Αναβολικά και Αυξημένη Κρεατινίνη: Είναι από τη Μυϊκή Μάζα ή Υπάρχει Πρόβλημα στα Νεφρά;

1
Τι σημαίνει αυξημένη κρεατινίνη σε χρήστη αναβολικών;

Η κρεατινίνη είναι ένα προϊόν του φυσιολογικού μεταβολισμού της κρεατίνης στους σκελετικούς μύες. Παράγεται σχετικά σταθερά, περνά στο αίμα και αποβάλλεται κυρίως από τους νεφρούς. Γι’ αυτό χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες ως ένας βασικός εργαστηριακός δείκτης της νεφρικής λειτουργίας.

Το πρόβλημα είναι ότι η συγκέντρωσή της στο αίμα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τους νεφρούς. Επηρεάζεται επίσης από το πόση κρεατινίνη παράγει το σώμα. Ένα άτομο με πολύ μεγάλη μυϊκή μάζα μπορεί επομένως να έχει υψηλότερη βασική κρεατινίνη από ένα άλλο άτομο της ίδιας ηλικίας και του ίδιου φύλου με πολύ μικρότερη μυϊκή μάζα.

Στον χρήστη αναβολικών το ζήτημα γίνεται πιο σύνθετο, επειδή συχνά συνυπάρχουν:

• σημαντικά αυξημένη μυϊκή μάζα,
• έντονη προπόνηση με αντιστάσεις,
• μεγάλη πρόσληψη πρωτεΐνης,
• χρήση κρεατίνης ή άλλων συμπληρωμάτων,
• μεταβολές στην ενυδάτωση,
• πιθανή χρήση διουρητικών ή διεγερτικών ουσιών,
• χρήση αντιφλεγμονωδών παυσίπονων,
• και πιθανές επιδράσεις των ίδιων των αναβολικών στο καρδιαγγειακό και νεφρικό σύστημα.

Άρα το ερώτημα δεν είναι απλώς «είναι υψηλή η κρεατινίνη;», αλλά γιατί είναι υψηλή και υπάρχουν άλλες ενδείξεις νεφρικής βλάβης;

2
Γιατί η μεγάλη μυϊκή μάζα αυξάνει την κρεατινίνη;

Η κρεατινίνη προέρχεται σε σημαντικό βαθμό από τον μυϊκό μεταβολισμό. Όσο μεγαλύτερη είναι η συνολική μυϊκή μάζα, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι και η καθημερινή παραγωγή κρεατινίνης.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στους bodybuilders και σε όσους χρησιμοποιούν αναβολικά για σημαντική αύξηση της άλιπης μυϊκής μάζας. Οι εξισώσεις που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του eGFR έχουν δημιουργηθεί από μεγάλους πληθυσμούς και δεν γνωρίζουν την πραγματική μυϊκή μάζα του συγκεκριμένου ανθρώπου.

Έτσι, ένας εξαιρετικά μυώδης άνδρας μπορεί να παρουσιάζει:

• κρεατινίνη λίγο πάνω από το εργαστηριακό όριο,
• eGFR χαμηλότερο από το αναμενόμενο,
• αλλά φυσιολογική κυστατίνη C και χωρίς λευκωματίνη ή άλλες παθολογικές ενδείξεις στα ούρα.

Αυτό το πρότυπο είναι διαφορετικό από ένα άτομο στο οποίο η κρεατινίνη αυξάνεται προοδευτικά και παράλληλα εμφανίζεται λευκωματουρία, αιματουρία, υπέρταση ή άλλες ενδείξεις νεφρικής δυσλειτουργίας.

Η μεγάλη μυϊκή μάζα επομένως είναι μια πιθανή εξήγηση. Δεν είναι όμως διάγνωση ούτε λόγος να αγνοηθεί μια επαναλαμβανόμενα αυξημένη τιμή.

3
Μπορούν τα αναβολικά να προκαλέσουν πραγματική νεφρική βλάβη;

Ναι, υπάρχει πραγματική νεφρική ανησυχία και δεν πρέπει κάθε αυξημένη κρεατινίνη να αποδίδεται στους μύες.

Οι διαθέσιμες μελέτες για αναβολικά-ανδρογόνα στεροειδή και νεφρούς είναι πολύ πιο περιορισμένες από τις μελέτες για συχνότερους νεφρικούς παράγοντες κινδύνου, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και η αρτηριακή υπέρταση. Μεγάλο μέρος της βιβλιογραφίας αποτελείται από παρατηρητικές μελέτες, μικρές σειρές ασθενών και αναφορές περιστατικών. Επομένως δεν είναι σωστό να υποστηρίζεται ότι κάθε χρήστης αναβολικών θα παρουσιάσει νεφρική νόσο.

Υπάρχουν όμως αρκετά δεδομένα ώστε ο κίνδυνος να μην θεωρείται θεωρητικός.

Σε κλασική δημοσίευση στο Journal of the American Society of Nephrology, περιγράφηκαν bodybuilders με μακροχρόνια χρήση αναβολικών, σημαντική πρωτεϊνουρία και ιστολογικά ευρήματα εστιακής τμηματικής σπειραματοσκλήρυνσης. Άλλες δημοσιεύσεις έχουν περιγράψει οξεία νεφρική βλάβη σε bodybuilders που χρησιμοποιούσαν συνδυασμούς αναβολικών και διατροφικών ή άλλων σκευασμάτων.

Πιθανοί μηχανισμοί ή συνυπάρχοντες παράγοντες περιλαμβάνουν:

• αρτηριακή υπέρταση,
• σπειραματική υπερδιήθηση και αυξημένο φορτίο στους νεφρούς,
• πολύ μεγάλη σωματική και μυϊκή μάζα,
• αφυδάτωση,
• χρήση διουρητικών,
• αντιφλεγμονώδη φάρμακα,
• ραβδομυόλυση μετά από ακραία άσκηση,
• πολυφαρμακία και συνδυασμούς ουσιών των οποίων η πραγματική σύσταση δεν είναι πάντοτε γνωστή.

Το βασικό επομένως είναι να μην αντιμετωπίζεται η κρεατινίνη απομονωμένα.

4
eGFR: γιατί μπορεί να φαίνεται χαμηλότερο σε έναν bodybuilder;

Το eGFR είναι ο εκτιμώμενος ρυθμός σπειραματικής διήθησης. Προσπαθεί να εκτιμήσει πόσο αποτελεσματικά οι νεφροί φιλτράρουν το αίμα.

Στις συνήθεις εξισώσεις ενηλίκων χρησιμοποιούνται η κρεατινίνη, η ηλικία και το φύλο. Η εξίσωση όμως δεν έχει άμεση μέτρηση της πραγματικής μυϊκής μάζας.

Το NIDDK επισημαίνει ειδικά ότι οι εξισώσεις που βασίζονται στην κρεατινίνη μπορεί να είναι λιγότερο αξιόπιστες σε άτομα με ακραίες τιμές μυϊκής μάζας και αναφέρει τους bodybuilders ως χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Άρα:

περισσότεροι μύες → μεγαλύτερη παραγωγή κρεατινίνης → υψηλότερη κρεατινίνη αίματος → χαμηλότερο υπολογιζόμενο eGFR, χωρίς η διαφορά να αντιστοιχεί πάντοτε σε πραγματική μείωση της διήθησης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι αγνοούμε ένα eGFR 55, 50 ή 45 επειδή ο εξεταζόμενος είναι γυμνασμένος. Σημαίνει ότι σε ένα άτομο με ιδιαίτερα μεγάλη μυϊκή μάζα μπορεί να χρειάζεται επιβεβαίωση με επιπλέον δείκτες.

Επίσης έχει σημασία η χρονιότητα. Μία μεμονωμένη τιμή eGFR κάτω από 60 mL/min/1,73 m² δεν αρκεί από μόνη της για τη διάγνωση χρόνιας νεφρικής νόσου. Η χρόνια νεφρική νόσος προϋποθέτει νεφρική ανωμαλία που επιμένει για τουλάχιστον τρεις μήνες, είτε ως μειωμένη διήθηση είτε ως άλλος δείκτης νεφρικής βλάβης.

5
Κυστατίνη C: πότε βοηθά;

Η κυστατίνη C είναι ένας διαφορετικός δείκτης που μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την εκτίμηση της σπειραματικής διήθησης.

Το σημαντικό πλεονέκτημά της σε έναν ιδιαίτερα μυώδη εξεταζόμενο είναι ότι επηρεάζεται πολύ λιγότερο από τη μυϊκή μάζα σε σχέση με την κρεατινίνη.

Γι’ αυτό μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν υπάρχει ασυμφωνία ανάμεσα στην κλινική εικόνα και στην εκτίμηση που δίνει η κρεατινίνη.

Παράδειγμα:

• κρεατινίνη αυξημένη,
• eGFR από κρεατινίνη σχετικά χαμηλό,
• πολύ μεγάλη μυϊκή μάζα,
• γενική ούρων χωρίς παθολογικά ευρήματα,
• χωρίς λευκωματουρία.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, η κυστατίνη C μπορεί να προσφέρει μια δεύτερη, ανεξάρτητη εκτίμηση.

Δεν είναι όμως «τέλειος» δείκτης. Η κυστατίνη C μπορεί να επηρεαστεί από παράγοντες που δεν σχετίζονται με τη σπειραματική διήθηση, όπως διαταραχές του θυρεοειδούς, φλεγμονή, αυξημένο λιπώδη ιστό και ορισμένες φαρμακευτικές θεραπείες, ιδιαίτερα κορτικοστεροειδή.

Συνεπώς ούτε η κυστατίνη C ερμηνεύεται απομονωμένα.

6
Γιατί ο συνδυασμός κρεατινίνης και κυστατίνης C είναι σημαντικός;

Σύμφωνα με τις σύγχρονες οδηγίες και τις εξισώσεις του NIDDK, όταν είναι διαθέσιμες και οι δύο μετρήσεις μπορεί να υπολογιστεί ένα συνδυασμένο eGFR από κρεατινίνη και κυστατίνη C.

Σε πολλές περιπτώσεις ο συνδυασμός είναι ακριβέστερος από τη χρήση της κρεατινίνης μόνης της.

Αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε άτομα των οποίων η σωματική σύσταση απέχει πολύ από τον μέσο πληθυσμό, όπως σε έναν bodybuilder με πολύ μεγάλη μυϊκή μάζα.

Δεν πρέπει όμως να δημιουργείται ένα νέο λάθος: η νεφρική αξιολόγηση δεν περιορίζεται στην προσπάθεια να βρούμε το «σωστό eGFR».

Ένας ασθενής μπορεί να έχει σχετικά διατηρημένη διήθηση και παρ’ όλα αυτά να εμφανίζει πρώιμη σπειραματική βλάβη με λευκωματουρία. Γι’ αυτό χρειάζεται παράλληλη εξέταση των ούρων.

7
Ουρία: τι προσθέτει στην αξιολόγηση;

Η ουρία μετριέται συχνά μαζί με την κρεατινίνη, αλλά είναι ακόμη λιγότερο ειδικός δείκτης της νεφρικής λειτουργίας.

Μπορεί να επηρεαστεί από:

• τη νεφρική λειτουργία,
• την ενυδάτωση,
• την πρόσληψη πρωτεΐνης,
• τον καταβολισμό,
• γαστρεντερική αιμορραγία,
• και άλλους κλινικούς παράγοντες.

Σε έναν αθλητή που καταναλώνει πολύ μεγάλες ποσότητες πρωτεΐνης, μια αυξημένη ουρία δεν αποδεικνύει από μόνη της νεφρική βλάβη.

Αν όμως η ουρία αυξάνεται μαζί με την κρεατινίνη και υπάρχουν άλλα ευρήματα, όπως αφυδάτωση, ολιγουρία, υπέρταση ή παθολογικά ούρα, αποκτά διαφορετική σημασία.

Η ουρία επομένως είναι ένα κομμάτι του παζλ, όχι η τελική απάντηση.

8
Γενική ούρων: τι ψάχνουμε;

Η γενική ούρων μπορεί να δώσει πληροφορίες που δεν φαίνονται καθόλου στην κρεατινίνη αίματος.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν:

• πρωτεΐνη στα ούρα,
• αίμα ή ερυθρά αιμοσφαίρια,
• ειδικό βάρος και εικόνα ενυδάτωσης,
• λευκοκύτταρα όταν υπάρχει σχετικό κλινικό ερώτημα,
• και, όταν απαιτείται, το μικροσκοπικό ίζημα.

Μια απλή αρνητική ταινία για πρωτεΐνη δεν αποκλείει όμως μικρότερου βαθμού λευκωματουρία. Γι’ αυτό σε στοχευμένη νεφρική αξιολόγηση έχει μεγάλη αξία ο ποσοτικός λόγος λευκωματίνης προς κρεατινίνη ούρων.

Υπάρχει επίσης μια ιδιαίτερη περίπτωση που αφορά τη βαριά άσκηση. Εάν η ταινία ούρων δείχνει θετική αντίδραση για «αίμα», αλλά στο μικροσκόπιο δεν υπάρχουν ανάλογα ερυθρά αιμοσφαίρια, μπορεί να εξεταστεί και η πιθανότητα μυοσφαιρινουρίας στο πλαίσιο σημαντικής μυϊκής βλάβης.

9
Λευκωματίνη/κρεατινίνη ούρων: μία από τις σημαντικότερες εξετάσεις

Ο λόγος λευκωματίνης προς κρεατινίνη ούρων είναι ένας από τους δύο βασικούς άξονες αξιολόγησης της χρόνιας νεφρικής νόσου μαζί με το eGFR.

Με απλά λόγια, εξετάζει εάν οι νεφροί επιτρέπουν σε μεγαλύτερη ποσότητα λευκωματίνης του αίματος να περάσει στα ούρα.

Οι συνήθεις κατηγορίες είναι:

Μια τιμή πάνω από 30 mg/g αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν επιβεβαιώνεται και επιμένει.

Το σημαντικό για τον αθλητή είναι ότι η έντονη άσκηση μπορεί να προκαλέσει παροδική αύξηση της λευκωματίνης στα ούρα. Γι’ αυτό ένα παθολογικό αποτέλεσμα μετά από βαριά προπόνηση δεν πρέπει να οδηγεί σε άμεση διάγνωση χρόνιας νεφρικής νόσου.

Όταν χρειάζεται επιβεβαίωση, προτιμάται συχνά πρωινό δείγμα και αποφυγή έντονης άσκησης το προηγούμενο 24ωρο, σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.

10
Κρεατίνη, κρεατινίνη και αναβολικά: δεν είναι το ίδιο πράγμα

Οι τρεις όροι συχνά συγχέονται.

Κρεατίνη: ουσία που υπάρχει φυσιολογικά στο σώμα και χρησιμοποιείται επίσης ως αθλητικό συμπλήρωμα.

Κρεατινίνη: προϊόν του μεταβολισμού της κρεατίνης που μετράμε στο αίμα ως δείκτη σχετιζόμενο με τη νεφρική λειτουργία.

Αναβολικά-ανδρογόνα στεροειδή: εντελώς διαφορετική κατηγορία ουσιών με ανδρογονική και αναβολική δράση.

Η χρήση κρεατίνης μπορεί σε ορισμένα άτομα να επηρεάσει την κρεατινίνη αίματος χωρίς αυτό να σημαίνει αναγκαστικά ότι έχει μειωθεί στον ίδιο βαθμό η πραγματική σπειραματική διήθηση.

Σε κάποιον όμως που χρησιμοποιεί ταυτόχρονα αναβολικά, κρεατίνη, πολύ υψηλή πρόσληψη πρωτεΐνης και ακολουθεί εντατικό πρόγραμμα προπόνησης, η ερμηνεία μιας μεμονωμένης κρεατινίνης γίνεται ακόμη δυσκολότερη.

Γι’ αυτό είναι σημαντικό ο γιατρός που αξιολογεί το αποτέλεσμα να γνωρίζει όλα τα φάρμακα, ορμονικά σκευάσματα και συμπληρώματα που λαμβάνονται.

11
Έντονη άσκηση, CK και ραβδομυόλυση

Η πολύ έντονη προπόνηση μπορεί να αυξήσει σημαντικά την κρεατινική κινάση (CK) λόγω μυϊκής καταπόνησης.

Μπορεί παράλληλα να μεταβάλει προσωρινά και άλλες εργαστηριακές παραμέτρους, όπως:

• κρεατινίνη,
• AST,
• ALT σε μικρότερο ή μεταβλητό βαθμό,
• κάλιο σε ειδικές καταστάσεις,
• και την εικόνα των ούρων.

Η ραβδομυόλυση είναι όμως διαφορετική κατάσταση από την αναμενόμενη αύξηση της CK μετά από γυμναστική. Πρόκειται για εκτεταμένη μυϊκή βλάβη με απελευθέρωση μυϊκού περιεχομένου στην κυκλοφορία, η οποία μπορεί να προκαλέσει οξεία νεφρική βλάβη.

Προειδοποιητικά σημεία μπορεί να είναι:

• έντονος και ασυνήθιστος μυϊκός πόνος,
• σημαντικό μυϊκό οίδημα ή αδυναμία,
• σκούρα καφέ ούρα,
• πολύ μειωμένη παραγωγή ούρων,
• και μεγάλη αύξηση της CK.

Σε τέτοιο πλαίσιο δεν περιμένουμε απλώς μια επανάληψη της κρεατινίνης μετά από μερικές ημέρες. Χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

12
Ποιο αποτέλεσμα είναι περισσότερο καθησυχαστικό και ποιο ανησυχητικό;

Ο πίνακας δεν αποτελεί διαγνωστικό αλγόριθμο. Δείχνει όμως γιατί η ερμηνεία πρέπει να γίνεται από συνδυασμό ευρημάτων και όχι από μία τιμή κρεατινίνης.

13
Πώς επαναλαμβάνεται σωστά ο έλεγχος;

Εάν η κρεατινίνη είναι αυξημένη χωρίς συμπτώματα ή άλλα επείγοντα ευρήματα, συχνά έχει μεγαλύτερη αξία μια επαναληπτική μέτρηση σε όσο γίνεται περισσότερο συγκρίσιμες και σταθερές συνθήκες.

Ανάλογα με την περίπτωση, ο γιατρός μπορεί να συστήσει:

• να μην έχει προηγηθεί βαριά προπόνηση πριν από την αιμοληψία,
• φυσιολογική ενυδάτωση, χωρίς ούτε αφυδάτωση ούτε υπερβολική κατανάλωση νερού,
• να αποφεύγεται ένα ιδιαίτερα μεγάλο γεύμα κρέατος ακριβώς πριν από την εξέταση,
• καταγραφή όλων των φαρμάκων και συμπληρωμάτων,
• μέτρηση αρτηριακής πίεσης,
• παράλληλο έλεγχο ούρων.

Δεν είναι σωστό να διακόπτονται αυθαίρετα συνταγογραφημένα φάρμακα μόνο και μόνο για να «βελτιωθεί» ένα εργαστηριακό αποτέλεσμα.

Σημαντικό είναι επίσης να συγκρίνονται οι τιμές με παλαιότερες εξετάσεις. Κρεατινίνη 1,35 mg/dL που παραμένει περίπου ίδια για χρόνια σε ένα ιδιαίτερα μυώδες άτομο έχει διαφορετική ερμηνεία από κρεατινίνη που ήταν 0,95 mg/dL και αυξήθηκε σε 1,35 και στη συνέχεια σε 1,60 mg/dL.

14
Ποιες εξετάσεις έχουν πραγματική αξία;

Σε έναν χρήστη αναβολικών με αυξημένη κρεατινίνη, ένας στοχευμένος εργαστηριακός έλεγχος μπορεί, ανάλογα με την κλινική εικόνα, να περιλαμβάνει:

Ανάλογα με τα ευρήματα, ο γιατρός μπορεί να χρειαστεί πρόσθετο έλεγχο, υπερηχογράφημα νεφρών ή πιο εξειδικευμένη νεφρολογική διερεύνηση.

15
Πότε χρειάζεται νεφρολόγος;

Η ανάγκη για νεφρολογική αξιολόγηση δεν καθορίζεται από μία συγκεκριμένη τιμή κρεατινίνης για όλους τους ανθρώπους.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν υπάρχει:

• επίμονη ή προοδευτική πτώση του eGFR,
• επαναλαμβανόμενο eGFR κάτω από 60 mL/min/1,73 m² χωρίς επαρκή εξήγηση,
• σημαντική ή επίμονη λευκωματουρία,
• πρωτεϊνουρία,
• αιματουρία μαζί με ενδείξεις νεφρικής νόσου,
• παθολογικό ίζημα ούρων,
• ανεξήγητη ταχεία αύξηση της κρεατινίνης,
• δύσκολα ρυθμιζόμενη αρτηριακή υπέρταση,
• ή ασυμφωνία ανάμεσα στις διαφορετικές μεθόδους εκτίμησης της νεφρικής λειτουργίας.

Στον πολύ μυώδη αθλητή, ο νεφρολόγος μπορεί να κρίνει εάν χρειάζεται πιο ακριβής επιβεβαίωση της διήθησης αντί να βασιστεί αποκλειστικά στο eGFR από κρεατινίνη.

16
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση;

Η αυξημένη κρεατινίνη χρειάζεται ταχύτερη αξιολόγηση όταν συνοδεύεται από συμπτώματα ή άλλες ενδείξεις οξείας νεφρικής ή μυϊκής βλάβης.

Ιδιαίτερα σημαντικά είναι:

• πολύ μικρή ποσότητα ούρων ή ξαφνική μείωση της ούρησης,
• σκούρα καφέ ούρα μετά από έντονη άσκηση,
• έντονος μυϊκός πόνος ή αδυναμία,
• οίδημα στα πόδια ή στο πρόσωπο,
• δύσπνοια,
• επίμονοι έμετοι ή σημαντική αφυδάτωση,
• μακροσκοπικά αιματηρά ούρα,
• πολύ υψηλή αρτηριακή πίεση, ιδιαίτερα με συμπτώματα,
• ή ταχεία αύξηση της κρεατινίνης σε σχέση με πρόσφατη προηγούμενη εξέταση.

Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν είναι σωστό να αποδίδεται η διαταραχή στη γυμναστική ή στους μύες χωρίς ιατρικό έλεγχο.

17
Συχνά λάθη στην ερμηνεία της κρεατινίνης

Λάθος 1: «Η κρεατινίνη είναι υψηλή, άρα έχω νεφρική ανεπάρκεια».
Όχι απαραίτητα. Η μυϊκή μάζα, η άσκηση και άλλοι παράγοντες επηρεάζουν την κρεατινίνη.

Λάθος 2: «Έχω πολλούς μύες, άρα η κρεατινίνη μου δεν έχει σημασία».
Επίσης λανθασμένο. Η πραγματική νεφρική βλάβη μπορεί να συνυπάρχει με μεγάλη μυϊκή μάζα.

Λάθος 3: «Το eGFR είναι 58, επομένως έχω χρόνια νεφρική νόσο».
Μία μεμονωμένη τιμή δεν αρκεί για να τεθεί διάγνωση χρόνιας νεφρικής νόσου.

Λάθος 4: «Η κυστατίνη C είναι φυσιολογική, άρα αποκλείστηκε κάθε πρόβλημα».
Η κυστατίνη C βελτιώνει την εκτίμηση της διήθησης σε αρκετές περιπτώσεις, αλλά δεν αντικαθιστά τον έλεγχο των ούρων και τη συνολική κλινική αξιολόγηση.

Λάθος 5: «Η γενική ούρων είναι φυσιολογική, άρα δεν χρειάζομαι λευκωματίνη/κρεατινίνη ούρων».
Η κοινή ταινία ούρων δεν είναι εξίσου ευαίσθητη στην ανίχνευση μικρότερων ποσοτήτων λευκωματίνης.

Λάθος 6: «Έκανα βαριά προπόνηση χθες, αλλά αυτό δεν επηρεάζει τις εξετάσεις».
Η έντονη άσκηση μπορεί να επηρεάσει CK, κρεατινίνη και την αποβολή πρωτεΐνης ή λευκωματίνης στα ούρα.

Λάθος 7: «Αν κόψω νερό πριν από την αιμοληψία, θα δω καλύτερα αν δουλεύουν τα νεφρά».
Η αφυδάτωση μπορεί να μεταβάλει τα αποτελέσματα και δεν αποτελεί σωστή προετοιμασία για τον συνήθη εργαστηριακό έλεγχο.

18
Τι πρέπει να κρατήσετε

Η αυξημένη κρεατινίνη σε έναν χρήστη αναβολικών είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εξέτασης που δεν πρέπει να ερμηνεύεται μόνο από το αν βρίσκεται μέσα ή έξω από τα όρια του εργαστηρίου.

Η μεγάλη μυϊκή μάζα μπορεί να ανεβάσει την κρεατινίνη και να κάνει το eGFR από κρεατινίνη να φαίνεται χαμηλότερο από την πραγματική νεφρική λειτουργία.

Ταυτόχρονα όμως η χρήση αναβολικών δεν αποτελεί λόγο να θεωρήσουμε μια αυξημένη κρεατινίνη «φυσιολογική για bodybuilder». Υπάρχουν δημοσιευμένα δεδομένα που συνδέουν τη χρήση αναβολικών και τις πρακτικές που συχνά τη συνοδεύουν με σπειραματική βλάβη, πρωτεϊνουρία και οξεία ή χρόνια νεφρική δυσλειτουργία.

Η τάση των αποτελεσμάτων στον χρόνο, τα ούρα, η αρτηριακή πίεση και η συνολική κλινική εικόνα είναι πολύ πιο αξιόπιστα από την προσπάθεια να αποφασίσουμε αν μία μόνο τιμή κρεατινίνης «είναι από τους μύες».

Συχνές Ερωτήσεις

Βιβλιογραφία

1. Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO). 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease.
   KDIGO 2024 CKD Guideline.
2. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Clinical Measurements & eGFR Accuracy.
   NIDDK – eGFR Accuracy.
3. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. eGFR Equations for Adults.
   NIDDK – eGFR Equations.
4. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Quick Reference on Urine Albumin-to-Creatinine Ratio and GFR.
   NIDDK – UACR & GFR.
5. Herlitz LC, Markowitz GS, Farris AB, et al. Development of Focal Segmental Glomerulosclerosis after Anabolic Steroid Abuse. Journal of the American Society of Nephrology. 2010;21(1):163–172.
   PubMed Central.
6. Ozkurt S, Ozakin E, Gungor H, Yalcin AU. Assessment of Renal Function of Bodybuilders Using Anabolic Androgenic Steroids and Diet Supplements. Cureus. 2023;15(8):e43058.
   PubMed.
7. Almukhtar SE, Abbas AA, Muhealdeen DN, Hughson MD. Acute kidney injury associated with androgenic steroids and nutritional supplements in bodybuilders. Clinical Kidney Journal. 2015;8(4):415–419.
   PubMed.
8. Davani-Davari D, Karimzadeh I, Khalili H. The potential effects of anabolic-androgenic steroids and growth hormone as commonly used sport supplements on the kidney: a systematic review. BMC Nephrology. 2019;20:198.
   PubMed Central.
9. Parente Filho SLA, Gomes PEAC, Forte GA, et al. Kidney disease associated with androgenic-anabolic steroids and vitamin supplements abuse: Be aware! Nefrología. 2020;40(1):26–31.
   PubMed.
10. National Kidney Foundation. Urine albumin-creatinine ratio.
    National Kidney Foundation.