο καρκίνου. Επίμονη αύξηση χρειάζεται αξιολόγηση από τον θεράποντα ιατρό με βάση τον λόγο που έγινε η εξέταση. [3]
Καλοήθεις αιτίες αύξησης του CEA
Το CEA δεν είναι ειδικό για κακοήθεια. Σε ορισμένους ανθρώπους αυξάνεται λόγω καταστάσεων που δεν σχετίζονται με νεοπλασία. Μερικά από τα σημαντικότερα παραδείγματα είναι:
- Κάπνισμα, συχνά με μικρή και επίμονη αύξηση της βασικής τιμής.
- Παθήσεις του ήπατος και των χοληφόρων, όπως κίρρωση ή φλεγμονή, που μπορεί να τροποποιούν τη συγκέντρωση του δείκτη.
- Φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου, όπως νόσος Crohn και ελκώδης κολίτιδα.
- Παγκρεατίτιδα και άλλες φλεγμονώδεις καταστάσεις του πεπτικού.
- Ορισμένες χρόνιες πνευμονοπάθειες, ειδικά όταν συνυπάρχει κάπνισμα.
Ο βαθμός αύξησης δεν μπορεί από μόνος του να διαχωρίσει με βεβαιότητα τις καλοήθεις από τις κακοήθεις αιτίες. Γι’ αυτό αποφεύγονται συμπεράσματα από μια “λίγο αυξημένη” τιμή χωρίς το ιστορικό. [1]
CEA και καρκίνος παχέος εντέρου
Στον καρκίνο του παχέος εντέρου και του ορθού ο δείκτης μπορεί να μετρηθεί πριν από τη θεραπεία ως τιμή αναφοράς. Αν ήταν αυξημένος πριν από τη θεραπεία, η μετέπειτα πτώση του μπορεί να είναι χρήσιμη πληροφορία. Αν δεν ήταν ποτέ αυξημένος, ένα φυσιολογικό μεταθεραπευτικό CEA έχει μικρότερη πληροφοριακή αξία.
Το CEA αποτελεί μέρος της ογκολογικής παρακολούθησης σε επιλεγμένους ασθενείς, αλλά δεν αντικαθιστά τον απεικονιστικό έλεγχο ή την κολονοσκόπηση. Κάποιες υποτροπές συμβαίνουν χωρίς αύξηση του δείκτη, επομένως το πρόγραμμα παρακολούθησης δεν καθορίζεται αποκλειστικά από τις τιμές του.
CEA μετά από χειρουργείο: παρακολούθηση υποτροπής
Μετά από ριζική χειρουργική αντιμετώπιση, ο ογκολόγος μπορεί να εντάξει τη μέτρηση του CEA σε οργανωμένο πρόγραμμα παρακολούθησης. Ανάλογα με τις οδηγίες και το προφίλ κινδύνου, οι μετρήσεις συχνά γίνονται ανά 3–6 μήνες κατά τα πρώτα χρόνια και αραιώνουν στη συνέχεια, συνήθως έως την πενταετία.
Η χρησιμότητα της παρακολούθησης προκύπτει από την πιθανότητα ανίχνευσης μιας υποτροπής που μπορεί να αντιμετωπιστεί. Ωστόσο, κλινικές μελέτες έδειξαν ότι η εντατικότερη συχνότητα ελέγχου δεν μεταφράζεται πάντοτε σε σαφές όφελος επιβίωσης. Γι’ αυτό δεν υπάρχει ένα ίδιο πρόγραμμα για όλους.
Σε επίμονη αύξηση του CEA μπορεί να ακολουθήσει απεικονιστική διερεύνηση, αλλά η απόφαση δεν βασίζεται σε ένα μεμονωμένο αριθμητικό κατώφλι. [9]
CEA κατά τη θεραπεία: πότε η μεταβολή έχει σημασία
Σε ασθενή με ήδη γνωστή νόσο που παράγει CEA, οι σειριακές μετρήσεις μπορούν να υποστηρίξουν την εκτίμηση ανταπόκρισης σε θεραπεία. Συνεχιζόμενη πτώση μπορεί να συμφωνεί με ανταπόκριση, ενώ επιβεβαιωμένη άνοδος μπορεί να οδηγήσει σε επανεκτίμηση.
Η ερμηνεία δεν είναι αυτόματη. Σε ορισμένες θεραπευτικές φάσεις είναι δυνατόν να παρατηρηθούν παροδικές μεταβολές, ενώ η δραστηριότητα της νόσου μπορεί να μη συμβαδίζει απολύτως με τον δείκτη. Επομένως, η συνολική αξιολόγηση περιλαμβάνει απεικόνιση, συμπτώματα και άλλες κλινικές πληροφορίες.
CEA σε άλλες κακοήθειες
Αύξηση του CEA έχει περιγραφεί επίσης σε ορισμένες κακοήθειες του πνεύμονα, μαστού, παγκρέατος, στομάχου και θυρεοειδούς. Η κλινική εφαρμογή όμως δεν είναι ίδια σε όλα τα νοσήματα· εξαρτάται από ιστολογικό τύπο, στάδιο, διαθέσιμους ειδικότερους δείκτες και θεραπευτικούς στόχους.
Για παράδειγμα, το CEA μπορεί να συνυπολογιστεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις μεταστατικής νόσου, αλλά δεν είναι καθολικό τεστ ανίχνευσης για όλους τους καρκίνους. Ένας ασθενής δεν πρέπει να συμπεραίνει την παρουσία συγκεκριμένου όγκου μόνο από ένα αυξημένο CEA.
Ο θεράπων ιατρός επιλέγει αν έχει πραγματική αξία ο έλεγχος του δείκτη για το συγκεκριμένο νόσημα και αν υπάρχουν καταλληλότερες εξετάσεις. [1]
Πώς ερμηνεύεται σωστά η πορεία του CEA
Η διαχρονική μεταβολή είναι συχνά περισσότερο πληροφοριακή από μία απομονωμένη μέτρηση, αλλά χρειάζεται προσοχή: διακυμάνσεις μπορούν να οφείλονται και στην αναλυτική μέθοδο ή σε προσωρινούς κλινικούς παράγοντες.
| Παράδειγμα μετρήσεων | Τι διερευνάται |
|---|---|
| 3,0 → 3,2 → 3,1 ng/mL | Σχεδόν σταθερή εικόνα· συνεκτιμάται με το εργαστηριακό όριο και το ιστορικό. |
| 4,5 → 6,8 → 9,7 ng/mL | Ανοδική τάση που χρειάζεται αξιολόγηση, ιδίως σε ασθενή υπό ογκολογική παρακολούθηση. |
| 12 → 7 → 4 ng/mL στη θεραπεία | Πτωτική τάση που μπορεί να συμφωνεί με ανταπόκριση, αλλά δεν αποδεικνύει ίαση. |
Τα παραδείγματα είναι υποθετικά και δεν συνιστούν οδηγίες επανελέγχου ή διάγνωσης. Μελέτες δείχνουν ότι η αξιολόγηση της τάσης μπορεί να βελτιώσει την ακρίβεια σε σχέση με μία μόνο τιμή, χωρίς όμως να υποκαθιστά τις απεικονιστικές και κλινικές εξετάσεις. [11]
Εργαστηριακές μέθοδοι και πιθανά σφάλματα
Το CEA προσδιορίζεται συνήθως με αυτοματοποιημένες ανοσοχημικές μεθόδους, όπως χημειοφωταύγεια ή ηλεκτροχημειοφωταύγεια. Διαφορετικά αντιδραστήρια και συστήματα μπορεί να παρουσιάζουν αποκλίσεις, ακόμη και όταν εκφράζουν τα αποτελέσματα στις ίδιες μονάδες.
- Όταν γίνεται σειριακή παρακολούθηση, προτιμάται ίδια μέθοδος μέτρησης.
- Η ύπαρξη ετερόφιλων αντισωμάτων μπορεί, σε σπάνιες περιπτώσεις, να επηρεάσει ανοσολογικές μεθόδους.
- Οι υψηλές δόσεις βιοτίνης μπορούν να προκαλέσουν παρεμβολή μόνο σε ορισμένες μεθόδους. Αναφέρετε στο εργαστήριο τα συμπληρώματα που λαμβάνετε· μην τα διακόπτετε αυθαίρετα. [17]
- Ένα αποτέλεσμα που δεν συμφωνεί με την κλινική εικόνα μπορεί να χρειαστεί επιβεβαίωση με διαφορετική μεθοδολογία ή ειδική εργαστηριακή διερεύνηση.
CEA και οι πραγματικές εξετάσεις πρόληψης του παχέος εντέρου
Ένα συχνό ερώτημα είναι αν μπορεί κανείς να κάνει απλώς CEA αντί για κολονοσκόπηση. Η απάντηση είναι όχι. Οι εξετάσεις πρόληψης έχουν διαφορετικό σκοπό: εντοπίζουν πιθανή νόσο ή προκαρκινικές βλάβες σε άτομα χωρίς συμπτώματα, ενώ το CEA χρησιμοποιείται κυρίως στην παρακολούθηση ήδη γνωστής νόσου.
Οι κατάλληλες επιλογές μπορεί να περιλαμβάνουν ανοσοχημική εξέταση κοπράνων για λανθάνουσα αιμορραγία ή κολονοσκόπηση, ανάλογα με ηλικία, οικογενειακό ιστορικό και προϋπάρχοντα ευρήματα. Το CEA δεν έχει τη διαγνωστική απόδοση που απαιτείται για να υποκαταστήσει αυτές τις μεθόδους. [2] Αν η εξέταση κοπράνων είναι θετική, απαιτείται κατά κανόνα κολονοσκόπηση για διερεύνηση· μία μέτρηση CEA δεν μπορεί να την αντικαταστήσει.
Συχνές ερωτήσεις για το CEA
Έχω CEA 6 ή 7 ng/mL. Σημαίνει καρκίνο;
Όχι απαραίτητα. Μπορεί να συνδέεται με κάπνισμα ή μη κακοήθη κατάσταση. Το αποτέλεσμα αξιολογείται με το ιστορικό, τα όρια της μεθόδου και τυχόν προηγούμενες μετρήσεις.
Ένα φυσιολογικό CEA αποκλείει κακοήθεια;
Όχι. Αρκετές κακοήθειες, ιδιαίτερα σε πρώιμα στάδια, δεν αυξάνουν το CEA.
Το κάπνισμα επηρεάζει το CEA;
Ναι. Μπορεί να αυξάνει τη βασική τιμή, γι’ αυτό δηλώνεται στο εργαστήριο και στον ιατρό.
Χρειάζεται νηστεία;
Συνήθως όχι για το ίδιο το CEA. Ισχύουν οι οδηγίες τυχόν άλλων συνυπαρχουσών εξετάσεων.
Τι σημαίνει CEA πάνω από 20 ng/mL;
Πρόκειται για σαφώς αυξημένο αποτέλεσμα που χρειάζεται προσεκτική ιατρική αξιολόγηση. Δεν αποδεικνύει από μόνο του ούτε καρκίνο ούτε μεταστατικό στάδιο.
Κάθε πότε γίνεται σε ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου;
Το πρόγραμμα εξαρτάται από το στάδιο και την αντιμετώπιση. Συχνά χρησιμοποιούνται διαστήματα 3–6 μηνών αρχικά, σύμφωνα με το εξατομικευμένο ογκολογικό σχέδιο.
Αν μειώθηκε μετά τη θεραπεία, σημαίνει ότι θεραπεύτηκα;
Η πτώση μπορεί να είναι ευνοϊκό εύρημα, αλλά δεν ισοδυναμεί με πλήρη ίαση ή αντικατάσταση της υπόλοιπης παρακολούθησης.
Πρέπει να επαναλάβω την εξέταση σε άλλο εργαστήριο;
Για παρακολούθηση τάσης προτιμάται σταθερή μεθοδολογία. Σε ανεξήγητο αποτέλεσμα ο ιατρός και το εργαστήριο μπορεί να κρίνουν σκόπιμη επιβεβαίωση σε άλλη πλατφόρμα.
Πόσο κοστίζει η εξέταση CEA;
Η ενδεικτική τιμή της εξέτασης CEA είναι περίπου 15–20 €. Το τελικό κόστος ενδέχεται να διαφοροποιείται ανάλογα με το εργαστήριο και τον τρόπο διενέργειας της εξέτασης.
Για τη μέτρηση απαιτείται απλή αιμοληψία. Η τιμή αφορά τη μεμονωμένη εξέταση και δεν αποτελεί ένδειξη ότι το CEA πρέπει να πραγματοποιείται χωρίς συγκεκριμένο ιατρικό λόγο.
Συνοπτικά: τι αξίζει να θυμάστε
- Το CEA είναι δείκτης παρακολούθησης και όχι εξέταση πληθυσμιακού προσυμπτωματικού ελέγχου.
- Το κάπνισμα και καλοήθεις καταστάσεις μπορούν να αυξήσουν το αποτέλεσμα.
- Τα εργαστηριακά όρια διαφέρουν· κανένας αριθμός δεν αποτελεί μόνος του διάγνωση.
- Η συνεκτίμηση διαδοχικών μετρήσεων, συμπτωμάτων και απεικόνισης είναι απαραίτητη.
- Η ογκολογική παρακολούθηση καθορίζεται εξατομικευμένα από τον θεράποντα ιατρό.
Επιστημονική βιβλιογραφία
Προβολή βιβλιογραφίας (17 πηγές)
- MedlinePlus (NIH/NLM). CEA Test — Clinical use, interpretation and limitations. Πηγή
- National Cancer Institute. Tumor Markers — Fact Sheet. Πηγή
- MedlinePlus Medical Encyclopedia. CEA Blood Test — Reference values and smoking. Πηγή
- Argilés G, et al. Localised colon cancer: ESMO Clinical Practice Guidelines. Ann Oncol. 2020. Πηγή
- ESMO. Metastatic colorectal cancer: Clinical Practice Guideline. Ann Oncol. 2026. Πηγή
- ASCO. Follow-Up Care and Surveillance of Colorectal Cancer Survivors: Guideline Endorsement. J Clin Oncol. 2013. Πηγή
- American Cancer Society. Colorectal Cancer Survivorship Care Guidelines. Πηγή
- Primrose JN, et al. The FACS Randomized Clinical Trial. JAMA. 2014. Πηγή
- Wille-Jørgensen P, et al. The COLOFOL Randomized Clinical Trial. JAMA. 2018. Πηγή
- COLOFOL Investigators. Ten-year follow-up analysis. JAMA Netw Open. 2024. Πηγή
- Shinkins B, et al. CEA trends in colorectal cancer recurrence: FACS Trial. Br J Surg. 2018. Πηγή
- Shinkins B, et al. Diagnostic accuracy of a single CEA test: FACS Trial. PLoS One. 2017. Πηγή
- Kuroki M, et al. Reducing interference from heterophilic antibodies in a CEA immunoassay. J Immunol Methods. 1995. Πηγή
- Locker GY, et al. ASCO Recommendations for Gastrointestinal Tumor Markers. J Clin Oncol. 2006. Πηγή
- Duffy MJ. Carcinoembryonic antigen as a marker for colorectal cancer. Clin Chem. 2001. Πηγή
- American Cancer Society. Cancer screening guidelines — colorectal cancer. Πηγή
- University Hospitals Sussex NHS. CEA: indications, analytical interferences and reference limits. Laboratory guidance, updated 2025. Πηγή
Πληροφορίες εξέτασης & επικοινωνία
Για στοχευμένο έλεγχο CEA, προετοιμασία πριν από την αιμοληψία ή σύγκριση προηγούμενων αποτελεσμάτων, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το εργαστήριο. Η αξιολόγηση του δείκτη γίνεται πάντοτε σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό και με βάση το ιστορικό.
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας

