Αντιβιοτικά για Ουρολοίμωξη: Επιλογή, Τιμές, Καλλιέργεια και Αντιβιόγραμμα

Η επιλογή αντιβιοτικού για ουρολοίμωξη ξεκινά από τη σωστή διάγνωση. Furolin, φωσφομυκίνη, Bactrimel, Ciproxin, Norocin, Augmentin και κεφουροξίμη δεν είναι εναλλάξιμες λύσεις. Συμπτώματα, εστία λοίμωξης, ιστορικό και εργαστηριακά αποτελέσματα καθορίζουν τι είναι κατάλληλο.

1Τι καλύπτει αυτός ο οδηγός

Ο οδηγός εξηγεί πώς επιλέγονται τα αντιβιοτικά που συζητούνται συχνά στις ουρολοιμώξεις: Furolin / νιτροφουραντοΐνη, φωσφομυκίνη, Bactrimel / Septrin, Ciproxin και Norocin. Περιλαμβάνει επίσης αμοξικιλλίνη/κλαβουλανικό (Augmentin) και κεφαλοσπορίνες, με παράδειγμα την κεφουροξίμη (Zinadol). Συνδέει την κλινική εικόνα με τη γενική ούρων, την καλλιέργεια και το αντιβιόγραμμα.

Δεν δίνει προσωπικό δοσολογικό σχήμα. Εξηγεί πότε η εικόνα μοιάζει με κυστίτιδα, πότε χρειάζεται πιο άμεση αξιολόγηση και γιατί η καλλιέργεια, όταν ενδείκνυται, προτιμάται πριν από την έναρξη αγωγής. Η τελική επιλογή φαρμάκου λαμβάνει υπόψη τον ασθενή και τη θέση της λοίμωξης.

2Η σύντομη απάντηση για τα αντιβιοτικά στην ουρολοίμωξη

Το κατάλληλο αντιβιοτικό για ουρολοίμωξη εξαρτάται από το αν πρόκειται για απλή κυστίτιδα ή για λοίμωξη με συστηματικά σημεία, όπως πυρετός, ρίγος ή πόνος στη νεφρική χώρα. Εξαρτάται επίσης από το φύλο, την εγκυμοσύνη, τη νεφρική λειτουργία, τις αλλεργίες, τα φάρμακα που ήδη λαμβάνονται και το ιστορικό πρόσφατης αντιβίωσης.^[1]

Σε επιλεγμένη απλή κυστίτιδα μπορεί να συζητηθούν φάρμακα όπως η νιτροφουραντοΐνη ή η φωσφομυκίνη. Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να εξεταστούν διαφορετικές επιλογές, όπως κοτριμοξαζόλη ή, πολύ πιο προσεκτικά, φθοριοκινολόνες. Όταν υπάρχει υποτροπή, πυρετός, άνδρας ασθενής, εγκυμοσύνη ή αποτυχία αγωγής, η καλλιέργεια ούρων και το αντιβιόγραμμα αποκτούν μεγαλύτερη σημασία.

3Τιμές αντιβιοτικών στην Ελλάδα

Παρακάτω αναφέρονται οι καταχωρισμένες λιανικές τιμές συγκεκριμένων συσκευασιών, με ΦΠΑ, όπως εμφανίζονται στις πηγές που ελέγχθηκαν στις 3 Οκτωβρίου 2026. Οι καταχωρίσεις παραπέμπουν στο δελτίο τιμών της 29/12/2025.^[9][10]

Οι τιμές αφορούν ολόκληρη τη συσκευασία, όχι μία δόση ούτε τη συνολική θεραπεία. Η συμμετοχή του ασφαλισμένου και τυχόν διαφορά αποζημίωσης δεν υπολογίζονται από τον πίνακα. Άλλη περιεκτικότητα, μορφή ή εμπορική ονομασία μπορεί να έχει διαφορετική τιμή.^[9]

4Απλή κυστίτιδα ή πιο σοβαρή ουρολοίμωξη;

Η απλή κυστίτιδα αφορά κυρίως το κατώτερο ουροποιητικό και συνήθως εκδηλώνεται με κάψιμο στην ούρηση, συχνουρία, επιτακτική ούρηση, βάρος χαμηλά στην κοιλιά και μερικές φορές αίμα στα ούρα. Συνήθως δεν συνοδεύεται από πυρετό, ρίγος, έντονη κακουχία ή πόνο στη νεφρική χώρα.^[1][2]

Όταν όμως υπάρχουν συστηματικά συμπτώματα, η εικόνα αλλάζει. Πυρετός, ρίγος, πόνος στη νεφρική χώρα, ναυτία, έμετοι, οξεία σύγχυση ή χαμηλή πίεση μπορεί να δείχνουν πιο σοβαρή λοίμωξη. Σε τέτοια περίπτωση δεν αρκεί να χρησιμοποιηθεί ένα αντιβιοτικό που είχε δοθεί κάποτε για κυστίτιδα.

Αυτή η διάκριση έχει πρακτική σημασία γιατί ορισμένα αντιβιοτικά συγκεντρώνονται κυρίως στα ούρα και είναι χρήσιμα μόνο για κατώτερη λοίμωξη. Δεν είναι όλα κατάλληλα για λοίμωξη που μπορεί να αφορά τον νεφρό ή να έχει συστηματική συμμετοχή.

Στη σύγχρονη ταξινόμηση της EAU διακρίνεται η εντοπισμένη λοίμωξη, όπως η κυστίτιδα, από τη συστηματική ουρολοίμωξη. Το φύλο από μόνο του δεν ορίζει συστηματική λοίμωξη. Παράγοντες κινδύνου μπορεί να συνυπάρχουν και στις δύο κατηγορίες και αλλάζουν την επιλογή θεραπείας ή την ανάγκη παρακολούθησης.^[1]

5Συμπτώματα που αλλάζουν την αντιμετώπιση

Η ουρολοίμωξη χρειάζεται πιο άμεση ιατρική αξιολόγηση όταν υπάρχει πυρετός, ρίγος, πόνος στη νεφρική χώρα, έμετοι, εγκυμοσύνη, ουρολοίμωξη σε άνδρα, υποτροπιάζοντα επεισόδια, σακχαρώδης διαβήτης, νεφρική νόσος, ανοσοκαταστολή, ουροκαθετήρας ή πρόσφατη ουρολογική παρέμβαση.^[2][4]

Σημαντική είναι επίσης η αποτυχία προηγούμενης αγωγής. Αν τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται ή επιστρέφουν γρήγορα μετά το τέλος του αντιβιοτικού, χρειάζεται να τεκμηριωθεί αν υπάρχει ανθεκτικό μικρόβιο, λάθος αρχική διάγνωση, ατελής αντιμετώπιση ή υποκείμενος παράγοντας που συντηρεί τις ουρολοιμώξεις.

Νέα σύγχυση ή καταβολή σε ηλικιωμένο άτομο απαιτούν αξιολόγηση, αλλά δεν αποδεικνύουν ουρολοίμωξη επειδή βρέθηκε μικρόβιο στα ούρα. Χωρίς ουρολογικά συμπτώματα ή συστηματικά σημεία λοίμωξης αναζητούνται και άλλα αίτια, όπως αφυδάτωση ή επίδραση φαρμάκων. Θετική καλλιέργεια και σύγχυση δεν αρκούν από μόνα τους για αντιβίωση.^[4]

6Γενική ούρων: τι δείχνει πριν την αντιβίωση

Η γενική ούρων είναι συχνά η πρώτη εργαστηριακή εξέταση όταν υπάρχουν συμπτώματα από το ουροποιητικό. Μπορεί να δείξει λευκά αιμοσφαίρια, ερυθρά, νιτρώδη, βακτήρια, πρωτεΐνη, ειδικό βάρος και άλλα ευρήματα που βοηθούν στην αρχική εκτίμηση.^[1]

Η γενική ούρων όμως δεν αντικαθιστά την καλλιέργεια όταν χρειάζεται τεκμηρίωση μικροβίου. Μπορεί να είναι ύποπτη για φλεγμονή χωρίς να επιβεβαιώνεται τελικά ουρολοίμωξη, ενώ σε άλλες περιπτώσεις χρειάζεται συσχέτιση με τα συμπτώματα και τον τρόπο συλλογής του δείγματος.

Τα νιτρώδη, όταν είναι θετικά, μπορεί να ενισχύουν την υποψία βακτηριακής ουρολοίμωξης. Αρνητικά νιτρώδη δεν την αποκλείουν. Η πυουρία δείχνει φλεγμονώδη αντίδραση, αλλά από μόνη της δεν αρκεί για απόφαση θεραπείας. Η διάγνωση προκύπτει από συνδυασμό κλινικής εικόνας και εργαστηριακών ευρημάτων.

7Καλλιέργεια ούρων: πότε χρειάζεται

Η καλλιέργεια ούρων απαντά αν αναπτύσσεται μικρόβιο, ποιο μικρόβιο είναι και αν η εικόνα ταιριάζει με πραγματική λοίμωξη. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις, σε άνδρες, στην εγκυμοσύνη, σε πυρετό ή πόνο στη νεφρική χώρα, σε αποτυχία προηγούμενης θεραπείας, σε πρόσφατη αντιβίωση και όταν υπάρχει υποψία ανθεκτικού μικροβίου.^[1][8]

Το δείγμα πρέπει να συλλέγεται σωστά, ιδανικά πριν ξεκινήσει αντιβιοτικό, εκτός αν ο ιατρός κρίνει ότι δεν πρέπει να καθυστερήσει η αγωγή. Λάθος συλλογή μπορεί να οδηγήσει σε επιμόλυνση, δυσκολία ερμηνείας ή άσκοπη θεραπεία.

Αναλυτικές οδηγίες υπάρχουν στον οδηγό για την καλλιέργεια ούρων.

Χρησιμοποιείται αποστειρωμένο δοχείο και δείγμα μέσης ούρησης, σύμφωνα με τις οδηγίες του εργαστηρίου. Αποφεύγεται η επαφή με το εσωτερικό του δοχείου και η καθυστέρηση στη μεταφορά. Εάν έχει ήδη ληφθεί αντιβιοτικό, δηλώνονται το φάρμακο και ο χρόνος έναρξης· η αγωγή μπορεί να μειώσει την ανάπτυξη στην καλλιέργεια. Μην διακόπτετε θεραπεία μόνοι σας για να ληφθεί νέο δείγμα.

8Αντιβιόγραμμα: γιατί δεν διαλέγουμε μόνοι μας φάρμακο

Το αντιβιόγραμμα δείχνει εργαστηριακά σε ποια αντιβιοτικά το μικρόβιο εμφανίζεται ευαίσθητο ή ανθεκτικό. Δεν είναι απλή λίστα από την οποία επιλέγεται το φάρμακο με βάση το όνομα ή την εντύπωση ότι είναι πιο «δυνατό».^[3]

Η τελική επιλογή πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη θέση της λοίμωξης, τη βαρύτητα, τη νεφρική λειτουργία, τις αλλεργίες, την ηλικία, την εγκυμοσύνη, τις αλληλεπιδράσεις, τις ανεπιθύμητες ενέργειες και το αν το εύρημα αντιστοιχεί πράγματι σε λοίμωξη ή απλό αποικισμό.

Το I δεν σημαίνει αυτόματα «ανθεκτικό» ούτε αποδίδεται απλώς ως «μέτρια ευαίσθητο» όταν εφαρμόζονται τα κριτήρια EUCAST. Η προσαρμογή της θεραπείας γίνεται από τον ιατρό, όχι με αυθαίρετη αύξηση δόσης.^[3]

Περισσότερα στον οδηγό για το αντιβιόγραμμα.

9Πώς ερμηνεύεται ένα θετικό αποτέλεσμα

Θετική καλλιέργεια δεν σημαίνει πάντα ότι χρειάζεται αντιβιοτικό. Η ερμηνεία γίνεται με βάση τα συμπτώματα, τη γενική ούρων, το μικρόβιο, την ποσότητα ανάπτυξης, τον τρόπο συλλογής και το ιστορικό του ασθενούς.^[4]

Σε ηλικιωμένους, σε άτομα με καθετήρα ή σε ορισμένες χρόνιες καταστάσεις, μπορεί να υπάρχουν βακτήρια στα ούρα χωρίς συμπτωματική ουρολοίμωξη. Σε αυτές τις περιπτώσεις η άσκοπη αντιβίωση μπορεί να αυξήσει την αντοχή και να προκαλέσει παρενέργειες χωρίς πραγματικό όφελος.

Βασικές εξαιρέσεις στην αποφυγή θεραπείας της ασυμπτωματικής βακτηριουρίας είναι η κύηση και ορισμένες ενδοουρολογικές επεμβάσεις που προκαλούν τραυματισμό του βλεννογόνου. Δεν αφορά κάθε ουρολογική εξέταση ή απλή αλλαγή καθετήρα. Η απόφαση λαμβάνεται για τη συγκεκριμένη περίσταση.^[4]

Η μικτή ανάπτυξη πολλών μικροοργανισμών μπορεί να υποδηλώνει επιμόλυνση και να απαιτεί νέο δείγμα. Δεν εφαρμόζεται ένα μοναδικό όριο αριθμού αποικιών σε όλες τις περιπτώσεις: συμπτώματα, είδος δείγματος, μικρόβιο και προηγούμενη αντιβίωση επηρεάζουν την ερμηνεία.

10Furolin / νιτροφουραντοΐνη

Το Furolin περιέχει νιτροφουραντοΐνη και συνδέεται κυρίως με λοιμώξεις του κατώτερου ουροποιητικού, δηλαδή με απλή κυστίτιδα. Η πρακτική του αξία είναι ότι συγκεντρώνεται στα ούρα, αλλά αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος που δεν είναι κατάλληλο για κάθε είδος ουρολοίμωξης.^[1][6]

Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως λύση όταν υπάρχει πυρετός, ρίγος, πόνος στη νεφρική χώρα ή υποψία συμμετοχής νεφρού. Επίσης χρειάζεται προσοχή σε μειωμένη νεφρική λειτουργία, σε ηλικιωμένα άτομα και σε ασθενείς με ιστορικό πνευμονικών, ηπατικών ή νευρολογικών ανεπιθύμητων ενεργειών.

Οι διαφορετικές μορφές νιτροφουραντοΐνης δεν έχουν απαραίτητα ίδιο σχήμα λήψης. Η περιεκτικότητα των 100 mg δεν αρκεί για να μεταφερθεί ένα δοσολογικό σχήμα από άλλο προϊόν στο Furolin. Ελέγχεται η συγκεκριμένη φαρμακοτεχνική μορφή και η εγκεκριμένη πληροφορία του σκευάσματος.

Νέος βήχας, δύσπνοια ή σημεία ηπατικής δυσλειτουργίας κατά τη θεραπεία χρειάζονται άμεση επικοινωνία με τον ιατρό. Οι πνευμονικές και ηπατικές αντιδράσεις απαιτούν επαγρύπνηση, ιδίως όταν η νιτροφουραντοΐνη χρησιμοποιείται για μεγαλύτερο διάστημα.^[6]

11Φωσφομυκίνη

Η φωσφομυκίνη χρησιμοποιείται συχνά σε επιλεγμένη απλή κυστίτιδα, με ιατρική οδηγία. Είναι γνωστή επειδή στην κατάλληλη ένδειξη μπορεί να χορηγηθεί ως εφάπαξ δόση, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι είναι κατάλληλη για κάθε ενόχλημα στην ούρηση.^[1]

Αν υπάρχει πυρετός, πόνος στη νεφρική χώρα, υποτροπή, εγκυμοσύνη, πρόσφατη αντιβίωση ή αποτυχία προηγούμενης θεραπείας, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται πρόχειρα ως απλό επεισόδιο. Σε αυτές τις περιπτώσεις η καλλιέργεια ούρων και η ιατρική αξιολόγηση είναι πιο σημαντικές.

Η από του στόματος φωσφομυκίνη τρομεταμόλη για κυστίτιδα δεν υποκαθιστά αγωγή πυελονεφρίτιδας. Επίσης δεν ταυτίζεται με την ενδοφλέβια φωσφομυκίνη, που έχει διαφορετικό πλαίσιο χρήσης. Η ύπαρξη δύο φακελίσκων σε ένα κουτί δεν σημαίνει ότι ο ασθενής πρέπει να λάβει δύο δόσεις.^[1]

12Bactrimel / Septrin

Το Bactrimel και το Septrin αναφέρονται στον συνδυασμό σουλφαμεθοξαζόλης και τριμεθοπρίμης. Μπορεί να έχει θέση σε επιλεγμένες ουρολοιμώξεις, αλλά η χρήση του επηρεάζεται από την τοπική αντοχή, το ιστορικό αλλεργίας στις σουλφοναμίδες, τη νεφρική λειτουργία και πιθανές αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα.^[7]

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε ασθενείς που λαμβάνουν αντιπηκτικά, φάρμακα για την πίεση, διουρητικά, φάρμακα που επηρεάζουν το κάλιο ή αγωγές για χρόνια νοσήματα. Το ιστορικό και οι εξετάσεις μπορούν να αλλάξουν την απόφαση.

Η τριμεθοπρίμη μπορεί να αυξήσει το κάλιο. Ο κίνδυνος ενδιαφέρει ιδιαίτερα σε νεφρική δυσλειτουργία και μαζί με αναστολέα ΜΕΑ, ανταγωνιστή υποδοχέων αγγειοτενσίνης ή σπιρονολακτόνη. Σε επιλεγμένους ασθενείς χρειάζεται εργαστηριακός έλεγχος καλίου και νεφρικής λειτουργίας. Η κοτριμοξαζόλη μπορεί επίσης να ενισχύσει τη δράση της βαρφαρίνης, οπότε η συγχορήγηση απαιτεί έλεγχο.^[7]

13Ciproxin / σιπροφλοξασίνη

Το Ciproxin περιέχει σιπροφλοξασίνη και ανήκει στις φθοριοκινολόνες. Είναι αντιβιοτικό με συγκεκριμένες ενδείξεις και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως εύκολη πρώτη επιλογή για κάθε απλή κυστίτιδα.^[5][8]

Η χρήση του χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή λόγω πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών, αλληλεπιδράσεων και κινδύνου ανάπτυξης αντοχής. Μπορεί να εξεταστεί από τον ιατρό σε ειδικές περιπτώσεις, ανάλογα με το μικρόβιο, το αντιβιόγραμμα και την κλινική εικόνα.

Σε ορισμένες συστηματικές ουρολοιμώξεις η σιπροφλοξασίνη έχει θέση όταν κρίνεται κατάλληλη. Η απόφαση συνεκτιμά προηγούμενη χρήση φθοριοκινολόνης, παλαιότερη αντοχή, τις τοπικές συνθήκες και τη βαρύτητα. Ένα αποτέλεσμα «ευαίσθητο» δεν αναιρεί τις αντενδείξεις ή τις αλληλεπιδράσεις.

14Norocin / νορφλοξασίνη

Το Norocin περιέχει νορφλοξασίνη και επίσης ανήκει στις φθοριοκινολόνες. Όπως και τα υπόλοιπα φάρμακα αυτής της κατηγορίας, δεν πρέπει να θεωρείται γενική λύση για κάθε ουρολοίμωξη ή για κάθε κάψιμο στην ούρηση.^[5]

Η επιλογή του πρέπει να βασίζεται σε ιατρική κρίση, στο ιστορικό, στο αντιβιόγραμμα και στην πιθανότητα το όφελος να υπερτερεί των κινδύνων. Η άσκοπη χρήση φθοριοκινολονών μπορεί να δυσκολέψει μελλοντικές λοιμώξεις λόγω αντοχής.

Η νορφλοξασίνη δεν θεωρείται αυτόματα ισοδύναμη με τη σιπροφλοξασίνη για λοίμωξη νεφρού ή συστηματική νόσο. Τα φάρμακα ανήκουν στην ίδια κατηγορία, αλλά οι εγκεκριμένες ενδείξεις και η καταλληλότητα για τη συγκεκριμένη εστία αξιολογούνται χωριστά.

15Augmentin: αμοξικιλλίνη/κλαβουλανικό στην ουρολοίμωξη

Το Augmentin περιέχει αμοξικιλλίνη και κλαβουλανικό οξύ. Το κλαβουλανικό αναστέλλει ορισμένες β-λακταμάσες, αλλά δεν εξουδετερώνει κάθε μηχανισμό αντοχής. Η παρουσία του στον συνδυασμό δεν εγγυάται ότι το μικρόβιο είναι ευαίσθητο.^[11]

Η αμοξικιλλίνη/κλαβουλανικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Οι οδηγίες EAU δεν την τοποθετούν στις συνήθεις εμπειρικές πρώτες επιλογές απλής κυστίτιδας· η καλλιέργεια και η κλινική ένδειξη βοηθούν στη στοχευμένη επιλογή.^[1]

Ελέγχονται αλλεργία σε πενικιλίνες ή σοβαρή αντίδραση σε άλλες β-λακτάμες, νεφρική λειτουργία και προηγούμενος ίκτερος ή ηπατική βλάβη από τον ίδιο συνδυασμό. Σοβαρή ή επίμονη διάρροια κατά ή μετά την αγωγή χρειάζεται επικοινωνία με τον ιατρό. Η περιεκτικότητα και η αναλογία των δύο συστατικών έχουν σημασία· διαφορετικές συσκευασίες δεν ανταλλάσσονται με αυτοσχέδιο υπολογισμό.^[11]

16Κεφαλοσπορίνες: κεφουροξίμη / Zinadol

Η κεφουροξίμη αξετίλη, όπως στο Zinadol από το στόμα, είναι κεφαλοσπορίνη δεύτερης γενιάς. Μπορεί να έχει θέση σε ουρολοίμωξη από ευαίσθητο μικρόβιο, όταν η συγκεκριμένη ένδειξη και τα χαρακτηριστικά του ασθενούς το επιτρέπουν.^[12]

Οι από του στόματος κεφαλοσπορίνες δεν αποτελούν συνήθη εμπειρική πρώτη επιλογή απλής κυστίτιδας στις οδηγίες EAU, αλλά μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Δεν είναι όλες οι κεφαλοσπορίνες ισοδύναμες και δεν μεταφέρεται αυτόματα η ευαισθησία ή το σχήμα από τη μία στην άλλη.^[1]

Πριν από τη χορήγηση ελέγχονται προηγούμενες αλλεργικές αντιδράσεις σε κεφαλοσπορίνες και σοβαρή υπερευαισθησία σε άλλες β-λακτάμες. Η κεφουροξίμη αποβάλλεται κυρίως από τους νεφρούς και σε σημαντική νεφρική δυσλειτουργία μπορεί να χρειάζεται προσαρμογή. Οι οδηγίες λήψης εξαρτώνται από τη συγκεκριμένη μορφή. Η τιμή του κουτιού των 500 mg στον πίνακα δεν αποτελεί σύσταση αυτής της περιεκτικότητας για κάθε κυστίτιδα.^[12]

17Γιατί οι φθοριοκινολόνες δεν είναι απλή πρώτη επιλογή

Οι φθοριοκινολόνες, όπως η σιπροφλοξασίνη και η νορφλοξασίνη, έχουν σημαντικό ρόλο σε ορισμένες λοιμώξεις, αλλά δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται αλόγιστα. Η υπερβολική χρήση τους αυξάνει την αντοχή των μικροβίων και μπορεί να περιορίσει τις θεραπευτικές επιλογές στο μέλλον.^[5]

Επιπλέον, η κατηγορία αυτή συνδέεται με ανεπιθύμητες ενέργειες που χρειάζονται προσοχή. Για αυτό, όταν υπάρχει απλή κυστίτιδα χωρίς επιπλοκές, ο ιατρός αξιολογεί αν υπάρχουν ασφαλέστερες και πιο στοχευμένες επιλογές πριν επιλέξει φθοριοκινολόνη.

Η EMA προειδοποιεί για σοβαρές, παρατεταμένες και δυνητικά μόνιμες αντιδράσεις που μπορεί να αφορούν τένοντες, μυς, αρθρώσεις και νεύρα. Με πόνο ή πρήξιμο τένοντα, καύσο, μυρμήγκιασμα, μούδιασμα ή μυϊκή αδυναμία, ζητείται άμεσα ιατρική συμβουλή και διακόπτεται η φθοριοκινολόνη σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες.^[5]

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε ηλικιωμένους, νεφρική νόσο ή μεταμόσχευση. Η συγχορήγηση κορτικοστεροειδών αυξάνει τον κίνδυνο βλάβης τένοντα και πρέπει να αποφεύγεται. Οι φθοριοκινολόνες δεν χρησιμοποιούνται για πρόληψη υποτροπιαζουσών λοιμώξεων του κατώτερου ουροποιητικού.^[5]

18Ουρολοίμωξη σε άνδρα

Η ουρολοίμωξη σε άνδρα χρειάζεται πιο προσεκτική εκτίμηση, γιατί μπορεί να συνδέεται με προστάτη, απόφραξη, λίθο, υποκείμενο ουρολογικό πρόβλημα ή πιο σύνθετη λοίμωξη. Δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αυτόματα σαν απλή κυστίτιδα.^[1]

Η καλλιέργεια ούρων είναι συχνά σημαντική, ειδικά αν υπάρχουν υποτροπές, πυρετός, πόνος, συμπτώματα από τον προστάτη ή προηγούμενη αντιβίωση. Η επιλογή αντιβιοτικού και η διάρκεια θεραπείας μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από μια απλή κυστίτιδα σε γυναίκα.

Όταν υπάρχει πιθανότητα προστατίτιδας, ενδιαφέρει η διείσδυση του αντιβιοτικού στον προστάτη. Η νιτροφουραντοΐνη δεν επιλέγεται όταν υπάρχει τέτοια συμμετοχή. Σε επιλεγμένη εντοπισμένη κυστίτιδα άνδρα μπορεί να εξεταστεί μόνο αφού αποκλειστεί αξιόπιστα η συμμετοχή του προστάτη.^[1]

19Εγκυμοσύνη και ουρολοίμωξη

Στην εγκυμοσύνη, τα συμπτώματα από το ουροποιητικό και τα ευρήματα στην καλλιέργεια ούρων χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. Ακόμη και η ασυμπτωματική βακτηριουρία μπορεί να έχει διαφορετική σημασία σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.^[4]

Η επιλογή αντιβιοτικού στην εγκυμοσύνη δεν γίνεται με βάση το τι είχε χρησιμοποιήσει παλαιότερα η γυναίκα ή τι εμφανίζεται ως ευαίσθητο στο αντιβιόγραμμα. Χρειάζεται ιατρική επιλογή φαρμάκου που να είναι κατάλληλο για την κύηση, την εβδομάδα εγκυμοσύνης, το μικρόβιο και τη συνολική κατάσταση.

Η καλλιέργεια στην κύηση έχει ρόλο ακόμη και χωρίς τυπικά συμπτώματα, όταν αναζητείται ασυμπτωματική βακτηριουρία. Με πυρετό ή πόνο στη νεφρική χώρα χρειάζεται άμεση εκτίμηση για πυελονεφρίτιδα. Το ίδιο φάρμακο μπορεί να έχει διαφορετικούς περιορισμούς ανά στάδιο της κύησης, γι’ αυτό η επιλογή δεν γίνεται από έναν γενικό πίνακα ευαισθησίας.

20Υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις

Όταν οι ουρολοιμώξεις επαναλαμβάνονται, δεν είναι σωστό να αλλάζουν ή να επαναλαμβάνονται αντιβιοτικά χωρίς τεκμηρίωση. Χρειάζεται να φανεί αν πρόκειται για το ίδιο μικρόβιο, για νέο επεισόδιο, για ανθεκτικό στέλεχος ή για παράγοντα που ευνοεί τις υποτροπές.^[1]

Η καλλιέργεια ούρων με σωστή συλλογή και αντιβιόγραμμα είναι κεντρική εξέταση στις υποτροπές. Παράλληλα, μπορεί να χρειάζεται αξιολόγηση από ιατρό για συνήθειες, ανατομικούς παράγοντες, λίθο, σακχαρώδη διαβήτη, εμμηνόπαυση, σεξουαλική δραστηριότητα ή άλλους παράγοντες κινδύνου.

Ως υποτροπιάζουσα κυστίτιδα περιγράφονται συνήθως τουλάχιστον δύο επεισόδια σε έξι μήνες ή τρία σε ένα έτος. Η τεκμηρίωση των επεισοδίων και των καλλιεργειών βοηθά να αποφευχθεί η επανάληψη αντιβίωσης για συμπτώματα άλλης αιτίας. Πρόληψη ή προφυλακτική αγωγή συζητούνται μετά την αξιολόγηση, χωρίς αυτοσχέδια παρατεταμένη λήψη.^[1]

21Εξετάσεις αίματος και νεφρική λειτουργία

Σε απλή κυστίτιδα χωρίς παράγοντες κινδύνου μπορεί να μη χρειάζεται πάντα αιματολογικός έλεγχος. Όταν όμως υπάρχει πυρετός, πόνος στη νεφρική χώρα, ηλικιωμένος ασθενής, διαβήτης, νεφρική νόσος, αφυδάτωση, υποτροπές ή φάρμακο που επηρεάζεται από τους νεφρούς, οι εξετάσεις αίματος αποκτούν μεγαλύτερη σημασία.^[7][8]

Η κρεατινίνη και ο εκτιμώμενος ρυθμός σπειραματικής διήθησης (eGFR) βοηθούν στην εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας. Ανάλογα με τη βαρύτητα και την αγωγή μπορεί να χρειαστούν ουρία, ηλεκτρολύτες, γενική αίματος και δείκτες φλεγμονής. Δεν απαιτείται το ίδιο πακέτο εξετάσεων για κάθε ήπια κυστίτιδα.

Τα όρια νεφρικής λειτουργίας και οι απαιτήσεις προσαρμογής διαφέρουν ανά φάρμακο και πληροφορία προϊόντος. Ο eGFR δεν ταυτίζεται πάντα με την κάθαρση κρεατινίνης που χρησιμοποιείται για ορισμένες δοσολογικές αποφάσεις. Αξιολογούνται ηλικία, βάρος, μεταβολή της κρεατινίνης και συνολική κλινική εικόνα.^[6][7]

22Σύγκριση αντιβιοτικών: τι καθορίζει την επιλογή

Ο πίνακας συνοψίζει τις διαφορές και δεν ορίζει θεραπεία. Η εργαστηριακή ευαισθησία αξιολογείται μαζί με την κλινική ένδειξη.

Η επιλογή μπορεί να αλλάξει όταν είναι διαθέσιμη η καλλιέργεια. Στόχος είναι η αποτελεσματική, στοχευμένη θεραπεία με κατάλληλη διάρκεια, όχι η χρήση του ευρύτερου αντιβιοτικού.^[8]

23Συχνές ερωτήσεις

24Τι να θυμάστε

Τα αντιβιοτικά για ουρολοίμωξη δεν είναι όλα ίδια και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται εναλλάξ. Το Furolin, η φωσφομυκίνη, το Bactrimel, το Ciproxin και το Norocin έχουν διαφορετικές ενδείξεις, διαφορετικούς περιορισμούς και διαφορετικά σημεία προσοχής.^[1]

Η απλή κυστίτιδα διαφέρει από την ουρολοίμωξη με πυρετό, την πυελονεφρίτιδα, την ουρολοίμωξη σε άνδρα, την εγκυμοσύνη, τις υποτροπές και τις λοιμώξεις σε ασθενείς με καθετήρα ή νεφρική νόσο. Η σωστή διάκριση καθορίζει αν χρειάζεται γενική ούρων, καλλιέργεια, αντιβιόγραμμα, εξετάσεις αίματος ή πιο άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Η καλλιέργεια ούρων και το αντιβιόγραμμα βοηθούν να αποφευχθεί η άσκοπη ή λανθασμένη αντιβίωση. Δεν επιλέγουμε το «ισχυρότερο» αντιβιοτικό, αλλά το καταλληλότερο για το συγκεκριμένο μικρόβιο, τη συγκεκριμένη λοίμωξη και τον συγκεκριμένο άνθρωπο.

Το Augmentin και οι από του στόματος κεφαλοσπορίνες συμπληρώνουν τις επιλογές σε κατάλληλες περιπτώσεις. Το αντιβιόγραμμα και η κλινική εκτίμηση καθορίζουν εάν έχουν θέση στη συγκεκριμένη λοίμωξη.^[1][11][12]

Χρήσιμοι οδηγοί για ασθενείς

Βρείτε οργανωμένες πληροφορίες για θέματα υγείας και εργαστηριακές εξετάσεις.

Οδηγοί ασθενών →