14/Jun/2025

🔍 Τί είναι η αιματουρία;

Η αιματουρία είναι η παρουσία αίματος στα ούρα, δηλαδή ερυθρών αιμοσφαιρίων στην αποβαλλόμενη ούρηση. Μπορεί να είναι:

Μακροσκοπική αιματουρία 🩸: Το αίμα είναι ορατό με γυμνό μάτι. Τα ούρα έχουν ροζ, κόκκινο ή καφέ χρώμα.
Μικροσκοπική αιματουρία 🔬: Τα ερυθρά αιμοσφαίρια ανιχνεύονται μόνο στο μικροσκόπιο ή στη γενική ούρων.

Είναι φυσιολογική;

❌ Όχι. Η αιματουρία δεν είναι ποτέ “φυσιολογική”. Ακόμη κι όταν είναι ασυμπτωματική, απαιτεί ιατρική διερεύνηση για πιθανές σοβαρές αιτίες όπως:

Πέτρες στα νεφρά
Ουρολοιμώξεις
Όγκοι στο ουροποιητικό
Νεφρικές παθήσεις

Ποια είναι τα βασικά σημεία;

Είναι σύμπτωμα και όχι νόσος.
Μπορεί να συνοδεύεται από πόνο, δυσουρία, ή πυρετό.
Απαιτεί απεικονιστικό και εργαστηριακό έλεγχο για τον προσδιορισμό της αιτίας.

🧠 Πώς Εμφανίζεται η Αιματουρία;

🔴 1. Μακροσκοπική αιματουρία

Τα ούρα έχουν ορατό κόκκινο, ροζ ή καφέ χρώμα.
Συχνά συνοδεύεται από πόνο ή κάψιμο κατά την ούρηση (π.χ. σε πέτρα ή ουρολοίμωξη).
Σοβαρό σύμπτωμα που απαιτεί άμεσο έλεγχο.

🔬 2. Μικροσκοπική αιματουρία

Δεν φαίνεται με γυμνό μάτι.
Ανακαλύπτεται τυχαία στη γενική ούρων ή σε check-up.
Μπορεί να είναι παροδική (άσκηση, λοίμωξη) ή μόνιμη (π.χ. σπειραματονεφρίτιδα).

📉 3. Διαλείπουσα ή μόνιμη

Διαλείπουσα: εμφανίζεται κάποιες φορές, π.χ. μετά από έντονη άσκηση.
Μόνιμη: υπάρχει σε κάθε εξέταση, χρειάζεται διερεύνηση για χρόνια νόσο.

Είδος Αιματουρίας	Περιγραφή
Μακροσκοπική	Τα ούρα έχουν κόκκινο/καφετί χρώμα
Μικροσκοπική	Ασυμπτωματική, μόνο στο μικροσκόπιο
Διαλείπουσα	Εμφανίζεται και εξαφανίζεται
Μόνιμη	Παρουσιάζεται συνεχώς

🧪 Συμπτώματα που Συνοδεύουν την Αιματουρία

Πόνος κατά την ούρηση (δυσουρία)
Συχνοουρία ή καύσος
Πυρετός, ρίγος
Πόνος στη μέση ή στην κοιλιά
Ναυτία/εμετός

Απώλεια βάρους (σε όγκους)

4. Συνοδά συμπτώματα (όταν υπάρχουν)

Σύμπτωμα	Πιθανή αιτία
Πόνος στη μέση ή στα πλευρά	Νεφρολιθίαση, πυελονεφρίτιδα
Τσούξιμο στην ούρηση	Κυστίτιδα, ουρηθρίτιδα
Πυρετός, ρίγος	Ουρολοίμωξη
Ούρηση με θρόμβους αίματος	Κακοήθεια κύστης ή τραύμα
Καθαρό χρώμα ούρων αλλά θετικό τεστ	Μικροσκοπική αιματουρία

🧬 Πιθανές Αιτίες Αιματουρίας

Κατηγορία	Παραδείγματα
🔹 Φλεγμονές/Λοιμώξεις	Κυστίτιδα, Πυελονεφρίτιδα, Ουρηθρίτιδα
🔹 Πέτρες (λιθίαση)	Νεφρών, ουρητήρα, κύστης
🔹 Κακοήθειες	Καρκίνος κύστης, νεφρού, προστάτη
🔹 Τραύμα	Χτυπήματα στην πλάτη/ουροποιητικό
🔹 Φάρμακα	Αντιπηκτικά (π.χ. Sintrom), ασπιρίνη
🔹 Νεφρικές νόσοι	Σπειραματονεφρίτιδα, IgA νεφροπάθεια
🔹 Έντονη άσκηση	Συνήθως σε άντρες, μετά από μαραθώνιο
🔹 Έμμηνος ρύση	Ψευδής αιματουρία (επιμόλυνση δείγματος)

Σημείωση: Ακόμα και αν δεν υπάρχουν συμπτώματα, η αιματουρία μπορεί να υποδηλώνει σοβαρή πάθηση, όπως όγκο κύστης ή χρόνια νεφρική νόσο.

🧪 Διαγνωστικές Εξετάσεις για την Αιματουρία

1️⃣ Γενική Ούρων (Urinalysis)

Η πιο βασική εξέταση. Ανιχνεύει:

🔴 Ερυθρά αιμοσφαίρια (RBCs)
🦠 Λευκά αιμοσφαίρια (WBCs)
🧪 Πρωτεΐνη, γλυκόζη, νιτρώδη
🧬 Κυλίνδρους (ένδειξη νεφρικής βλάβης)

📌 Θετικό για αίμα ≠ πάντα αιματουρία → χρειάζεται επιβεβαίωση με μικροσκόπηση.
🧪 Εξετάσεις Ούρων για Αιματουρία
🧾 Εξέταση 🔍 Τι δείχνει
Γενική ούρων Ανίχνευση ερυθρών αιμοσφαιρίων, λευκών, πρωτεΐνης, κυλίνδρων
Μικροσκοπική ούρων Επιβεβαίωση αριθμού ερυθρών ανά οπτικό πεδίο, μορφολογία
Καλλιέργεια ούρων Διάγνωση ουρολοίμωξης (βακτήρια, ευαισθησίες)
Κυτταρολογική ούρων Ανίχνευση καρκινικών κυττάρων (ειδικά για καρκίνο κύστης)
24ωρη συλλογή ούρων Ανάλυση ασβεστίου, οξαλικών, κυστίνης (λιθίαση)
Δείγμα πρώτης πρωινής ούρησης Αξιόπιστο για κυλίνδρους, IgA, λευκωματουρία

2️⃣ Μικροσκοπική Εξέταση Ούρων

Μετρά τα ερυθρά αιμοσφαίρια ανά οπτικό πεδίο.
Εξετάζει σχήμα ερυθρών (δυσμορφικά = σπειραματική αιτία).
Αναγνωρίζει κρυστάλλους, κύλινδρους, κύτταρα.

3️⃣ Καλλιέργεια Ούρων (Urine Culture)

Για διάγνωση ουρολοίμωξης.
Ανιχνεύει παθογόνα (E. coli, Klebsiella κ.ά.).
Χρήσιμη σε πυουρία, δυσουρία, πυρετό.

🩸 Εξετάσεις Αίματος για Αιματουρία

💉 Εξέταση	🔍 Σκοπός/Δείκτης
Ουρία & Κρεατινίνη	Αξιολόγηση νεφρικής λειτουργίας
eGFR (estimated GFR)	Εκτίμηση ρυθμού σπειραματικής διήθησης
Πλήρης αίματος (CBC)	Αναιμία, λοίμωξη, αιματοκρίτης, αιμοπετάλια
CRP / TKE	Φλεγμονή (π.χ. σπειραματονεφρίτιδα)
IgA ορού	IgA νεφροπάθεια (Berger disease)
C3 / C4 συμπληρώματος	Χαμηλά σε ανοσολογική σπειραματοπάθεια
ANA / Anti-dsDNA	Ανίχνευση αυτοάνοσων (π.χ. SLE)
PT/INR, aPTT	Έλεγχος αιμόστασης (σε αιμορραγική αιτιολογία)
Ηλεκτροφόρηση πρωτεϊνών ορού	Πολλαπλό μυέλωμα, παραπρωτεΐνες
Αντισώματα ANCA	Αγγειίτιδες μικρών αγγείων, π.χ. GPA, MPA

4 Απεικονιστικές Εξετάσεις

📸 Υπερηχογράφημα (U/S)

Ασφαλές και ανώδυνο
Ανιχνεύει πέτρες, όγκους, υδρονέφρωση
Ενδείκνυται ως πρώτη προσέγγιση

💻 Αξονική Ουρογραφία (CT Urography)

Πιο ευαίσθητη για πέτρες και όγκους
Δίνει πλήρη εικόνα του ουροποιητικού
Απαραίτητη όταν υπάρχει υποψία κακοήθειας

🔍 Κυστεοσκόπηση

Ενδοσκοπική εξέταση της κύστης
Χρησιμοποιείται για:
- Διάγνωση καρκίνου κύστης
- Εντοπισμό αιμορραγικών περιοχών
Γίνεται από ουρολόγο, συνήθως με τοπική αναισθησία

5 Κυτταρολογική Ούρων (Urine Cytology)

Ανιχνεύει καρκινικά κύτταρα
Ενδείκνυται όταν:
- Υπάρχει μακροσκοπική αιματουρία
- Ο ασθενής είναι άνω των 40 ετών
- Υπάρχει υψηλός κίνδυνος καρκίνου

6 Ειδικές Εξετάσεις (ανά περίπτωση)

Εξέταση	Σκοπός
24ωρη συλλογή ούρων	Ασβέστιο, οξαλικά, κυστίνη (λιθίαση)
Αντιπυρηνικά αντισώματα (ANA)	Αυτοάνοσα νεφρικά νοσήματα
IgA ορού	IgA νεφροπάθεια
Ουροδουναμικός έλεγχος	Λειτουργικά προβλήματα ούρησης

💡 Σημαντικό: Ο διαγνωστικός έλεγχος καθορίζεται από την ηλικία, τα συμπτώματα και το ιστορικό του ασθενούς. Οι κατευθυντήριες οδηγίες της AUA & EAU προτείνουν διαφορετικούς αλγόριθμους για άντρες, γυναίκες, καπνιστές και παιδιά.

🧪 Αιματουρία και Καρκίνος

Η αιματουρία είναι το πρώτο σύμπτωμα σε:

80% των ασθενών με καρκίνο ουροδόχου κύστης
40% των ασθενών με νεφρικό καρκίνο
Συχνά εμφανίζεται χωρίς πόνο

👨‍⚕️ Κάθε μακροσκοπική αιματουρία θεωρείται καρκίνος μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου!

Αιματουρία Ορισμός

👩‍🍼 Αιματουρία στην Εγκυμοσύνη

Η εμφάνιση αιματουρίας στην κύηση είναι σχετικά συχνή, αλλά ποτέ δεν πρέπει να αγνοείται. Μπορεί να είναι είτε φυσιολογική (παροδική μικροσκοπική αιματουρία), είτε να υποκρύπτει σοβαρή παθολογία, τόσο για τη μητέρα όσο και για το έμβρυο.

🧬 Πιθανές Αιτίες Αιματουρίας στην Εγκυμοσύνη

Αιτία	Επεξήγηση
Ουρολοιμώξεις	Συχνότερες στην κύηση λόγω ανατομικών & ορμονικών αλλαγών
Πυελονεφρίτιδα	Πιθανή επιπλοκή – επείγουσα κατάσταση
Λιθίαση	Πέτρες σε νεφρό ή ουρητήρα προκαλούν αιματουρία και πόνο
Τραχηλικές αλλοιώσεις	Πολύποδες, εκτρώσεις, αιμορραγία τραχήλου
Σπειραματονεφρίτιδα / προϋπάρχουσα ΝΧΝ	Ενεργοποίηση σπειραματικών παθήσεων
Προεκλαμψία	Συνοδεύεται από πρωτεϊνουρία και πιθανή μικροσκοπική αιματουρία
Καθετήρας, τραύμα, σεξουαλική επαφή	Μη λοιμώδη αίτια, ειδικά στο 3ο τρίμηνο

🧪 Διαγνωστική Προσέγγιση στην Κύηση

Γενική ούρων και καλλιέργεια
- Ανίχνευση μικροσκοπικής αιματουρίας, πυουρίας ή πρωτεϊνουρίας
Υπερηχογράφημα νεφρών/ουροποιητικού
- Πρώτης γραμμής διαγνωστικό εργαλείο (ασφαλές για το έμβρυο)
Αξονική ουρογραφία → ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ
- Δεν χρησιμοποιείται λόγω ακτινοβολίας (CT μόνο μετά τον τοκετό)
MRI (χωρίς σκιαγραφικό gadolinium)
- Επιλογή εάν απαιτείται απεικόνιση, π.χ. για λιθίαση
Αιματολογικός έλεγχος
- Κρεατινίνη, ουρία, eGFR, CRP, CBC, C3/C4, ANA (ανάλογα με υποψία)

⚠️ Πότε η Αιματουρία στην Κύηση είναι Επείγουσα;

Συνοδεύεται από:
- 🔥 Πυρετό, ρίγος, πόνο στη μέση → πιθανή πυελονεφρίτιδα
- 🔴 Έντονη μακροσκοπική αιμορραγία
- 🧪 Πρωτεϊνουρία + υπέρταση → προεκλαμψία
- ⛔ Συμπτώματα απόφραξης → πέτρα ή όγκος

🩺 Αντιμετώπιση

Κατάσταση	Προσέγγιση
Ουρολοίμωξη	Ασφαλή αντιβιοτικά (π.χ. αμοξυκιλλίνη, κεφαλοσπορίνες)
Πέτρα	Ενυδάτωση, αναλγητικά, παρακολούθηση
Πυελονεφρίτιδα	Εισαγωγή, IV αντιβίωση
Προεκλαμψία	Νοσηλεία, παρακολούθηση μητέρας και εμβρύου
Υποτροπιάζουσα αιματουρία	Κυστεοσκόπηση ΜΕΤΑ τον τοκετό, MRI εφόσον απαιτείται

👶 Εμβρυϊκός Κίνδυνος

Η πυελονεφρίτιδα αυξάνει τον κίνδυνο:
- Πρόωρου τοκετού
- Ενδομήτριας καθυστέρησης ανάπτυξης (IUGR)
- Χαμηλού βάρους γέννησης

🧠 Συμβουλές για την Έγκυο με Αιματουρία

Ποτέ μη θεωρείτε φυσιολογικό το «λίγο αίμα» στα ούρα.
Να αποφεύγεται η αφυδάτωση.
Η ουρολογική εκτίμηση είναι απαραίτητη ακόμη και για ελαφριά συμπτώματα.
Σε επαναλαμβανόμενα επεισόδια: πλήρης διερεύνηση και παρακολούθηση μεταγεννητικά.

❓ Είναι φυσιολογικό να υπάρχει αίμα στα ούρα στην εγκυμοσύνη;
Όχι. Αν και μπορεί να εμφανιστεί μικροσκοπική αιματουρία χωρίς παθολογία, απαιτείται πάντα έλεγχος για λοίμωξη, λιθίαση ή άλλες παθήσεις.

❓ Μπορεί να είναι επικίνδυνη για το έμβρυο;
Ναι, ειδικά αν σχετίζεται με πυελονεφρίτιδα ή προεκλαμψία. Οι καταστάσεις αυτές μπορεί να προκαλέσουν πρόωρο τοκετό ή χαμηλό βάρος γέννησης.

❓ Μπορεί να κάνω αξονική στην εγκυμοσύνη για την αιματουρία;
Όχι. Η αξονική ουρογραφία αντενδείκνυται λόγω ακτινοβολίας. Προτιμάται το υπερηχογράφημα και, αν χρειάζεται, MRI χωρίς σκιαγραφικό.

❓ Ποια είναι η πιο συχνή αιτία αιματουρίας στην εγκυμοσύνη;
Η ουρολοίμωξη και η λιθίαση είναι οι πιο συχνές αιτίες. Οι ορμονικές αλλαγές ευνοούν τις φλεγμονές και την κατακράτηση ούρων.

❓ Τι πρέπει να κάνω αν δω κόκκινα ούρα κατά την κύηση;
Επικοινωνήστε άμεσα με τον γυναικολόγο σας ή με ουρολόγο. Απαιτείται γενική και καλλιέργεια ούρων, καθώς και υπερηχογράφημα.

👶 Αιματουρία στα Παιδιά – Παιδιατρική Προσέγγιση

Η αιματουρία στην παιδική ηλικία είναι σχετικά συχνή και συχνά ανακαλύπτεται τυχαία σε γενικές εξετάσεις. Παρότι πολλές περιπτώσεις είναι καλοήθεις, πρέπει να αποκλειστούν σπάνιες αλλά σοβαρές αιτίες, ειδικά όταν η αιματουρία είναι επαναλαμβανόμενη ή συνοδεύεται από άλλα σημεία.

🩸 Μακροσκοπική vs Μικροσκοπική Αιματουρία σε Παιδιά

Είδος	Σημασία
Μακροσκοπική	Ουρολοίμωξη, τραυματισμός, πέτρα, σπειραματοπάθεια, νόσος Berger
Μικροσκοπική	Τυχαίο εύρημα, καλοήθεις παροδικές αιτίες, ή σπειραματική βλάβη

🧬 Πιθανές Αιτίες Παιδικής Αιματουρίας

Κατηγορία	Παραδείγματα
🔹 Λοιμώξεις	Ουρολοίμωξη, νεφρική φλεγμονή
🔹 Σπειραματονεφρίτιδα	IgA νεφροπάθεια, post-streptococcal GN
🔹 Σύνδρομο Alport	Κληρονομική σπειραματοπάθεια, με απώλεια ακοής
🔹 Καλοήθης οικογενής αιματουρία	Συχνή σε αδέλφια, χωρίς βλάβες
🔹 Πέτρες	Ουρολιθίαση (σπάνια σε μικρά παιδιά, συχνότερη σε εφήβους)
🔹 Τραυματισμός	Πτώση, αθλητισμός, κακώσεις
🔹 Όγκοι	Όγκος Wilms (νεφρικός όγκος), σπάνιος αλλά σοβαρός
🔹 Αγγειίτιδες	Henoch–Schönlein Purpura (HSP), μικροσκοπική πολυαγγειίτιδα

⚠️ Πότε η Αιματουρία στα Παιδιά Ανησυχεί;

🚨 Αναζητείστε ιατρική βοήθεια άμεσα αν:

Συνοδεύεται από οίδημα, υπέρταση ή ολιγουρία
Υπάρχει πυρετός και πόνος στην ούρηση
Παρατηρείται μακροσκοπική αιματουρία με θρόμβους
Υπάρχει οικογενειακό ιστορικό νεφρικών νοσημάτων ή απώλειας ακοής

🧪 Διαγνωστική Προσέγγιση

Γενική και καλλιέργεια ούρων
➤ Ανίχνευση πυουρίας, πρωτεϊνουρίας, βακτηρίων
Μικροσκόπηση ούρων
➤ Δυσμορφικά RBCs = σπειραματική βλάβη
Πλήρες αίμα, ουρία, κρεατινίνη, C3/C4, ANA, ASO
➤ Διάγνωση σπειραματονεφρίτιδας, στρεπτοκοκκικής αιτιολογίας
Υπερηχογράφημα νεφρών/κύστης
➤ Λίθοι, απόφραξη, μάζες
Ηλεκτροφόρηση πρωτεϊνών ούρων/ορού
➤ Πιθανή νόσος πολλαπλών ανοσοσυμπλεγμάτων
Ωτοακουστικός έλεγχος
➤ Σε υποψία Alport syndrome

🩺 Αντιμετώπιση – Τι Κάνει ο Παιδίατρος/Νεφρολόγος;

Περίπτωση	Προσέγγιση
Ουρολοίμωξη	Αντιβίωση, επανέλεγχος μετά τη θεραπεία
Σπειραματονεφρίτιδα	Νοσηλεία, ανοσοκαταστολή σε σοβαρές μορφές
Πέτρες	Ενυδάτωση, διουρητικά, σπανίως χειρουργείο
Henoch–Schönlein	Παρακολούθηση ή κορτικοστεροειδή
Καλοήθης αιματουρία	Παρακολούθηση χωρίς παρέμβαση

📌 Παρατήρηση για Γονείς

- Η παιδική αιματουρία συνήθως δεν σημαίνει σοβαρή πάθηση.
- Δεν αγνοούμε ποτέ αίμα στα ούρα, ακόμη κι αν είναι μεμονωμένο.
- Η σωστή καλλιέργεια και παρακολούθηση είναι το “κλειδί”.

👶 FAQ – Αιματουρία στα Παιδιά

❓ Είναι φυσιολογικό να έχει παιδί αίμα στα ούρα;

Όχι. Ακόμη και αν πρόκειται για μικροσκοπική αιματουρία, απαιτείται ιατρικός έλεγχος, ιδιαίτερα αν επαναλαμβάνεται.

❓ Ποια είναι η πιο συχνή αιτία αιματουρίας στα παιδιά;

Οι ουρολοιμώξεις και οι ιογενείς σπειραματονεφρίτιδες (π.χ. post-streptococcal) είναι από τις συχνότερες αιτίες.

❓ Πότε η αιματουρία στα παιδιά είναι σοβαρή;

Όταν συνοδεύεται από υπέρταση, οίδημα, πυρετό, θρόμβους στα ούρα ή αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό νεφρικής νόσου.

❓ Ποια εξέταση πρέπει να γίνει πρώτα;

Η γενική ούρων και η καλλιέργεια είναι οι πρώτες εξετάσεις. Αν χρειαστεί, ακολουθούν υπερηχογράφημα και εξετάσεις αίματος.

❓ Μπορεί η αιματουρία να περάσει μόνη της;

Ναι, σε περιπτώσεις ιογενούς λοίμωξης ή καλοήθους οικογενούς αιματουρίας. Παρ’ όλα αυτά, απαιτείται παρακολούθηση από παιδίατρο.

👴 Αιματουρία στους Ηλικιωμένους

Η εμφάνιση αιματουρίας σε άτομα ηλικίας >65 ετών πρέπει πάντα να προκαλεί υψηλό δείκτη υποψίας, ιδιαίτερα για κακοήθεια του ουροποιητικού συστήματος. Η διαγνωστική προσέγγιση διαφοροποιείται από τους νεότερους λόγω της συχνότερης συνύπαρξης χρόνιων νοσημάτων και φαρμακευτικής αγωγής.

📊 Πιθανές Αιτίες Αιματουρίας στους Ηλικιωμένους

Κατηγορία	Ειδικές Παθήσεις
🔴 Κακοήθειες	Καρκίνος ουροδόχου κύστης, νεφρού, προστάτη
🔵 Καλοήθη υπερπλασία προστάτη (BPH)	Πολύ συχνή αιτία μακροσκοπικής αιματουρίας στους άνδρες
🧪 Φάρμακα	Αντιπηκτικά (π.χ. Sintrom, NOACs), αντιαιμοπεταλιακά
🔬 Χρόνια νεφρικά νοσήματα	Σπειραματοπάθειες, αγγειοπάθειες, ισχαιμία νεφρού
🧱 Λιθίαση	Συχνή λόγω μειωμένης ενυδάτωσης
🧫 Λοιμώξεις	Κυστίτιδα, προστατίτιδα, ουρηθρίτιδα
🛠️ Καθετήρες, επεμβάσεις	Ιατρογενής αιματουρία, συχνή σε νοσηλευόμενους

💊 Φάρμακα που προκαλούν Αιματουρία σε Ηλικιωμένους

Κατηγορία	Φάρμακα
Αντιπηκτικά	Acenocoumarol (Sintrom), Apixaban, Rivaroxaban, Dabigatran
Αντιαιμοπεταλιακά	Ασπιρίνη, Κλοπιδογρέλη
Χημειοθεραπεία	Κυκλοφωσφαμίδη – ενδοκυστική αιμορραγία
NSAIDs	Ισχαιμία σπειραμάτων, νεφροπάθεια αναλγητικών

🧠 Διαγνωστική Προσέγγιση σε Ηλικιωμένους

Γενική και μικροσκοπική εξέταση ούρων
Καλλιέργεια ούρων
Εκτίμηση φαρμάκων (ιστορικό πρόσφατης έναρξης ή δόσης)
Απεικόνιση:
- Υπέρηχος
- Αξονική ουρογραφία (ιδίως σε καπνιστές)
Κυστεοσκόπηση (ιδίως αν υπάρχει μακροσκοπική αιματουρία)
PSA σε άνδρες, ψηλάφηση προστάτη
Πλήρης αιματολογικός και βιοχημικός έλεγχος

⚠️ Κλινικά Σημεία που Χρήζουν Άμεσης Εκτίμησης

Πρώτη εμφάνιση μακροσκοπικής αιματουρίας
Καπνιστής >40 ετών
Συνοδά συστηματικά συμπτώματα (π.χ. απώλεια βάρους, αναιμία, εμπύρετο)
Θρόμβοι στα ούρα
Ανθεκτική αιματουρία σε διακοπή φαρμάκων

📌 Σημεία διαφοροποίησης αιματουρίας Ηλικιωμένων vs Νεότερων

Χαρακτηριστικό	Νεαροί ενήλικες	Ηλικιωμένοι
Κακοήθεια	Σπάνια	Συχνή
Φαρμακευτική αιτία	Λιγότερο πιθανή	Πολύ πιθανή
Κυστεοσκόπηση	Όχι πάντα απαραίτητη	Πάντα συνιστάται σε μακροσκοπική αιματουρία
Υπερπλασία προστάτη	Σπάνια	Πολύ συχνή
Προληπτικός έλεγχος	Όχι συνήθης	Συνιστάται

🩺 Κατευθυντήριες Οδηγίες (EAU / AUA)

Κάθε ασθενής >35 ετών με μακροσκοπική αιματουρία → υποβάλλεται σε πλήρη έλεγχο.
Αν υπάρχει μικροσκοπική αιματουρία + παράγοντες κινδύνου (π.χ. κάπνισμα, BPH, αντιπηκτικά), επιβάλλεται απεικόνιση & κυστεοσκόπηση.

🥦 Διατροφή και Αιματουρία

Η διατροφή δεν αποτελεί άμεση αιτία αιματουρίας, αλλά επηρεάζει σημαντικά παράγοντες κινδύνου, όπως:

λιθίαση (πέτρες στα νεφρά),
ουρολοιμώξεις,
φλεγμονώδεις παθήσεις των νεφρών.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εσφαλμένη κατανάλωση τροφών μπορεί να προκαλέσει είτε ψευδή αιματουρία, είτε να επιβαρύνει καταστάσεις που προκαλούν αληθή αιματουρία.

🧪 Τροφές που Προκαλούν Ψευδή Αιματουρία

Τροφή	Εμφάνιση
Παντζάρια (τεύτλα)	Ροζ/κόκκινα ούρα (beeturia) – ακίνδυνο
Βατόμουρα, μύρτιλα	Ερυθρό-καφέ χρώμα
Ροδακινί ή πορφυρά τρόφιμα με χρωστικές	Εμφανής ερυθρότητα

⚠️ Αυτές οι αλλαγές δεν συνοδεύονται από ερυθρά αιμοσφαίρια στη μικροσκόπηση.

💎 Λιθίαση και Διατροφή

Αν η αιματουρία οφείλεται σε πέτρες, η διατροφή είναι κρίσιμη για πρόληψη υποτροπών:

Τύπος πέτρας	Διατροφικές οδηγίες
Οξαλικού ασβεστίου	➤ Μείωση σπανακιού, παντζαριών, σοκολάτας, ξηρών καρπών
Ουρικού οξέος	➤ Μείωση κόκκινου κρέατος, εντόσθιων, αλκοόλ
Φωσφορικού	➤ Περιορισμός αναψυκτικών τύπου cola, τροφών με φωσφορικά πρόσθετα
Κυστίνης	➤ Αυξημένη ενυδάτωση, περιορισμός νατρίου
Ασβεστίου	➤ ΟΧΙ μείωση γαλακτοκομικών — συστήνεται φυσιολογική πρόσληψη ασβεστίου

✅ Βασική σύσταση: 2–3 λίτρα νερό/ημέρα για αποτροπή σχηματισμού λίθων.

🧫 Λοιμώξεις Ουροποιητικού & Διατροφή

Για προδιάθεση σε ουρολοιμώξεις, που μπορεί να συνοδεύονται από αιματουρία:

✅ Κατανάλωση cranberry (χυμός ή συμπλήρωμα)
✅ Προβιοτικά (για ενίσχυση μικροχλωρίδας)
✅ Ενυδάτωση και συχνή ούρηση
❌ Ζάχαρη και γλυκά → ευνοούν ανάπτυξη βακτηρίων
❌ Καφεΐνη/αλκοόλ → ερεθίζουν ουροποιητικό

🍅 Αντιφλεγμονώδη/Νεφρική Αιτιολογία και Διατροφή

Αν υπάρχει υποψία για σπειραματονεφρίτιδα ή ανοσολογική αιτία:

✅ Μείωση αλατιού – περιορίζει κατακράτηση
✅ Αντιοξειδωτική διατροφή (π.χ. φρούτα, λαχανικά, κουρκουμάς)
✅ Ω3 λιπαρά (π.χ. λιναρόσπορος, σαρδέλα)
❌ Επεξεργασμένα τρόφιμα, τρανς λιπαρά
❌ Πρωτεΐνη σε περίσσεια (αν υπάρχει ήδη μειωμένη νεφρική λειτουργία)

🧃 Ενυδάτωση = Κλειδί

Το νερό είναι το βασικότερο προληπτικό μέτρο.
Στόχος: ούρα ανοικτού κίτρινου χρώματος
Σε προδιάθεση για λιθίαση: >2,5L ημερησίως

✅ Διατροφή για Πρόληψη – Γενικές Οδηγίες

Ναι ✔️	Όχι ❌
Νερό 2–3 L/ημέρα	Αφυδάτωση
Φρέσκα λαχανικά, φρούτα	Αναψυκτικά, επεξεργασμένα τρόφιμα
Cranberry juice (χωρίς ζάχαρη)	Καφεΐνη & αλκοόλ
Μέτρια πρωτεΐνη	Υπερβολική ζωική πρωτεΐνη
Μείωση αλατιού	Τυποποιημένα γεύματα

💊 Θεραπεία της Αιματουρίας

Η αιματουρία δεν είναι νόσος, αλλά σύμπτωμα. Συνεπώς, η θεραπεία της καθορίζεται από την υποκείμενη αιτία. Η σωστή προσέγγιση περιλαμβάνει:

✅ Επιβεβαίωση με εξετάσεις
✅ Εντοπισμός αιτίας (λοίμωξη, πέτρα, όγκος, φάρμακα κ.ά.)
✅ Στοχευμένη θεραπεία βάσει διάγνωσης
✅ Παρακολούθηση με εξετάσεις επανελέγχου

📋 Θεραπευτική Προσέγγιση ανά Αιτία

Αιτία	Θεραπεία
Ουρολοίμωξη	Αντιβιοτικά ανάλογα με καλλιέργεια (π.χ. φουραδαντίνη, κεφαλοσπορίνες)
Πέτρες (λιθίαση)	Ενυδάτωση, παυσίπονα, λιθολυτικά (κιτρικά), πιθανή ουρητηροσκόπηση
Κακοήθεια (κύστης, νεφρού)	Χειρουργική αφαίρεση, ενδοκυστική χημειοθεραπεία, ανοσοθεραπεία, ή νεφρεκτομή
Καλοήθης υπερπλασία προστάτη (BPH)	Α-αναστολείς, αναστολείς 5-α-αναγωγάσης ή TURP
Φάρμακα (αντιπηκτικά)	Διακοπή ή ρύθμιση δοσολογίας, INR monitoring
Σπειραματονεφρίτιδα	Κορτικοστεροειδή, ανοσοκαταστολή, περιορισμός άλατος/πρωτεΐνης
Αγγειίτιδες / Lupus nephritis	Πρεδνιζολόνη, κυκλοφωσφαμίδη, μυκοφαινολάτη
Henoch–Schönlein Purpura (σε παιδιά)	Παρακολούθηση ή κορτικοστεροειδή σε σοβαρές μορφές
Αγνώστου αιτίας (ιδιοπαθής)	Παρακολούθηση με επαναληπτικές εξετάσεις

🏥 Πότε Απαιτείται Νοσηλεία;

Μακροσκοπική αιματουρία με θρόμβους
Συνοδός πυρετός + ρίγος → πιθανή πυελονεφρίτιδα
Απόφραξη ουρητήρα από λίθο
Κακοήθεια σε εξέλιξη
Σημαντική αιμορραγία με αναιμία

⚕️ Πότε απαιτείται Χειρουργική Αντιμετώπιση;

Μεγάλος λίθος που δεν αποβάλλεται αυτόματα
Καρκίνος κύστης ή νεφρού
Καλοήθης υπερπλασία προστάτη με υποτροπιάζουσα αιματουρία
Αιμορραγία από τραύμα σε νεφρό/κύστη

🧃 Υποστηρικτικά Μέτρα

Μέτρο	Οφέλη
💧 Ενυδάτωση (2–3L/ημέρα)	Αποτρέπει σχηματισμό λίθων, αραιώνει τα ούρα
🚭 Διακοπή καπνίσματος	Μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου της κύστης
🧂 Περιορισμός αλατιού και πρωτεΐνης	Προστατεύει τα νεφρά
🍃 Προβιοτικά / cranberry	Πρόληψη ουρολοιμώξεων
🧴 Ρύθμιση φαρμακευτικής αγωγής	Ιδιαίτερα σε ασθενείς με αντιπηκτικά ή νεφρική ανεπάρκεια

🧪 Παρακολούθηση – Τι Πρέπει να Ελέγχεται

Γενική και μικροσκοπική ούρων
Καλλιέργεια (αν υπάρχει υποψία λοίμωξης)
Υπέρηχος ή CT urography (αν δεν έχει γίνει)
Κυστεοσκόπηση (σε επαναλαμβανόμενα επεισόδια)
Αιματολογικός έλεγχος: αιματοκρίτης, eGFR, ανοσολογικοί δείκτες

🩺 Πότε η Αιματουρία ΔΕΝ Απαιτεί Θεραπεία;

Σε παροδική μικροσκοπική αιματουρία μετά από έντονη άσκηση ή εμπύρετο ιογενές νόσημα (σε παιδιά), αρκεί παρακολούθηση.
Σε ιδιοπαθή αιματουρία χωρίς συμπτώματα ή άλλες παθολογικές εξετάσεις, εφαρμόζεται μόνο επανέλεγχος ανά 6–12 μήνες.
FAQ – Πώς Θεραπεύεται η Αιματουρία;

❓ Πώς αντιμετωπίζεται η αιματουρία;
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία της. Δεν υπάρχει μία ενιαία αγωγή, αλλά στοχευμένη αντιμετώπιση ανάλογα με την πάθηση που τη προκαλεί.

❓ Χρειάζομαι φάρμακα;
Ναι, σε περιπτώσεις λοίμωξης, φλεγμονής ή ανοσολογικής αιτίας. Σε άλλες περιπτώσεις (π.χ. λίθοι, όγκοι) μπορεί να απαιτείται χειρουργική παρέμβαση.

❓ Αν παίρνω αντιπηκτικά, τι κάνω;
Ο γιατρός αξιολογεί αν πρέπει να μειωθεί η δόση, να διακοπεί προσωρινά ή να αλλάξει σε εναλλακτικό σχήμα. Ποτέ μη διακόπτετε μόνοι σας.

❓ Μπορεί να χρειαστεί χειρουργείο;
Ναι, αν υπάρχει πέτρα που δεν αποβάλλεται, όγκος, ή υπερπλασία προστάτη με υποτροπές. Η κυστεοσκόπηση μπορεί επίσης να γίνει διαγνωστικά και θεραπευτικά.

❓ Τι κάνω αν δεν βρεθεί αιτία;
Σε ιδιοπαθή αιματουρία χωρίς άλλες παθολογικές ενδείξεις, ακολουθείται παρακολούθηση με επαναληπτικές εξετάσεις κάθε 6–12 μήνες.

❓ Βοηθάει η διατροφή ή το νερό;
Ναι. Η ενυδάτωση, η αποφυγή οξαλικών και υπερβολικής πρωτεΐνης ή αλατιού, βοηθούν ιδιαίτερα σε περιπτώσεις λιθίασης ή ουρολοίμωξης.

📱 FAQ

❓ Είναι φυσιολογικό να βλέπω αίμα στα ούρα;

Όχι. Η μακροσκοπική αιματουρία είναι πάντα παθολογική και απαιτεί έλεγχο.

❓ Πονάει η αιματουρία;

Μπορεί να πονάει (π.χ. σε πέτρες) ή να είναι τελείως ασυμπτωματική (π.χ. σε καρκίνο).

❓ Τι εξετάσεις χρειάζονται;

Γενική ούρων, καλλιέργεια, υπέρηχος, κυστεοσκόπηση και εξετάσεις αίματος.

❓ Είναι επείγον;

Ναι, ιδιαίτερα η μακροσκοπική αιματουρία, η αιματουρία με πυρετό ή η αιματουρία με απόφραξη.

❓ Η αιματουρία σχετίζεται με καρκίνο;

Ναι. Είναι το πιο συχνό αρχικό σύμπτωμα του καρκίνου της κύστης και του νεφρού.

❓ Τι είναι η αιματουρία;

Η αιματουρία είναι η παρουσία αίματος στα ούρα. Διακρίνεται σε μακροσκοπική (ορατό αίμα) και μικροσκοπική (ανιχνεύεται μόνο στο μικροσκόπιο).

❓ Είναι φυσιολογικό να δω αίμα στα ούρα;

Όχι. Η αιματουρία, ακόμη και χωρίς πόνο ή συμπτώματα, απαιτεί διερεύνηση από ιατρό.

❓ Πονάει η αιματουρία;

Όχι πάντα. Πόνος μπορεί να υπάρχει σε λιθίαση ή λοίμωξη, αλλά σε όγκους μπορεί να είναι ασυμπτωματική.

❓ Ποια είναι τα πιο συχνά αίτια;

Λοιμώξεις, πέτρες, φλεγμονές, τραυματισμοί, καρκίνοι και νεφρικά νοσήματα είναι τα συχνότερα αίτια.

❓ Μπορεί να προκληθεί από φάρμακα;

Ναι, αντιπηκτικά, ασπιρίνη, κυκλοφωσφαμίδη και άλλα φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν αιματουρία.

❓ Είναι επείγον;

Η μακροσκοπική αιματουρία, ειδικά με θρόμβους ή συνοδό πυρετό, θεωρείται επείγουσα κατάσταση.

❓ Ποιες εξετάσεις χρειάζονται για διάγνωση;

Γενική ούρων, μικροσκοπική εξέταση, καλλιέργεια, αιματολογικές εξετάσεις, υπερηχογράφημα, αξονική και κυστεοσκόπηση.

❓ Σχετίζεται με καρκίνο;

Η αιματουρία είναι το πιο συχνό σύμπτωμα σε καρκίνο της ουροδόχου κύστης και των νεφρών.

❓ Τι κάνω αν δω αίμα στα ούρα;

Καταγράψτε την εμφάνιση (π.χ. αν έχει πόνο, χρώμα, διάρκεια) και επισκεφθείτε άμεσα ουρολόγο ή παθολόγο.

Εμπλουτισμένη Βιβλιογραφία για την Αιματουρία

📖 Διεθνείς Πηγές:

AUA Guidelines on Hematuria (2020 Update)
🔗 https://www.auanet.org/guidelines/hematuria
European Association of Urology (EAU) – Guidelines on Non–muscle-invasive Bladder Cancer
🔗 https://uroweb.org/guidelines/non-muscle-invasive-bladder-cancer
UpToDate – Overview of hematuria in adults
🔗 https://www.uptodate.com/contents/hematuria-in-adults
National Kidney Foundation – Hematuria (Blood in the Urine)
🔗 https://www.kidney.org/atoz/content/hematuria
Mayo Clinic – Blood in urine (hematuria)
🔗 https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/blood-in-urine/symptoms-causes/syc-20353432
Medscape – Hematuria Workup and Diagnosis
🔗 https://emedicine.medscape.com/article/438262-overview
NIH National Cancer Institute – Bladder Cancer
🔗 https://www.cancer.gov/types/bladder

🇬🇷 Ελληνικές Πηγές:

ΕΟΔΥ – Λοιμώξεις Ουροποιητικού Συστήματος
🔗 https://eody.gov.gr/loimoxeis-oyropoiitikoy/
Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών – Αιματουρία & Συμπτώματα Ουρολογικής Φύσης
🔗 https://www.isathens.gr/el/ygeia/ouritiko/aimatouria.html
ΕΛΙΝΥΑΕ – Πληροφορίες για τη χρήση αντιπηκτικών και τις αιμορραγικές επιπλοκές
🔗 https://www.elinyae.gr/el/kodikes-plirofories/antipikitika
Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ – Ουρολογικά Νοσήματα – Εργαστηριακές Εξετάσεις
🔗 https://school.med.uoa.gr/ouronosis.html
Ινστιτούτο Παστέρ – Λοιμώξεις και καλλιέργειες ούρων
🔗 https://www.pasteur.gr/diagnosi/loimoxeis/
Νεφρολογική Εταιρεία Ελλάδος – Οδηγίες για μικροσκοπική αιματουρία και σπειραματονεφρίτιδα
🔗 https://www.nephrology.gr/guidelines
Αρεταίειο Νοσοκομείο – Κυστεοσκόπηση: Διαγνωστική αξία
🔗 https://www.aretaieio.uoa.gr/urology/kystoscopy.html
ΓΝΑ Λαϊκό – Ουρολογικό Τμήμα: Καρκίνος κύστης και αιματουρία
🔗 https://www.laiko.gr/ouron-karkinos
- ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!
  https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Παντελής Αναγνωστόπουλος

14/Jun/2025

Ο όρος «αλκοόλ» αναφέρεται κυρίως στην αιθανόλη ή αιθυλική αλκοόλη (ethanol), μια οργανική ένωση με μοριακό τύπο C₂H₅OH. Είναι η ψυχοδραστική ουσία που βρίσκεται στα αλκοολούχα ποτά και επηρεάζει το κεντρικό νευρικό σύστημα.

Η αιθανόλη παράγεται βιομηχανικά μέσω αλκοολικής ζύμωσης σακχάρων από ζύμες ή βακτήρια και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για:

Ανθρώπινη κατανάλωση (ποτά)
Ιατρικούς σκοπούς (αντισηψία)
Βιομηχανικούς σκοπούς (καύσιμα, διαλύτες)

🔹 Είδη Ποτών και Περιεκτικότητα σε Αλκοόλ

Ανάλογα με τη μέθοδο παρασκευής και τον βαθμό απόσταξης ή ζύμωσης, η περιεκτικότητα των ποτών σε αιθανόλη κυμαίνεται:

Κατηγορία Ποτού	Περιεκτικότητα σε Αλκοόλ (vol %)	Παραδείγματα
Μπύρα	3–6%	Pilsner, Weiss, Lager
Κρασί	9–15%	Ερυθρό, Λευκό, Ροζέ
Λικέρ	15–35%	Amaretto, Baileys, Sambuca
Αποστάγματα	35–45%	Ούζο, Τσίπουρο, Ουίσκι, Βότκα
Ποτά υψηλής απόσταξης	>50%	Ρούμι Navy Strength, Absinthe

Η μέτρηση γίνεται σε vol % (όγκος αιθανόλης επί τον συνολικό όγκο υγρού), και κάθε 10 ml καθαρής αιθανόλης ισοδυναμούν περίπου με 8 γραμμάρια καθαρού αλκοόλ.

🔹 Μεταβολισμός της Αιθανόλης

Η αιθανόλη απορροφάται γρήγορα από το στομάχι και το λεπτό έντερο και μεταφέρεται στο ήπαρ όπου και μεταβολίζεται σε δύο βασικά στάδια:

1. Οξείδωση της αιθανόλης σε ακεταλδεΰδη:

Ένζυμο: Αλκοολική αφυδρογονάση (ADH)
Τοξικό ενδιάμεσο προϊόν με ισχυρή ηπατοτοξική δράση

2. Οξείδωση της ακεταλδεΰδης σε οξικό οξύ:

Ένζυμο: Αλδεϋδική αφυδρογονάση (ALDH)
Το οξικό οξύ εν συνεχεία εισέρχεται στον κύκλο του Krebs και μεταβολίζεται πλήρως.

Παράγοντες που επηρεάζουν τον μεταβολισμό:

Φύλο: Οι γυναίκες έχουν μικρότερη δραστηριότητα ADH
Ηλικία: Μειωμένος μεταβολισμός σε ηλικιωμένους
Γονιδιακή ποικιλομορφία: Πολυμορφισμοί των ενζύμων ADH και ALDH
Κατάσταση ήπατος: Κίρρωση, στεάτωση μειώνουν τη δυνατότητα αποδόμησης

🔹 Φαρμακοκινητική & Κατανομή

Η αιθανόλη κατανέμεται γρήγορα στα υγρά του σώματος. Διαπερνά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, φθάνει στον εγκέφαλο και τροποποιεί νευροδιαβιβαστικές οδούς, κυρίως:

GABA (αύξηση ανασταλτικής δράσης)
Γλουταμινικό οξύ (NMDA) (αναστολή διεγερτικής δράσης)

Ντοπαμίνη (αύξηση ευχαρίστησης/επιβράβευσης)

🔹 Βραχυπρόθεσμες και Μακροπρόθεσμες Επιπτώσεις της Κατανάλωσης Αλκοόλ

5.1 Βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις

Η δράση της αιθανόλης αρχίζει εντός 30–60 λεπτών από τη λήψη, ανάλογα με το ποσοστό αλκοόλ, την τροφή στο στομάχι και το σωματικό βάρος. Τυπικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

Επίπεδο αιθανόλης αίματος (mg/dL)	Κλινικά συμπτώματα
20–50	Ήπια ευφορία, μειωμένη αναστολή
50–100	Διαταραχή κρίσης, κινητικού συντονισμού
100–150	Διαταραχή λόγου, αστάθεια
150–250	Μέθη, ναυτία, έμετος
>300	Κώμα, αναπνευστική καταστολή

5.2 Μακροπρόθεσμες επιπτώσεις

Νευρικό σύστημα

Πολυνευροπάθεια, ατροφία εγκεφάλου
Σύνδρομο Wernicke-Korsakoff (ανεπάρκεια θειαμίνης)
Εγκεφαλική ατροφία, διαταραχές γνωστικών λειτουργιών

Ήπαρ

Αλκοολική στεάτωση (λιπώδης διήθηση)
Αλκοολική ηπατίτιδα
Κίρρωση ήπατος
Ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα

Καρδιαγγειακό

Υπέρταση
Καρδιομυοπάθεια (αλκοολική)
Αρρυθμίες

Ενδοκρινικό

Γυναικομαστία, υπογοναδισμός στους άνδρες
Διαταραχές εμμήνου ρύσεως
Αυξημένος κίνδυνος για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Ογκογένεση

Καρκίνος στόματος, οισοφάγου, ήπατος, παγκρέατος, μαστού

Ψυχική Υγεία

Κατάθλιψη, άγχος, ψύχωση
Αυξημένος κίνδυνος αυτοκτονίας

Γαστρεντερικό

Γαστρίτιδα, δωδεκαδακτυλίτιδα
Παγκρεατίτιδα (οξεία και χρόνια)

Ηπατομεγαλία, σπληνομεγαλία

🔹 Συστηματικές Επιπτώσεις του Αλκοόλ στον Οργανισμό

Η μακροχρόνια κατανάλωση αλκοόλ προκαλεί πολυοργανική βλάβη μέσω μεταβολικών, φλεγμονωδών και νευροχημικών μηχανισμών. Οι επιπτώσεις αυτές εξαρτώνται από τη συχνότητα, ποσότητα, διάρκεια κατανάλωσης, και την ατομική ευαισθησία (γενετική – ηπατική εφεδρεία – συνοσηρότητα).

1. Νευρικό σύστημα

Περιφερική πολυνευροπάθεια: αισθητική και κινητική διαταραχή κάτω άκρων
Ατροφία εγκεφάλου: κυρίως μετωπιαίος και παρεγκεφαλιδικός λοβός
Αλκοολική αταξία: διαταραχή ισορροπίας λόγω εκφύλισης της παρεγκεφαλίδας
Αλκοολική άνοια: προοδευτική νοητική έκπτωση
Wernicke–Korsakoff: ανεπάρκεια θειαμίνης, νευρολογικό σύνδρομο
Επιληπτικές κρίσεις: ιδίως κατά τη διακοπή (στερητικό σύνδρομο)

2. Ήπαρ – Ηπατοπάθειες

Αλκοολική στεάτωση (λιπώδες ήπαρ): αναστρέψιμη αρχική μορφή
Αλκοολική ηπατίτιδα: φλεγμονή με ή χωρίς ίνωση
Κίρρωση ήπατος: μη αναστρέψιμη προοδευτική ίνωση, με πυλαία υπέρταση
Ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (HCC): αυξημένος σχετικός κίνδυνος

Η αιθανόλη επάγει τα ένζυμα CYP2E1 και προκαλεί οξειδωτικό στρες

3. Καρδιοαγγειακό

Υπέρταση: ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου
Αλκοολική καρδιομυοπάθεια: διατατική καρδιοπάθεια, με μειωμένο κλάσμα εξώθησης
Αρρυθμίες: ιδίως κολπική μαρμαρυγή (holiday heart syndrome)
Αθηροσκλήρωση: ιδιαίτερα με ταυτόχρονη καπνιστική ή λιπιδαιμική επιβάρυνση

4. Γαστρεντερικό – Παγκρεατικό

Γαστρίτιδα: άμεση διαβρωτική επίδραση στο βλεννογόνο
Δωδεκαδακτυλίτιδα – Έλκη
Οξεία ή χρόνια παγκρεατίτιδα: αλκοόλ = βασική αιτία σε 30–40% των περιπτώσεων
Σύνδρομο Mallory-Weiss: αιμορραγική ρωγμή οισοφάγου λόγω εμετών
Οισοφαγικές κιρσούς: από πυλαία υπέρταση λόγω κίρρωσης

5. Ενδοκρινικό – Μεταβολικό

Υπογοναδισμός στους άνδρες (ελάττωση τεστοστερόνης, γυναικομαστία)
Διαταραχές εμμήνου ρύσεως – υπογονιμότητα στις γυναίκες
Υπογλυκαιμία: λόγω αναστολής γλυκονεογένεσης στο ήπαρ
Ανθεκτικότητα στην ινσουλίνη – προδιάθεση για ΣΔ2
Αυξημένη κορτιζόλη: διαταραχές άξονα HPA

6. Ογκογένεση – Καρκινογόνος δράση

Το αλκοόλ είναι καρκινογόνο κατηγορίας I κατά IARC (ΠΟΥ). Προκαλεί:

Καρκίνο στόματος – φάρυγγα – λάρυγγα
Οισοφαγικό καρκίνο (ιδίως πλακώδες καρκίνωμα)
Ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα
Καρκίνο μαστού: συσχέτιση ακόμα και με χαμηλή κατανάλωση
Καρκίνο παγκρέατος, στομάχου, παχέος εντέρου

7. Νεφρικό σύστημα – Ηλεκτρολυτικές διαταραχές

Απώλεια μαγνησίου, καλίου, φωσφόρου
Υπερουριχαιμία → κρίσεις ουρικής αρθρίτιδας
Αφυδάτωση – οξέωση σε οξεία μέθη
Μυοσφαιρινουρία – νεφρική ανεπάρκεια (ιδίως με ταυτόχρονη ραβδομυόλυση)

8. Ανοσολογικό σύστημα

Καταστολή της κυτταρικής και χυμικής ανοσίας
Αυξημένος κίνδυνος λοιμώξεων: πνευμονία, φυματίωση, σηψαιμία
Καθυστέρηση επούλωσης τραυμάτων
Αύξηση αυτοάνοσων νοσημάτων (πιθανά μέσω δυσρύθμισης Τ-λεμφοκυττάρων)

9. Μυοσκελετικό σύστημα

Μυοπάθεια (προοδευτική μυϊκή αδυναμία και ατροφία)
Οστεοπόρωση: ιδιαίτερα σε χρόνια χρήση και υπογοναδισμό
Αυξημένος κίνδυνος πτώσεων – καταγμάτων λόγω αστάθειας και ευθραυστότητας

10. Δέρμα – Αιμοποίηση

Ροδοπινία προσώπου, ρινόφυμα
Παλμιθροερυθρία (ερυθρότητα παλαμών)
Αναιμία: μακροκυτταρική, λόγω ελλείψεων Β12/φολικού

Θρομβοπενία – Λευκοπενία: μυελική καταστολή ή υπερσπληνισμός

🔹 Αλκοολισμός – Εξάρτηση από το Αλκοόλ

Η διαταραχή χρήσης αλκοόλ (Alcohol Use Disorder – AUD) είναι κλινική διάγνωση που βασίζεται σε συγκεκριμένα διαγνωστικά κριτήρια σύμφωνα με το DSM-5.

6.1 Διαγνωστικά Κριτήρια DSM-5 (παρουσία ≥2 για >12 μήνες):

Λήψη μεγαλύτερης ποσότητας από την προγραμματισμένη
Επαναλαμβανόμενες αποτυχημένες προσπάθειες περιορισμού
Χρόνος αφιερωμένος στη χρήση ή αποκατάσταση
Επιθυμία (craving)
Αποτυχία τήρησης υποχρεώσεων
Συνέχιση χρήσης παρά τα κοινωνικά/οικογενειακά προβλήματα
Εγκατάλειψη δραστηριοτήτων
Χρήση σε επικίνδυνες συνθήκες (π.χ. οδήγηση)
Συνέχιση παρά τις σωματικές ή ψυχικές βλάβες
Ανοχή (ανάγκη αυξημένης δόσης)
Στερητικό σύνδρομο (ιδρώτας, τρόμος, υπέρταση, ταχυκαρδία)

Ανάλογα με τον αριθμό των κριτηρίων:
Ήπια διαταραχή: 2–3 κριτήρια
Μέτρια: 4–5
Σοβαρή: ≥6

🔹 Αλκοόλ και Ψυχική Υγεία – Εκτεταμένη Ανάλυση

Η χρήση και κατάχρηση αιθανόλης (αλκοόλ) έχει τεκμηριωμένες επιδράσεις στον εγκέφαλο και την ψυχική υγεία. Οι επιδράσεις μπορεί να είναι άμεσες (νευροχημικές), μέσο-χρόνιες (συμπεριφορικές) ή χρόνιες (ψυχιατρικές διαταραχές).

1. Νευροβιολογικοί Μηχανισμοί

Η αιθανόλη δρα σε πολλαπλά επίπεδα στον εγκέφαλο:

Ενίσχυση του GABA-A (ανασταλτικός νευροδιαβιβαστής): προκαλεί καταστολή, μείωση άγχους
Αναστολή NMDA υποδοχέων γλουταμινικού οξέος: διαταράσσει τη μνήμη και τη μάθηση
Αύξηση ντοπαμίνης στον μεσεγκέφαλο: ενεργοποιεί το σύστημα επιβράβευσης (addiction pathway)
Δυσλειτουργία σε σεροτονινεργικά και νοραδρενεργικά κυκλώματα: επιδρά στη διάθεση, τη ρύθμιση παρορμήσεων

2. Συνδεόμενες Ψυχικές Διαταραχές

2.1 Κατάθλιψη

Οι αλκοολικοί εμφανίζουν διπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης μείζονος καταθλιπτικής διαταραχής
Η κατανάλωση αλκοόλ δρα κατασταλτικά, αλλά μακροχρόνια επιδεινώνει τη διάθεση
Πιθανοί μηχανισμοί: ελάττωση σεροτονίνης, κοινωνική απομόνωση, ηπατική ανεπάρκεια

2.2 Άγχος

Το αλκοόλ χρησιμοποιείται συχνά ως αυτοθεραπεία άγχους, όμως προκαλεί αντίδραση στερητικού rebound άγχους
Η εξάρτηση συχνά συνυπάρχει με γενικευμένη αγχώδη διαταραχή (GAD) ή κρίσεις πανικού

2.3 Διπολική Διαταραχή

Υψηλά ποσοστά συνοσηρότητας (30–50%)
Το αλκοόλ επιτείνει τις μανιακές εξάρσεις και δυσκολεύει τη σταθεροποίηση

2.4 Ψυχωτικές Διαταραχές

Χρόνια χρήση σχετίζεται με αλκοολική ψύχωση ή παραληρητική συμπεριφορά
Διακρίνεται από τη σχιζοφρένεια καθώς υποχωρεί με αποχή

2.5 Αυτοκτονικότητα

Το αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο αυτοκτονικής συμπεριφοράς κατά 5–8 φορές
Λόγω απώλειας αναστολών, αύξησης παρορμητικότητας, διαταραχών διάθεσης

3. Συνοσηρότητα (Comorbidity)

Διαταραχή	Ποσοστό συνοσηρότητας με AUD
Κατάθλιψη	έως 70%
Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή	~50%
PTSD	~30–40%
Διπολική Διαταραχή	30–50%
ADHD / Διαταραχή Παρορμητικότητας	~20%

4. Νευρογνωστικές Επιπτώσεις

Μείωση όγκου εγκεφάλου (κυρίως προμετωπιαίου και παρεγκεφαλίδας)
Ελάττωση γνωστικών λειτουργιών (προσοχή, μνήμη, εκτελεστικές λειτουργίες)
Αλκοολική άνοια: μακροχρόνια νοητική έκπτωση χωρίς άλλη αιτία
Σύνδρομο Wernicke-Korsakoff:
- Οξεία φάση: αταξία, νυσταγμός, συγχυτική κατάσταση (Wernicke)
- Χρόνια φάση: αμνησία, ψευδώνες (Korsakoff)

5. Ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις

Αποξένωση από οικογένεια
Απώλεια εργασίας
Εγκληματικότητα ή παραβατικότητα
Αστεγία, μακροχρόνιος κοινωνικός αποκλεισμός

6. Αντιμετώπιση

Ψυχιατρική εκτίμηση για διάγνωση συννοσηρότητας
Συνδυασμένη θεραπεία για εξάρτηση και ψυχική διαταραχή
Αποχή από αιθανόλη είναι προϋπόθεση για σταθεροποίηση ψυχικής κατάστασης
Χρήση αντικαταθλιπτικών ή αγχολυτικών μόνο υπό παρακολούθηση, ειδικά σε αποτοξίνωση

7. Ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις

CBT (γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία): τροποποίηση καταστροφικών σκέψεων
DBT (διαλεκτική συμπεριφορική): για παρορμητικότητα
Ομαδική θεραπεία: ενίσχυση υποστήριξης και αναγνώριση κοινών προβλημάτων
12 Βήματα – Ανώνυμοι Αλκοολικοί: βασισμένο σε πνευματική και κοινωνική ανάκαμψη

Αλκοόλ και Ειδικοί Πληθυσμοί

1 Εγκυμοσύνη

Η λήψη αιθανόλης κατά την κύηση προκαλεί εμβρυϊκό αλκοολικό σύνδρομο (FAS):

Μικροκεφαλία
Νοητική υστέρηση
Υποπλασία άνω χείλους, επιπεδωμένο ρινοχειλικό αύλακα
Συγγενείς καρδιοπάθειες

Δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο κατανάλωσης αλκοόλ στην εγκυμοσύνη.

2 Εφηβεία

Η έκθεση σε αλκοόλ κατά την εφηβεία σχετίζεται με:

Πτώση σχολικής απόδοσης
Παραβατική συμπεριφορά
Εγκαθίδρυση πρώιμης εξάρτησης

Μεταβολές στη δομή του εγκεφάλου (ιδίως στον προμετωπιαίο φλοιό)

🔹 Αλκοόλ και Διατροφή

Η κατανάλωση αιθανόλης έχει σημαντική επίδραση στον μεταβολισμό των θρεπτικών συστατικών, με άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις:

1 Θερμιδικό περιεχόμενο

Η αιθανόλη αποδίδει 7 θερμίδες ανά γραμμάριο.
Δεν παρέχει όμως καμία βιταμίνη ή ιχνοστοιχείο → θεωρείται “άδειες θερμίδες”.

2 Απορρόφηση βιταμινών

Αναστέλλει την απορρόφηση βιταμινών: B1 (θειαμίνη), B6, φολικό οξύ, βιταμίνη C, βιταμίνη Α
Αυξάνει τις απώλειες μαγνησίου, ψευδαργύρου και καλίου

3 Επιπτώσεις στη γλυκόζη

Προκαλεί υπογλυκαιμία, κυρίως σε νηστεία ή με παράλληλη χρήση ινσουλίνης
Αναστέλλει τη γλυκονεογένεση

4 Διατροφή και προστασία του ήπατος

Συστήνεται διατροφή:

Πλούσια σε αντιοξειδωτικά (φρούτα, λαχανικά, βιταμίνη Ε, C)
Εμπλουτισμένη με πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας (π.χ. αυγά, ψάρια)
Χαμηλή σε κορεσμένα λίπη και ζάχαρη
Εμπλουτισμός με βιταμίνες του συμπλέγματος Β, ειδικά θειαμίνη (Β1)

5 Τροφές που επιβαρύνουν το ήπαρ:

Αλμυρές τροφές (κατακρατούν υγρά σε περιπτώσεις κιρρώσεως)
Επεξεργασμένες τροφές (π.χ. τρανς λιπαρά)
Γλυκά, ζάχαρη, αναψυκτικά (προωθούν λιπώδη διήθηση)

🔹 Θεραπεία Εξάρτησης από Αλκοόλ

Η προσέγγιση είναι πολυπαραγοντική και περιλαμβάνει φαρμακευτική, ψυχολογική, και κοινωνική υποστήριξη.

1 Αποτοξίνωση – Φυσιολογικά Βήματα

Σε νοσηλευτικό περιβάλλον:

Βενζοδιαζεπίνες (π.χ. διαζεπάμη, λοραζεπάμη): για στερητικό σύνδρομο
Θειαμίνη (100–300 mg/ημέρα): πρόληψη Wernicke
Επανυδάτωση, υποκατάσταση ηλεκτρολυτών (Na, K, Mg)
Αντιεμετικά, αντισπασμωδικά

2 Φαρμακευτική Υποστήριξη Μακροπρόθεσμα

Φάρμακο	Μηχανισμός	Χρήση
Disulfiram	Αναστολή ALDH → συσσώρευση ακεταλδεΰδης	Προκαλεί δυσφορία όταν ληφθεί αλκοόλ
Naltrexone	Ανταγωνιστής οπιοειδών	Μειώνει craving
Acamprosate	Τροποποίηση NMDA/GABA	Βοηθά στη διατήρηση αποχής
Topiramate	Αναστολή ντοπαμίνης	Χρήση off-label σε μερικούς ασθενείς

3 Ψυχοθεραπεία

CBT (γνωσιακή – συμπεριφορική)
Δυναμική ψυχοθεραπεία
Οικογενειακή θεραπεία

4 Ομάδες Υποστήριξης

Ανώνυμοι Αλκοολικοί (AA): βασίζονται στο «12 βημάτων»
Κοινοτικά προγράμματα (π.χ. ΚΕΘΕΑ, ΟΚΑΝΑ)

🔹 Αλκοόλ και Νομικές Πτυχές

Η χρήση και η επίδραση του αλκοόλ ρυθμίζεται σε πολλές χώρες με αυστηρό νομικό πλαίσιο, το οποίο εστιάζει στην πρόληψη ατυχημάτων, στην προστασία ανηλίκων και στην εργασιακή ασφάλεια.

1 Οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ (Ελλάδα)

Σύμφωνα με το Άρθρο 42 του Κ.Ο.Κ. (Ν.2696/1999), το επιτρεπόμενο ποσοστό αλκοόλ στο αίμα κατά την οδήγηση είναι:

Κατηγορία οδηγού	Μέγιστη επιτρεπόμενη τιμή αλκοόλ
Γενικός πληθυσμός	0,50 g/L (γραμμάρια/λίτρο αίματος) ή 0,25 mg/L στον εκπνεόμενο αέρα
Νέοι οδηγοί (<2 έτη), επαγγελματίες, οδηγοί μοτοσικλετών	0,20 g/L ή 0,10 mg/L

Κυρώσεις:

0,25–0,40 mg/L: Πρόστιμο 200€, αφαίρεση διπλώματος για 3 μήνες
>0,40 mg/L: Πρόστιμο 700€, ποινικές ευθύνες (ποινές έως και φυλάκιση)
Σε περίπτωση προκαλούμενου ατυχήματος, η ποινή επιβαρύνεται σημαντικά

Σημείωση: Η Ελλάδα έχει αυστηρότερα όρια σε σχέση με πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
2 Κατανάλωση από ανηλίκους
Η πώληση, διάθεση ή σερβίρισμα αλκοόλ σε ανηλίκους <18 ετών απαγορεύεται ρητά (Νόμος 3730/2008, Άρθρο 2).
Ευθύνη φέρουν:
Καταστήματα εστίασης/διασκέδασης
Εκπαιδευτικά ιδρύματα
Διοργανωτές κοινωνικών εκδηλώσεων (π.χ. πάρτι, συναυλίες)
3 Εργασιακός χώρος
Απαγορεύεται η κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια της εργασίας, ειδικά σε επαγγέλματα υψηλής ευθύνης:
Επαγγελματίες οδηγοί
Χειριστές βαρέων μηχανημάτων
Πιλότοι
Υγειονομικό προσωπικό
Εργάτες εργοστασίων/οικοδομών
Εργοδότες έχουν το δικαίωμα διενέργειας ελέγχων (αλκοτέστ) όταν υπάρχει υποψία.
4 Ποινικές ευθύνες – Επικίνδυνη οδήγηση λόγω μέθης
Η επικίνδυνη οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ μπορεί να θεωρηθεί ποινικό αδίκημα, ακόμη και χωρίς πρόκληση ατυχήματος (Ν. 4530/2018). Εάν υπάρξει ατύχημα με τραυματισμό ή θάνατο:
Κατηγορία: Κακούργημα
Ποινές: Φυλάκιση 5–15 έτη
Αφαίρεση διπλώματος για ≥5 έτη ή επ’ αόριστον
5 Αλκοόλ και Στρατιωτικό Δίκαιο / Σώματα Ασφαλείας
Για στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων ή της ΕΛ.ΑΣ:
Οδηγία “μηδενικής ανοχής”
Ελεγχόμενη χρήση ακόμα και εκτός υπηρεσίας, εφόσον βλάπτει το κύρος ή την ετοιμότητα
Διοικητικές/πειθαρχικές ποινές: υποβιβασμός, απόταξη
6 Διεθνείς κανονισμοί & συγκριτικά παραδείγματα
Χώρα Όριο Αλκοόλ (g/L αίματος) Σχόλιο
Ελλάδα 0,5 (0,2 για ειδικές κατηγορίες) Αυστηρό
Γερμανία 0,5 (0,0 για επαγγελματίες) Παρόμοιο
Ηνωμένο Βασίλειο 0,8 Επιεικές
Σουηδία 0,2 Πολύ αυστηρό
Νορβηγία 0,2 Μηδενική σχεδόν ανοχή
Τσεχία 0,0 Μηδενική ανοχή
ΗΠΑ 0,8 Κοινό όριο σε πολιτείες

7 Πληροφοριακές Καμπάνιες στην Ελλάδα

«Οδηγώ χωρίς Αλκοόλ» – Υπουργείο Υποδομών & Μεταφορών
Προγράμματα ΕΟΔΥ για ενημέρωση σε σχολεία
Εκστρατείες του Ινστιτούτου Οδικής Ασφάλειας (Ι.Ο.ΑΣ.) “Πάνος Μυλωνάς”

🔹 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

➤ Ποια είναι τα πρώτα σημάδια εξάρτησης από το αλκοόλ;

Τα πρώτα σημάδια περιλαμβάνουν ανοχή (ανάγκη για μεγαλύτερη ποσότητα για το ίδιο αποτέλεσμα), αποτυχημένες προσπάθειες μείωσης, αυξανόμενη κατανάλωση, απώλεια ελέγχου και συνέχιση χρήσης παρά τις αρνητικές συνέπειες.

➤ Πώς επηρεάζει το αλκοόλ το ήπαρ;

Η χρόνια χρήση προκαλεί σταδιακά λιπώδη διήθηση (στεάτωση), φλεγμονή (αλκοολική ηπατίτιδα), κίρρωση και σε προχωρημένα στάδια ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα.

➤ Υπάρχει ασφαλές επίπεδο κατανάλωσης αλκοόλ;

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) δηλώνει ότι **δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο**, καθώς ακόμα και μικρές ποσότητες σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου και άλλων νοσημάτων.

➤ Ποιες βιταμίνες εξαντλούνται με την κατάχρηση αλκοόλ;

Βιταμίνες του συμπλέγματος Β (κυρίως Β1 – θειαμίνη), φολικό οξύ, Β6, βιταμίνη C και Α. Επίσης εξαντλούνται ηλεκτρολύτες όπως μαγνήσιο και ψευδάργυρος.

➤ Μπορεί το αλκοόλ να προκαλέσει ψυχιατρικά προβλήματα;

Ναι. Η μακροχρόνια χρήση συνδέεται με κατάθλιψη, άγχος, διπολική διαταραχή, ψυχωτικά επεισόδια και αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονίας.

➤ Τι είναι το σύνδρομο Wernicke-Korsakoff;

Είναι νευρολογικό σύνδρομο λόγω έλλειψης θειαμίνης σε χρόνιους αλκοολικούς. Προκαλεί αταξία, οφθαλμοπληγία και σύγχυση (Wernicke) και προοδευτική αμνησία (Korsakoff).

➤ Ποιες θεραπείες υπάρχουν για τον αλκοολισμό;

Συνδυασμός φαρμακευτικής αγωγής (π.χ. Disulfiram, Naltrexone), ψυχοθεραπείας, υποστηρικτικών ομάδων (AA), και αποτοξίνωσης σε νοσηλευτικά πλαίσια.

🔹 Βιβλιογραφία

Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) – Alcohol
National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism (NIAAA)
Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) – Εξαρτήσεις
Schuckit MA. Alcohol-use disorders. Lancet. 2009;373(9662):492-501.
DSM-5: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th Edition.
Mayo Clinic – Alcohol use disorder: Symptoms and causes
European Association for the Study of the Liver (EASL) Clinical Practice Guidelines
GBD 2020 Alcohol Collaborators. Global burden of disease attributable to alcohol use.

Παντελής Αναγνωστόπουλος

14/Jun/2025

🧬 Τι Είναι η Ανοσοθεραπεία;

Η ανοσοθεραπεία (immunotherapy) είναι μια σύγχρονη θεραπευτική προσέγγιση που αξιοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού για να καταπολεμήσει νόσους, όπως:

Ο καρκίνος
Τα αυτοάνοσα νοσήματα
Οι αλλεργίες
Ορισμένες λοιμώξεις

🔬 Αντί να σκοτώνει άμεσα τα παθολογικά κύτταρα, όπως π.χ. η χημειοθεραπεία, η ανοσοθεραπεία ενεργοποιεί, ενισχύει ή τροποποιεί την ανοσιακή απόκριση του ίδιου του οργανισμού.

📌 Πώς Λειτουργεί;

Η ανοσοθεραπεία:

Ενισχύει το ανοσοποιητικό να επιτεθεί σε “ξένα” ή καρκινικά κύτταρα
Αναστέλλει παθολογικές ανοσοαντιδράσεις (σε αυτοάνοσα)
Αντικαθιστά ελλιπείς ή ανώμαλες ανοσιακές λειτουργίες

📂 Παραδείγματα Τύπων Ανοσοθεραπείας:

Τύπος	Εφαρμογή
Αναστολείς ελέγχου (checkpoint inhibitors)	Καρκίνος (π.χ. μελάνωμα, πνεύμονας)
CAR-T λεμφοκύτταρα	Αιματολογικές κακοήθειες
Μονοκλωνικά αντισώματα	Καρκίνος, αυτοάνοσα
Αλλεργιοθεραπεία	Ρινίτιδα, άσθμα, αλλεργίες
Βιολογικοί παράγοντες	Ρευματοειδής αρθρίτιδα, ΣΕΛ
Εμβόλια ανοσοθεραπείας	Καρκίνος, HIV, COVID-19 (νεοαντιγόνα)

✅ Πλεονεκτήματα:

Στοχευμένη δράση
Μακροχρόνια αποτελέσματα
Συχνά λιγότερες παρενέργειες από τις κλασικές θεραπείες
Ενισχύει τη φυσική άμυνα του οργανισμού

⚠️ Προκλήσεις:

Όχι κατάλληλη για όλους
Ανοσολογικές ανεπιθύμητες ενέργειες
Πολύ υψηλό κόστος
Χρήζει εξειδίκευσης και παρακολούθησης

📌 Η ανοσοθεραπεία αποτελεί μια επανάσταση στην ιατρική, ιδιαίτερα στην ογκολογία και την αυτοανοσολογία. Συνδυάζει ακρίβεια, προσωποποιημένη θεραπεία και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.

📋 Πίνακας: Τύποι Ανοσοθεραπείας – Ενδείξεις – Παραδείγματα

Τύπος Ανοσοθεραπείας	Ενδείξεις	Παραδείγματα
Αναστολείς Ελέγχου (Checkpoint Inhibitors)	Καρκίνος (μελάνωμα, πνεύμονας, νεφρός)	Nivolumab, Pembrolizumab, Atezolizumab
Μονοκλωνικά Αντισώματα (mAbs)	Καρκίνος, αυτοάνοσα, COVID-19	Trastuzumab, Infliximab, Tocilizumab
CAR-T Λεμφοκύτταρα	Λευχαιμία, λεμφώματα	Tisagenlecleucel, Axicabtagene
Αλλεργιοθεραπεία (SCIT, SLIT)	Αλλεργική ρινίτιδα, άσθμα	Grazax, ALK-Abelló
Εμβόλια ανοσοθεραπείας	Καρκίνος, HIV, COVID-19	Sipuleucel-T, HPV εμβόλια
Ανοσοτροποποιητικά / Βιολογικοί Παράγοντες	Αυτοάνοσα (ΡΑ, ΣΕΛ, ΣΚΠ, Crohn)	Adalimumab, Secukinumab, Ocrelizumab
Διέγερση έμφυτης ανοσίας	Καρκίνος ουροδόχου κύστης	BCG, Imiquimod

🔬 Πώς Λειτουργεί η Ανοσοθεραπεία;

Η θεραπευτική ιδέα βασίζεται στη ρύθμιση ή ενίσχυση της φυσικής ανοσιακής απόκρισης του οργανισμού. Κύριοι μηχανισμοί:

Διέγερση του ανοσοποιητικού για να αναγνωρίσει και να επιτεθεί σε καρκινικά ή παθολογικά κύτταρα
Καταστολή υπερδραστήριων ανοσολογικών αντιδράσεων (σε αυτοάνοσα, αλλεργίες)
Αντικατάσταση ελαττωματικών ή ελλιπών ανοσοσυνιστωσών

🧪 Είδη Ανοσοθεραπείας

Τύπος	Περιγραφή	Ενδείξεις
Μονοκλωνικά Αντισώματα	Ειδικά αντισώματα που προσδένονται σε στόχους (π.χ. PD-1, HER2)	Καρκίνος, COVID-19, αυτοάνοσα
Αναστολείς Ελέγχου (Checkpoint Inhibitors)	Αφαιρούν τα “φρένα” των Τ-κυττάρων	Καρκίνος
CAR-T Cells	Γενετικά τροποποιημένα Τ-κύτταρα	Αιματολογικές κακοήθειες
Αλλεργιοθεραπεία	Σταδιακή απευαισθητοποίηση σε αλλεργιογόνα	Ρινίτιδα, άσθμα
Ανοσοτροποποιητικά	Ενίσχυση ή καταστολή ανοσίας	Σκλήρυνση κατά πλάκας, Λύκος
Εμβόλια – Νεοαντιγόνα	Εκπαίδευση ανοσοποιητικού	Καρκίνος, HIV, COVID-19

🧬 Ανοσοθεραπεία στον Καρκίνο

📍 Εφαρμογές

Μελάνωμα
Καρκίνος πνεύμονα (NSCLC)
Καρκίνος νεφρού
Hodgkin’s λέμφωμα
Καρκίνος κεφαλής και τραχήλου

🧫 Χρησιμοποιούμενες μορφές:

Anti-PD-1 / PD-L1 (nivolumab, pembrolizumab)
Anti-CTLA-4 (ipilimumab)
CAR-T (tisagenlecleucel, axicabtagene)
Νεοαντιγονοεμβόλια (σε κλινικές δοκιμές)

🌿 Ανοσοθεραπεία σε Αυτοάνοσα Νοσήματα

Η ανοσοθεραπεία εδώ καταστέλλει ή τροποποιεί υπερβολικές ή παθολογικές ανοσολογικές αντιδράσεις.

Παράδειγμα Νοσημάτων:

Ρευματοειδής αρθρίτιδα (anti-TNF, IL-6)
Σκλήρυνση κατά πλάκας (ocrelizumab, fingolimod)
Ερυθηματώδης λύκος (belimumab)
Φλεγμονώδη νοσήματα εντέρου (IBD) (infliximab, ustekinumab)
Ψωρίαση (secukinumab, guselkumab)

🌸 Αλλεργική Ανοσοθεραπεία (Απευαισθητοποίηση)

Υποδόρια (SCIT) ή υπογλώσσια (SLIT) χορήγηση αλλεργιογόνων
Μειώνει τη σοβαρότητα συμπτωμάτων και την ανάγκη για φαρμακευτική αγωγή
Εφαρμόζεται σε:
– Αλλεργική ρινίτιδα
– Άσθμα
– Αλλεργία σε δηλητήριο εντόμων

⚖️ Πλεονεκτήματα & Μειονεκτήματα

Πλεονεκτήματα	Μειονεκτήματα
Στοχευμένη δράση	Ακριβή κόστη
Δυνατότητα ίασης σε προχωρημένο καρκίνο	Ανοσολογικές παρενέργειες
Μακροχρόνια αποτελέσματα	Περιορισμός σε συγκεκριμένους ασθενείς
Λιγότερη τοξικότητα από χημειοθεραπεία	Ανάγκη εξειδικευμένων κέντρων

❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

🔹 Τι είναι η ανοσοθεραπεία με απλά λόγια;

Η ανοσοθεραπεία ενεργοποιεί ή τροποποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να καταπολεμήσει ασθένειες όπως ο καρκίνος, τα αυτοάνοσα και οι αλλεργίες.

🔹 Είναι η ανοσοθεραπεία καλύτερη από τη χημειοθεραπεία;

Δεν αντικαθιστά πάντα τη χημειοθεραπεία. Σε κάποιες μορφές καρκίνου (π.χ. μελάνωμα, καρκίνος πνεύμονα) υπερέχει, ενώ αλλού χρησιμοποιείται συμπληρωματικά.

🔹 Έχει παρενέργειες;

Ναι. Οι πιο συχνές είναι κόπωση, εξανθήματα, διάρροια, θυρεοειδίτιδα, πνευμονίτιδα. Οι ανοσολογικές αντιδράσεις μπορεί να είναι σοβαρές.

🔹 Είναι κατάλληλη για όλους τους ασθενείς;

Όχι. Προϋποθέτει την ύπαρξη κατάλληλων βιοδεικτών (π.χ. PD-L1), καλό ανοσολογικό προφίλ και εξειδικευμένη παρακολούθηση.

🔹 Πόσο διαρκεί η ανοσοθεραπεία;

Ανάλογα με τη νόσο: από 6 μήνες (καρκίνος) έως χρόνια (αυτοάνοσα). Η διάρκεια εξατομικεύεται.

🔹 Πώς γίνεται η χορήγηση;

Ενδοφλέβια, υποδόρια, ή σε ειδικές μορφές (π.χ. στοματικά δισκία σε αλλεργίες). Γίνεται σε νοσοκομεία ή εξειδικευμένα κέντρα.

🔹 Καλύπτεται από τον ΕΟΠΥΥ;

Ναι. Πολλές μορφές ανοσοθεραπείας περιλαμβάνονται στα θεραπείες υψηλού κόστους (ΦΥΚ) και χορηγούνται με γνωμάτευση ειδικού.

📚 Βιβλιογραφία – Επιστημονικές Πηγές

Nature Reviews Cancer – Cancer Immunotherapy
🔗 https://www.nature.com/collections/cancerimmunotherapy
NEJM – Immune Checkpoint Inhibitors in Cancer Therapy
🔗 https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMra2032260
FDA – CAR-T Cell Therapy: Guidance and Approval
🔗 https://www.fda.gov/media/113903/download
World Allergy Organization – Allergen Immunotherapy Guidelines
🔗 https://www.worldallergy.org/education-and-programs/education/allergen-immunotherapy
Ελληνική Ρευματολογική Εταιρεία (ΕΡΕ) – Βιολογικές θεραπείες στα αυτοάνοσα
🔗 https://www.ere.gr/
PubMed – Immunotherapy in Autoimmune Diseases
🔗 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=immunotherapy+autoimmune
American Cancer Society – Immunotherapy Overview
🔗 https://www.cancer.org/treatment/treatments-and-side-effects/treatment-types/immunotherapy.html
European Society for Medical Oncology (ESMO) – Immunotherapy Guidelines
🔗 https://www.esmo.org/guidelines/cancer-guidelines
Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (EOF) – Εγκεκριμένα φάρμακα ανοσοθεραπείας στην Ελλάδα
🔗 https://www.eof.gr
ClinicalTrials.gov – Immunotherapy Trials
🔗 https://clinicaltrials.gov/ct2/results?term=immunotherapy
📚 Ελληνικές Πηγές – Ανοσοθεραπεία
1. Ελληνική Ρευματολογική Εταιρεία (ΕΡΕ) – Βιολογικοί Παράγοντες & Ανοσοθεραπεία
  📎 Οδηγίες & Ενημερωτικά φυλλάδια για θεραπείες αυτοάνοσων νοσημάτων
  🔗 https://ere.gr
2. Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) – Φαρμακευτικά Σκευάσματα Ανοσοθεραπείας
  📎 Κατάλογος εγκεκριμένων βιολογικών φαρμάκων και αντισωμάτων στην Ελλάδα
  🔗 https://www.eof.gr
3. ΕΟΠΥΥ – Χορήγηση ΦΥΚ (Φαρμάκων Υψηλού Κόστους) – Ανοσοθεραπεία Καρκίνου
  📎 Πίνακες θεραπειών που αποζημιώνονται (π.χ. pembrolizumab, nivolumab κ.λπ.)
  🔗 https://www.eopyy.gov.gr
4. Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) – Επιστημονικές ελληνικές δημοσιεύσεις ανοσοθεραπείας
  📎 Αναζήτηση ελληνικών άρθρων σε εθνικές βάσεις δεδομένων
  🔗 https://www.ekt.gr
5. Ινστιτούτο Παστέρ Ελλάδος – Έρευνα στην Ανοσολογία και Αντισώματα
  📎 Ερευνητικά προγράμματα για CAR-T, εμβόλια και ανοσολογική στόχευση
  🔗 https://www.pasteur.gr
6. Ογκολόγοι Ελλάδος (EOΠΕ) – Οδηγίες για Ανοσοθεραπεία σε Συγκεκριμένους Όγκους
  📎 Ελληνικές κατευθυντήριες οδηγίες για ανοσοθεραπεία σε μελάνωμα, πνεύμονα, νεφρό
  🔗 https://www.hesmo.gr
7. Εθνικό Ινστιτούτο Νεοπλασιών – Ενημερωτικά για ανοσοθεραπεία σε ασθενείς
  📎 Φυλλάδια για την ανοσοθεραπεία σε καρκινοπαθείς, σε απλή γλώσσα
  🔗 https://www.anticancer.gov.gr

Παντελής Αναγνωστόπουλος

14/Jun/2025

🩺 Τι Είναι η Υπέρταση;

Η υπέρταση (ή αλλιώς αρτηριακή υπέρταση) είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης του αίματος πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα, δηλαδή πάνω από 130/80 mmHg σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διεθνή και ευρωπαϊκά πρωτόκολλα (ACC/AHA, ESC/ESH).

🧬 Τι είναι η αρτηριακή πίεση;

Η αρτηριακή πίεση είναι η δύναμη με την οποία το αίμα πιέζει τα τοιχώματα των αρτηριών καθώς εξέρχεται από την καρδιά προς τα υπόλοιπα όργανα. Εκφράζεται με δύο αριθμούς:

Συστολική (π.χ. 120 mmHg): η πίεση όταν η καρδιά συσπάται και στέλνει αίμα
Διαστολική (π.χ. 80 mmHg): η πίεση όταν η καρδιά είναι σε φάση ανάπαυσης

⚠️ Γιατί είναι επικίνδυνη η υπέρταση;

Η υπέρταση συχνά αποκαλείται “σιωπηλός δολοφόνος”, επειδή δεν προκαλεί εμφανή συμπτώματα για χρόνια αλλά φθείρει σιωπηλά ζωτικά όργανα όπως:

🧠 Εγκέφαλο → εγκεφαλικό επεισόδιο
❤️ Καρδιά → έμφραγμα, καρδιακή ανεπάρκεια
👁️ Μάτια → υπερτασική αμφιβληστροειδοπάθεια
🧽 Νεφρούς → χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

📊 Ποια είναι τα επίπεδα υπέρτασης;

Κατηγορία	Συστολική	Διαστολική
Φυσιολογική	< 120	< 80
Υψηλή φυσιολογική	120–129	< 80
Υπέρταση σταδίου 1	130–139	80–89
Υπέρταση σταδίου 2	≥140	≥90
Υπέρταση κρίσης	≥180	≥120

🧾 Είδη υπέρτασης
- Πρωτοπαθής (ιδιοπαθής): χωρίς εμφανή αιτία – το 90-95% των περιπτώσεων
- Δευτεροπαθής: οφείλεται σε άλλα νοσήματα (νεφρικά, ενδοκρινικά, φάρμακα)
- Ανθεκτική: δεν ρυθμίζεται με 3 ή περισσότερα φάρμακα
- Λευκής μπλούζας: αυξάνεται μόνο σε ιατρικό περιβάλλον
- Μασκοφόρος τύπος: φυσιολογική στο ιατρείο, αυξημένη στο σπίτι
📉 Πώς διαγιγνώσκεται;
- Με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις σε διαφορετικές ημέρες
- Με 24ωρη καταγραφή πίεσης (Holter)
- Με αυτομετρήσεις κατ’ οίκον
✅ Μπορεί να προληφθεί ή να αντιμετωπιστεί;
Ναι! Με συνδυασμό αλλαγών στον τρόπο ζωής και, εάν χρειάζεται, φαρμακευτική αγωγή.
Βασικά μέτρα:
- 🥗 DASH διατροφή
- 🧘 Μείωση στρες
- 🚭 Διακοπή καπνίσματος
- 🏃‍♂️ Άσκηση
- ⚖️ Απώλεια βάρους
- 💊 Αντιυπερτασικά φάρμακα (διουρητικά, ACEi, ARBs, CCBs, β-αναστολείς κ.ά.)

🧬 Υπέρταση και Γονιδιακή Προδιάθεση

Η υπέρταση έχει ισχυρό γενετικό υπόβαθρο, ιδίως στην πρωτοπαθή (ιδιοπαθή) υπέρταση, όπου δεν ανιχνεύεται οργανική αιτία. Η κληρονομικότητα θεωρείται υπεύθυνη για έως και 30–50% της μεταβλητότητας της αρτηριακής πίεσης στο γενικό πληθυσμό.

🧪 Κύριοι Μηχανισμοί Γενετικής Προδιάθεσης:

- 1. Γονίδια που ρυθμίζουν το σύστημα RAAS (Renin-Angiotensin-Aldosterone System)
    - Πολυμορφισμοί στο ACE, AGT, AGTR1
    - Επηρεάζουν την αγγειοσύσπαση, την κατακράτηση νατρίου και την ευαισθησία στο αλάτι
  2. Γονίδια που σχετίζονται με την απορρόφηση νατρίου στα νεφρά
    - Π.χ. WNK1, WNK4, NCC, ENaC
    - Ευθύνονται για μορφές κληρονομικής υπέρτασης όπως Liddle syndrome
  3. Γονίδια που ρυθμίζουν τον τόνο των αγγείων
    - Π.χ. NOS3 (Νιτρικό Οξείδιο), ADD1, KCNJ1
    - Επηρεάζουν τη διάταση/συστολή των αγγείων και την απάντηση στο στρες
  4. Γονίδια μεταβολισμού καλίου και μαγνησίου
    - Συνδέονται με υποκαλιαιμία και αυξημένο κίνδυνο δευτεροπαθούς υπέρτασης

🧬 Παραδείγματα Μονογονιδιακών Συνδρόμων με Υπέρταση

Σύνδρομο	Γονίδιο	Χαρακτηριστικά
Liddle Syndrome	SCNN1B/SCNN1G (ENaC)	Υπέρταση, υποκαλιαιμία, χαμηλή ρενίνη και αλδοστερόνη
SAME (Apparent Mineralocorticoid Excess)	11β-HSD2	Κατακράτηση νατρίου, υπέρταση σε παιδιά
Glucocorticoid-remediable aldosteronism	HYB13A/CYP11B1	Οικογενειακή υπέρταση – αντιμετωπίζεται με γλυκοκορτικοειδή

🧬 Ειδικά στην Ελλάδα

Μελέτες δείχνουν αυξημένη επίπτωση πολυμορφισμών στα γονίδια ACE και AGT στον ελληνικό πληθυσμό
Η κληρονομικότητα επηρεάζει πιο έντονα άνδρες >40 ετών με κεντρική παχυσαρκία

🧬 Τεστ Γονιδιακού Ελέγχου

▶️ Αρχικά δεν συνιστάται σε όλους
▶️ Προτείνεται σε:

- Νεαρά άτομα με σοβαρή υπέρταση (<30 ετών)
- Ανθεκτική υπέρταση με υποκαλιαιμία
- Ιστορικό οικογενειακής υπέρτασης σε παιδική ηλικία
- Ύποπτα εργαστηριακά ευρήματα (π.χ. χαμηλή ρενίνη, χαμηλή αλδοστερόνη, υποκαλιαιμία)
- 📌 Θυμήσου:
  👉 Η γενετική επηρεάζει την ευαισθησία, αλλά το περιβάλλον (διατροφή, στρες, άσκηση) καθορίζει την έκφραση.

🧬 Πίνακας – Γενετικά Σύνδρομα με Υπέρταση

Σύνδρομο	Γονίδιο/Μετάλλαξη	Κλινικά Χαρακτηριστικά	Βιοδείκτες
Liddle Syndrome	SCNN1B, SCNN1G (ENaC)	Πρώιμη υπέρταση, υποκαλιαιμία, οικογενειακό ιστορικό	↓ Ρενίνη, ↓ Αλδοστερόνη, ↑ Na⁺, ↓ K⁺
Apparent Mineralocorticoid Excess (SAME)	11β-HSD2	Νεανική υπέρταση, υπερνατριαιμία, μεταβολική αλκάλωση	↓ Κορτιζόλη μεταβολιτών, ↓ Ρενίνη, ↓ Αλδοστερόνη
Glucocorticoid-remediable Aldosteronism (GRA)	CYP11B1/CYP11B2 χιμαιρισμός	Οικογενειακή υπέρταση, ανταποκρίνεται σε κορτιζόλη	↑ Αλδοστερόνη, ↓ Ρενίνη, αυξημένη απόκριση σε δεξαμεθαζόνη
Familial Hyperaldosteronism type II	CLCN2	Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός, μεταβιβάζεται αυτοσωμικά επικρατητικά	↑ Αλδοστερόνη, ↓ Ρενίνη, ευαισθησία σε MR ανταγωνιστές
Gordon Syndrome (PHA2)	WNK1, WNK4	Υπέρταση + υπερκαλιαιμία, χαμηλό pH	↑ Κάλιο, ↑ Χλωρίο, ↓ Ρενίνη, φυσιολογική αλδοστερόνη
Congenital Adrenal Hyperplasia (CAH, 11β-hydroxylase type)	CYP11B1	Υπέρταση, αρρενοποίηση, πρώιμη ήβη	↑ Δεσοξυκορτικοστερόνη (DOC), ↑ Ανδρογόνα

🩺 Φυσιολογικές Τιμές Αρτηριακής Πίεσης

Κατηγορία	Συστολική (mmHg)	Διαστολική (mmHg)
Φυσιολογική	< 120	< 80
Υψηλή φυσιολογική	120–129	< 80
Υπέρταση σταδίου 1	130–139	80–89
Υπέρταση σταδίου 2	≥140	≥90
Υπέρταση κρίσης	≥180	≥120

📌 Οι μετρήσεις πρέπει να γίνονται σε ήρεμη κατάσταση, με κατάλληλη περιχειρίδα, και ιδανικά κατά μέσο όρο 2-3 ημερών.

🔍 Ποιες είναι οι Αιτίες της Υπέρτασης;

✅ Πρωτοπαθής Υπέρταση (Ιδιοπαθής)

📌 Αφορά 90-95% των περιπτώσεων υπέρτασης
📌 Δεν υπάρχει σαφής παθολογική αιτία, αλλά σχετίζεται με συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων

Παράγοντες που συμβάλλουν:

🧬 Γενετική προδιάθεση
🧂 Υψηλή πρόσληψη αλατιού (νάτριο)
🍟 Κακή διατροφή (υψηλά κορεσμένα λίπη, χαμηλή σε κάλιο)
🚬 Κάπνισμα
📉 Χαμηλή φυσική δραστηριότητα
🍻 Αλκοόλ (ιδιαίτερα >2 ποτά/ημέρα)
😓 Χρόνιο ψυχολογικό στρες
⚖️ Παχυσαρκία (κεντρικού τύπου ειδικά)
🧓 Ηλικία >55 ετών
👨‍👩‍👧‍👦 Οικογενειακό ιστορικό υπέρτασης
⏰ Ανεπαρκής ύπνος ή υπνική άπνοια

❗ Δευτεροπαθής Υπέρταση

📌 Αφορά ~5-10% των περιπτώσεων
📌 Οφείλεται σε συγκεκριμένη υποκείμενη νόσο ή παθολογία

Συνήθεις αιτίες:

Κατηγορία	Παράδειγμα
🧽 Νεφρικά αίτια	Χρόνια νεφρική νόσος, στένωση νεφρικής αρτηρίας
🧬 Ενδοκρινικά	Υπερκορτιζολαιμία (Cushing), Υπεραλδοστερονισμός, Φαιοχρωμοκύτωμα, Θυρεοειδοπάθειες
💊 Φαρμακευτικά	Αντισυλληπτικά, NSAIDs, κορτικοστεροειδή, αποσυμφορητικά
🚬 Ουσίες/Τοξικές αιτίες	Κοκαΐνη, αμφεταμίνες, αλκοόλ σε μεγάλες ποσότητες
🤒 Άλλες	Αποφρακτική υπνική άπνοια, στένωση ισθμού αορτής (σε νέους)

🧪 Πώς διακρίνεται;

Η δευτεροπαθής υπέρταση υποψιάζεται όταν:

📈 Εμφανίζεται σε νεαρή ηλικία (<30 ετών) ή μετά τα 60
💊 Είναι ανθεκτική σε τουλάχιστον 3 φάρμακα
🔁 Έχει ταχεία επιδείνωση ή υπερτασικές κρίσεις
📉 Συνοδεύεται από υποκαλιαιμία, ταχυκαρδία, ή ενδείξεις νεφρικής νόσου

🔬 Πρωτοπαθής vs Δευτεροπαθής Υπέρταση

Τύπος	Χαρακτηριστικά
Πρωτοπαθής (ιδιοπαθής)	90-95% των περιπτώσεων, χωρίς εμφανή αιτία
Δευτεροπαθής	5-10%, σχετίζεται με άλλα νοσήματα (π.χ. νεφρικά, ενδοκρινικά)

📉 Παράγοντες Κινδύνου

👴 Ηλικία > 55
👨‍👩‍👧 Κληρονομικότητα
🍟 Κακή διατροφή (π.χ. υπερβολικό νάτριο)
🚬 Κάπνισμα
🧂 Υπερκατανάλωση αλατιού
🧘 Χαμηλή φυσική δραστηριότητα
📉 Έλλειψη καλίου, ασβεστίου, μαγνησίου
🍻 Αλκοόλ
😓 Χρόνιο στρες

⚠️ Συμπτώματα Υπέρτασης – Τι Πρέπει να Προσέχετε

Η υπέρταση είναι συχνά ασυμπτωματική, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια. Πολλοί ασθενείς δεν γνωρίζουν ότι έχουν αυξημένη αρτηριακή πίεση, γεγονός που την καθιστά ύπουλη και επικίνδυνη.

🧠 Για αυτό ονομάζεται και “σιωπηλός δολοφόνος”.

🔹 1. Πρωτοπαθής Υπέρταση (ήπια – μέτρια)

Συχνά χωρίς καθόλου συμπτώματα. Όταν εμφανίζονται:

🤕 Ήπιοι πονοκέφαλοι (ιδίως στον αυχένα, πρωινές ώρες)
😵 Ζάλη ή αίσθημα αστάθειας
👀 Θολή όραση ή “λάμψεις”/σπινθήρες
❤️ Αίσθημα παλμών ή ταχυκαρδία
💤 Κόπωση ή μειωμένη αντοχή
🔊 Βούισμα στα αυτιά (εμβοές)
🧘 Άγχος ή νευρικότητα

📌 Αυτά τα συμπτώματα δεν είναι ειδικά και συχνά αποδίδονται σε στρες ή κόπωση, καθυστερώντας τη διάγνωση.

🔸 2. Σοβαρή Υπέρταση ή Υπέρταση Σταδίου 2

🔴 Έντονοι πονοκέφαλοι (ιδίως ινιακά)
🫁 Δύσπνοια, ιδίως στην κόπωση
🩸 Αιμορραγία από τη μύτη (ρινορραγία)
💥 Αίσθημα πίεσης στο στήθος
👁️ Διαταραχές όρασης (π.χ. διπλωπία, τύφλωση)
🧠 Επεισόδια συγκοπής ή λιποθυμίας

🚨 3. Υπερτασική Κρίση (Hypertensive Emergency)

📈 Πίεση >180/120 mmHg
📉 Με συνοδές οργανικές βλάβες, π.χ.:

Όργανο	Συμπτώματα
🧠 Εγκέφαλος	Πονοκέφαλος, σύγχυση, επιληπτικές κρίσεις, εγκεφαλικό
❤️ Καρδιά	Πόνος στο στήθος, ισχαιμία, οξύ πνευμονικό οίδημα
🧽 Νεφροί	Ολιγουρία ή ανουρία, ↑ κρεατινίνη
👁️ Μάτια	Θάμβος, αιμορραγίες αμφιβληστροειδούς

📌 Απαιτείται άμεση εισαγωγή και ενδοφλέβια αγωγή.

👵 4. Συμπτώματα Υπέρτασης στους Ηλικιωμένους

Συχνότερα μόνο συστολική υπέρταση
Συμπτώματα από την ορθοστατική υπόταση (λόγω θεραπείας):
– Ζάλη στην έγερση
– Λιποθυμικά επεισόδια
Επιπλοκές: Καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης (HFpEF)

🤰 5. Υπέρταση στην Εγκυμοσύνη

Μπορεί να είναι προεκλαμψία:
– Πίεση >140/90 mmHg μετά την 20ή εβδομάδα
– Συνοδεύεται από οίδημα, πρωτεϊνουρία, κεφαλαλγία, φωταψίες

📌 Η υπέρταση στην κύηση μπορεί να οδηγήσει σε προεκλαμψία, εκλαμψία, αποκόλληση πλακούντα, ή πρόωρο τοκετό.

📋 Αναγνωριστικά Κλειδιά για Υπέρταση που “δίνει σήμα”

Πίεση	Συμπτώματα που απαιτούν άμεση αξιολόγηση
>140/90 και	Πονοκέφαλος, ζάλη, οπτικές διαταραχές
>160/100 και	Πίεση στο στήθος, δύσπνοια
>180/120 και	Νευρολογικά σημεία, ταχυπαλμία, θάμβος όρασης

🥗 Διατροφή και Υπέρταση – Η Δίαιτα DASH

Η δίαιτα DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) είναι ειδικά σχεδιασμένη για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης.

✅ Επιτρεπόμενα:

Φρούτα και λαχανικά
Προϊόντα ολικής άλεσης
Χαμηλά σε λιπαρά γαλακτοκομικά
Ψάρια, πουλερικά, όσπρια
Ξηροί καρποί (ανάλατοι)
Αρκετό κάλιο, μαγνήσιο και ασβέστιο

❌ Αποφύγετε:

Αλάτι (>5g/ημέρα)
Επεξεργασμένα τρόφιμα
Κόκκινο κρέας
Ζάχαρη και κορεσμένα λίπη
Αλκοόλ και αναψυκτικά

💡 Τιμές-στόχοι:

Νάτριο < 1500 mg/ημέρα
Κάλιο > 3500 mg/ημέρα
Κάλιο/Νάτριο λόγος: όσο υψηλότερος, τόσο καλύτερα

💊 Αντιυπερτασικά Φάρμακα – Κατηγορίες

Κατηγορία	Παράδειγμα	Μηχανισμός
Διουρητικά	Υδροχλωροθειαζίδη, Φουροσεμίδη	Αποβάλλουν νάτριο και υγρά
Αναστολείς ΜΕΑ (ACEi)	Enalapril, Ramipril	Αναστέλλουν το σύστημα RAAS
Αναστολείς υποδοχέων ΑΤ1 (ARB)	Losartan, Valsartan	Μπλοκάρουν την αγγειοτενσίνη ΙΙ
Αναστολείς διαύλων Ca⁺²	Amlodipine, Nifedipine	Αγγειοδιαστολή
Β-αναστολείς	Metoprolol, Atenolol	Μείωση καρδιακού ρυθμού
Α-αναστολείς	Prazosin	Αγγειοδιαστολή (λιγότερο χρησιμοποιούνται)

📌 Η επιλογή γίνεται ανάλογα με: ηλικία, συννοσηρότητες (π.χ. διαβήτης, ΧΝΑ), και ανεκτικότητα.

📚 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) – Υπέρταση

📏 Ποια είναι η φυσιολογική αρτηριακή πίεση;

Η φυσιολογική αρτηριακή πίεση είναι **κάτω από 120/80 mmHg**. Πίεση πάνω από 130/80 θεωρείται υπέρταση, ανάλογα με τα επίσημα κριτήρια.

🧪 Πόσο συχνά πρέπει να μετράω την πίεσή μου;

Για διάγνωση απαιτούνται **πολλαπλές μετρήσεις σε διαφορετικές ημέρες**. Σε υπερτασικούς, η παρακολούθηση γίνεται συχνά με **καθημερινή μέτρηση στο σπίτι** ή με **24ωρη καταγραφή (Holter πίεσης)**.

⚠️ Τι μπορεί να προκαλέσει προσωρινή αύξηση πίεσης;

Άγχος, καφές, τσιγάρο, σωματική δραστηριότητα, φάρμακα (π.χ. αποσυμφορητικά), πόνος ή ακόμα και η επίσκεψη στον γιατρό (**“σύνδρομο λευκής μπλούζας”**).

💊 Πρέπει όλοι οι υπερτασικοί να παίρνουν φάρμακα;

Όχι πάντα. Σε **ήπια υπέρταση (Στάδιο 1)** και **χαμηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο**, συστήνονται πρώτα **μη φαρμακευτικά μέτρα** (δίαιτα, άσκηση). Αν δεν υπάρχει βελτίωση σε 3–6 μήνες, τότε ξεκινά φαρμακευτική αγωγή.

🥗 Πώς βοηθά η διατροφή στη μείωση της πίεσης;

Η **δίαιτα DASH** βοηθά μέσω **μείωσης του νατρίου**, **αύξησης του καλίου και μαγνησίου**, και ενίσχυσης της **ενδοθηλιακής λειτουργίας**. Η **απώλεια βάρους** επίσης μειώνει σημαντικά την πίεση.

🚫 Πρέπει να κόψω το αλάτι τελείως;

Όχι, αλλά πρέπει να το **περιορίσεις σημαντικά**. Ο ΠΟΥ προτείνει **λιγότερο από 5 γραμμάρια αλατιού την ημέρα** (περίπου 1 κουταλάκι του γλυκού).

🧘 Ποιος ρόλος έχει το στρες στην υπέρταση;

Το **χρόνιο στρες** μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση μέσω της **υπερέκκρισης κορτιζόλης και κατεχολαμινών**, αυξάνοντας τον καρδιακό ρυθμό και προκαλώντας αγγειοσύσπαση.

👴 Είναι φυσιολογικό να αυξάνεται η πίεση με την ηλικία;

Η συστολική πίεση συνήθως **αυξάνεται με την ηλικία** λόγω **σκλήρυνσης των αγγείων**, αλλά αυτό **δεν σημαίνει ότι είναι “φυσιολογικό” ή δεν χρειάζεται θεραπεία**.

👩‍⚕️ Πότε πρέπει να ανησυχήσω και να απευθυνθώ σε γιατρό;

Αν η πίεση είναι **σταθερά >140/90 mmHg**, ή αν εμφανίζονται **συμπτώματα (πονοκέφαλος, ζάλη, πόνος στο στήθος, δύσπνοια)**, απαιτείται **άμεση ιατρική αξιολόγηση**.

🫀 Τι είναι η υπερτασική κρίση;

Είναι κατάσταση όπου η πίεση ξεπερνά τα **180/120 mmHg** και μπορεί να προκαλέσει **οργανική βλάβη (καρδιά, εγκέφαλος, νεφροί)**. Απαιτεί **άμεση αντιμετώπιση σε ΤΕΠ**.

📚 Βιβλιογραφία

Συγγραφέας	Τίτλος	Πηγή	Έτος
Whelton PK et al.	ACC/AHA Guideline for High Blood Pressure	JACC	2018
Williams B et al.	ESC/ESH Guidelines for Hypertension	Eur Heart J	2018
Appel LJ et al.	DASH Study – Dietary Patterns	NEJM	1997
Sacks FM et al.	DASH Diet and Sodium	NEJM	2001
Mills KT et al.	Global Epidemiology of Hypertension	Nat Rev Nephrol	2020
ΕΚΕ	Οδηγίες για την Υπέρταση	hcs.gr	2023
ΕΟΔΥ	Αρτηριακή Υπέρταση	eody.gov.gr	2022

Παντελής Αναγνωστόπουλος

14/Jun/2025

🔍 Τι είναι το HLA-B27;

Το HLA-B27 είναι ένα γονίδιο της οικογένειας των αντιγόνων ιστοσυμβατότητας (HLA – Human Leukocyte Antigen). Συγκεκριμένα, πρόκειται για ένα MHC Class I μόριο, το οποίο εντοπίζεται στην επιφάνεια των περισσότερων κυττάρων του σώματος και έχει ως βασική λειτουργία την παρουσίαση ενδοκυτταρικών αντιγόνων στο ανοσοποιητικό σύστημα, ιδίως στα CD8+ T λεμφοκύτταρα.

Το HLA-B27 είναι σημαντικό διότι έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων φλεγμονωδών και αυτοάνοσων νοσημάτων.

🧠 Λειτουργία του HLA-B27 στο Ανοσοποιητικό Σύστημα

Το HLA-B27 παρουσιάζει πεπτίδια που προέρχονται από ενδογενή (συνήθως ιικά) αντιγόνα στο κύτταρο, βοηθώντας τον οργανισμό να αναγνωρίσει και να καταστρέψει κύτταρα που έχουν προσβληθεί. Ωστόσο, ορισμένες μεταλλάξεις ή πολυμορφισμοί σε αυτό το γονίδιο μπορούν να οδηγήσουν σε ανοσολογική δυσλειτουργία, προκαλώντας παθολογικές φλεγμονώδεις αποκρίσεις.

🧬 HLA-B27 και Αυτοάνοσα Νοσήματα

Η παρουσία του HLA-B27 δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το άτομο θα νοσήσει, ωστόσο αποτελεί ισχυρό γενετικό παράγοντα κινδύνου για μια σειρά από σπονδυλαρθροπάθειες.

📌 Συσχετιζόμενες Παθήσεις:

Νόσος	Συσχέτιση με HLA-B27
Αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα (AS)	>90% των ασθενών είναι HLA-B27 θετικοί
Αντιδραστική αρθρίτιδα (Reiter’s syndrome)	~50-80%
Ψωριασική αρθρίτιδα (axial type)	~20-50%
Αρθρίτιδα σε νόσο του Crohn/ελκώδη κολίτιδα	~20-30%
Ουβίτιδα (ιδιοπαθής πρόσθια)	~50%

🧬 HLA-B27 και Αγκυλοποιητική Σπονδυλαρθρίτιδα (AS)

Η αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση της σπονδυλικής στήλης. Το HLA-B27 υπάρχει σε περισσότερο από το 90% των πασχόντων.

Κλινικά χαρακτηριστικά:

💥 Χρόνιος πόνος στη μέση, χειρότερος τη νύχτα
🪑 Δυσκαμψία πρωινών ωρών
🔁 Βελτίωση με άσκηση, όχι με ξεκούραση
🔬 Απεικονιστικά: ιερολαγονίτιδα, σπονδυλική αγκύλωση

🧪 Εξέταση HLA-B27

🩸 Τύπος δείγματος:

Αίμα (EDTA ή ολικό)

🧬 Μέθοδος:

PCR (Polymerase Chain Reaction)
Flow cytometry (λιγότερο συχνά)

🧭 Πότε ζητείται:

Υποψία αγκυλοποιητικής σπονδυλαρθρίτιδας
Αντιδραστική αρθρίτιδα
Ουβίτιδα άγνωστης αιτιολογίας
Συμπτώματα συμβατά με σπονδυλοαρθροπάθεια

🧩 Πώς ερμηνεύεται η HLA-B27 εξέταση;

Αποτέλεσμα	Ερμηνεία
HLA-B27 (-)	Χαμηλή πιθανότητα σχετιζόμενης νόσου
HLA-B27 (+)	Αυξημένη πιθανότητα – Όχι όμως διάγνωση!

⚠️ Η θετικότητα δεν σημαίνει νόσο! Πολλοί άνθρωποι είναι HLA-B27 θετικοί χωρίς να παρουσιάζουν συμπτώματα.

🔬 Παθοφυσιολογία – Γιατί το HLA-B27 οδηγεί σε φλεγμονή;

Υπάρχουν διάφορες θεωρίες:

Μοριακή απομίμηση (molecular mimicry) – Ορισμένα βακτηριακά πεπτίδια μοιάζουν με αυτά που παρουσιάζει το HLA-B27 → αυτοανοσία.
Λανθασμένη πτύχωση (misfolding) – HLA-B27 μπορεί να διπλώνεται με λάθος τρόπο → ενδοπλασματικό στρες → ενεργοποίηση ανοσοποιητικού.
Ανόμοιο διμερισμό (homodimer formation) – δημιουργία ανοσογενών μορίων στην επιφάνεια των κυττάρων.

🚹 HLA-B27 και Φύλο

Το HLA-B27 παρατηρείται πιο συχνά σε άνδρες ασθενείς με αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα, οι οποίοι παρουσιάζουν πιο βαριά συμπτωματολογία από τις γυναίκες.

🤰 HLA-B27 στην Εγκυμοσύνη

Η παρουσία HLA-B27 δεν επηρεάζει άμεσα την εγκυμοσύνη. Ωστόσο, οι γυναίκες με σπονδυλαρθροπάθειες μπορεί να παρουσιάσουν αυξημένες απαιτήσεις σε φυσικοθεραπεία και να χρειάζονται εξατομικευμένη αναισθησιολογική αντιμετώπιση στον τοκετό (λόγω πιθανής σπονδυλικής αγκύλωσης).

🧘‍♂️ HLA-B27 και Τρόπος Ζωής

✅ Άσκηση: ενισχύει την κινητικότητα των αρθρώσεων
✅ Αντιφλεγμονώδη διατροφή: πλούσια σε ω-3, ελαιόλαδο, χαμηλή σε κορεσμένα λιπαρά
❌ Αποφυγή καπνίσματος – σχετίζεται με αυξημένη εξέλιξη σε AS

💊 Θεραπευτική Προσέγγιση σε HLA-B27 Σχετιζόμενες Παθήσεις

Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ)
Βιολογικοί παράγοντες (anti-TNF: infliximab, adalimumab, etanercept)
Anti-IL17 (secukinumab, ixekizumab) – ειδικά σε αποτυχία anti-TNF
Φυσικοθεραπεία – Κλειδί για την πρόληψη της αγκύλωσης

📊 Επιπολασμός HLA-B27

Πληθυσμός	Επιπολασμός (%)
Γενικός πληθυσμός Ευρώπης	~6–9%
Βόρειοι Ευρωπαίοι	έως 14%
Σκανδιναβία	15–16%
Ελλάδα	~7%
Ασθενείς με AS	90–95%

📚 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) για το HLA-B27

🔎 Τι σημαίνει αν είμαι HLA-B27 θετικός;

Η θετικότητα στο HLA-B27 σημαίνει ότι έχετε ένα γενετικό προφίλ που σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για συγκεκριμένες φλεγμονώδεις παθήσεις, κυρίως αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα και άλλες σπονδυλαρθροπάθειες. Ωστόσο, πολλοί HLA-B27 θετικοί δεν εμφανίζουν ποτέ κλινικά συμπτώματα.

🧬 Μπορώ να κληρονομήσω το HLA-B27;

Ναι. Το HLA-B27 είναι κληρονομήσιμο και μεταβιβάζεται από τους γονείς στα παιδιά. Αν κάποιος γονέας είναι θετικός, υπάρχει πιθανότητα το παιδί να κληρονομήσει το γονίδιο.

🧪 Πότε πρέπει να κάνω την εξέταση HLA-B27;

Η εξέταση γίνεται όταν υπάρχει υποψία για κάποια σπονδυλαρθροπάθεια, κυρίως σε ασθενείς με χρόνιο πόνο στη μέση, ιδιοπαθή ουβίτιδα ή αρθρίτιδα χωρίς σαφή αιτιολογία.

🩸 Είναι επώδυνη ή επικίνδυνη η εξέταση;

Όχι. Πρόκειται για μια απλή αιμοληψία. Το δείγμα αίματος αναλύεται για να ανιχνευθεί η παρουσία ή όχι του HLA-B27.

👨‍⚕️ Αν είμαι HLA-B27 θετικός, θα εμφανίσω σίγουρα νόσο;

Όχι απαραίτητα. Αν και αυξάνεται ο σχετικός κίνδυνος, πολλοί άνθρωποι είναι HLA-B27 θετικοί χωρίς να εμφανίζουν καμία σχετιζόμενη πάθηση στη ζωή τους.

🦴 Ποια είναι τα πρώτα συμπτώματα της αγκυλοποιητικής σπονδυλαρθρίτιδας;

– Χρόνιος πόνος στη μέση, ιδιαίτερα τις νυχτερινές ώρες – Πρωινή δυσκαμψία που βελτιώνεται με κίνηση – Πόνος στους γλουτούς – Πιθανή φλεγμονή στα μάτια (ουβίτιδα)

👩‍🍼 Επηρεάζει η HLA-B27 θετικότητα την εγκυμοσύνη;

Όχι άμεσα. Ωστόσο, γυναίκες με HLA-B27 σχετιζόμενες παθήσεις όπως η αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα μπορεί να έχουν αυξημένη δυσκολία λόγω πόνου ή κινητικότητας, κυρίως κατά τον τοκετό.

💊 Τι θεραπείες υπάρχουν για τις παθήσεις που σχετίζονται με το HLA-B27;

Ανάλογα με τη νόσο, χρησιμοποιούνται ΜΣΑΦ, βιολογικοί παράγοντες (anti-TNF, anti-IL17), φυσικοθεραπεία και σπανίως ανοσοκατασταλτικά. Η προσέγγιση είναι **εξατομικευμένη**.

🌍 Σε ποιες χώρες είναι πιο συχνό το HLA-B27;

Το HLA-B27 είναι πιο συχνό στη Σκανδιναβία, Βόρεια Ευρώπη, Βόρεια Αμερική και στους Ινουίτ, ενώ σπανίζει στην Ιαπωνία, Αφρική και Άπω Ανατολή.

⚠️ Πρέπει να ενημερώσω συγγενείς αν είμαι HLA-B27 θετικός;

Όχι υποχρεωτικά. Ωστόσο, αν υπάρχουν οικογενειακά περιστατικά σχετιζόμενων νοσημάτων, ίσως έχει νόημα γενετικός έλεγχος, ειδικά σε συγγενείς με συμπτώματα.

📚 Εμπλουτισμένη Βιβλιογραφία

Brown MA, Kenna T, Wordsworth BP. Genetics of ankylosing spondylitis — insights into pathogenesis. Nat Rev Rheumatol. 2016;12(2):81–91. https://doi.org/10.1038/nrrheum.2015.133
Reveille JD. HLA-B27 and spondyloarthritis. Best Pract Res Clin Rheumatol. 2006;20(3):531–539. PubMed
Khan MA. HLA-B27 and its pathogenic role. J Clin Rheumatol. 2008;14(1):50–52. PubMed
Dougados M, Baeten D. Spondyloarthritis. Lancet. 2011;377(9783):2127–2137. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(11)60071-8
ΕΟΔΥ – Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας. Αρθρίτιδες και ανοσογενετική. https://eody.gov.gr
European Spondyloarthropathy Study Group (ESSG) Criteria – https://www.rheumatology.org
Tsui FW, Haroon N, Reveille JD, et al. Recent advances in the genetics of spondyloarthritis. Curr Rheumatol Rep. 2015;17(10):62.
Papagoras C, Markatseli TE, Voulgari PV, Drosos AA. Clinical characteristics and treatment of spondyloarthritis in Greece. Mediterr J Rheumatol. 2020;31(1):32–40. https://doi.org/10.31138/mjr.31.1.32

Newer Posts

Older Posts

🧾 Εξέταση	🔍 Τι δείχνει
Γενική ούρων	Ανίχνευση ερυθρών αιμοσφαιρίων, λευκών, πρωτεΐνης, κυλίνδρων
Μικροσκοπική ούρων	Επιβεβαίωση αριθμού ερυθρών ανά οπτικό πεδίο, μορφολογία
Καλλιέργεια ούρων	Διάγνωση ουρολοίμωξης (βακτήρια, ευαισθησίες)
Κυτταρολογική ούρων	Ανίχνευση καρκινικών κυττάρων (ειδικά για καρκίνο κύστης)
24ωρη συλλογή ούρων	Ανάλυση ασβεστίου, οξαλικών, κυστίνης (λιθίαση)
Δείγμα πρώτης πρωινής ούρησης	Αξιόπιστο για κυλίνδρους, IgA, λευκωματουρία

Χώρα	Όριο Αλκοόλ (g/L αίματος)	Σχόλιο
Ελλάδα	0,5 (0,2 για ειδικές κατηγορίες)	Αυστηρό
Γερμανία	0,5 (0,0 για επαγγελματίες)	Παρόμοιο
Ηνωμένο Βασίλειο	0,8	Επιεικές
Σουηδία	0,2	Πολύ αυστηρό
Νορβηγία	0,2	Μηδενική σχεδόν ανοχή
Τσεχία	0,0	Μηδενική ανοχή
ΗΠΑ	0,8	Κοινό όριο σε πολιτείες

🔍 Τί είναι η αιματουρία;

Είναι φυσιολογική;

Ποια είναι τα βασικά σημεία;

🧠 Πώς Εμφανίζεται η Αιματουρία;

🔴 1. Μακροσκοπική αιματουρία

🔬 2. Μικροσκοπική αιματουρία

📉 3. Διαλείπουσα ή μόνιμη

🧪 Συμπτώματα που Συνοδεύουν την Αιματουρία

4. Συνοδά συμπτώματα (όταν υπάρχουν)

🧬 Πιθανές Αιτίες Αιματουρίας

Σημείωση: Ακόμα και αν δεν υπάρχουν συμπτώματα, η αιματουρία μπορεί να υποδηλώνει σοβαρή πάθηση, όπως όγκο κύστης ή χρόνια νεφρική νόσο.

🧪 Διαγνωστικές Εξετάσεις για την Αιματουρία

1️⃣ Γενική Ούρων (Urinalysis)

🧪 Εξετάσεις Ούρων για Αιματουρία

2️⃣ Μικροσκοπική Εξέταση Ούρων

3️⃣ Καλλιέργεια Ούρων (Urine Culture)

🩸 Εξετάσεις Αίματος για Αιματουρία

4 Απεικονιστικές Εξετάσεις

📸 Υπερηχογράφημα (U/S)

💻 Αξονική Ουρογραφία (CT Urography)

🔍 Κυστεοσκόπηση

5 Κυτταρολογική Ούρων (Urine Cytology)

6 Ειδικές Εξετάσεις (ανά περίπτωση)

🧪 Αιματουρία και Καρκίνος

👩‍🍼 Αιματουρία στην Εγκυμοσύνη

🧬 Πιθανές Αιτίες Αιματουρίας στην Εγκυμοσύνη

🧪 Διαγνωστική Προσέγγιση στην Κύηση

⚠️ Πότε η Αιματουρία στην Κύηση είναι Επείγουσα;

🩺 Αντιμετώπιση

👶 Εμβρυϊκός Κίνδυνος

🧠 Συμβουλές για την Έγκυο με Αιματουρία

👶 Αιματουρία στα Παιδιά – Παιδιατρική Προσέγγιση

🩸 Μακροσκοπική vs Μικροσκοπική Αιματουρία σε Παιδιά

🧬 Πιθανές Αιτίες Παιδικής Αιματουρίας

⚠️ Πότε η Αιματουρία στα Παιδιά Ανησυχεί;

🧪 Διαγνωστική Προσέγγιση

🩺 Αντιμετώπιση – Τι Κάνει ο Παιδίατρος/Νεφρολόγος;

📌 Παρατήρηση για Γονείς

👶 FAQ – Αιματουρία στα Παιδιά

👴 Αιματουρία στους Ηλικιωμένους

📊 Πιθανές Αιτίες Αιματουρίας στους Ηλικιωμένους

💊 Φάρμακα που προκαλούν Αιματουρία σε Ηλικιωμένους

🧠 Διαγνωστική Προσέγγιση σε Ηλικιωμένους

⚠️ Κλινικά Σημεία που Χρήζουν Άμεσης Εκτίμησης

📌 Σημεία διαφοροποίησης αιματουρίας Ηλικιωμένων vs Νεότερων

🩺 Κατευθυντήριες Οδηγίες (EAU / AUA)

🥦 Διατροφή και Αιματουρία

🧪 Τροφές που Προκαλούν Ψευδή Αιματουρία

💎 Λιθίαση και Διατροφή

🧫 Λοιμώξεις Ουροποιητικού & Διατροφή

🍅 Αντιφλεγμονώδη/Νεφρική Αιτιολογία και Διατροφή

🧃 Ενυδάτωση = Κλειδί

✅ Διατροφή για Πρόληψη – Γενικές Οδηγίες

💊 Θεραπεία της Αιματουρίας

📋 Θεραπευτική Προσέγγιση ανά Αιτία

🏥 Πότε Απαιτείται Νοσηλεία;

⚕️ Πότε απαιτείται Χειρουργική Αντιμετώπιση;

🧃 Υποστηρικτικά Μέτρα

🧪 Παρακολούθηση – Τι Πρέπει να Ελέγχεται

🩺 Πότε η Αιματουρία ΔΕΝ Απαιτεί Θεραπεία;

FAQ – Πώς Θεραπεύεται η Αιματουρία;

📱 FAQ

Εμπλουτισμένη Βιβλιογραφία για την Αιματουρία

📖 Διεθνείς Πηγές:

🇬🇷 Ελληνικές Πηγές:

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

🔹 Είδη Ποτών και Περιεκτικότητα σε Αλκοόλ

🔹 Μεταβολισμός της Αιθανόλης

Παράγοντες που επηρεάζουν τον μεταβολισμό:

🔹 Φαρμακοκινητική & Κατανομή

🔹 Βραχυπρόθεσμες και Μακροπρόθεσμες Επιπτώσεις της Κατανάλωσης Αλκοόλ

5.1 Βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις

5.2 Μακροπρόθεσμες επιπτώσεις

Νευρικό σύστημα

Ήπαρ

Καρδιαγγειακό

Ενδοκρινικό

Ογκογένεση

Ψυχική Υγεία