Spedra (Αβαναφίλη): Δοσολογία, Στυτική Δυσλειτουργία, Παρενέργειες και Εξετάσεις

1Τι είναι το Spedra

Το Spedra είναι εμπορική ονομασία της αβαναφίλης, ενός φαρμάκου που ανήκει στους αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης τύπου 5 ή PDE5 inhibitors.

Χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της στυτικής δυσλειτουργίας σε ενήλικες άνδρες, δηλαδή όταν υπάρχει επαναλαμβανόμενη δυσκολία να επιτευχθεί ή να διατηρηθεί στύση επαρκής για ικανοποιητική σεξουαλική δραστηριότητα.

Το Spedra δεν είναι τεστοστερόνη, δεν είναι αφροδισιακό και δεν αυξάνει από μόνο του τη σεξουαλική επιθυμία. Χρειάζεται σεξουαλική διέγερση για να λειτουργήσει.

2Πώς δρα η αβαναφίλη

Κατά τη σεξουαλική διέγερση απελευθερώνεται μονοξείδιο του αζώτου και αυξάνονται τα επίπεδα της κυκλικής GMP (cGMP) στα σηραγγώδη σώματα του πέους. Η διαδικασία αυτή προκαλεί χαλάρωση των λείων μυών και μεγαλύτερη εισροή αίματος.

Η PDE5 διασπά φυσιολογικά την cGMP. Η αβαναφίλη αναστέλλει την PDE5 και έτσι ενισχύει τη φυσιολογική αγγειακή απόκριση στη σεξουαλική διέγερση.

Αυτό εξηγεί γιατί η λήψη ενός δισκίου χωρίς ερωτικό ερέθισμα δεν προκαλεί αυτόματα στύση.

3Spedra στην Ελλάδα και περιεκτικότητες

Στην ελληνική φαρμακευτική αγορά καταγράφονται σκευάσματα Spedra 50 mg, 100 mg και 200 mg.

Κατά τον έλεγχο του άρθρου τον Αύγουστο του 2026, το Spedra καταγράφεται ως φάρμακο που χορηγείται με ιατρική συνταγή και δεν αποζημιώνεται από τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης.

Η επιλογή περιεκτικότητας δεν πρέπει να γίνεται με τη λογική ότι «μεγαλύτερη δόση σημαίνει καλύτερη στύση». Η αποτελεσματικότητα πρέπει να ισορροπεί με την ασφάλεια και την ανεκτικότητα.

4Πότε χρησιμοποιείται

Η εγκεκριμένη ένδειξη της αβαναφίλης είναι η στυτική δυσλειτουργία σε ενήλικες άνδρες.

Η στυτική δυσλειτουργία όμως δεν αποτελεί μία συγκεκριμένη νόσο με μία μόνο αιτία. Μπορεί να σχετίζεται με:

• διαβήτη ή προδιαβήτη,
• υπέρταση και αγγειακή νόσο,
• υψηλή LDL και δυσλιπιδαιμία,
• κάπνισμα και παχυσαρκία,
• χαμηλή τεστοστερόνη,
• νευρολογικές παθήσεις,
• φάρμακα που επηρεάζουν τη σεξουαλική λειτουργία,
• άγχος απόδοσης, κατάθλιψη ή προβλήματα σχέσης.

Γι’ αυτό η επίμονη στυτική δυσλειτουργία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά με ένα χάπι χωρίς αξιολόγηση του πιθανού υποκείμενου αιτίου.

5Δοσολογία και σωστή λήψη

Ανάλογα με την αποτελεσματικότητα και την ανεκτικότητα, ο γιατρός μπορεί να μειώσει τη δόση στα 50 mg ή να την αυξήσει στα 200 mg.

Δεν πρέπει να λαμβάνεται περισσότερο από μία φορά την ημέρα.

Η λήψη μεγαλύτερης δόσης από αυτή που έχει συστηθεί δεν εγγυάται καλύτερο αποτέλεσμα και μπορεί να αυξήσει τις ανεπιθύμητες ενέργειες.

6Spedra 50 mg, 100 mg και 200 mg

Η αύξηση στα 200 mg πρέπει να αποτελεί εξατομικευμένη ιατρική απόφαση και όχι αυτοσχέδια διπλή δόση.

7Πότε αρχίζει να δρα και τι γίνεται με το φαγητό

Το Spedra λαμβάνεται περίπου 15–30 λεπτά πριν από τη σεξουαλική δραστηριότητα. Η γρήγορη έναρξη αποτελεί ένα από τα πρακτικά χαρακτηριστικά της αβαναφίλης.

Μπορεί να ληφθεί με ή χωρίς τροφή. Ωστόσο, όταν λαμβάνεται μαζί με φαγητό – ιδιαίτερα βαρύ γεύμα – η έναρξη της δράσης μπορεί να καθυστερήσει.

Η σεξουαλική διέγερση εξακολουθεί να είναι απαραίτητη. Αν το φάρμακο λαμβάνεται σωστά αλλά δεν υπάρχει επαρκής διέγερση, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μικρότερο από το αναμενόμενο.

8Ποιος δεν πρέπει να πάρει Spedra

Το Spedra δεν είναι κατάλληλο για όλους. Σύμφωνα με τις επίσημες πληροφορίες του φαρμάκου, δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μεταξύ άλλων όταν υπάρχει:

• λήψη νιτρωδών/νιτρικών φαρμάκων,
• λήψη riociguat,
• σοβαρό καρδιακό πρόβλημα,
• έμφραγμα ή αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο κατά τους προηγούμενους 6 μήνες,
• σημαντικά χαμηλή ή μη ελεγχόμενη υψηλή αρτηριακή πίεση,
• στηθάγχη ή πόνος στο στήθος κατά τη σεξουαλική δραστηριότητα,
• σοβαρή νεφρική ή ηπατική νόσος,
• ιστορικό απώλειας όρασης από NAION,
• ορισμένες κληρονομικές παθήσεις του αμφιβληστροειδούς.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επίσης σε άνδρες με προδιάθεση για πριαπισμό, νόσο Peyronie, αιμορραγικές διαταραχές ή ενεργό πεπτικό έλκος.

9Νιτρώδη, νιτρικά και riociguat

Η απαγόρευση αφορά και ουσίες που λειτουργούν ως δότες μονοξειδίου του αζώτου. Επίσης, δεν πρέπει να συνδυάζεται με riociguat, που χρησιμοποιείται σε ορισμένες μορφές πνευμονικής υπέρτασης.

Αν μετά τη λήψη Spedra εμφανιστεί πόνος στο στήθος, ο ασθενής πρέπει να αναφέρει στους επαγγελματίες υγείας ότι έχει λάβει αβαναφίλη και να μη λάβει μόνος του νιτρώδες φάρμακο.

10Καρδιά, αρτηριακή πίεση και στυτική δυσλειτουργία

Η αβαναφίλη έχει αγγειοδιασταλτική δράση και μπορεί να προκαλέσει κάποια μείωση της αρτηριακής πίεσης. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία όταν συνυπάρχει καρδιαγγειακή νόσος ή λαμβάνονται άλλα φάρμακα που μειώνουν την πίεση.

Παράλληλα, η ίδια η στυτική δυσλειτουργία μπορεί να αποτελεί δείκτη αγγειακής και καρδιομεταβολικής επιβάρυνσης. Γι’ αυτό η αξιολόγηση δεν πρέπει να περιορίζεται στο αν «δουλεύει το χάπι».

Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές ουρολογικές οδηγίες, στην αρχική αξιολόγηση είναι χρήσιμο να έχουν εκτιμηθεί πρόσφατα η αρτηριακή πίεση, ο καρδιακός ρυθμός, το BMI ή η περίμετρος μέσης, μαζί με τους βασικούς μεταβολικούς παράγοντες κινδύνου.

11Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Η αβαναφίλη μεταβολίζεται κυρίως μέσω του CYP3A4, επομένως ορισμένα φάρμακα μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τα επίπεδά της.

Ισχυροί αναστολείς CYP3A4, όπως ορισμένα αντιμυκητιασικά, αντιβιοτικά και αντιρετροϊκά φάρμακα, μπορεί να αποτελούν αντένδειξη.

Με μέτριους αναστολείς CYP3A4, όπως ερυθρομυκίνη, φλουκοναζόλη, διλτιαζέμη ή βεραπαμίλη, μπορεί να απαιτείται περιορισμός της δόσης και μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μεταξύ των λήψεων.

Προσοχή απαιτείται επίσης με α-αποκλειστές για προστάτη ή υπέρταση λόγω πιθανής πρόσθετης μείωσης της πίεσης.

Δεν πρέπει να συνδυάζεται αυθαίρετα με Viagra, Cialis, βαρδεναφίλη ή άλλη θεραπεία για στυτική δυσλειτουργία.

12Spedra, αλκοόλ και γκρέιπφρουτ

Η ταυτόχρονη κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να ενισχύσει ορισμένες αγγειακές επιδράσεις της αβαναφίλης, όπως ζάλη, πτώση της πίεσης, ταχυκαρδία ή αίσθημα παλμών.

Παράλληλα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μπορεί από μόνη της να δυσκολέψει την επίτευξη στύσης.

Σύμφωνα με το φύλλο οδηγιών, ο χυμός γκρέιπφρουτ πρέπει να αποφεύγεται κατά τις 24 ώρες πριν από τη λήψη, επειδή μπορεί να αυξήσει την έκθεση στην αβαναφίλη.

13Παρενέργειες του Spedra

Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρονται για την αβαναφίλη είναι:

• κεφαλαλγία,
• έξαψη,
• ρινική συμφόρηση.

Λιγότερο συχνά μπορεί να εμφανιστούν ζάλη, υπνηλία ή κόπωση, δυσπεψία, ναυτία, οσφυαλγία, αίσθημα παλμών, αυξημένος καρδιακός ρυθμός ή διαταραχές της όρασης.

Έχουν επίσης καταγραφεί μεταβολές ορισμένων εργαστηριακών παραμέτρων, όπως ηπατικών ενζύμων, κρεατινίνης ή χολερυθρίνης, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι απαιτείται routine εργαστηριακή παρακολούθηση σε κάθε υγιή άνδρα που χρησιμοποιεί Spedra.

14Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια

Το Spedra πρέπει να διακοπεί και να ζητηθεί άμεσα ιατρική βοήθεια όταν εμφανιστεί:

• στύση που διαρκεί περισσότερο από 4 ώρες,
• αιφνίδια μείωση ή απώλεια της όρασης,
• αιφνίδια μείωση ή απώλεια της ακοής,
• σοβαρός πόνος στο στήθος ή άλλα ανησυχητικά καρδιαγγειακά συμπτώματα.

Ο πριαπισμός αποτελεί επείγουσα κατάσταση, επειδή η παρατεταμένη ισχαιμία των σηραγγωδών σωμάτων μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη.

15Spedra και εξετάσεις αίματος

Δεν υπάρχει ειδική εξέταση αίματος που πρέπει να γίνεται για να μετρηθεί το Spedra ή η αβαναφίλη.

Η εργαστηριακή διερεύνηση έχει διαφορετικό στόχο: να αναζητηθούν συχνά και δυνητικά αναστρέψιμα αίτια της στυτικής δυσλειτουργίας.

16Σάκχαρο, HbA1c και λιπίδια

Ο διαβήτης μπορεί να επηρεάσει τόσο τα μικρά αγγεία όσο και τα νεύρα που συμμετέχουν στη στύση. Η στυτική δυσλειτουργία μπορεί επομένως να εμφανιστεί ακόμη και πριν ένας άνδρας γνωρίζει ότι έχει σημαντική μεταβολική διαταραχή.

Οι EAU Guidelines συστήνουν στην αρχική διερεύνηση της στυτικής δυσλειτουργίας γλυκόζη νηστείας ή HbA1c και λιπιδαιμικό προφίλ, όταν αυτά δεν έχουν ελεγχθεί κατά το προηγούμενο έτος.

Η LDL, η HDL και τα τριγλυκερίδια βοηθούν στην εκτίμηση του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου. Η αντιμετώπιση υπεργλυκαιμίας, υπέρτασης, καπνίσματος και δυσλιπιδαιμίας είναι σημαντική για πολύ περισσότερους λόγους από την ίδια τη σεξουαλική λειτουργία.

17Τεστοστερόνη και ορμονικός έλεγχος

Η πρωινή ολική τεστοστερόνη αποτελεί βασική ορμονική εξέταση στη διερεύνηση ενός άνδρα με επίμονη στυτική δυσλειτουργία.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι όταν συνυπάρχουν μειωμένη libido, κόπωση, απώλεια μυϊκής μάζας ή άλλα συμπτώματα που μπορεί να υποδηλώνουν υπογοναδισμό.

Η μέτρηση γίνεται κατά προτίμηση νωρίς το πρωί και σε κατάσταση νηστείας. Ένα μεμονωμένο χαμηλό αποτέλεσμα δεν αρκεί πάντοτε για διάγνωση και μπορεί να χρειαστεί επιβεβαίωση.

Σε επιλεγμένους άνδρες μπορεί να ζητηθούν επιπλέον LH, προλακτίνη, SHBG ή υπολογισμός ελεύθερης τεστοστερόνης, ανάλογα με τα ευρήματα.

Το Spedra δεν αυξάνει την τεστοστερόνη και δεν αποτελεί θεραπεία ορμονικής ανεπάρκειας.

18Νεφρά, ήπαρ και πρόσθετες εξετάσεις

Η κρεατινίνη/eGFR και τα ηπατικά ένζυμα δεν αποτελούν υποχρεωτικό εργαστηριακό έλεγχο για κάθε άνδρα μόνο και μόνο επειδή χρησιμοποιεί Spedra.

Μπορούν όμως να έχουν αξία όταν υπάρχει γνωστή νεφρική ή ηπατική νόσος, αντίστοιχα συμπτώματα, πολυφαρμακία ή άλλο κλινικό αίτιο. Αυτό είναι σημαντικό επειδή η σοβαρή νεφρική ή ηπατική νόσος περιλαμβάνεται στις καταστάσεις όπου η αβαναφίλη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται.

Ανάλογα με το ιστορικό μπορεί να απαιτηθούν επιπλέον εξετάσεις, αλλά δεν υπάρχει λόγος να δημιουργείται ένα μεγάλο «πακέτο εξετάσεων Spedra» χωρίς συγκεκριμένη ένδειξη.

19Spedra, Viagra και Cialis – ποια είναι η διαφορά;

Δεν υπάρχει ένα φάρμακο που να είναι «καλύτερο» για όλους. Η επιλογή εξαρτάται από τον χρόνο έναρξης που επιθυμείται, τη διάρκεια, τις ανεπιθύμητες ενέργειες, τα άλλα φάρμακα, το καρδιαγγειακό ιστορικό και τις προσωπικές ανάγκες.

Τα φάρμακα αυτά δεν πρέπει να λαμβάνονται ταυτόχρονα ή να συνδυάζονται αυθαίρετα.

20Γιατί μπορεί να μη δράσει το Spedra

Η αποτυχία μιας μεμονωμένης λήψης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η αβαναφίλη δεν μπορεί να βοηθήσει.

Συχνά προβλήματα είναι ο λανθασμένος χρόνος λήψης, ένα πολύ βαρύ γεύμα, ανεπαρκής σεξουαλική διέγερση, υπερβολικό αλκοόλ, άγχος απόδοσης ή λάθος προσδοκία ότι το φάρμακο θα προκαλέσει αυτόματα στύση.

Επίσης, η μειωμένη ανταπόκριση μπορεί να σχετίζεται με:

• μη ρυθμισμένο διαβήτη,
• σοβαρή αγγειακή νόσο,
• νευροπάθεια,
• χαμηλή τεστοστερόνη,
• ψυχολογικούς παράγοντες,
• φάρμακα που επηρεάζουν τη σεξουαλική λειτουργία.

Η λύση δεν είναι να αυξάνεται αυθαίρετα η δόση ή να προστίθεται δεύτερος PDE5 inhibitor, αλλά να αξιολογείται ο τρόπος χρήσης και το υποκείμενο αίτιο.

21Συχνές ερωτήσεις για το Spedra

22Τι να θυμάστε

Το Spedra περιέχει αβαναφίλη και χρησιμοποιείται για τη στυτική δυσλειτουργία σε ενήλικες άνδρες. Η συνιστώμενη δόση είναι συνήθως 100 mg περίπου 15–30 λεπτά πριν από τη σεξουαλική δραστηριότητα, με δυνατότητα εξατομίκευσης στα 50 ή 200 mg.

Η σημαντικότερη αρχή ασφάλειας είναι η απαγόρευση συνδυασμού με νιτρώδη/νιτρικά και riociguat. Επίσης απαιτείται προσοχή σε καρδιαγγειακή νόσο, σοβαρή νεφρική ή ηπατική νόσο και σημαντικές φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις.

Η επίμονη στυτική δυσλειτουργία αξίζει να αντιμετωπίζεται και ως πιθανό παράθυρο προς τη γενικότερη μεταβολική, ορμονική και αγγειακή υγεία. Οι βασικές εξετάσεις που έχουν τη μεγαλύτερη αξία είναι συνήθως γλυκόζη νηστείας ή HbA1c, λιπιδαιμικό προφίλ και πρωινή ολική τεστοστερόνη, με πρόσθετο έλεγχο όταν υπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη.

Βιβλιογραφία και επίσημες πηγές

1. European Medicines Agency – Spedra (avanafil), EPAR και Product Information.
   European Medicines Agency – Spedra
2. Menarini – SPEDRA, ελληνικό Φύλλο Οδηγιών Χρήσης.
   SPEDRA – Φύλλο Οδηγιών Χρήσης
3. European Association of Urology – Guidelines on Sexual and Reproductive Health, Management of Erectile Dysfunction, 2026.
   EAU Guidelines – Erectile Dysfunction
4. Γαληνός – SPEDRA: δραστική ουσία, περιεκτικότητες και στοιχεία διάθεσης στην Ελλάδα.
   Γαληνός – SPEDRA