Ομάδα Αίματος & Παράγοντας Rhesus: Εξετάσεις, Εγκυμοσύνη & Συχνές Ερωτήσεις
🩸 Ομάδα Αίματος & Παράγοντας Rhesus – Φιλικός Οδηγός Ασθενών
Η ομάδα αίματος και ο παράγοντας Rhesus (Rh) αποτελούν βασικά στοιχεία που καθορίζουν τη συμβατότητα στις μεταγγίσεις αίματος, αλλά και στην εγκυμοσύνη. Η γνώση της ομάδας αίματος είναι σημαντική για την ασφάλεια σε ιατρικές πράξεις και για την πρόληψη επιπλοκών.
1) Τι είναι η ομάδα αίματος;
Η ομάδα αίματος καθορίζεται από συγκεκριμένα αντιγόνα στην επιφάνεια των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Τα αντιγόνα αυτά μπορεί να είναι διαφορετικά από άτομο σε άτομο και είναι γενετικά καθορισμένα.
Οι πιο σημαντικοί παράγοντες είναι το σύστημα ΑΒΟ και ο παράγοντας Rhesus (Rh).
2) Σύστημα ΑΒΟ
Στο σύστημα ΑΒΟ υπάρχουν τέσσερις βασικές ομάδες αίματος:
- Ομάδα Α: έχει αντιγόνο Α στην επιφάνεια των ερυθρών.
- Ομάδα Β: έχει αντιγόνο Β.
- Ομάδα ΑΒ: έχει και τα δύο αντιγόνα (Α και Β).
- Ομάδα Ο: δεν έχει ούτε Α ούτε Β αντιγόνα.
Κάθε άτομο έχει επίσης αντισώματα στο πλάσμα του, τα οποία επιτίθενται στα αντιγόνα που δεν διαθέτει. Γι’ αυτό η γνώση της ομάδας είναι κρίσιμη πριν από μετάγγιση.
3) Παράγοντας Rhesus (Rh)
Ο παράγοντας Rhesus είναι μια πρωτεΐνη (αντιγόνο D) που μπορεί να υπάρχει ή να λείπει από τα ερυθρά αιμοσφαίρια:
- Rh θετικός (Rh+): το άτομο έχει το αντιγόνο D.
- Rh αρνητικός (Rh−): το άτομο δεν έχει το αντιγόνο D.
Η παρουσία ή η απουσία του Rh έχει μεγάλη σημασία σε εγκυμοσύνη και μεταγγίσεις.
4) Σημασία σε μεταγγίσεις αίματος
Η μετάγγιση ασύμβατου αίματος μπορεί να προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις. Για παράδειγμα:
- Άτομο με ομάδα Α δεν μπορεί να λάβει αίμα ομάδας Β.
- Άτομο Rh− δεν πρέπει να λάβει αίμα Rh+ (εκτός ειδικών περιπτώσεων).
Ο προσδιορισμός της ομάδας αίματος είναι βασική εξέταση σε κάθε ασθενή πριν από μετάγγιση, χειρουργείο ή σε περιπτώσεις επείγοντος.
5) Ομάδα αίματος & εγκυμοσύνη
Η ομάδα αίματος και ο Rh παίζουν σημαντικό ρόλο στην εγκυμοσύνη:
- Εάν η μητέρα είναι Rh− και το έμβρυο Rh+, μπορεί να προκύψει ασυμβατότητα Rhesus.
- Σε αυτή την περίπτωση, το ανοσοποιητικό της μητέρας μπορεί να δημιουργήσει αντισώματα που επιτίθενται στα ερυθρά του εμβρύου.
- Η κατάσταση αυτή λέγεται αιμολυτική νόσος του νεογνού.
Για την πρόληψη, χορηγείται Anti-D ανοσοσφαιρίνη σε Rh− μητέρες κατά την εγκυμοσύνη και μετά τον τοκετό (αν το νεογνό είναι Rh+).
6) Εξετάσεις αίματος για ομάδα & Rh
Η εξέταση για ομάδα αίματος και Rh γίνεται με απλή αιμοληψία. Το δείγμα αναλύεται στο μικροβιολογικό εργαστήριο για:
- Προσδιορισμό ΑΒΟ
- Προσδιορισμό RhD (θετικό/αρνητικό)
- Έλεγχο για άλλα αντισώματα (έμμεση Coombs, IAT), ιδιαίτερα σε εγκυμοσύνη
Η γνώση της ομάδας αίματος καταγράφεται στον ιατρικό φάκελο και είναι πολύτιμη πληροφορία για επείγουσες καταστάσεις.
7) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
❓ Πόσο συχνές είναι οι ομάδες αίματος;
Η πιο συχνή ομάδα αίματος παγκοσμίως είναι η Ο+, ενώ η πιο σπάνια είναι η ΑΒ−. Η κατανομή όμως ποικίλλει ανάλογα με τον πληθυσμό.
❓ Μπορεί να αλλάξει η ομάδα αίματος;
Όχι, η ομάδα αίματος είναι γενετικά καθορισμένη και δεν αλλάζει. Μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις μετά από μεταμόσχευση μυελού των οστών μπορεί να διαφοροποιηθεί.
❓ Γιατί είναι σημαντικό να γνωρίζω την ομάδα μου;
Η γνώση της ομάδας αίματος είναι κρίσιμη σε επείγοντα περιστατικά, χειρουργεία, μεταγγίσεις και εγκυμοσύνη.
❓ Τι είναι το τεστ Coombs;
Το τεστ Coombs (άμεσο & έμμεσο) ανιχνεύει αντισώματα κατά των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε εγκυμοσύνη και σε έλεγχο ασυμβατότητας.
8) Κλείστε Εξέταση
🔬 Έλεγχος Ομάδας Αίματος & Rhesus
Μάθετε την ομάδα αίματός σας και τον παράγοντα Rh εύκολα και αξιόπιστα στο εργαστήριό μας.
➡️ Δείτε τον
Κατάλογο Εξετάσεων
ή κλείστε άμεσα
Ραντεβού Online.
