Έλαιο Μέντας (Peppermint Oil): Ευερέθιστο Έντερο, Πέψη, Δοσολογία και Παρενέργειες

1Τι είναι το έλαιο μέντας

Το έλαιο μέντας, στα αγγλικά peppermint oil, είναι το αιθέριο έλαιο που λαμβάνεται από τα υπέργεια μέρη της πιπερώδους μέντας, με επιστημονική ονομασία Mentha × piperita. Πρόκειται για ιδιαίτερα συμπυκνωμένο προϊόν, πλούσιο σε μενθόλη και άλλες πτητικές ουσίες που δίνουν στη μέντα τη χαρακτηριστική οσμή, τη δροσερή αίσθηση και τη βιολογική της δράση.

Στην αντιμετώπιση των γαστρεντερικών συμπτωμάτων χρησιμοποιείται κυρίως σε γαστροανθεκτικές ή εντεροδιαλυτές κάψουλες. Η ειδική επικάλυψη έχει σχεδιαστεί ώστε η κάψουλα να μη διαλύεται μέσα στο στομάχι αλλά να απελευθερώνει το έλαιο χαμηλότερα στο γαστρεντερικό σύστημα.

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Φαρμάκων αναγνωρίζει τη χρήση κατάλληλων γαστροανθεκτικών μορφών για τη συμπτωματική ανακούφιση από ήπιους σπασμούς του γαστρεντερικού, μετεωρισμό και κοιλιακό πόνο, ιδιαίτερα σε ασθενείς με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.

2Έλαιο μέντας, φύλλα μέντας και μενθόλη

Το έλαιο μέντας δεν πρέπει να συγχέεται με το ρόφημα ή τα αποξηραμένα φύλλα μέντας. Τα προϊόντα αυτά προέρχονται από το ίδιο ή συγγενικό φυτό, αλλά έχουν διαφορετική συγκέντρωση, διαφορετικές μορφές χρήσης και διαφορετικό επίπεδο επιστημονικής τεκμηρίωσης.

Επομένως, μία μελέτη που αξιολογεί συγκεκριμένη γαστροανθεκτική κάψουλα δεν αποδεικνύει ότι οποιοδήποτε ρόφημα, καραμέλα, σταγόνα ή αρωματικό προϊόν προσφέρει το ίδιο αποτέλεσμα.

3Πώς δρα το έλαιο μέντας στο έντερο

Η συχνότερα περιγραφόμενη δράση του ελαίου μέντας είναι η σπασμολυτική δράση στους λείους μυς του γαστρεντερικού σωλήνα. Η μενθόλη φαίνεται ότι επηρεάζει διαύλους ασβεστίου και άλλους μηχανισμούς που συμμετέχουν στη σύσπαση των μυϊκών ινών.

Όταν περιορίζεται η υπερβολική ή επώδυνη σύσπαση του εντέρου, μπορεί να μειωθούν:

• οι κοιλιακές κράμπες,
• ο σπαστικός πόνος,
• το αίσθημα πίεσης στην κοιλιά,
• ορισμένα επεισόδια φουσκώματος,
• η συνολική ενόχληση που σχετίζεται με το ευερέθιστο έντερο.

Έχουν προταθεί επίσης επιδράσεις σε υποδοχείς που σχετίζονται με την αντίληψη του πόνου και τη σπλαχνική ευαισθησία. Αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο IBS, όπου ο ασθενής μπορεί να αντιλαμβάνεται φυσιολογικές διατάσεις ή κινήσεις του εντέρου ως δυσανάλογα επώδυνες.

Το έλαιο μέντας δεν θεωρείται αντιβιοτικό, δεν «καθαρίζει» το έντερο και δεν διορθώνει κάθε μορφή δυσβίωσης. Η πρακτική του δράση είναι κυρίως συμπτωματική.

4Τι δείχνουν οι μελέτες

Η καλύτερη διαθέσιμη τεκμηρίωση αφορά τις γαστροανθεκτικές κάψουλες σε ενήλικες με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις έχουν δείξει ότι το έλαιο μέντας μπορεί να είναι αποτελεσματικότερο από το placebo στη συνολική βελτίωση των συμπτωμάτων και στη μείωση του κοιλιακού πόνου.

Το Αμερικανικό Κολλέγιο Γαστρεντερολογίας προτείνει το έλαιο μέντας ως μία πιθανή επιλογή για τη συνολική ανακούφιση των συμπτωμάτων του IBS. Η σύσταση είναι, ωστόσο, υπό όρους και βασίζεται σε χαμηλής ποιότητας τεκμηρίωση.

Αυτό συμβαίνει επειδή πολλές μελέτες:

• περιλάμβαναν σχετικά μικρό αριθμό ασθενών,
• είχαν μικρή διάρκεια, συνήθως μερικών εβδομάδων,
• χρησιμοποίησαν διαφορετικές κάψουλες και συστήματα απελευθέρωσης,
• δεν ανέλυσαν επαρκώς τα διαφορετικά υποείδη IBS,
• δεν αποδεικνύουν ότι όλα τα εμπορικά προϊόντα έχουν την ίδια αποτελεσματικότητα.

5Έλαιο μέντας και ευερέθιστο έντερο

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ή IBS είναι λειτουργική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενο κοιλιακό πόνο σε συνδυασμό με αλλαγές στις κενώσεις. Μπορεί να κυριαρχεί διάρροια, δυσκοιλιότητα ή εναλλαγή των δύο.

Το έλαιο μέντας μπορεί να συζητηθεί κυρίως όταν κυριαρχούν:

• κοιλιακός πόνος που μοιάζει με κράμπα,
• σπασμοί του εντέρου,
• φούσκωμα και αίσθημα διάτασης,
• μετεωρισμός,
• δυσφορία που σχετίζεται με τις κενώσεις.

Δεν είναι βέβαιο ότι λειτουργεί το ίδιο σε IBS με διάρροια, IBS με δυσκοιλιότητα και μικτό IBS. Επίσης, η σπασμολυτική δράση δεν σημαίνει ότι αντιμετωπίζει πλήρως τη διάρροια ή τη δυσκοιλιότητα.

Ένας ασθενής με IBS-C μπορεί να χρειάζεται παράλληλη αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας, ενώ ένας ασθενής με IBS-D μπορεί να χρειάζεται διαφορετική διατροφική ή φαρμακευτική προσέγγιση. Η επιλογή καθορίζεται από το κυρίαρχο σύμπτωμα και όχι μόνο από τη γενική ετικέτα «ευερέθιστο έντερο».

Δείτε αναλυτικά: Ευερέθιστο Έντερο: συμπτώματα, διάγνωση, διατροφή και θεραπεία.

6Κοιλιακός πόνος και κράμπες

Ο κοιλιακός πόνος του ευερέθιστου εντέρου συχνά περιγράφεται ως σφίξιμο, κράμπα ή κολικός. Μπορεί να βελτιώνεται μετά την κένωση ή να συνοδεύεται από έντονη κινητικότητα και αέρια.

Σε αυτόν τον τύπο ενόχλησης το έλαιο μέντας μπορεί να βοηθήσει μέσω της χαλάρωσης των λείων μυών. Δεν είναι όμως παυσίπονο με τον ίδιο μηχανισμό όπως η παρακεταμόλη ή τα αντιφλεγμονώδη και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να καλύπτει κάθε νέο ή ανεξήγητο κοιλιακό πόνο.

Πόνος που είναι πολύ έντονος, εντοπισμένος, συνεχώς επιδεινούμενος ή συνοδεύεται από πυρετό, εμετούς, αίμα στα κόπρανα ή λιποθυμική τάση χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

7Φούσκωμα και αέρια

Το φούσκωμα μπορεί να οφείλεται σε πραγματική αύξηση αερίων, σε διαταραχή της κινητικότητας, σε δυσκοιλιότητα ή σε αυξημένη ευαισθησία του εντέρου στη φυσιολογική διάταση.

Το έλαιο μέντας ενδέχεται να μειώσει το αίσθημα πίεσης και διάτασης όταν το φούσκωμα συνδέεται με σπασμούς. Δεν εξαλείφει όμως αναγκαστικά την παραγωγή αερίων ούτε διορθώνει την αιτία όταν αυτή είναι:

• δυσανεξία στη λακτόζη ή στη φρουκτόζη,
• δυσκοιλιότητα,
• κατάποση αέρα,
• μεγάλη κατανάλωση ζυμώσιμων υδατανθράκων,
• κοιλιοκάκη,
• λοίμωξη ή οργανική νόσος.

Η ανταπόκριση πρέπει να αξιολογείται συνολικά. Αν μειωθεί ο πόνος αλλά επιμένει έντονο καθημερινό φούσκωμα, χρειάζεται επανεκτίμηση της διατροφής, των κενώσεων και πιθανών οργανικών αιτιών.

8Δυσπεψία και πέψη

Το ρόφημα μέντας χρησιμοποιείται παραδοσιακά για δυσπεψία και μετεωρισμό, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αποτελεί θεραπεία για κάθε πόνο στο στομάχι. Η τεκμηρίωση για λειτουργική δυσπεψία αφορά συχνά ειδικούς συνδυασμούς ελαίου μέντας με έλαιο κύμινου και δεν μπορεί να μεταφερθεί αυτούσια στο έλαιο μέντας μόνο του.

Ενοχλήσεις όπως βάρος μετά το φαγητό, πρώιμος κορεσμός και φούσκωμα μπορεί να έχουν διαφορετικές αιτίες. Αν κυριαρχούν καούρα και όξινες αναγωγές, η μέντα μπορεί αντίθετα να επιδεινώσει το πρόβλημα.

Το έλαιο μέντας δεν θεραπεύει:

• γαστρικό ή δωδεκαδακτυλικό έλκος,
• λοίμωξη από Helicobacter pylori,
• γαστρίτιδα από αντιφλεγμονώδη,
• οισοφαγίτιδα από παλινδρόμηση,
• παγκρεατική ή χοληφόρα νόσο.

Η επίμονη δυσπεψία, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 50–55 ετών ή όταν συνοδεύεται από απώλεια βάρους, αναιμία, εμετούς ή δυσκολία στην κατάποση, χρειάζεται ιατρική διερεύνηση.

9Τι δεν θεραπεύει το έλαιο μέντας

Το έλαιο μέντας προσφέρει συμπτωματική ανακούφιση. Δεν εξαλείφει την αιτία κάθε γαστρεντερικής ενόχλησης και δεν πρέπει να καθυστερεί τη διάγνωση οργανικής νόσου.

10Γιατί χρησιμοποιούνται γαστροανθεκτικές κάψουλες

Η γαστροανθεκτική επικάλυψη προστατεύει την κάψουλα από τη διάλυση μέσα στο όξινο περιβάλλον του στομάχου. Στόχος είναι το έλαιο να απελευθερωθεί χαμηλότερα στο γαστρεντερικό, όπου αναμένεται η σπασμολυτική δράση.

Η πρόωρη απελευθέρωση μπορεί να προκαλέσει:

• έντονη γεύση μέντας ή ρέψιμο με μέντα,
• ερεθισμό του στόματος και του οισοφάγου,
• καούρα,
• ναυτία ή δυσφορία στο στομάχι.

Για τον λόγο αυτό η κάψουλα δεν πρέπει να ανοίγεται, να συνθλίβεται ή να μασιέται. Η λήψη απλών σταγόνων ελαίου δεν αποτελεί ισοδύναμη εναλλακτική μιας γαστροανθεκτικής κάψουλας.

11Δοσολογία ελαίου μέντας

Η δοσολογία εξαρτάται από την περιεκτικότητα, τη γαστροανθεκτική επικάλυψη, το σύστημα απελευθέρωσης και την άδεια του συγκεκριμένου προϊόντος. Για αυτό ακολουθείται πάντοτε το φύλλο οδηγιών και δεν μεταφέρεται αυθαίρετα η δόση από μία μάρκα σε άλλη.

Η ευρωπαϊκή μονογραφία για τις γαστροανθεκτικές στερεές μορφές αναφέρει για εφήβους, ενήλικες και ηλικιωμένους:

Η πληροφορία αυτή δεν σημαίνει ότι ο ασθενής πρέπει να μετρά μόνος του υγρό αιθέριο έλαιο. Αφορά τυποποιημένα φαρμακευτικά προϊόντα σε στερεή γαστροανθεκτική μορφή.

Ορισμένες κάψουλες αναγράφουν την περιεκτικότητα σε mg και άλλες σε ml. Δεν γίνεται ασφαλής μετατροπή μόνο με βάση έναν γενικό υπολογισμό, επειδή μπορεί να διαφέρουν η σύνθεση, η πυκνότητα και η τεχνολογία απελευθέρωσης.

12Πώς λαμβάνεται σωστά

Οι γαστροανθεκτικές κάψουλες συνήθως καταπίνονται ολόκληρες με νερό, περίπου 30 λεπτά πριν από το γεύμα. Η ακριβής ώρα μπορεί να διαφέρει ανάλογα με το προϊόν και πρέπει να ελέγχεται στο φύλλο οδηγιών.

• Καταπιείτε την κάψουλα ολόκληρη.
• Μην την ανοίγετε, μην τη μασάτε και μην τη συνθλίβετε.
• Μην αυξάνετε τη δόση επειδή δεν υπήρξε άμεση ανακούφιση.
• Μην καταπίνετε παράλληλα σταγόνες αιθέριου ελαίου.
• Ελέγξτε αν λαμβάνετε αντιόξινο, PPI ή αναστολέα Η2.
• Διακόψτε και ζητήστε συμβουλή αν εμφανιστεί έντονη καούρα.

Αν παραλείψετε μία δόση, μην πάρετε διπλή ποσότητα. Συνεχίστε με την επόμενη προγραμματισμένη δόση, εκτός αν το φύλλο οδηγιών αναφέρει διαφορετικά.

13Πότε δρα και πόσο καιρό χρησιμοποιείται

Μερικοί ασθενείς παρατηρούν μείωση των κραμπών μέσα στις πρώτες ημέρες, ενώ άλλοι χρειάζονται πιο σταθερή λήψη για μία έως δύο εβδομάδες. Η ανταπόκριση εξαρτάται από τη σωστή διάγνωση, τη μορφή του προϊόντος και το κυρίαρχο σύμπτωμα.

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή μονογραφία, οι γαστροανθεκτικές μορφές λαμβάνονται μέχρι να υποχωρήσουν τα συμπτώματα, συνήθως για μία ή δύο εβδομάδες. Σε επίμονα συμπτώματα μπορεί, υπό κατάλληλη αξιολόγηση, να χρησιμοποιηθούν για διάστημα που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες ανά κύκλο θεραπείας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ασθενής πρέπει να συνεχίζει μόνος του το προϊόν για τρεις μήνες. Αν δεν υπάρχει σαφής βελτίωση μέσα σε δύο εβδομάδες, η διάγνωση και η θεραπεία πρέπει να επανεκτιμηθούν.

14Παρενέργειες του ελαίου μέντας

Οι περισσότεροι ενήλικες ανέχονται τις γαστροανθεκτικές κάψουλες, αλλά μπορεί να εμφανιστούν ανεπιθύμητες ενέργειες. Η καούρα είναι από τις πιο χαρακτηριστικές.

Άμεση ιατρική βοήθεια χρειάζεται αν εμφανιστούν πρήξιμο προσώπου ή γλώσσας, δυσκολία στην αναπνοή, γενικευμένο εξάνθημα, λιποθυμία ή άλλη εικόνα σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης.

Η υπερδοσολογία μπορεί να προκαλέσει σοβαρά γαστρεντερικά, νευρολογικά, αναπνευστικά ή καρδιακά συμπτώματα. Τα φιαλίδια αιθέριου ελαίου πρέπει να φυλάσσονται μακριά από παιδιά.

15Καούρα, παλινδρόμηση και διαφραγματοκήλη

Το έλαιο μέντας μπορεί να χαλαρώσει τον κατώτερο οισοφαγικό σφιγκτήρα, δηλαδή τον μηχανισμό που περιορίζει την επιστροφή του γαστρικού περιεχομένου προς τον οισοφάγο. Για αυτό ορισμένοι ασθενείς εμφανίζουν καούρα ή επιδείνωση των αναγωγών.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε άτομα με:

• γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση,
• οισοφαγίτιδα,
• συχνή νυχτερινή καούρα,
• διαφραγματοκήλη,
• δυσκολία ή πόνο στην κατάποση.

Η γαστροανθεκτική επικάλυψη μπορεί να μειώσει την πρόωρη απελευθέρωση στο στομάχι, αλλά δεν αποκλείει πλήρως την καούρα. Αν το σύμπτωμα εμφανιστεί ή επιδεινωθεί, το προϊόν πρέπει να διακόπτεται και να επανεκτιμάται.

Το έλαιο μέντας δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της παλινδρόμησης. Για πληροφορίες σχετικά με αντιόξινα, αλγινικά και PPI δείτε τον οδηγό: Αντιόξινα, αλγινικά και αναστολείς αντλίας πρωτονίων.

16Χολή, πέτρες και ηπατική νόσος

Η ευρωπαϊκή μονογραφία αναφέρει αντένδειξη για τις γαστροανθεκτικές από του στόματος μορφές σε ασθενείς με ηπατική νόσο, χολαγγειίτιδα, αχλωρυδρία, χολόλιθους ή άλλες διαταραχές των χοληφόρων.

Μην ξεκινάτε έλαιο μέντας χωρίς ιατρική συμβουλή αν έχετε:

• πέτρες στη χολή,
• ιστορικό απόφραξης χοληφόρων,
• φλεγμονή χοληδόχου κύστης ή χολαγγειίτιδα,
• ανεξήγητη αύξηση ηπατικών ενζύμων,
• χρόνια ηπατική νόσο,
• πόνο στο δεξιό άνω μέρος της κοιλιάς μετά από λιπαρό γεύμα.

Πόνος που αντανακλά στην πλάτη ή στον δεξιό ώμο, πυρετός, ίκτερος, πολύ σκούρα ούρα ή αποχρωματισμένα κόπρανα χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

17Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα

Η σημαντικότερη πρακτική αλληλεπίδραση αφορά φάρμακα και προϊόντα που αλλάζουν την οξύτητα του στομάχου. Σε ορισμένες γαστροανθεκτικές κάψουλες, η μείωση της γαστρικής οξύτητας μπορεί να προκαλέσει πρόωρη διάλυση της επικάλυψης.

Προσοχή χρειάζεται με:

• αντιόξινα,
• αναστολείς αντλίας πρωτονίων – PPI, όπως ομεπραζόλη, εσομεπραζόλη, παντοπραζόλη, λανσοπραζόλη και ραμπεπραζόλη,
• αναστολείς υποδοχέων Η2, όπως η φαμοτιδίνη,
• άλλο προϊόν που περιέχει έλαιο μέντας ή μενθόλη.

Η ευρωπαϊκή μονογραφία αναφέρει ότι τροφή ή αντιόξινα που λαμβάνονται ταυτόχρονα μπορεί να προκαλέσουν πρώιμη απελευθέρωση του περιεχομένου. Ορισμένες πληροφορίες προϊόντων συνιστούν επίσης αποφυγή συγχορήγησης με PPI και αναστολείς Η2.

Σε περίπτωση πολυφαρμακίας, η πλήρης λίστα φαρμάκων και συμπληρωμάτων πρέπει να ελέγχεται πριν από την έναρξη. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν το προϊόν περιέχει και άλλα φυτικά συστατικά, επειδή οι αλληλεπιδράσεις μπορεί να προέρχονται από τον συνδυασμό και όχι μόνο από τη μέντα.

18Χρήση ελαίου μέντας σε παιδιά

Η χρήση σε παιδιά εξαρτάται αυστηρά από την ηλικία, το βάρος, τη φαρμακοτεχνική μορφή και την άδεια του συγκεκριμένου προϊόντος. Δεν δίνουμε σε παιδί κάψουλα ενηλίκων μειώνοντας αυθαίρετα τη δόση.

Η ευρωπαϊκή μονογραφία περιλαμβάνει δοσολογικό πλαίσιο για συγκεκριμένες γαστροανθεκτικές μορφές σε παιδιά 8–11 ετών, αλλά αρκετά εμπορικά προϊόντα εγκρίνονται μόνο για ηλικίες άνω των 12 ετών ή για εφήβους συγκεκριμένου βάρους.

Η χρήση γαστροανθεκτικών μορφών δεν συνιστάται σε παιδιά κάτω των 8 ετών λόγω ανεπαρκών δεδομένων ασφάλειας και αποτελεσματικότητας.

Ιδιαίτερα σημαντικό:

• Η μενθόλη και το έλαιο μέντας δεν εφαρμόζονται στο πρόσωπο, κοντά στη μύτη ή στο στόμα βρέφους.
• Η εισπνοή ή τοπική χρήση σε πολύ μικρά παιδιά μπορεί να προκαλέσει σοβαρό αναπνευστικό αντανακλαστικό.
• Οι ευρωπαϊκές πληροφορίες αντενδείκνυνται σε παιδιά κάτω των 2 ετών για συγκεκριμένες εισπνεόμενες, στοματικές και τοπικές μορφές.
• Παιδί με έντονο ή επαναλαμβανόμενο κοιλιακό πόνο πρέπει πρώτα να αξιολογηθεί από παιδίατρο.

Νεότερα ερευνητικά δεδομένα εξετάζουν τη χρήση σε παιδιά με λειτουργικό κοιλιακό πόνο, αλλά δεν αντικαθιστούν το ηλικιακό όριο και τις οδηγίες του εγκεκριμένου προϊόντος.

19Εγκυμοσύνη και θηλασμός

Οι ποσότητες μέντας που καταναλώνονται συνήθως ως τρόφιμο ή ρόφημα δεν είναι το ίδιο με τη θεραπευτική λήψη συμπυκνωμένου ελαίου. Για τις φαρμακευτικές ποσότητες ελαίου μέντας δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα ασφάλειας κατά την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό.

Η ευρωπαϊκή μονογραφία δεν συνιστά τη χρήση κατά την εγκυμοσύνη και τη γαλουχία όταν δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα. Δεν είναι γνωστό με βεβαιότητα αν τα συστατικά του ελαίου απεκκρίνονται στο μητρικό γάλα.

Η έγκυος ή θηλάζουσα γυναίκα δεν πρέπει να ξεκινά θεραπευτικές κάψουλες ή συμπυκνωμένες σταγόνες μέντας χωρίς συζήτηση με γιατρό ή φαρμακοποιό.

Καούρα, δυσκοιλιότητα και φούσκωμα είναι συχνά στην εγκυμοσύνη, αλλά η κατάλληλη αντιμετώπιση εξαρτάται από το σύμπτωμα. Επειδή η μέντα μπορεί να επιδεινώσει την παλινδρόμηση, δεν αποτελεί αυτόματα καλή επιλογή για κάθε έγκυο με «στομαχική ενόχληση».

20Επιλογή προϊόντος και πότε χρειάζεται έλεγχος

Η ποιότητα των προϊόντων ελαίου μέντας δεν είναι ίδια. Για γαστρεντερική χρήση προτιμάται προϊόν που αναφέρει με σαφήνεια:

• ότι περιέχει έλαιο από Mentha × piperita,
• την ακριβή περιεκτικότητα ανά κάψουλα,
• ότι είναι γαστροανθεκτική ή εντεροδιαλυτή μορφή,
• το ηλικιακό όριο,
• την προτεινόμενη δοσολογία,
• τις αντενδείξεις και τις προειδοποιήσεις,
• τον υπεύθυνο παραγωγής ή κυκλοφορίας.

Αποφύγετε τη λήψη προϊόντος που πωλείται αποκλειστικά για αρωματοθεραπεία ή καλλυντική χρήση. Μην συνδυάζετε πολλές κάψουλες, ροφήματα και σταγόνες μέντας θεωρώντας ότι η δράση θα είναι καλύτερη.

Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση

Η διάγνωση του IBS δεν βασίζεται μόνο στο ότι ο κοιλιακός πόνος βελτιώθηκε με μέντα. Ιατρική εκτίμηση χρειάζεται όταν υπάρχουν:

• αίμα ή μαύρα κόπρανα,
• ανεξήγητη απώλεια βάρους,
• πυρετός,
• νυχτερινή διάρροια που ξυπνά τον ασθενή,
• αναιμία ή έντονη κόπωση,
• επίμονοι εμετοί,
• νέο σύμπτωμα σε μεγαλύτερη ηλικία,
• οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου, κοιλιοκάκης ή φλεγμονώδους νόσου του εντέρου,
• έντονος εντοπισμένος πόνος ή ψηλαφητή μάζα.

Ανάλογα με τα συμπτώματα και το ιστορικό, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει γενική αίματος, CRP, έλεγχο κοιλιοκάκης, θυρεοειδικό έλεγχο, ηλεκτρολύτες, ηπατικά ένζυμα, εξετάσεις κοπράνων ή καλπροτεκτίνη κοπράνων. Δεν χρειάζεται το ίδιο πακέτο εξετάσεων σε όλους.

21Συχνές ερωτήσεις

22Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία

Όταν ο κοιλιακός πόνος, το φούσκωμα, η διάρροια ή η δυσκοιλιότητα επιμένουν, η αντιμετώπιση πρέπει να βασίζεται στη σωστή διάγνωση και όχι μόνο στη δοκιμή διαδοχικών συμπληρωμάτων.

Ανάλογα με το ιστορικό μπορεί να χρειάζεται στοχευμένος έλεγχος με γενική αίματος, CRP, ηπατικά ένζυμα, θυρεοειδικές ορμόνες, αντισώματα κοιλιοκάκης, εξετάσεις κοπράνων ή άλλες εξετάσεις που θα επιλέξει ο θεράπων ιατρός.

Βιβλιογραφία

1. European Medicines Agency. European Union herbal monograph on Mentha × piperita L., aetheroleum.
   https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-monograph/european-union-herbal-monograph-mentha-x-piperita-l-aetheroleum-revision-1_en.pdf
2. National Center for Complementary and Integrative Health. Peppermint Oil: Usefulness and Safety.
   https://www.nccih.nih.gov/health/peppermint-oil
3. Lacy BE, Pimentel M, Brenner DM, et al. ACG Clinical Guideline: Management of Irritable Bowel Syndrome.
   https://webfiles.gi.org/links/PCC/ACG_Clinical_Guideline__Management_of_Irritable.11.pdf
4. Alammar N, Wang L, Saberi B, et al. The impact of peppermint oil on the irritable bowel syndrome: a meta-analysis of the pooled clinical data.
   https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30654773/
5. Weerts ZZRM, Masclee AAM, Witteman BJM, et al. Peppermint Oil Treatment for Irritable Bowel Syndrome: A Randomized Placebo-Controlled Trial.
   https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34319275/
6. American College of Gastroenterology. Irritable Bowel Syndrome – Patient Information.
   https://gi.org/topics/irritable-bowel-syndrome/
7. Μικροβιολογικό Λαμία. Ευερέθιστο Έντερο: Συμπτώματα, Διάγνωση, Διατροφή και Θεραπεία.
   https://mikrobiologikolamia.gr/evrethissto-entero-ibs/