Κοιλιοκάκη στα Παιδιά: Συμπτώματα, anti-tTG IgA, EMA, Ολική IgA και Διάγνωση
Τελευταία ενημέρωση:
← Βρέφη και Παιδιά – Κεντρικός Οδηγός
Η κοιλιοκάκη στα παιδιά δεν εμφανίζεται πάντα με διάρροια. Μπορεί να εκδηλωθεί με κοιλιακό πόνο, φούσκωμα ή αλλαγές στις κενώσεις, αλλά και μόνο με σιδηροπενία, χαμηλή φερριτίνη, ανεπαρκή πρόσληψη βάρους, χαμηλό ανάστημα, καθυστέρηση ανάπτυξης ή χρόνια κόπωση.
Όταν υπάρχει υποψία κοιλιοκάκης, ο βασικός αρχικός εργαστηριακός έλεγχος στα περισσότερα παιδιά είναι anti-tTG IgA μαζί με ολική IgA. Η ολική IgA είναι απαραίτητη επειδή η ανεπάρκεια IgA μπορεί να κάνει ένα IgA-based τεστ ψευδώς καθησυχαστικό. Το EMA-IgA χρησιμοποιείται κυρίως ως ιδιαίτερα ειδικό επιβεβαιωτικό τεστ και έχει καθοριστικό ρόλο στη διαγνωστική οδό χωρίς βιοψία.
1. Τι είναι η κοιλιοκάκη στα παιδιά;
Η κοιλιοκάκη είναι χρόνια ανοσολογικά μεσολαβούμενη νόσος που προκαλείται από τη γλουτένη σε άτομα με γενετική προδιάθεση. Η γλουτένη βρίσκεται κυρίως στο σιτάρι, στη σίκαλη και στο κριθάρι.
Στην κοιλιοκάκη, η έκθεση στη γλουτένη προκαλεί ανοσολογική αντίδραση που μπορεί να οδηγήσει σε βλάβη του βλεννογόνου του λεπτού εντέρου και ατροφία των λαχνών. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι διαταραχή απορρόφησης θρεπτικών συστατικών, αλλά η εικόνα διαφέρει σημαντικά από παιδί σε παιδί.
Η απουσία διάρροιας δεν αποκλείει την κοιλιοκάκη. Σήμερα πολλά παιδιά διαγιγνώσκονται λόγω εξωεντερικών εκδηλώσεων, όπως ανεπαρκής ανάπτυξη ή σιδηροπενική αναιμία.
2. Συμπτώματα κοιλιοκάκης στα παιδιά
Η κλινική εικόνα εξαρτάται από την ηλικία και μπορεί να είναι πολύ διαφορετική μεταξύ δύο παιδιών με την ίδια νόσο.
Συμπτώματα από το πεπτικό
- χρόνια ή υποτροπιάζουσα διάρροια,
- δυσκοιλιότητα που επιμένει,
- κοιλιακός πόνος,
- φούσκωμα ή διάταση της κοιλιάς,
- ναυτία ή επαναλαμβανόμενοι έμετοι,
- μειωμένη όρεξη σε ορισμένα παιδιά.
Εκδηλώσεις εκτός πεπτικού
- ανεπαρκής πρόσληψη βάρους ή απώλεια βάρους,
- χαμηλό ανάστημα ή επιβράδυνση της ανάπτυξης,
- καθυστέρηση εφηβείας,
- χρόνια κόπωση ή ευερεθιστότητα,
- σιδηροπενία ή σιδηροπενική αναιμία,
- υποτροπιάζουσες άφθες,
- διαταραχές του σμάλτου των δοντιών,
- μειωμένη οστική μεταλλοποίηση,
- ανεξήγητη αύξηση ηπατικών ενζύμων,
- δερματίτιδα ερπητοειδής.
Όλα τα παραπάνω αποτελούν αναγνωρισμένες ενδείξεις στις οποίες πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο κοιλιοκάκης.
3. Κοιλιοκάκη, ανάπτυξη, βάρος και ύψος
Η ανάπτυξη αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο στην παιδιατρική κοιλιοκάκη. Ένα παιδί μπορεί να μην έχει έντονα γαστρεντερικά συμπτώματα και το πρώτο εύρημα να είναι ότι δεν ακολουθεί πλέον τη συνηθισμένη καμπύλη ανάπτυξής του.
Πιθανά στοιχεία είναι:
- μικρότερη από την αναμενόμενη αύξηση βάρους,
- απώλεια βάρους,
- επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης του ύψους,
- χαμηλό ανάστημα,
- καθυστέρηση της εφηβικής ανάπτυξης.
Για τον λόγο αυτό δεν αρκεί να αξιολογείται μόνο μία μεμονωμένη μέτρηση ύψους ή βάρους. Η πορεία του παιδιού στις καμπύλες ανάπτυξης έχει ιδιαίτερη σημασία.
4. Σιδηροπενία και χαμηλή φερριτίνη: μπορεί να είναι κοιλιοκάκη;
Ναι. Η χρόνια σιδηροπενία ή σιδηροπενική αναιμία είναι μία από τις σημαντικές εξωεντερικές εκδηλώσεις της κοιλιοκάκης.
Η υποψία αυξάνεται ιδιαίτερα όταν η σιδηροπενία:
- δεν εξηγείται εύκολα από τη διατροφή,
- επιμένει παρά την κατάλληλη αντιμετώπιση,
- υποτροπιάζει,
- συνυπάρχει με χαμηλή ανάπτυξη, κοιλιακές ενοχλήσεις ή οικογενειακό ιστορικό κοιλιοκάκης.
Στη γενική αίματος μπορεί να εμφανιστούν χαμηλή αιμοσφαιρίνη και χαμηλό MCV, ενώ η φερριτίνη μπορεί να είναι μειωμένη πριν ακόμη εμφανιστεί εμφανής αναιμία.
Η χρόνια σιδηροπενική αναιμία περιλαμβάνεται στις καταστάσεις για τις οποίες οι παιδιατρικές κατευθυντήριες οδηγίες συνιστούν να εξετάζεται το ενδεχόμενο ελέγχου για κοιλιοκάκη.
5. Ποια παιδιά πρέπει να ελέγχονται για κοιλιοκάκη;
Ο έλεγχος μπορεί να ζητηθεί όταν υπάρχουν συμβατά συμπτώματα ή ευρήματα, αλλά και σε παιδιά που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου.
Μεταξύ των καταστάσεων που συνδέονται με αυξημένη πιθανότητα κοιλιοκάκης περιλαμβάνονται:
- συγγενής πρώτου βαθμού με κοιλιοκάκη,
- σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1,
- αυτοάνοση θυρεοειδοπάθεια,
- αυτοάνοση ηπατική νόσος,
- σύνδρομο Down,
- σύνδρομο Turner,
- σύνδρομο Williams-Beuren,
- ανεπάρκεια IgA.
Το πότε και πόσο συχνά θα επαναλαμβάνεται ο έλεγχος σε ασυμπτωματικά παιδιά αυξημένου κινδύνου εξατομικεύεται ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό και τη συγκεκριμένη κατάσταση.
6. Ποιες εξετάσεις αίματος γίνονται πρώτα;
Σύμφωνα με τις παιδιατρικές οδηγίες ESPGHAN, όταν υπάρχει υποψία κοιλιοκάκης, ο προτιμώμενος αρχικός συνδυασμός είναι:
| Εξέταση | Γιατί γίνεται |
|---|---|
| anti-tTG IgA | Βασικό αρχικό αντίσωμα για έλεγχο κοιλιοκάκης |
| Ολική IgA | Δείχνει εάν ένα αρνητικό IgA-based τεστ μπορεί να αξιολογηθεί αξιόπιστα |
Το ESPGHAN θεωρεί τον συνδυασμό anti-tTG IgA + ολικής IgA την προτιμώμενη αρχική στρατηγική στα παιδιά με υποψία κοιλιοκάκης. Το EMA και τα DGP δεν χρειάζεται να αποτελούν εξετάσεις πρώτης γραμμής σε κάθε παιδί.
7. anti-tTG IgA: η βασική εξέταση αίματος
Τα αντισώματα έναντι ιστικής τρανσγλουταμινάσης IgA, γνωστά ως anti-tTG IgA ή TGA-IgA, αποτελούν την κύρια ορολογική εξέταση πρώτης γραμμής για την κοιλιοκάκη στα παιδιά που έχουν επαρκή παραγωγή IgA.
Η ερμηνεία δεν γίνεται μόνο ως «θετικό» ή «αρνητικό». Ιδιαίτερη σημασία έχει πόσο πάνω από το ανώτερο φυσιολογικό όριο του συγκεκριμένου εργαστηρίου βρίσκεται το αποτέλεσμα.
Για αυτό στις παιδιατρικές οδηγίες χρησιμοποιείται ο όρος ULN – Upper Limit of Normal, δηλαδή ανώτερο φυσιολογικό όριο.
Η tTG-IgA είναι η προτιμώμενη ορολογική εξέταση για τους περισσότερους ασθενείς και αποτελεί τον πυρήνα της παιδιατρικής διαγνωστικής στρατηγικής ESPGHAN.
8. Γιατί μετράμε ολική IgA μαζί με anti-tTG IgA;
Η μέτρηση της ολικής IgA είναι ουσιαστικό μέρος του αρχικού ελέγχου επειδή ορισμένα παιδιά έχουν χαμηλή ή ανεπαρκή παραγωγή IgA.
Σε ένα παιδί με σημαντική ανεπάρκεια IgA, ένα αρνητικό anti-tTG IgA μπορεί να μην είναι αρκετό για να αποκλείσει την κοιλιοκάκη. Σε αυτή την περίπτωση χρησιμοποιούνται εξετάσεις της κατηγορίας IgG.
Η αξιολόγηση της ολικής IgA στα παιδιά πρέπει να λαμβάνει υπόψη και την ηλικία, καθώς οι συγκεντρώσεις των ανοσοσφαιρινών μεταβάλλονται κατά την παιδική ηλικία.
9. EMA-IgA: πότε χρειάζεται;
Τα αντισώματα έναντι ενδομυΐου IgA – EMA-IgA είναι πολύ ειδικά αντισώματα για την κοιλιοκάκη.
Δεν χρειάζεται απαραίτητα να ζητούνται μαζί με το anti-tTG IgA ως αρχικός έλεγχος σε κάθε παιδί. Έχουν όμως σημαντικό ρόλο στην επιβεβαίωση ενός θετικού anti-tTG IgA και ιδιαίτερα στη διαδικασία διάγνωσης χωρίς βιοψία.
Στην οδό χωρίς βιοψία του ESPGHAN, όταν το anti-tTG IgA είναι τουλάχιστον 10 φορές πάνω από το ULN, απαιτείται θετικό EMA-IgA σε δεύτερο, ξεχωριστό δείγμα αίματος.
10. Τι γίνεται όταν το παιδί έχει χαμηλή ή ανεπαρκή IgA;
Εάν η ολική IgA είναι χαμηλή για την ηλικία ή υπάρχει ανεπάρκεια IgA, η διαγνωστική στρατηγική αλλάζει.
Τότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατάλληλο IgG-based τεστ, όπως:
- anti-tTG IgG,
- DGP-IgG,
- ή άλλο κατάλληλο IgG τεστ σύμφωνα με τη μέθοδο και την εκτίμηση του ειδικού.
Αντίθετα, σε παιδί με φυσιολογική ολική IgA, το anti-tTG IgG δεν αποτελεί απλώς «καλύτερη» εναλλακτική του anti-tTG IgA και μπορεί να δημιουργήσει περιττά θετικά αποτελέσματα εάν χρησιμοποιείται αδιάκριτα.
Η διαγνωστική οδός χωρίς βιοψία βασίζεται στα υψηλά anti-tTG IgA και στο επιβεβαιωτικό EMA-IgA και δεν πρέπει να μεταφέρεται αυτόματα στα IgG αντισώματα.
11. Πώς ερμηνεύονται οι βασικοί συνδυασμοί αποτελεσμάτων;
| anti-tTG IgA | Ολική IgA | Τι σημαίνει συνήθως |
|---|---|---|
| Αρνητικό | Φυσιολογική | Η κοιλιοκάκη γίνεται λιγότερο πιθανή, εφόσον το παιδί κατανάλωνε επαρκή γλουτένη και δεν υπάρχει ιδιαίτερα ισχυρή κλινική υποψία. |
| Αρνητικό | Χαμηλή | Το αρνητικό IgA τεστ δεν αρκεί. Χρειάζεται κατάλληλος IgG-based έλεγχος. |
| Οριακά ή ήπια αυξημένο | Φυσιολογική | Δεν σημαίνει αυτόματα κοιλιοκάκη. Ελέγχεται η πρόσληψη γλουτένης, μπορεί να επαναληφθεί η ορολογία και να χρησιμοποιηθεί EMA πριν αποφασιστεί η συνέχεια. |
| Θετικό αλλά <10× ULN | Φυσιολογική | Χρειάζεται αξιολόγηση από παιδογαστρεντερολόγο και, σύμφωνα με ESPGHAN, συνήθως ιστολογική επιβεβαίωση. |
| ≥10× ULN | Φυσιολογική | Μπορεί να εξεταστεί η ειδική παιδιατρική οδός χωρίς βιοψία, εφόσον πληρούνται όλα τα απαιτούμενα κριτήρια. |
Η τελική ερμηνεία πρέπει να γίνεται με βάση τη μέθοδο του εργαστηρίου, το αντίστοιχο ULN, την ολική IgA, την κατανάλωση γλουτένης και το συνολικό κλινικό ιστορικό.
12. Πότε μπορεί ένα παιδί να διαγνωστεί χωρίς βιοψία;
Αυτό είναι μία από τις σημαντικότερες διαφορές της παιδιατρικής διάγνωσης.
Σύμφωνα με τις οδηγίες ESPGHAN, σε επιλεγμένα παιδιά και εφήβους μπορεί να τεθεί διάγνωση κοιλιοκάκης χωρίς ενδοσκόπηση και βιοψία όταν:
- το anti-tTG IgA είναι ≥10 φορές το ανώτερο φυσιολογικό όριο της χρησιμοποιούμενης μεθόδου,
- το EMA-IgA είναι θετικό σε δεύτερο δείγμα αίματος,
- η περίπτωση έχει αξιολογηθεί από παιδογαστρεντερολόγο ή ειδικό με εμπειρία στην κοιλιοκάκη,
- έχει συζητηθεί η επιλογή με την οικογένεια.
Χρειάζεται ολοκλήρωση της προβλεπόμενης διαγνωστικής διαδικασίας.
Στις ισχύουσες οδηγίες ESPGHAN, τα συμπτώματα και ο έλεγχος HLA-DQ2/DQ8 δεν αποτελούν υποχρεωτικά κριτήρια για αυτή την οδό διάγνωσης χωρίς βιοψία.
13. Πότε χρειάζεται γαστροσκόπηση και βιοψία λεπτού εντέρου;
Η βιοψία εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική διαγνωστική οδό και δεν έχει καταργηθεί.
Σύμφωνα με ESPGHAN, όταν το anti-tTG IgA είναι θετικό αλλά κάτω από 10× ULN, η διάγνωση βασίζεται συνήθως σε βιοψίες δωδεκαδακτύλου.
Οι οδηγίες συστήνουν τη λήψη πολλαπλών βιοψιών, συμπεριλαμβανομένων δειγμάτων από το περιφερικό δωδεκαδάκτυλο και τουλάχιστον ενός από τον βολβό του δωδεκαδακτύλου, επειδή οι αλλοιώσεις μπορεί να μην είναι ομοιόμορφα κατανεμημένες.
Η ιστολογική εξέταση αξιολογεί χαρακτηριστικές αλλοιώσεις όπως αύξηση ενδοεπιθηλιακών λεμφοκυττάρων, υπερπλασία κρυπτών και ατροφία λαχνών.
14. HLA-DQ2 και HLA-DQ8: χρειάζονται σε κάθε παιδί;
Όχι. Ο γενετικός έλεγχος HLA-DQ2/DQ8 δεν αποτελεί εξέταση πρώτης γραμμής για κάθε παιδί με πιθανή κοιλιοκάκη και δεν απαιτείται πλέον για να εφαρμοστεί η παιδιατρική οδός χωρίς βιοψία όταν πληρούνται τα υπόλοιπα κριτήρια.
Η παρουσία HLA-DQ2 ή DQ8 δεν αποδεικνύει από μόνη της κοιλιοκάκη, επειδή οι συγκεκριμένοι γενετικοί τύποι υπάρχουν και σε πολλούς ανθρώπους που δεν θα αναπτύξουν ποτέ τη νόσο.
Αντίθετα, η απουσία των σχετικών HLA προδιαθεσικών τύπων κάνει την κοιλιοκάκη πολύ λιγότερο πιθανή. Για αυτό το HLA μπορεί να είναι χρήσιμο σε επιλεγμένες αμφίβολες περιπτώσεις.
15. Μπορεί ένα παιδί να έχει κοιλιοκάκη με αρνητικό anti-tTG IgA;
Ένα αρνητικό anti-tTG IgA με φυσιολογική ολική IgA μειώνει σημαντικά την πιθανότητα κοιλιοκάκης, αλλά η ερμηνεία εξαρτάται από το κλινικό πλαίσιο.
Πριν θεωρηθεί ο έλεγχος οριστικά καθησυχαστικός πρέπει να εξεταστούν ερωτήματα όπως:
- Κατανάλωνε το παιδί κανονικά γλουτένη πριν από την εξέταση;
- Είναι η ολική IgA φυσιολογική για την ηλικία;
- Υπάρχει πολύ ισχυρή κλινική υποψία;
- Υπάρχει κατάσταση που απαιτεί διαφορετική διαγνωστική προσέγγιση;
Σε ασθενείς που έχουν ήδη μειώσει ή διακόψει τη γλουτένη, η αρνητική ορολογία είναι πολύ δυσκολότερο να ερμηνευθεί. Το ίδιο ισχύει όταν υπάρχει ανεπάρκεια IgA.
16. Τι είναι η «δυνητική» ή potential κοιλιοκάκη;
Ο όρος potential coeliac disease χρησιμοποιείται για περιπτώσεις στις οποίες υπάρχει επιβεβαιωμένη θετική ορολογία, όπως anti-tTG IgA και EMA-IgA, αλλά η ιστολογική εξέταση δεν δείχνει ατροφία λαχνών και μπορεί να είναι φυσιολογική ή να παρουσιάζει μόνο ήπιες μεταβολές.
Αυτό δεν πρέπει να μεταφράζεται ούτε ως «σίγουρα δεν έχει κοιλιοκάκη» ούτε ως αυτόματη ένδειξη έναρξης δίαιτας χωρίς γλουτένη.
Χρειάζεται παιδογαστρεντερολογική εκτίμηση και παρακολούθηση της κλινικής εικόνας και της ορολογίας. Οι οδηγίες ESPGHAN αναγνωρίζουν ρητά αυτή την κατηγορία ασθενών και συστήνουν στενή παρακολούθηση.
17. Τι ελέγχουμε μετά τη διάγνωση της κοιλιοκάκης;
Μετά την επιβεβαίωση της διάγνωσης δεν παρακολουθούμε μόνο τα αντισώματα.
Η παιδιατρική παρακολούθηση περιλαμβάνει, ανάλογα με το ιστορικό και τα αρχικά ευρήματα:
- ύψος, βάρος και πορεία στις καμπύλες ανάπτυξης,
- κλινικά συμπτώματα,
- τήρηση της δίαιτας χωρίς γλουτένη,
- anti-tTG ή το κατάλληλο αντίσωμα που χρησιμοποιήθηκε στη διάγνωση,
- γενική αίματος όταν υπάρχει ή υπήρχε αναιμία,
- σίδηρο και φερριτίνη όταν υπάρχει σιδηροπενία,
- άλλες βιταμίνες και μικροθρεπτικά συστατικά όταν υπάρχουν ενδείξεις έλλειψης,
- ηπατική λειτουργία όταν ήταν αρχικά διαταραγμένη,
- συνυπάρχουσες αυτοάνοσες καταστάσεις όταν υπάρχουν σχετικές ενδείξεις ή παράγοντες κινδύνου.
Η ESPGHAN τονίζει ότι η παρακολούθηση των παιδιών είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη, την υποχώρηση των συμπτωμάτων, τη διατροφική επάρκεια και την τήρηση της θεραπείας.
18. Η δίαιτα χωρίς γλουτένη αρχίζει μετά τη διάγνωση
Η θεραπεία της επιβεβαιωμένης κοιλιοκάκης είναι αυστηρή και μακροχρόνια δίαιτα χωρίς γλουτένη.
Ωστόσο υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ:
- «υποψιάζομαι κοιλιοκάκη» και
- «έχω επιβεβαιωμένη διάγνωση κοιλιοκάκης».
Η πρόωρη έναρξη δίαιτας χωρίς γλουτένη μπορεί να μειώσει τα επίπεδα των αντισωμάτων και να οδηγήσει σε ανάγκη μεταγενέστερης επανέκθεσης στη γλουτένη προκειμένου να αποσαφηνιστεί η διάγνωση.
Μετά την επιβεβαίωση της διάγνωσης, η συνεργασία με επαγγελματία υγείας με εμπειρία στη δίαιτα χωρίς γλουτένη είναι σημαντική ώστε η διατροφή του παιδιού να παραμένει ισορροπημένη και επαρκής για την ανάπτυξή του.
19. Συχνές ερωτήσεις για την κοιλιοκάκη στα παιδιά
Ποια είναι η πρώτη εξέταση για κοιλιοκάκη σε παιδί;
Στα περισσότερα παιδιά ο αρχικός έλεγχος είναι anti-tTG IgA μαζί με ολική IgA, ενώ το παιδί εξακολουθεί να καταναλώνει γλουτένη.
Γιατί χρειάζεται η ολική IgA;
Επειδή εάν το παιδί έχει ανεπάρκεια IgA, ένα IgA-based τεστ όπως το anti-tTG IgA μπορεί να μην είναι αξιόπιστο για αποκλεισμό της νόσου. Τότε χρησιμοποιείται IgG-based έλεγχος.
Τι σημαίνει θετικό anti-tTG IgA;
Σημαίνει ότι χρειάζεται περαιτέρω αξιολόγηση για κοιλιοκάκη. Δεν αρκεί όμως μόνο η λέξη «θετικό»: έχει σημασία το επίπεδο σε σχέση με το ULN, η ολική IgA, το EMA και η συνολική κλινική εικόνα.
Τι σημαίνει anti-tTG πάνω από 10 φορές το φυσιολογικό;
Σε παιδί με επαρκή IgA, τιμή ≥10× ULN μπορεί να επιτρέψει διάγνωση χωρίς βιοψία εάν επιβεβαιωθεί θετικό EMA-IgA σε δεύτερο δείγμα και πληρούνται οι προϋποθέσεις της παιδιατρικής διαγνωστικής οδού.
Χρειάζονται όλα τα παιδιά γαστροσκόπηση;
Όχι. Η ESPGHAN επιτρέπει διάγνωση χωρίς βιοψία σε συγκεκριμένες περιπτώσεις υψηλού anti-tTG IgA και θετικού EMA σε δεύτερο δείγμα. Όταν όμως το anti-tTG IgA είναι θετικό αλλά κάτω από 10× ULN, συνήθως απαιτείται ιστολογική επιβεβαίωση.
Χρειάζεται HLA-DQ2/DQ8 για να γίνει διάγνωση;
Όχι σε κάθε παιδί. Δεν αποτελεί πλέον υποχρεωτικό κριτήριο για την οδό χωρίς βιοψία. Είναι χρήσιμο κυρίως σε επιλεγμένες αμφίβολες περιπτώσεις, επειδή η απουσία των σχετικών HLA τύπων κάνει την κοιλιοκάκη πολύ λιγότερο πιθανή.
Μπορεί η κοιλιοκάκη να προκαλεί μόνο χαμηλή φερριτίνη;
Μπορεί να υπάρχει σιδηροπενία ή σιδηροπενική αναιμία χωρίς έντονα πεπτικά συμπτώματα. Επίμονη ή ανεξήγητη σιδηροπενία είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους μπορεί να εξεταστεί έλεγχος για κοιλιοκάκη.
Μπορεί παιδί με κοιλιοκάκη να έχει φυσιολογικό βάρος;
Ναι. Η κοιλιοκάκη δεν απαιτεί χαμηλό βάρος ή εμφανή υποθρεψία. Η κλινική εικόνα ποικίλλει και ορισμένα παιδιά έχουν φυσιολογικό βάρος ή ελάχιστα συμπτώματα.
Να κόψουμε τη γλουτένη μέχρι να βγουν οι εξετάσεις;
Όχι χωρίς ιατρική οδηγία. Για να είναι αξιόπιστη η διαγνωστική διαδικασία, το παιδί πρέπει συνήθως να καταναλώνει γλουτένη μέχρι να ολοκληρωθεί ο έλεγχος.
20. Βιβλιογραφία και χρήσιμοι σύνδεσμοι
Η διαγνωστική προσέγγιση του άρθρου βασίζεται κυρίως στις κατευθυντήριες οδηγίες και τα position papers της European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition – ESPGHAN.
- Husby S, et al. European Society Paediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition Guidelines for Diagnosing Coeliac Disease 2020. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition. 2020;70(1):141-156.
- Mearin ML, et al. ESPGHAN Position Paper on Management and Follow-up of Children and Adolescents With Celiac Disease. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition. 2022;75:369-386.
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Celiac Disease Tests – Health Care Professionals.
Για περισσότερα θέματα παιδιατρικού εργαστηριακού ελέγχου δείτε τον Κεντρικό Οδηγό για Βρέφη και Παιδιά.
Ιατρική σημείωση: Οι πληροφορίες είναι ενημερωτικές και δεν αντικαθιστούν την εκτίμηση παιδιάτρου ή παιδογαστρεντερολόγου. Η διάγνωση κοιλιοκάκης στα παιδιά πρέπει να ολοκληρώνεται πριν από την έναρξη δίαιτας χωρίς γλουτένη.