Avelox (Μοξιφλοξασίνη): Χρήσεις, Δοσολογία, Παρενέργειες, Αλληλεπιδράσεις & Εξετάσεις

1
Τι είναι το Avelox

Το Avelox είναι εμπορική ονομασία της μοξιφλοξασίνης, ενός αντιβιοτικού που ανήκει στις φθοριοκινολόνες. Πρόκειται για αντιμικροβιακό φάρμακο που δρα εναντίον συγκεκριμένων βακτηρίων και χρησιμοποιείται μόνο όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη. Δεν είναι παυσίπονο, δεν είναι αντιφλεγμονώδες και δεν έχει καμία δράση σε ιογενείς λοιμώξεις όπως κοινό κρυολόγημα, γρίπη ή οι περισσότερες απλές ιογενείς φαρυγγίτιδες.^[1]

Η μοξιφλοξασίνη έχει ευρύ αντιβακτηριακό φάσμα, ιδιαίτερα σε μικρόβια που σχετίζονται με λοιμώξεις του αναπνευστικού. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι κατάλληλη για κάθε βήχα, κάθε πυρετό ή κάθε “ίωση που κρατάει”. Η αξία της είναι μεγαλύτερη όταν ο γιατρός έχει λόγους να υποψιάζεται ή να έχει τεκμηριώσει βακτηριακή λοίμωξη που χρειάζεται τέτοια αγωγή.

Σε αντίθεση με πολλά συνηθισμένα αντιβιοτικά, το Avelox χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή λόγω των ειδικών προειδοποιήσεων που συνοδεύουν τις φθοριοκινολόνες. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες δεν είναι συχνές σε όλους τους ασθενείς, αλλά μπορεί να είναι σοβαρές όταν εμφανιστούν. Για αυτό το φάρμακο δεν πρέπει να λαμβάνεται “προληπτικά”, “επειδή περίσσεψε από παλιά συνταγή” ή επειδή κάποιος άλλος είχε παρόμοια συμπτώματα.

Πρακτικά, το Avelox είναι φάρμακο για συγκεκριμένες κλινικές συνθήκες και όχι γενική λύση για κάθε λοίμωξη. Η απόφαση για χρήση του πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη λοίμωξη, το ιστορικό του ασθενούς, τα φάρμακα που ήδη παίρνει, την πιθανότητα αλληλεπιδράσεων, την καρδιακή κατάσταση, την ηπατική λειτουργία και, όπου χρειάζεται, τα αποτελέσματα καλλιεργειών ή άλλων εξετάσεων.

Αν ο ασθενής έχει ήδη κάνει εξετάσεις όπως Γενική Αίματος, CRP, ΤΚΕ ή καλλιέργεια, τα αποτελέσματα πρέπει να αξιολογούνται μαζί με τα συμπτώματα. Καμία μεμονωμένη τιμή δεν αποφασίζει από μόνη της αν χρειάζεται Avelox. Η εργαστηριακή εικόνα είναι εργαλείο καθοδήγησης, όχι αυτόματη συνταγή.

2
Πότε χρησιμοποιείται και πότε δεν πρέπει να χρησιμοποιείται

Το Avelox χρησιμοποιείται όταν υπάρχει συγκεκριμένη βακτηριακή λοίμωξη για την οποία η μοξιφλοξασίνη θεωρείται κατάλληλη επιλογή. Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως πρώτη σκέψη για κάθε απλή λοίμωξη, ούτε ως αντιβιοτικό “ασφαλείας” χωρίς διάγνωση. Η σωστή χρήση του ξεκινά από την ερώτηση: υπάρχει πραγματική ένδειξη για αντιβιοτικό και, αν ναι, είναι η μοξιφλοξασίνη το σωστό αντιβιοτικό;

Οι συχνότερες κλινικές καταστάσεις όπου μπορεί να εξεταστεί είναι η πνευμονία της κοινότητας εκτός σοβαρών περιπτώσεων, η επαρκώς διαγνωσμένη οξεία βακτηριακή ιγμορίτιδα, η οξεία παρόξυνση ΧΑΠ/χρόνιας βρογχίτιδας και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η ήπια έως μέτρια φλεγμονώδης νόσος της πυέλου. Στις ενδείξεις αυτές η τρέχουσα πληροφορία προϊόντος τονίζει ότι η μοξιφλοξασίνη πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο όταν τα αντιβιοτικά που συνήθως συνιστώνται θεωρούνται ακατάλληλα, όπως σε αντοχή, αντένδειξη, μη ανεκτή ανεπιθύμητη ενέργεια ή αποτυχία κατάλληλης θεραπείας.^[1]

Δεν είναι σωστή επιλογή για απλές ιογενείς λοιμώξεις. Ένας ασθενής με μπούκωμα, πονόλαιμο, καταρροή, χαμηλό πυρετό και βελτίωση μέσα σε λίγες ημέρες συνήθως δεν χρειάζεται τέτοιο αντιβιοτικό. Επίσης, το Avelox δεν είναι τυπική επιλογή για απλή ουρολοίμωξη, γιατί η μοξιφλοξασίνη δεν είναι το κλασικό αντιβιοτικό που προτιμάται για συχνές ανεπίπλεκτες λοιμώξεις του ουροποιητικού.

Η απόφαση είναι διαφορετική όταν υπάρχουν σημεία σοβαρότητας: υψηλός πυρετός που επιμένει, δύσπνοια, πόνος στο θώρακα, χαμηλός κορεσμός οξυγόνου, σύγχυση, κακή γενική εικόνα, υποκείμενα νοσήματα ή αποτυχία προηγούμενης αγωγής. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο γιατρός μπορεί να ζητήσει ακτινογραφία, εξετάσεις αίματος ή καλλιέργειες πριν ή κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Αν ο ασθενής έχει ιστορικό σοβαρής αλλεργίας σε κινολόνες, προβλήματα καρδιακού ρυθμού, γνωστή παράταση QT, σοβαρή ηπατική νόσο, μυασθένεια gravis, προηγούμενη τενοντοπάθεια από φθοριοκινολόνη ή λαμβάνει φάρμακα που παρατείνουν το QT, η χρήση του Avelox μπορεί να είναι ακατάλληλη ή να χρειάζεται αυστηρή προσοχή.

3
Πώς δρα η μοξιφλοξασίνη

Η μοξιφλοξασίνη δρα αναστέλλοντας βακτηριακά ένζυμα που είναι απαραίτητα για την αντιγραφή και τη λειτουργία του DNA των μικροβίων. Τα ένζυμα αυτά είναι κυρίως η DNA γυράση και η τοποϊσομεράση IV. Όταν τα ένζυμα μπλοκάρονται, το βακτήριο δεν μπορεί να πολλαπλασιαστεί φυσιολογικά και τελικά καταστρέφεται.^[1]

Η δράση αυτή είναι διαφορετική από τη δράση άλλων κατηγοριών αντιβιοτικών. Για παράδειγμα, οι πενικιλίνες και οι κεφαλοσπορίνες στοχεύουν το βακτηριακό κυτταρικό τοίχωμα, ενώ οι μακρολίδες και οι τετρακυκλίνες επηρεάζουν τη σύνθεση πρωτεϊνών. Η μοξιφλοξασίνη στοχεύει τη γενετική μηχανή του βακτηρίου, γι’ αυτό και έχει βακτηριοκτόνο δράση.

Η φαρμακολογική αυτή ισχύς είναι χρήσιμη, αλλά δεν αναιρεί την ανάγκη για ορθολογική χρήση. Όσο πιο ισχυρό είναι ένα αντιβιοτικό, τόσο πιο σημαντικό είναι να χρησιμοποιείται σωστά. Η άσκοπη χρήση φθοριοκινολονών μπορεί να ευνοήσει την ανάπτυξη μικροβιακής αντοχής, να δυσκολέψει μελλοντικές θεραπείες και να εκθέσει τον ασθενή σε περιττό κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών.

Η μοξιφλοξασίνη έχει καλή διείσδυση σε ιστούς του αναπνευστικού, στοιχείο που εξηγεί τη χρήση της σε επιλεγμένες αναπνευστικές λοιμώξεις. Παράλληλα, όμως, το φάσμα της δεν καλύπτει αξιόπιστα κάθε πιθανό μικρόβιο. Για παράδειγμα, δεν είναι καλή επιλογή όταν υπάρχει ισχυρή υποψία για Pseudomonas aeruginosa ή όταν απαιτείται θεραπεία βασισμένη σε ειδικό αντιβιόγραμμα.

Σε σοβαρές ή υποτροπιάζουσες λοιμώξεις, η καλλιέργεια και το αντιβιόγραμμα βοηθούν να φανεί αν το μικρόβιο είναι ευαίσθητο ή ανθεκτικό σε συγκεκριμένα αντιβιοτικά. Αυτό είναι πιο ασφαλές από την εμπειρική εναλλαγή αντιβιοτικών χωρίς μικροβιολογική τεκμηρίωση.

4
Σε ποιες λοιμώξεις μπορεί να δοθεί

Το Avelox μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένες βακτηριακές λοιμώξεις, κυρίως όταν ο γιατρός θεωρεί ότι χρειάζεται αντιβιοτικό με δράση σε παθογόνα του αναπνευστικού ή όταν άλλες επιλογές δεν είναι κατάλληλες. Η τελική απόφαση δεν βασίζεται μόνο στο όνομα της λοίμωξης, αλλά και στη σοβαρότητα, στο ιστορικό, στις αλλεργίες, στα τοπικά δεδομένα αντοχής και στα αποτελέσματα εξετάσεων.

Σε λοιμώξεις του αναπνευστικού, μπορεί να εξεταστεί σε πνευμονία της κοινότητας, οξεία βακτηριακή ιγμορίτιδα ή έξαρση χρόνιας βρογχίτιδας. Η λέξη “βακτηριακή” είναι κρίσιμη. Πολλές λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού είναι ιογενείς και δεν χρειάζονται αντιβιοτικό. Ακόμη και όταν υπάρχει βακτηριακή υποψία, η επιλογή αντιβιοτικού πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες του γιατρού.

Σε πνευμονία, ο γιατρός αξιολογεί πυρετό, βήχα, δύσπνοια, ακροαστικά ευρήματα, κορεσμό οξυγόνου, ακτινογραφία θώρακος και εργαστηριακούς δείκτες. Σε παραγωγικό βήχα μπορεί να ζητηθεί καλλιέργεια πτυέλων, ειδικά όταν η λοίμωξη επιμένει, υποτροπιάζει ή ο ασθενής έχει επιβαρυμένο ιστορικό.

Σε δερματικές ή λοιμώξεις μαλακών μορίων χρειάζεται ιδιαίτερη ακρίβεια: τα δισκία μοξιφλοξασίνης δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για την έναρξη θεραπείας οποιασδήποτε λοίμωξης δέρματος και μαλακών μορίων. Η από του στόματος μορφή μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο ως συνέχεια θεραπείας σε επιλεγμένους ασθενείς που έχουν ήδη βελτιωθεί σε αρχική θεραπεία για περίπλοκη λοίμωξη δέρματος/μαλακών μορίων. Σε απόστημα, τραύμα ή διαβητικό πόδι, η παροχέτευση, η καλλιέργεια και η σωστή κάλυψη του πιθανού παθογόνου μπορεί να είναι σημαντικότερες από την απλή αλλαγή αντιβιοτικού.^[1]

Σε κάθε περίπτωση, η θεραπεία πρέπει να προσαρμόζεται στην κλινική ανταπόκριση. Αν ο ασθενής δεν βελτιώνεται μέσα στο αναμενόμενο χρονικό διάστημα ή επιδεινώνεται, δεν πρέπει να προστίθενται τυχαία άλλα αντιβιοτικά. Χρειάζεται επανεκτίμηση, πιθανές εξετάσεις και, όπου υπάρχει υλικό, καλλιέργεια.

5
Γιατί δεν είναι αντιβιοτικό πρώτης γραμμής για απλές λοιμώξεις

Το Avelox δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για απλές ή αυτοπεριοριζόμενες λοιμώξεις όταν υπάρχουν ασφαλέστερες ή πιο στοχευμένες επιλογές. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι “κακό” φάρμακο. Σημαίνει ότι είναι φάρμακο που πρέπει να διαφυλάσσεται για τις κατάλληλες ενδείξεις, ώστε να αποφεύγονται περιττές παρενέργειες και μικροβιακή αντοχή.

Οι φθοριοκινολόνες έχουν ειδικές ευρωπαϊκές και διεθνείς προειδοποιήσεις λόγω σπάνιων αλλά δυνητικά παρατεταμένων ή σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών. Μπορεί να επηρεάσουν τένοντες, μύες, αρθρώσεις, νεύρα, αισθήσεις, ψυχική κατάσταση και καρδιακό ρυθμό. Ο κίνδυνος δεν είναι ίδιος για όλους, αλλά πρέπει να λαμβάνεται υπόψη πριν από κάθε συνταγογράφηση.

Σε έναν κατά τα άλλα υγιή ενήλικα με ήπια φαρυγγίτιδα, μπούκωμα ή βήχα λίγων ημερών χωρίς σημεία σοβαρότητας, η χρήση Avelox συνήθως δεν είναι σωστή προσέγγιση. Πρώτα χρειάζεται κλινική εκτίμηση: είναι ιογενής λοίμωξη; υπάρχει βακτηριακή ένδειξη; χρειάζεται rapid strep, καλλιέργεια, ακτινογραφία ή απλή παρακολούθηση;

Η υπερβολική χρήση ισχυρών αντιβιοτικών είναι ένας από τους λόγους που αυξάνεται η αντοχή των βακτηρίων. Όταν ένα αντιβιοτικό χρησιμοποιείται χωρίς λόγο, δεν “δυναμώνει” τον οργανισμό. Αντίθετα, ασκεί πίεση στη φυσιολογική μικροβιακή χλωρίδα και μπορεί να επιλέξει ανθεκτικά στελέχη.

Η σωστή θεραπευτική λογική είναι να χρησιμοποιείται το πιο κατάλληλο αντιβιοτικό για το συγκεκριμένο μικρόβιο και τον συγκεκριμένο ασθενή, όχι απαραίτητα το πιο “δυνατό”. Αυτός είναι και ο λόγος που οι καλλιέργειες και το αντιβιόγραμμα είναι σημαντικά όταν η λοίμωξη είναι υποτροπιάζουσα, επίμονη ή ασυνήθιστη.

6
Λήψη και πρακτικές οδηγίες

Το Avelox σε μορφή επικαλυμμένου δισκίου περιέχει 400 mg μοξιφλοξασίνης. Στο παρόν άρθρο η αναφορά αφορά την από του στόματος μορφή. Η επιλογή της μοξιφλοξασίνης πρέπει να βασίζεται στη διάγνωση, στη σοβαρότητα της λοίμωξης, στην ευαισθησία του πιθανού παθογόνου και στο αν τα αντιβιοτικά που συνήθως προτιμώνται είναι κατάλληλα για τον συγκεκριμένο ασθενή.^[1]

Το δισκίο λαμβάνεται μία φορά την ημέρα με επαρκή ποσότητα υγρού και μπορεί να ληφθεί με ή χωρίς τροφή. Χρειάζεται όμως απόσταση από αντιόξινα που περιέχουν μαγνήσιο ή αλουμίνιο, από σουκραλφάτη και από σκευάσματα που περιέχουν σίδηρο ή ψευδάργυρο, επειδή τα πολυσθενή κατιόντα μπορούν να μειώσουν την απορρόφηση της μοξιφλοξασίνης. Η τρέχουσα ευρωπαϊκή πληροφορία προϊόντος συστήνει διάστημα περίπου 6 ωρών μεταξύ αυτών των σκευασμάτων και της μοξιφλοξασίνης.^[1]

Η πρακτική οδηγία είναι να ελέγχεται η σύνθεση κάθε αντιόξινου, πολυβιταμίνης ή συμπληρώματος και να τηρείται η απαιτούμενη χρονική απόσταση όταν περιέχει μαγνήσιο, αλουμίνιο, σίδηρο ή ψευδάργυρο. Αντίθετα, κλινικές μελέτες δεν έδειξαν σημαντική αλληλεπίδραση με συμπληρώματα ασβεστίου, ενώ η μοξιφλοξασίνη δεν έχει κλινικά σημαντική αλληλεπίδραση με τα τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένων των γαλακτοκομικών.^[1]

Αν ξεχαστεί μία δόση, συνήθως λαμβάνεται όταν το θυμηθεί ο ασθενής, εκτός αν πλησιάζει η ώρα για την επόμενη. Δεν πρέπει να λαμβάνεται διπλή δόση χωρίς ιατρική οδηγία. Εάν οι δόσεις χάνονται συχνά, πρέπει να ενημερωθεί ο γιατρός, γιατί η θεραπεία μπορεί να γίνει λιγότερο αποτελεσματική.

Κατά τη διάρκεια της αγωγής, ο ασθενής πρέπει να παρακολουθεί όχι μόνο αν πέφτει ο πυρετός, αλλά και αν εμφανίζονται νέα συμπτώματα: πόνος σε τένοντα, μούδιασμα, καύσος στα άκρα, έντονη ζάλη, αίσθημα παλμών, σοβαρή διάρροια, εξάνθημα, ίκτερος ή διαταραχή συμπεριφοράς. Αυτά δεν πρέπει να αγνοούνται.

7
Δοσολογία και διάρκεια θεραπείας

Η συνήθης δόση της μοξιφλοξασίνης σε ενήλικες είναι 400 mg μία φορά την ημέρα, όταν ο γιατρός κρίνει ότι το φάρμακο είναι κατάλληλο. Η διάρκεια της θεραπείας διαφέρει ανάλογα με τη λοίμωξη, τη σοβαρότητα, την ανταπόκριση και το ιστορικό του ασθενούς. Δεν υπάρχει μία διάρκεια που να ισχύει για όλους.^[1]

Η διάρκεια εξαρτάται από την εγκεκριμένη ένδειξη. Η ευρωπαϊκή πληροφορία προϊόντος αναφέρει 5–10 ημέρες για οξεία παρόξυνση ΧΑΠ συμπεριλαμβανομένης της βρογχίτιδας, 10 ημέρες για πνευμονία της κοινότητας, 7 ημέρες για οξεία βακτηριακή ιγμορίτιδα και 14 ημέρες για ήπια έως μέτρια φλεγμονώδη νόσο της πυέλου. Αυτές οι διάρκειες δεν είναι οδηγία αυτοθεραπείας· προϋποθέτουν σωστή διάγνωση και ιατρική επιλογή της μοξιφλοξασίνης.^[1] Ο ασθενής δεν πρέπει να μειώνει μόνος του τη διάρκεια επειδή «νιώθει καλύτερα», αλλά ούτε και να την παρατείνει επειδή «έμειναν χάπια».

Η παλιά γενική συμβουλή “πάντα τελειώνουμε οπωσδήποτε όλο το κουτί” δεν αρκεί ως ιατρική αρχή για όλες τις περιπτώσεις. Η σωστή αρχή είναι: ακολουθούμε τη συγκεκριμένη οδηγία του γιατρού για τη συγκεκριμένη λοίμωξη και επικοινωνούμε αν υπάρχει βελτίωση, επιδείνωση ή ανεπιθύμητη ενέργεια που αλλάζει το θεραπευτικό πλάνο.

Αν ο ασθενής κάνει εμετούς, έχει έντονη διάρροια, δεν μπορεί να πιει υγρά ή δεν μπορεί να πάρει το δισκίο, πρέπει να επικοινωνήσει με γιατρό. Σε σοβαρότερες λοιμώξεις μπορεί να χρειαστεί νοσοκομειακή εκτίμηση ή διαφορετικό θεραπευτικό πλάνο.

8
Τι πρέπει να γνωρίζει ο γιατρός πριν το συνταγογραφήσει

Πριν από τη χορήγηση Avelox, ο γιατρός πρέπει να γνωρίζει το πλήρες ιστορικό του ασθενούς. Ιδιαίτερη σημασία έχουν προηγούμενες αλλεργικές αντιδράσεις σε κινολόνες, καρδιολογικό ιστορικό, λιποθυμικά επεισόδια, αρρυθμίες, παράταση QT, σοβαρή ηπατική νόσος, νευρολογικά νοσήματα, μυασθένεια gravis και προηγούμενος πόνος ή ρήξη τένοντα μετά από αντιβιοτικό.

Εξίσου σημαντική είναι η λίστα φαρμάκων. Ο ασθενής πρέπει να αναφέρει συνταγογραφούμενα φάρμακα, μη συνταγογραφούμενα, συμπληρώματα, φυτικά σκευάσματα και βιταμίνες. Δεν αρκεί να πει “παίρνω χάπια για την πίεση”. Χρειάζονται ονόματα και δόσεις, γιατί πολλές αλληλεπιδράσεις σχετίζονται με συγκεκριμένες ουσίες.

Ο γιατρός πρέπει επίσης να γνωρίζει αν υπάρχει εγκυμοσύνη, πιθανότητα εγκυμοσύνης ή θηλασμός. Το Avelox αντενδείκνυται στην εγκυμοσύνη και κατά τον θηλασμό, ενώ αντενδείκνυται επίσης σε παιδιά και εφήβους κάτω των 18 ετών σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πληροφορία προϊόντος.^[1]

Σε ηλικιωμένους, σε ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία, σε λήπτες συμπαγών οργάνων και σε άτομα που λαμβάνουν κορτικοστεροειδή, ο κίνδυνος τενοντίτιδας και ρήξης τένοντα είναι μεγαλύτερος. Η ταυτόχρονη χρήση κορτικοστεροειδών με φθοριοκινολόνη πρέπει να αποφεύγεται όταν είναι δυνατόν. Σε ασθενείς με διουρητικά, ηλεκτρολυτικές διαταραχές ή φάρμακα που επηρεάζουν το QT χρειάζεται επιπλέον καρδιολογική προσοχή, ενώ στους διαβητικούς πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η πιθανότητα υπογλυκαιμίας ή υπεργλυκαιμίας.^{[1, 2]}

Αν η λοίμωξη είναι υποτροπιάζουσα ή δεν έχει ανταποκριθεί σε προηγούμενη αγωγή, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει καλλιέργεια πριν την έναρξη ή όσο το δυνατόν νωρίτερα. Η λήψη αντιβιοτικού πριν από την καλλιέργεια μπορεί να μειώσει την πιθανότητα να αναπτυχθεί το μικρόβιο στο εργαστήριο, γι’ αυτό ο χρόνος συλλογής του δείγματος έχει σημασία.

9
Συχνές παρενέργειες

Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες του Avelox αφορούν το γαστρεντερικό και το νευρικό σύστημα. Μπορεί να εμφανιστούν ναυτία, δυσπεψία, κοιλιακή ενόχληση, διάρροια, πονοκέφαλος, ζάλη ή αϋπνία. Σε αρκετούς ασθενείς αυτά είναι ήπια και υποχωρούν, αλλά χρειάζεται παρακολούθηση.

Η εμφάνιση ήπιας ναυτίας δεν σημαίνει πάντα ότι πρέπει να διακοπεί το φάρμακο. Αν όμως υπάρχει έντονη διάρροια, αίμα στα κόπρανα, πυρετός, έντονος κοιλιακός πόνος ή αφυδάτωση, η κατάσταση πρέπει να αξιολογηθεί άμεσα. Η διάρροια μετά από αντιβιοτικό δεν είναι πάντα “απλή παρενέργεια”.

Μπορεί επίσης να εμφανιστούν διαταραχές γεύσης, αίσθημα παλμών, εξάνθημα, κνησμός ή ευαισθησία στον ήλιο. Αν εμφανιστεί γενικευμένο εξάνθημα, πρήξιμο στα χείλη ή στο πρόσωπο, δύσπνοια ή αίσθημα λιποθυμίας, χρειάζεται άμεση ιατρική αντιμετώπιση, γιατί μπορεί να πρόκειται για αλλεργική αντίδραση.

Ορισμένοι ασθενείς αναφέρουν ζάλη, θολούρα, δυσκολία συγκέντρωσης, ανησυχία ή αλλαγή στον ύπνο. Εάν τα συμπτώματα είναι έντονα ή ασυνήθιστα, δεν πρέπει να συνεχίζεται η αγωγή χωρίς ενημέρωση του γιατρού. Οι φθοριοκινολόνες έχουν προειδοποιήσεις για ανεπιθύμητες ενέργειες από το κεντρικό νευρικό σύστημα.

Οι εργαστηριακές παρενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν μεταβολές σε ηπατικά ένζυμα ή σπανιότερα αιματολογικές διαταραχές. Για αυτό σε ασθενείς με ιστορικό ηπατοπάθειας, πολυφαρμακία ή παρατεταμένη αγωγή μπορεί να ζητηθεί έλεγχος με εξετάσεις αίματος.

10
Σοβαρές προειδοποιήσεις φθοριοκινολονών

Οι φθοριοκινολόνες, όπως η μοξιφλοξασίνη, συνοδεύονται από σημαντικές προειδοποιήσεις ασφαλείας. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες που ανησυχούν περισσότερο αφορούν τένοντες, μύες, αρθρώσεις, νεύρα, ψυχική κατάσταση, αισθήσεις και καρδιακό ρυθμό. Μπορεί να εμφανιστούν νωρίς, ακόμη και μετά από λίγες δόσεις, ή σε ορισμένες περιπτώσεις μετά τη διακοπή.^[2]

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ασθενής θα εμφανίσει σοβαρή παρενέργεια. Σημαίνει όμως ότι το φάρμακο πρέπει να χρησιμοποιείται όταν υπάρχει σαφής λόγος. Σε ήπιες λοιμώξεις όπου υπάρχουν άλλες κατάλληλες επιλογές, ο γιατρός συχνά προτιμά πιο στοχευμένη ή ασφαλέστερη αγωγή.

Τα προειδοποιητικά συμπτώματα που πρέπει να αναφερθούν άμεσα περιλαμβάνουν πόνο ή πρήξιμο στον αχίλλειο τένοντα ή σε άλλον τένοντα, μούδιασμα, μυρμήγκιασμα, αίσθημα καψίματος στα άκρα, έντονη αδυναμία, αλλαγές διάθεσης, σύγχυση, έντονη αϋπνία, διαταραχές όρασης ή ακοής, αίσθημα παλμών ή λιποθυμική τάση.

Σε αυτά τα συμπτώματα δεν είναι σωστό να συνεχίζει ο ασθενής “μέχρι να τελειώσει το κουτί” χωρίς ενημέρωση. Η ιατρική οδηγία μπορεί να είναι διακοπή, αλλαγή αντιβιοτικού, εργαστηριακός έλεγχος ή παραπομπή για περαιτέρω εκτίμηση.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν συνυπάρχουν παράγοντες κινδύνου: ηλικία άνω των 60 ετών, κορτικοστεροειδή, μεταμόσχευση, νεφρική νόσος, καρδιοπάθεια, ηλεκτρολυτικές διαταραχές, διαβήτης, νευρολογικό ιστορικό ή προηγούμενη αντίδραση σε φθοριοκινολόνη.

Η μοξιφλοξασίνη μπορεί επίσης να συνδέεται με ψυχιατρικές αντιδράσεις ακόμη και μετά την πρώτη χορήγηση. Έντονο άγχος, σύγχυση, ασυνήθιστη μεταβολή συμπεριφοράς, σοβαρή αϋπνία, κατάθλιψη ή ψυχωσικά συμπτώματα απαιτούν άμεση επικοινωνία με γιατρό. Σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη έχουν επίσης αναφερθεί τόσο υπογλυκαιμία όσο και υπεργλυκαιμία, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους που λαμβάνουν ινσουλίνη ή σουλφονυλουρία, γι’ αυτό μπορεί να χρειάζεται στενότερος έλεγχος σακχάρου.^{[1, 3]}

11
Καρδιά, QT διάστημα και ηλεκτρολύτες

Η μοξιφλοξασίνη μπορεί να παρατείνει το QT διάστημα στο ηλεκτροκαρδιογράφημα. Το QT είναι ένας ηλεκτρικός δείκτης της καρδιακής επαναπόλωσης. Όταν παρατείνεται σημαντικά, αυξάνεται ο κίνδυνος επικίνδυνων αρρυθμιών σε ευπαθείς ασθενείς. Για τους περισσότερους ασθενείς ο κίνδυνος είναι μικρός, αλλά σε ορισμένες ομάδες είναι κλινικά σημαντικός.^[1]

Μεγαλύτερη προσοχή χρειάζονται άτομα με γνωστή παράταση QT, ιστορικό σοβαρών αρρυθμιών, συγκοπτικά επεισόδια, καρδιακή ανεπάρκεια, βραδυκαρδία, χαμηλό κάλιο, χαμηλό μαγνήσιο ή συγχορήγηση φαρμάκων που επίσης παρατείνουν το QT. Σε τέτοιες περιπτώσεις ο γιατρός μπορεί να αποφύγει το Avelox ή να ζητήσει ηλεκτροκαρδιογράφημα και ηλεκτρολύτες.

Φάρμακα που μπορεί να έχουν σημασία είναι αντιαρρυθμικά, ορισμένα αντιψυχωσικά, ορισμένα αντικαταθλιπτικά, μακρολίδες, αντιμυκητιασικά αζόλης και φάρμακα για ναυτία όπως ονδανσετρόνη. Δεν σημαίνει ότι όλοι οι συνδυασμοί είναι απόλυτα απαγορευμένοι, αλλά χρειάζεται ιατρική κρίση.

Τα διουρητικά μπορεί να μειώσουν το κάλιο ή το μαγνήσιο, αυξάνοντας έμμεσα τον κίνδυνο QT. Γι’ αυτό σε ασθενείς που λαμβάνουν φουροσεμίδη, θειαζιδικά διουρητικά ή έχουν εμέτους/διάρροιες, οι ηλεκτρολύτες είναι σημαντικοί πριν ή κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Συμπτώματα όπως έντονο αίσθημα παλμών, λιποθυμία, έντονη ζάλη, πόνος στο στήθος ή αιφνίδια αδυναμία δεν πρέπει να αποδίδονται απλώς στο άγχος. Αν εμφανιστούν κατά τη θεραπεία, χρειάζεται άμεση ιατρική επικοινωνία.

Η παράταση QT δεν μπορεί να αξιολογηθεί μόνο από το αν ο ασθενής «νιώθει καλά». Σε άτομο με παράγοντες κινδύνου ο γιατρός μπορεί να χρειαστεί να γνωρίζει κάλιο (K+), μαγνήσιο (Mg2+), νεφρική λειτουργία και πλήρη λίστα φαρμάκων, ενώ σε επιλεγμένες περιπτώσεις απαιτείται ΗΚΓ πριν ή κατά τη θεραπεία. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται μετά από εμέτους ή διάρροια και σε θεραπεία με διουρητικά, επειδή οι απώλειες ηλεκτρολυτών μπορεί να αυξήσουν τον αρρυθμιολογικό κίνδυνο.^[1]

12
Τένοντες, μύες, αρθρώσεις και νεύρα

Μία από τις πιο γνωστές σοβαρές προειδοποιήσεις των φθοριοκινολονών αφορά τους τένοντες. Μπορεί να εμφανιστεί τενοντίτιδα ή ακόμη και ρήξη τένοντα, συχνότερα στον αχίλλειο, αλλά όχι αποκλειστικά. Ο κίνδυνος αυξάνεται σε ηλικιωμένους, σε άτομα που λαμβάνουν κορτικοστεροειδή και σε ορισμένους ασθενείς με σοβαρά χρόνια νοσήματα.^[2]

Ο πόνος σε τένοντα κατά τη διάρκεια της θεραπείας δεν πρέπει να αγνοείται. Αν ο ασθενής νιώσει πόνο πίσω από τη φτέρνα, πρήξιμο, δυσκολία στο περπάτημα ή αίσθηση “τραβήγματος”, πρέπει να σταματήσει την έντονη δραστηριότητα και να επικοινωνήσει με γιατρό. Η συνέχιση άσκησης πάνω σε ερεθισμένο τένοντα μπορεί να επιδεινώσει τη βλάβη.

Μπορεί επίσης να εμφανιστούν μυαλγίες, αρθραλγίες, αδυναμία ή αίσθηση δυσκαμψίας. Αυτά τα συμπτώματα δεν είναι όλα επικίνδυνα, αλλά όταν είναι έντονα, ασυνήθιστα ή συνδυάζονται με νευρολογικά συμπτώματα χρειάζονται άμεση εκτίμηση.

Η περιφερική νευροπάθεια είναι άλλη σημαντική προειδοποίηση. Συμπτώματα όπως μούδιασμα, μυρμήγκιασμα, αίσθημα καψίματος, πόνος σαν ηλεκτρικό ρεύμα ή αδυναμία στα άκρα πρέπει να αναφέρονται άμεσα. Δεν είναι σωστό να συνεχίζεται το φάρμακο χωρίς ιατρική οδηγία όταν εμφανίζονται τέτοιες εκδηλώσεις.

Στην καθημερινή πράξη, ο ασθενής που λαμβάνει Avelox πρέπει να αποφεύγει ξαφνική έντονη άσκηση, βαριά καταπόνηση ή απότομη αύξηση δραστηριότητας, ιδιαίτερα αν ανήκει σε ομάδα υψηλού κινδύνου. Η σύσταση αυτή δεν είναι υπερβολική· είναι προληπτικό μέτρο για να μειωθεί ο κίνδυνος τενοντικής βλάβης.

13
Στομάχι, έντερο και διάρροια μετά από αντιβιοτικό

Τα αντιβιοτικά μπορούν να επηρεάσουν τη φυσιολογική μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου. Με το Avelox μπορεί να εμφανιστεί ναυτία, κοιλιακή ενόχληση ή διάρροια. Η ήπια διάρροια μπορεί να είναι παροδική, αλλά η έντονη ή επίμονη διάρροια χρειάζεται προσοχή, ειδικά αν συνοδεύεται από πυρετό, αίμα, βλέννα ή έντονο πόνο.

Μία σοβαρή κατάσταση που μπορεί να εμφανιστεί μετά από αντιβιοτικά είναι η λοίμωξη από Clostridioides difficile. Δεν αφορά μόνο το Avelox, αλλά γενικά τα αντιβιοτικά που διαταράσσουν την εντερική χλωρίδα. Ο ασθενής δεν πρέπει να παίρνει αντιδιαρροϊκά χωρίς ιατρική οδηγία όταν υπάρχει έντονη διάρροια μετά από αντιβιοτικό.^[1]

Η σωστή ενυδάτωση είναι σημαντική, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους και σε ασθενείς με πυρετό. Αν υπάρχουν εμετοί, αδυναμία λήψης υγρών, ζάλη ή σημεία αφυδάτωσης, μπορεί να χρειαστεί εργαστηριακός έλεγχος ηλεκτρολυτών και νεφρικής λειτουργίας.

Τα προβιοτικά μπορεί να βοηθήσουν ορισμένους ασθενείς με ήπιες γαστρεντερικές ενοχλήσεις, αλλά δεν είναι υποχρεωτικά για όλους και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εκτίμηση. Σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς, ασθενείς με καρκίνο, κεντρικούς φλεβικούς καθετήρες ή σοβαρή νόσο, η χρήση προβιοτικών πρέπει να συζητείται με γιατρό.

Ο ασθενής πρέπει να διαχωρίζει την ήπια αναμενόμενη ενόχληση από το προειδοποιητικό σύμπτωμα. Ήπια ναυτία μπορεί να παρακολουθηθεί. Αιματηρή διάρροια, υψηλός πυρετός, έντονος κοιλιακός πόνος ή αφυδάτωση δεν πρέπει να περιμένουν.

14
Ήπαρ, νεφρά και εργαστηριακή παρακολούθηση

Σύμφωνα με την τρέχουσα ευρωπαϊκή πληροφορία προϊόντος, δεν απαιτείται προσαρμογή της δόσης της μοξιφλοξασίνης μόνο λόγω νεφρικής δυσλειτουργίας, από ήπια έως σοβαρή. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η νεφρική λειτουργία είναι αδιάφορη: σε σοβαρή λοίμωξη, αφυδάτωση, ηλικιωμένους ή ασθενείς με πολυφαρμακία, η κρεατινίνη, το eGFR και οι ηλεκτρολύτες βοηθούν στην ασφαλή συνολική εκτίμηση, ενώ η αφυδάτωση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο νεφρικής επιβάρυνσης.^[1]

Η ηπατική λειτουργία έχει επίσης σημασία. Αν υπάρχει γνωστή ηπατοπάθεια, αυξημένα τρανσαμινασικά ένζυμα, ίκτερος ή ιστορικό φαρμακευτικής ηπατίτιδας, ο γιατρός πρέπει να το γνωρίζει. Συμπτώματα όπως κιτρίνισμα ματιών ή δέρματος, σκουρόχρωμα ούρα, έντονη κόπωση, πόνος στο δεξιό άνω μέρος της κοιλιάς ή επίμονη ναυτία πρέπει να αξιολογηθούν.

Σε ορισμένους ασθενείς, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει γενική αίματος, CRP, ΤΚΕ, ουρία, κρεατινίνη, ηλεκτρολύτες, AST, ALT, γGT, ALP και χολερυθρίνη. Αυτές οι εξετάσεις δεν γίνονται επειδή το φάρμακο είναι πάντα επικίνδυνο, αλλά επειδή ο συγκεκριμένος ασθενής ή η συγκεκριμένη λοίμωξη χρειάζεται παρακολούθηση.

Η Γενική Αίματος μπορεί να δείξει λευκοκυττάρωση, ουδετεροφιλία, αναιμία, θρομβοπενία ή άλλες ενδείξεις που βοηθούν στη συνολική εικόνα. Η CRP και η ΤΚΕ δεν δείχνουν ποιο μικρόβιο υπάρχει, αλλά βοηθούν στην εκτίμηση της φλεγμονώδους δραστηριότητας και της πορείας.

Σε ασθενείς που παίρνουν διουρητικά ή έχουν εμέτους/διάρροιες, το κάλιο και το μαγνήσιο είναι σημαντικά λόγω του QT. Σε ασθενείς που λαμβάνουν αντιπηκτικά τύπου βαρφαρίνης/ασενοκουμαρόλης, μπορεί να χρειαστεί πιο στενή παρακολούθηση INR, γιατί πολλές λοιμώξεις και αρκετά αντιβιοτικά μπορούν να επηρεάσουν την αντιπηκτική ισορροπία.^[1]

15
Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα, γάλα και συμπληρώματα

Οι αλληλεπιδράσεις του Avelox χωρίζονται πρακτικά σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: ουσίες που μειώνουν την απορρόφηση, φάρμακα που αυξάνουν τον καρδιολογικό κίνδυνο και φάρμακα που αυξάνουν ειδικούς κινδύνους όπως τενοντοπάθεια, διαταραχές γλυκόζης ή νευρολογικές αντιδράσεις.

Αντιόξινα που περιέχουν μαγνήσιο ή αλουμίνιο, η σουκραλφάτη και σκευάσματα που περιέχουν σίδηρο ή ψευδάργυρο μπορούν να μειώσουν την απορρόφηση της μοξιφλοξασίνης. Για αυτά απαιτείται περίπου 6 ώρες χρονική απόσταση. Αντίθετα, δεν έχει τεκμηριωθεί κλινικά σημαντική αλληλεπίδραση με συμπληρώματα ασβεστίου.^[1]

Το γάλα, το γιαούρτι και τα άλλα γαλακτοκομικά δεν χρειάζεται να αποφεύγονται εξαιτίας της μοξιφλοξασίνης: η επίσημη πληροφορία προϊόντος αναφέρει ότι δεν υπάρχει κλινικά σημαντική αλληλεπίδραση με τα τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένων των γαλακτοκομικών. Η χρονική απόσταση αφορά κυρίως τα συγκεκριμένα φαρμακευτικά σκευάσματα πολυσθενών κατιόντων που αναφέρθηκαν παραπάνω.^[1]

Σημαντικές αλληλεπιδράσεις μπορεί να υπάρχουν με αντιαρρυθμικά, ορισμένα ψυχιατρικά φάρμακα, μακρολίδες, αζολικά αντιμυκητιασικά και φάρμακα που επηρεάζουν ηλεκτρολύτες. Επίσης, η συγχορήγηση με κορτικοστεροειδή αυξάνει τον κίνδυνο τενοντοπάθειας.

Το αλκοόλ δεν είναι η βασική αλληλεπίδραση της μοξιφλοξασίνης, αλλά καλό είναι να αποφεύγεται κατά τη θεραπεία. Μπορεί να επιδεινώσει ζάλη, γαστρεντερικές ενοχλήσεις, αφυδάτωση και γενική αδιαθεσία, ιδιαίτερα όταν ο ασθενής έχει πυρετό ή λοίμωξη.

16
Εγκυμοσύνη, θηλασμός, παιδιά και ηλικιωμένοι

Η μοξιφλοξασίνη αντενδείκνυται στην εγκυμοσύνη. Η ασφάλειά της σε ανθρώπινη κύηση δεν έχει τεκμηριωθεί και οι φθοριοκινολόνες έχουν προκαλέσει βλάβες στον αρθρικό χόνδρο ανώριμων ζώων σε πειραματικές μελέτες. Επομένως, γυναίκα που είναι έγκυος ή μπορεί να είναι έγκυος πρέπει να ενημερώνει τον γιατρό πριν από τη λήψη Avelox.^[1]

Ο θηλασμός αντενδείκνυται κατά τη θεραπεία με μοξιφλοξασίνη σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πληροφορία προϊόντος. Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα σε θηλάζουσες γυναίκες και η απόφαση για αντιβιοτική θεραπεία πρέπει να γίνεται πριν από την έναρξη της αγωγής, όχι αφού έχουν ήδη ληφθεί δόσεις.^[1]

Το Avelox αντενδείκνυται σε παιδιά και εφήβους κάτω των 18 ετών στην ευρωπαϊκή πληροφορία προϊόντος. Η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια της μοξιφλοξασίνης σε αυτή την ηλικιακή ομάδα δεν έχουν τεκμηριωθεί για τη συγκεκριμένη εγκεκριμένη χρήση, επομένως η δόση ενηλίκων δεν πρέπει ποτέ να προσαρμόζεται αυθαίρετα για παιδί.^[1]

Στους ηλικιωμένους, η απόφαση χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή λόγω συχνότερης πολυφαρμακίας, καρδιολογικών νοσημάτων, ηλεκτρολυτικών διαταραχών και αυξημένου κινδύνου τενοντοπάθειας. Η ηλικία από μόνη της δεν απαγορεύει πάντα τη χρήση, αλλά αλλάζει την ισορροπία κινδύνου-οφέλους.^[2]

Σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη χρειάζεται προσοχή για πιθανές διακυμάνσεις γλυκόζης. Αν ο ασθενής παίρνει ινσουλίνη ή σουλφονυλουρίες και εμφανίσει εφίδρωση, τρόμο, σύγχυση, έντονη πείνα ή λιποθυμική τάση, πρέπει να ελεγχθεί άμεσα το σάκχαρο.^[1]

17
Avelox και έλλειψη G6PD

Η έλλειψη G6PD είναι ενζυμική ανεπάρκεια που μπορεί να προδιαθέσει σε αιμόλυση μετά από οξειδωτικό stress. Η ευρωπαϊκή πληροφορία προϊόντος αναφέρει ότι ασθενείς με οικογενειακό ιστορικό ή επιβεβαιωμένη έλλειψη G6PD είναι επιρρεπείς σε αιμολυτικές αντιδράσεις όταν θεραπεύονται με κινολόνες και ότι η μοξιφλοξασίνη πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή σε αυτούς τους ασθενείς.^[1]

Η ίδια η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει οξειδωτικό stress και να αυξήσει τον κίνδυνο αιμόλυσης σε άτομα με G6PD. Για αυτό, όταν υπάρχει γνωστή ανεπάρκεια, ο γιατρός πρέπει να ενημερώνεται πριν από κάθε αντιβιοτικό. Η επιλογή φαρμάκου πρέπει να λαμβάνει υπόψη το είδος της λοίμωξης, την ένδειξη, τη σοβαρότητα, τις εναλλακτικές και το ιστορικό αιμολυτικών επεισοδίων.

Προειδοποιητικά συμπτώματα αιμόλυσης είναι έντονη αδυναμία, ωχρότητα, ταχυκαρδία, δύσπνοια, ίκτερος, σκουρόχρωμα ούρα και απότομη πτώση αιματοκρίτη. Αν εμφανιστούν, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με γιατρό και εργαστηριακός έλεγχος.

Οι εξετάσεις που μπορεί να χρειαστούν είναι γενική αίματος, δικτυοερυθροκύτταρα, LDH, έμμεση χολερυθρίνη, απτοσφαιρίνη και γενική ούρων. Σε ασθενείς με γνωστή σοβαρή ανεπάρκεια ή προηγούμενο αιμολυτικό επεισόδιο, η προληπτική συζήτηση πριν την αγωγή είναι προτιμότερη από την αντιμετώπιση μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων.

Πρακτικά, αν υπάρχει έλλειψη G6PD, ο ασθενής πρέπει να λέει πάντα: “Έχω G6PD” πριν λάβει αντιβιοτικό. Η πληροφορία αυτή είναι ουσιώδης και πρέπει να καταγράφεται στο ιστορικό, μαζί με αλλεργίες και προηγούμενες σοβαρές αντιδράσεις σε φάρμακα.

18
Avelox, καλλιέργειες και εξετάσεις αίματος

Η αντιβιοτική αγωγή μπορεί να επηρεάσει την ερμηνεία εξετάσεων, ειδικά των καλλιεργειών. Αν η καλλιέργεια ληφθεί αφού έχει ήδη ξεκινήσει Avelox ή άλλο αντιβιοτικό, υπάρχει πιθανότητα το μικρόβιο να μην αναπτυχθεί επαρκώς, ακόμη και αν υπήρχε λοίμωξη. Για αυτό το εργαστήριο πρέπει να γνωρίζει αν ο ασθενής έχει ξεκινήσει αντιβιοτικό και πότε πήρε την τελευταία δόση.

Στις λοιμώξεις του αναπνευστικού, οι εξετάσεις που μπορεί να ζητηθούν είναι γενική αίματος, CRP, ΤΚΕ, καλλιέργεια πτυέλων όταν υπάρχει κατάλληλο δείγμα, και σε σοβαρότερες περιπτώσεις περαιτέρω έλεγχος ανάλογα με την κλινική εικόνα. Οι δείκτες φλεγμονής βοηθούν στην παρακολούθηση, αλλά δεν ταυτοποιούν το μικρόβιο.

Σε υποψία ουρολοίμωξης, η γενική ούρων και η καλλιέργεια ούρων έχουν μεγαλύτερη διαγνωστική αξία από μια απλή CRP. Αν ο ασθενής έχει ήδη λάβει αντιβιοτικό, το αποτέλεσμα της καλλιέργειας μπορεί να χρειάζεται πιο προσεκτική ερμηνεία. Σε υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις, η καλλιέργεια και το αντιβιόγραμμα αποκτούν ιδιαίτερη αξία, ειδικά όταν έχουν προηγηθεί επανειλημμένες εμπειρικές θεραπείες.

Αν λαμβάνετε Avelox ή οποιοδήποτε αντιβιοτικό και πρόκειται να κάνετε εξετάσεις αίματος, ούρων ή καλλιέργεια, ενημερώστε το εργαστήριο πριν από τη λήψη δείγματος. Για αναλυτική καθοδήγηση σχετικά με το πότε χρειάζονται εξετάσεις κατά την αντιβιοτική αγωγή, διαβάστε τον ειδικό οδηγό Αντιβιοτικά και Εξετάσεις Αίματος.

Σε ορισμένους ασθενείς, ο έλεγχος πριν ή κατά τη διάρκεια της αγωγής μπορεί να περιλαμβάνει: γενική αίματος, CRP, ΤΚΕ, νεφρική λειτουργία, ηπατικά ένζυμα, ηλεκτρολύτες, γλυκόζη, INR εφόσον λαμβάνονται αντιπηκτικά, και καλλιέργειες από την πιθανή εστία. Ο στόχος δεν είναι να γίνονται “όλες οι εξετάσεις σε όλους”, αλλά να γίνεται ο σωστός έλεγχος στον σωστό ασθενή.

Ένα λιγότερο γνωστό αλλά σημαντικό εργαστηριακό σημείο είναι ότι η μοξιφλοξασίνη μπορεί να καταστείλει την ανάπτυξη Mycobacterium spp. και να επηρεάσει καλλιέργειες για μυκοβακτηρίδια, με πιθανότητα ψευδώς αρνητικού αποτελέσματος σε δείγμα που λαμβάνεται ενώ ο ασθενής βρίσκεται ήδη σε θεραπεία. Επομένως η πληροφορία ότι λαμβάνεται Avelox είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν διερευνάται πιθανή μυκοβακτηριδιακή λοίμωξη.^[1]

19
Συχνά λάθη στη χρήση αντιβιοτικών

Το συχνότερο λάθος είναι η λήψη αντιβιοτικού χωρίς ιατρική οδηγία. Τα ίδια συμπτώματα δεν σημαίνουν το ίδιο μικρόβιο, την ίδια λοίμωξη ή την ίδια θεραπεία. Ένας βήχας μπορεί να είναι ιογενής, αλλεργικός, βρογχίτιδα, πνευμονία, παλινδρόμηση ή κάτι άλλο. Το αντιβιοτικό χωρίς διάγνωση μπορεί να καθυστερήσει τη σωστή αντιμετώπιση.

Δεύτερο λάθος είναι η χρήση παλιού φαρμάκου που περίσσεψε. Μπορεί να είναι ληγμένο, να μην είναι κατάλληλο, να έχει λάθος διάρκεια ή να καλύπτει λάθος μικρόβια. Με φάρμακα όπως το Avelox, αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό λόγω των ειδικών προειδοποιήσεων.

Τρίτο λάθος είναι η αξιολόγηση μόνο με βάση την CRP ή τα λευκά αιμοσφαίρια. Αυτές οι εξετάσεις βοηθούν, αλλά δεν ξεχωρίζουν πάντα με βεβαιότητα βακτηριακή από ιογενή λοίμωξη και δεν δείχνουν ποιο αντιβιοτικό χρειάζεται. Η καλλιέργεια και το αντιβιόγραμμα είναι πιο στοχευμένα όταν υπάρχει κατάλληλο δείγμα.

Τέταρτο λάθος είναι η αλλαγή ή προσθήκη αντιβιοτικού επειδή “δεν έπεσε ο πυρετός σε μία ημέρα”. Πολλές λοιμώξεις χρειάζονται 24–48 ώρες για να δείξουν ανταπόκριση. Αν όμως υπάρχει επιδείνωση, δύσπνοια, σύγχυση, αφυδάτωση, έντονος πόνος ή νέα συμπτώματα, χρειάζεται άμεση επανεκτίμηση.

Πέμπτο λάθος είναι η μη ενημέρωση του εργαστηρίου ότι έχει ξεκινήσει αντιβιοτικό. Αυτό μπορεί να επηρεάσει καλλιέργειες και να δυσκολέψει την ερμηνεία. Η πληροφορία “πήρα Avelox χθες το βράδυ” μπορεί να είναι πολύ σημαντική για τον τρόπο που θα αξιολογηθεί ένα αρνητικό αποτέλεσμα.

20
Συχνές ερωτήσεις

21
Τι να θυμάστε

Το Avelox είναι χρήσιμο αντιβιοτικό όταν υπάρχει σωστή ένδειξη, αλλά δεν είναι φάρμακο για αυτοθεραπεία. Η μοξιφλοξασίνη πρέπει να χρησιμοποιείται με ιατρική καθοδήγηση, επειδή έχει σημαντικές προειδοποιήσεις και αλληλεπιδράσεις που δεν είναι πάντα εμφανείς στον ασθενή.

Δεν χρησιμοποιείται για ιώσεις, απλό κρυολόγημα ή γρίπη. Δεν πρέπει να λαμβάνεται επειδή “δούλεψε την προηγούμενη φορά” ή επειδή το πρότεινε κάποιος γνωστός. Τα αντιβιοτικά είναι αποτελεσματικά μόνο όταν ταιριάζουν στη λοίμωξη, στο μικρόβιο και στον ασθενή.

Η σωστή λήψη περιλαμβάνει συνέπεια στην ώρα, περίπου 6 ώρες απόσταση από αντιόξινα με μαγνήσιο/αλουμίνιο, σουκραλφάτη και σκευάσματα σιδήρου ή ψευδαργύρου, ενημέρωση για όλα τα φάρμακα και άμεση αναφορά προειδοποιητικών συμπτωμάτων. Πόνος σε τένοντα, μούδιασμα, αίσθημα παλμών, σοβαρή διάρροια ή ίκτερος δεν πρέπει να περιμένουν.

Οι εξετάσεις δεν αντικαθιστούν την κλινική εκτίμηση, αλλά βοηθούν. Γενική αίματος, CRP, ΤΚΕ, ηλεκτρολύτες, ηπατικά ένζυμα, νεφρική λειτουργία και καλλιέργειες μπορεί να είναι απαραίτητα σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Ειδικά οι καλλιέργειες έχουν μεγαλύτερη αξία όταν λαμβάνονται πριν από την έναρξη αντιβιοτικού.

Η πιο ασφαλής προσέγγιση είναι απλή: σωστή διάγνωση, σωστό αντιβιοτικό, σωστή διάρκεια, σωστή παρακολούθηση. Αυτό προστατεύει τον ασθενή και μειώνει την άσκοπη χρήση αντιβιοτικών.

22Σχετικοί οδηγοί & Βιβλιογραφία