Αντικεντρομεριδιακά Αντισώματα (ACA): Εξέταση, Θετικό Αποτέλεσμα & Ερμηνεία

1
Τι είναι τα αντικεντρομεριδιακά αντισώματα;

Τα αντικεντρομεριδιακά αντισώματα είναι αυτοαντισώματα, δηλαδή αντισώματα που παράγονται από το ανοσοποιητικό σύστημα και αναγνωρίζουν ως στόχο δομές του ίδιου του οργανισμού. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο στόχος βρίσκεται στο κεντρομερίδιο, μια εξειδικευμένη περιοχή των χρωμοσωμάτων.

Τα ACA αποτελούν υποομάδα των αντιπυρηνικών αντισωμάτων (ANA). Η σημασία τους στην εργαστηριακή διάγνωση προκύπτει κυρίως από την ισχυρή συσχέτισή τους με τη συστηματική σκλήρυνση και ειδικότερα με την περιορισμένη δερματική συστηματική σκλήρυνση.^{[1], [3]}

Ο όρος «αντικεντρομεριδιακά αντισώματα» δεν περιγράφει ένα μοναδικό αντίσωμα. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ανοσολογική απόκριση έναντι διαφορετικών πρωτεϊνών του συμπλέγματος του κεντρομεριδίου, με σημαντικότερες τις CENP-A, CENP-B και CENP-C.

Στην καθημερινή εργαστηριακή πράξη η αναφορά μπορεί επομένως να εμφανίζεται ως «ACA», «anti-centromere», «αντίσωμα έναντι CENP-B» ή ως χαρακτηριστικό κεντρομεριδιακό πρότυπο κατά τον έμμεσο ανοσοφθορισμό των ANA.

2
Τι είναι το κεντρομερίδιο και ποιες είναι οι CENP-A, CENP-B και CENP-C;

Το κεντρομερίδιο αποτελεί ειδική περιοχή κάθε χρωμοσώματος και συμμετέχει στη σωστή κατανομή του γενετικού υλικού κατά την κυτταρική διαίρεση. Στην περιοχή αυτή σχηματίζεται ένα σύνθετο πρωτεϊνικό σύστημα, στο οποίο προσδένονται οι δομές που επιτρέπουν τον σωστό διαχωρισμό των χρωμοσωμάτων.

Μεταξύ των πρωτεϊνών που βρίσκονται στο κεντρομερίδιο περιλαμβάνονται οι CENP-A, CENP-B και CENP-C. Τα αρχικά CENP προέρχονται από τον διεθνή όρο Centromere Protein, δηλαδή πρωτεΐνη κεντρομεριδίου.

• CENP-A: αποτελεί σημαντικό συστατικό της χρωματίνης του κεντρομεριδίου.
• CENP-B: είναι ένας από τους συχνότερα χρησιμοποιούμενους αντιγονικούς στόχους στις ειδικές εργαστηριακές εξετάσεις αντικεντρομεριδιακών αντισωμάτων.
• CENP-C: αποτελεί επίσης δομική πρωτεΐνη του κεντρομεριδίου και μπορεί να αναγνωρίζεται από αντικεντρομεριδιακά αυτοαντισώματα.

Οι περισσότεροι οροί με χαρακτηριστικό κεντρομεριδιακό πρότυπο αντιδρούν με τις CENP-A και CENP-B. Ωστόσο, οι δύο αντισωματικές ειδικότητες δεν είναι απολύτως ταυτόσημες και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει διαφορετική αντιδραστικότητα.^{[3], [4]}

3
Πότε ζητείται η εξέταση;

Η εξέταση ζητείται κυρίως όταν υπάρχει υποψία συστηματικής σκλήρυνσης ή όταν έχει προηγηθεί θετικός έλεγχος αντιπυρηνικών αντισωμάτων με κεντρομεριδιακό πρότυπο.

Ενδείξεις που μπορεί να οδηγήσουν σε εργαστηριακή διερεύνηση περιλαμβάνουν:

• φαινόμενο Raynaud, ιδιαίτερα όταν είναι πρόσφατης έναρξης ή συνοδεύεται από άλλα ύποπτα ευρήματα,
• οίδημα ή πάχυνση των δακτύλων,
• σκληροδακτυλία,
• σκλήρυνση ή πάχυνση του δέρματος,
• τηλαγγειεκτασίες,
• ασβεστώσεις στους υποδόριους ιστούς,
• έλκη στα δάκτυλα ή άλλες εκδηλώσεις αγγειοπάθειας,
• διαταραχές κινητικότητας του οισοφάγου ή σημαντική γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση στο κατάλληλο κλινικό πλαίσιο,
• παθολογικά ευρήματα στην τριχοειδοσκόπηση,
• θετικά ANA με κεντρομεριδιακό πρότυπο.

Τα αντικεντρομεριδιακά αντισώματα μπορεί επίσης να εξετάζονται ως μέρος ευρύτερου ανοσολογικού ελέγχου για συστηματικά αυτοάνοσα νοσήματα.

Δεν αποτελούν εξέταση γενικού προληπτικού ελέγχου για ασυμπτωματικούς ανθρώπους. Όπως συμβαίνει με τα περισσότερα αυτοαντισώματα, η διαγνωστική αξία αυξάνεται σημαντικά όταν η εξέταση ζητείται με συγκεκριμένη κλινική ένδειξη.

4
Πώς γίνεται η εξέταση;

Η εξέταση πραγματοποιείται σε δείγμα φλεβικού αίματος. Μετά την αιμοληψία διαχωρίζεται ο ορός, στον οποίο αναζητούνται τα αυτοαντισώματα με ανοσολογικές τεχνικές.

Υπάρχουν δύο βασικές εργαστηριακές προσεγγίσεις:

Έμμεσος ανοσοφθορισμός

Τα αντιπυρηνικά αντισώματα εξετάζονται συνήθως σε κύτταρα HEp-2. Εάν υπάρχουν αντικεντρομεριδιακά αντισώματα, μπορεί να εμφανιστεί το χαρακτηριστικό κεντρομεριδιακό πρότυπο AC-3. Το πρότυπο περιλαμβάνει πολυάριθμα διακριτά στίγματα στους πυρήνες των κυττάρων και χαρακτηριστική κατανομή κατά τη μίτωση.^[2]

Ειδικές ανοσολογικές μέθοδοι

Είναι επίσης δυνατό να μετρηθούν ειδικά αντισώματα έναντι κεντρομεριδιακών πρωτεϊνών, κυρίως έναντι CENP-B. Ανάλογα με το εργαστήριο και το αναλυτικό σύστημα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ενζυμικές ανοσολογικές μέθοδοι, ανοσοχημειοφωταύγεια, ανοσοαποτύπωση ή άλλες τεχνικές στερεάς φάσης.^[5]

Οι διαφορετικές μέθοδοι δεν είναι απολύτως ισοδύναμες. Γι’ αυτό ένα αποτέλεσμα πρέπει να ερμηνεύεται μαζί με τη μέθοδο, τα όρια αναφοράς και, εφόσον υπάρχει, το πρότυπο των ANA.

5
Σχέση με τα αντιπυρηνικά αντισώματα (ANA)

Τα αντικεντρομεριδιακά αντισώματα αποτελούν συγκεκριμένη κατηγορία αντιπυρηνικών αντισωμάτων (ANA). Επομένως οι δύο όροι δεν είναι συνώνυμοι: τα ANA αποτελούν πολύ ευρύτερη ομάδα, ενώ τα αντικεντρομεριδιακά αντισώματα είναι μία συγκεκριμένη αυτοαντισωματική ειδικότητα.

Ένα θετικό ANA μπορεί να εμφανίζει πολλά διαφορετικά πρότυπα ανοσοφθορισμού. Το είδος του προτύπου παρέχει πληροφορίες για τα πιθανά αντιγόνα-στόχους και βοηθά στην επιλογή ειδικότερων εξετάσεων.

Όταν εμφανίζεται χαρακτηριστικό κεντρομεριδιακό πρότυπο, η πιθανότητα παρουσίας αντισωμάτων έναντι CENP-B ή CENP-A είναι υψηλή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν το πρότυπο είναι ασθενές ή υπάρχει αμφιβολία, μπορεί να είναι χρήσιμη η επιβεβαίωση με ειδική μέθοδο έναντι συγκεκριμένου αντιγόνου.^[2]

6
Τι είναι το κεντρομεριδιακό πρότυπο AC-3;

Σύμφωνα με τη διεθνή ταξινόμηση των προτύπων αντιπυρηνικών αντισωμάτων, το χαρακτηριστικό πρότυπο των αντικεντρομεριδιακών αντισωμάτων ονομάζεται AC-3 – κεντρομεριδιακό πρότυπο.^[2]

Κατά τον έμμεσο ανοσοφθορισμό παρατηρούνται συνήθως περίπου 40–80 διακριτά στίγματα ανά κύτταρο στους πυρήνες των κυττάρων στη μεσόφαση, ενώ στα κύτταρα που βρίσκονται σε μίτωση τα στίγματα ακολουθούν τη χρωμοσωμική μάζα. Αυτή η μορφολογία είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική.^[2]

Τα κυριότερα αντιγόνα που σχετίζονται με το AC-3 είναι οι πρωτεΐνες CENP-A, CENP-B και CENP-C. Το πρότυπο συναντάται συχνότερα στην περιορισμένη δερματική συστηματική σκλήρυνση, αλλά δεν είναι απολύτως αποκλειστικό της συγκεκριμένης νόσου.

7
Τι σημαίνει θετικό αποτέλεσμα;

Ένα θετικό αποτέλεσμα αντικεντρομεριδιακών αντισωμάτων σημαίνει ότι στον ορό του εξεταζόμενου έχουν ανιχνευθεί αυτοαντισώματα που αναγνωρίζουν πρωτεΐνες του κεντρομεριδίου.

Η κλινική σημασία εξαρτάται από το πλαίσιο στο οποίο έγινε η εξέταση. Σε άτομο με φαινόμενο Raynaud, σκληροδακτυλία, χαρακτηριστικά ευρήματα τριχοειδοσκόπησης ή άλλα στοιχεία συστηματικής σκλήρυνσης, ένα θετικό αποτέλεσμα αποκτά σημαντικά μεγαλύτερη διαγνωστική βαρύτητα.

Αντίθετα, ένα μεμονωμένο θετικό αποτέλεσμα χωρίς συμπτώματα ή άλλα ευρήματα δεν επιτρέπει από μόνο του τη διάγνωση συστηματικής σκλήρυνσης. Χρειάζεται αξιολόγηση του ιστορικού, της κλινικής εικόνας και των υπόλοιπων εξετάσεων.

8
Διαγνωστική ευαισθησία και ειδικότητα

Η διαγνωστική αξία μιας εξέτασης δεν καθορίζεται μόνο από το αν είναι θετική ή αρνητική. Δύο σημαντικές έννοιες είναι η ευαισθησία και η ειδικότητα.

Η ευαισθησία περιγράφει πόσο συχνά η εξέταση είναι θετική στους ανθρώπους που έχουν τη νόσο. Η ειδικότητα περιγράφει πόσο αποτελεσματικά ένα θετικό αποτέλεσμα διαχωρίζει τους ασθενείς από ανθρώπους χωρίς τη συγκεκριμένη νόσο.

Σε κλασική συστηματική ανασκόπηση, αντικεντρομεριδιακά αντισώματα ανιχνεύθηκαν περίπου στο 32% των ασθενών με συστηματική σκλήρυνση συνολικά, ενώ η ευαισθησία αυξανόταν περίπου στο 57% στην περιορισμένη δερματική μορφή. Η ειδικότητα ήταν υψηλή: τα ACA ήταν πολύ σπάνια σε άτομα χωρίς νόσο, αλλά μπορούσαν να ανιχνευθούν σε μικρό ποσοστό ασθενών με άλλα νοσήματα του συνδετικού ιστού.^[1]

Αυτό έχει μία πολύ πρακτική συνέπεια:

• ένα θετικό ACA σε κατάλληλο κλινικό πλαίσιο έχει σημαντική διαγνωστική αξία,
• ένα αρνητικό ACA δεν μπορεί να αποκλείσει τη συστηματική σκλήρυνση.

Οι ακριβείς τιμές ευαισθησίας και ειδικότητας διαφέρουν ανάμεσα στις μελέτες και επηρεάζονται από τον πληθυσμό, τη μέθοδο ανίχνευσης και τα κριτήρια επιλογής των ασθενών. Γι’ αυτό τα ποσοστά δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως απόλυτος κανόνας για έναν μεμονωμένο ασθενή.

9
Συστηματική σκλήρυνση και αντικεντρομεριδιακά αντισώματα

Η συστηματική σκλήρυνση είναι συστηματικό αυτοάνοσο νόσημα που χαρακτηρίζεται από συνδυασμό αυτοανοσίας, αγγειακής βλάβης και ίνωσης. Μπορεί να επηρεάζει το δέρμα, το γαστρεντερικό σύστημα, τους πνεύμονες, την καρδιά, τους νεφρούς και άλλα όργανα.

Τα αντικεντρομεριδιακά αντισώματα αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα αυτοαντισώματα που σχετίζονται με τη νόσο. Η παρουσία αντικεντρομεριδιακών αντισωμάτων περιλαμβάνεται στα κριτήρια ταξινόμησης ACR/EULAR του 2013 για τη συστηματική σκλήρυνση.^[6]

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι τα κριτήρια ταξινόμησης δημιουργήθηκαν κυρίως για την ομοιόμορφη ταξινόμηση ασθενών και ιδιαίτερα για ερευνητικούς σκοπούς. Δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως απλό διαγνωστικό τεστ που αντικαθιστά την ιατρική εκτίμηση.

Τα ACA συνδέονται κυρίως με την περιορισμένη δερματική μορφή, όπου η δερματική προσβολή έχει διαφορετική κατανομή από τη διάχυτη μορφή. Παρ’ όλα αυτά, η σχέση δεν είναι απόλυτη και έχουν περιγραφεί ασθενείς με αντικεντρομεριδιακά αντισώματα και διαφορετικό φαινότυπο.^[7]

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο τα αυτοαντισώματα χρησιμοποιούνται περισσότερο ως δείκτες φαινοτύπου και πιθανών κλινικών συσχετίσεων παρά ως απόλυτος τρόπος πρόβλεψης της πορείας ενός συγκεκριμένου ανθρώπου.

10
Φαινόμενο Raynaud και αντικεντρομεριδιακά αντισώματα

Το φαινόμενο Raynaud χαρακτηρίζεται από επεισοδιακή μεταβολή της αιματικής ροής κυρίως στα δάκτυλα, συνήθως μετά από έκθεση στο ψύχος ή άλλους εκλυτικούς παράγοντες. Μπορεί να εμφανίζεται ως πρωτοπαθές φαινόμενο χωρίς υποκείμενο συστηματικό νόσημα ή ως δευτεροπαθές φαινόμενο στο πλαίσιο αυτοάνοσης νόσου.

Η παρουσία αντικεντρομεριδιακών αντισωμάτων σε άτομο με Raynaud αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή το κεντρομεριδιακό πρότυπο σε συνδυασμό με το Raynaud σχετίζεται με αυξημένη πιθανότητα περιορισμένης συστηματικής σκλήρυνσης.^[2]

Ωστόσο, το Raynaud είναι συχνό και δεν σημαίνει από μόνο του συστηματική σκλήρυνση. Η συνολική αξιολόγηση μπορεί να περιλαμβάνει την κλινική εξέταση, τα αντιπυρηνικά αντισώματα, ειδικά αυτοαντισώματα και την τριχοειδοσκόπηση, ανάλογα με την περίπτωση.

Επομένως, η πραγματική πληροφορία δεν προκύπτει από μία εξέταση απομονωμένα, αλλά από την αντιστοίχιση του εργαστηριακού αποτελέσματος με τον κλινικό φαινότυπο.

11
Σύνδρομο CREST

Τα αντικεντρομεριδιακά αντισώματα έχουν ιστορικά συνδεθεί στενά με το σύνδρομο CREST. Το CREST αποτελεί ακρωνύμιο που δημιουργήθηκε από τους αγγλικούς όρους πέντε χαρακτηριστικών εκδηλώσεων.

• Ασβεστώσεις: εναποθέσεις ασβεστίου στους υποδόριους ιστούς.
• Φαινόμενο Raynaud: επεισοδιακή αγγειοσύσπαση κυρίως στα δάκτυλα.
• Διαταραχή κινητικότητας του οισοφάγου: μπορεί να συμβάλλει σε δυσφαγία ή γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
• Σκληροδακτυλία: πάχυνση και σκλήρυνση του δέρματος των δακτύλων.
• Τηλαγγειεκτασίες: μικρές εμφανείς διατάσεις επιφανειακών αγγείων.

Στη σύγχρονη ορολογία χρησιμοποιείται περισσότερο η έννοια της περιορισμένης δερματικής συστηματικής σκλήρυνσης, επειδή περιγράφει καλύτερα το ευρύτερο φάσμα της νόσου και δεν απαιτεί την παρουσία όλων των χαρακτηριστικών του ιστορικού ακρωνυμίου CREST.

12
Αντικεντρομεριδιακά αντισώματα ή Scl-70;

Τα αντικεντρομεριδιακά αντισώματα και τα αντισώματα Scl-70, δηλαδή αντισώματα έναντι της τοποϊσομεράσης Ι, είναι δύο από τους σημαντικότερους εργαστηριακούς δείκτες της συστηματικής σκλήρυνσης.

Δεν πρόκειται όμως για δύο εξετάσεις που απλώς επιβεβαιώνουν το ίδιο πράγμα. Συνδέονται με διαφορετικούς φαινότυπους και διαφορετικές πιθανότητες οργανικής προσβολής.^{[1], [7]}

Η συνύπαρξη ACA και Scl-70 είναι ασυνήθιστη. Σε μεγάλη ανασκόπηση όπου εξετάστηκαν και τα δύο αντισώματα, η ταυτόχρονη παρουσία τους ήταν πολύ σπάνια.^[1]

Το γεγονός αυτό υπογραμμίζει ότι τα αυτοαντισώματα της συστηματικής σκλήρυνσης λειτουργούν όχι μόνο ως διαγνωστικοί δείκτες αλλά και ως ορολογικοί δείκτες διαφορετικών φαινοτύπων της νόσου.

13
Πνεύμονες και πνευμονική αρτηριακή υπέρταση

Η παρουσία αντικεντρομεριδιακών αντισωμάτων δεν σημαίνει ότι ένας ασθενής θα εμφανίσει συγκεκριμένη επιπλοκή. Ωστόσο, ο ορολογικός φαινότυπος μπορεί να σχετίζεται με διαφορετικά πρότυπα οργανικής προσβολής.

Σε σύγκριση με τα αντισώματα Scl-70, τα αντικεντρομεριδιακά αντισώματα συνδέονται γενικά με μικρότερη πιθανότητα εκτεταμένης διάμεσης πνευμονοπάθειας. Από την άλλη πλευρά, η περιορισμένη συστηματική σκλήρυνση και τα ACA έχουν συσχετιστεί με την ανάπτυξη πνευμονικής αρτηριακής υπέρτασης κατά την πορεία της νόσου.^{[8], [9]}

Σε συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση η συνολική συχνότητα πνευμονικής αρτηριακής υπέρτασης στη συστηματική σκλήρυνση υπολογίστηκε περίπου στο 6%, με κάπως υψηλότερη συχνότητα στην περιορισμένη δερματική μορφή.^[9]

Αυτό δεν σημαίνει ότι το ACA αποτελεί εξέταση διάγνωσης πνευμονικής υπέρτασης. Η διάγνωση και ο έλεγχος της πνευμονικής αγγειακής νόσου απαιτούν διαφορετικές κλινικές, λειτουργικές, απεικονιστικές και, όταν ενδείκνυται, αιμοδυναμικές εξετάσεις.^[10]

Η χρησιμότητα του αυτοαντισώματος βρίσκεται στο ότι προσθέτει πληροφορία στον συνολικό φαινότυπο του ασθενούς και όχι στο ότι προβλέπει με βεβαιότητα την εξέλιξη.

14
Μπορούν να είναι θετικά σε άλλα νοσήματα;

Ναι. Παρότι η συστηματική σκλήρυνση αποτελεί την ισχυρότερη κλινική συσχέτιση των αντικεντρομεριδιακών αντισωμάτων, τα ACA δεν είναι απολύτως αποκλειστικά της συγκεκριμένης νόσου.

Κεντρομεριδιακό πρότυπο ή ειδικά αντικεντρομεριδιακά αντισώματα έχουν περιγραφεί σε μικρότερα ποσοστά σε:

• πρωτοπαθή χολική χολαγγειίτιδα,
• σύνδρομο Sjögren σε ορισμένους ασθενείς,
• συστηματικό ερυθηματώδη λύκο σε σπάνιες περιπτώσεις,
• σύνδρομα επικάλυψης μεταξύ συστηματικών αυτοάνοσων νοσημάτων.

Το κεντρομεριδιακό πρότυπο έχει ιδιαίτερη αναγνωρισμένη συσχέτιση και με ένα υποσύνολο ασθενών με πρωτοπαθή χολική χολαγγειίτιδα. Ορισμένοι από αυτούς μπορεί να έχουν ταυτόχρονα χαρακτηριστικά συστηματικής σκλήρυνσης.^{[2], [11]}

Για τον λόγο αυτό, η εργαστηριακή αναφορά «ACA θετικό» δεν πρέπει να μεταφράζεται αυτόματα σε μία συγκεκριμένη διάγνωση. Η κατανομή των συμπτωμάτων και των υπόλοιπων εργαστηριακών ευρημάτων καθορίζει την περαιτέρω διερεύνηση.

15
Τι σημαίνει αρνητικό αποτέλεσμα;

Ένα αρνητικό αποτέλεσμα σημαίνει ότι με τη συγκεκριμένη εργαστηριακή μέθοδο δεν ανιχνεύθηκαν αντικεντρομεριδιακά αντισώματα πάνω από το καθορισμένο όριο θετικότητας.

Δεν σημαίνει όμως ότι αποκλείεται η συστηματική σκλήρυνση. Τα ACA έχουν υψηλή ειδικότητα αλλά όχι αρκετά υψηλή ευαισθησία ώστε η απουσία τους να αποκλείσει τη νόσο.^[1]

Άλλοι ασθενείς με συστηματική σκλήρυνση μπορεί να έχουν διαφορετικά ειδικά αυτοαντισώματα, όπως:

• αντισώματα Scl-70 έναντι τοποϊσομεράσης Ι,
• αντισώματα έναντι RNA πολυμεράσης III,
• αντισώματα Th/To,
• αντισώματα U3-RNP/ινιδιλλαρίνης,
• αντισώματα PM/Scl ή άλλες λιγότερο συχνές ειδικότητες.

Επομένως, εάν η κλινική υποψία παραμένει ισχυρή, το αρνητικό ACA δεν αποτελεί λόγο διακοπής της διερεύνησης.

16
Τιμές αναφοράς, τίτλος και μονάδες

Δεν υπάρχει μία παγκόσμια αριθμητική «φυσιολογική τιμή» για τα αντικεντρομεριδιακά αντισώματα. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από τη μέθοδο που χρησιμοποιείται.

Η εργαστηριακή αναφορά μπορεί να εμφανιστεί με διαφορετικές μορφές:

• αρνητικό / θετικό,
• ως αριθμητική τιμή anti-CENP-B με συγκεκριμένο όριο θετικότητας,
• ως τίτλος ANA,
• ως ANA με αναφορά του κεντρομεριδιακού προτύπου AC-3,
• ως αποτέλεσμα ειδικού πάνελ αυτοαντισωμάτων συστηματικής σκλήρυνσης.

Οι μονάδες και τα όρια μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τον κατασκευαστή του αντιδραστηρίου και το αναλυτικό σύστημα. Για τον λόγο αυτό δεν πρέπει να συγκρίνεται απευθείας μια αριθμητική τιμή από ένα εργαστήριο με τα όρια άλλου εργαστηρίου.

Τίτλος ANA και anti-CENP-B δεν είναι το ίδιο

Ο τίτλος ANA προκύπτει συνήθως από διαδοχικές αραιώσεις στον έμμεσο ανοσοφθορισμό και συνοδεύεται από την περιγραφή του προτύπου. Αντίθετα, η ειδική εξέταση anti-CENP-B μετρά την αντιδραστικότητα έναντι συγκεκριμένης πρωτεΐνης.

Επομένως ένας τίτλος ANA και μια αριθμητική συγκέντρωση anti-CENP-B είναι δύο διαφορετικού τύπου εργαστηριακά δεδομένα και δεν μετατρέπονται το ένα στο άλλο.

17
Χρειάζεται νηστεία ή κάποια προετοιμασία;

Για την εξέταση των αντικεντρομεριδιακών αντισωμάτων δεν απαιτείται συνήθως νηστεία. Η εξέταση πραγματοποιείται σε δείγμα αίματος και μπορεί κατά κανόνα να γίνει ανεξάρτητα από την πρόσληψη τροφής.

Εάν μαζί με τα αντικεντρομεριδιακά αντισώματα έχουν ζητηθεί και άλλες αιματολογικές ή βιοχημικές εξετάσεις, η προετοιμασία μπορεί να καθορίζεται από εκείνες τις εξετάσεις.

Δεν χρειάζεται ο ασθενής να αλλάξει φαρμακευτική αγωγή για να πραγματοποιήσει την εξέταση, εκτός εάν υπάρχει διαφορετική συγκεκριμένη ιατρική οδηγία. Η φαρμακευτική αγωγή δεν πρέπει να διακόπτεται αυθαίρετα πριν από εργαστηριακό έλεγχο.

18
Πώς ερμηνεύεται σωστά το αποτέλεσμα;

Η σωστή ερμηνεία των αντικεντρομεριδιακών αντισωμάτων απαιτεί συνδυασμό πολλών πληροφοριών. Το αποτέλεσμα δεν πρέπει να αξιολογείται απομονωμένα.

Στην ερμηνεία συνεκτιμώνται:

• ο λόγος για τον οποίο ζητήθηκε η εξέταση,
• η παρουσία ή απουσία φαινομένου Raynaud,
• δερματικά και αγγειακά ευρήματα,
• η τριχοειδοσκόπηση όταν έχει ένδειξη,
• τα αντιπυρηνικά αντισώματα (ANA),
• ο τίτλος και το πρότυπο ανοσοφθορισμού των ANA,
• η ειδική ανίχνευση CENP-A ή CENP-B όπου έχει πραγματοποιηθεί,
• τα αντισώματα Scl-70 και άλλα αυτοαντισώματα συστηματικής σκλήρυνσης,
• τα ευρήματα από τον υπόλοιπο κλινικό και εργαστηριακό έλεγχο.

Παραδείγματα εργαστηριακής ερμηνείας

Η εργαστηριακή ερμηνεία επομένως δεν εξαντλείται στο «θετικό» ή «αρνητικό». Ιδιαίτερα στα αυτοαντισώματα, έχει σημασία τι ανιχνεύθηκε, με ποια μέθοδο, σε ποιον τίτλο ή επίπεδο και σε ποιο κλινικό πλαίσιο.

19
Συχνές ερωτήσεις