1Τι είναι το Fero-Folic-500
Το Fero-Folic-500 είναι φαρμακευτικό σκεύασμα από το στόμα που συνδυάζει θειικό δισθενή σίδηρο και φυλλικό οξύ. Διατίθεται σε δισκία ελεγχόμενης αποδέσμευσης και χρησιμοποιείται για την πρόληψη ή τη θεραπεία καταστάσεων στις οποίες συνυπάρχει έλλειψη σιδήρου και αυξημένη ανάγκη για φυλλικό οξύ, πάντοτε μετά από ιατρική αξιολόγηση.
Κάθε δισκίο περιέχει 325 mg αποξηραμένου θειικού σιδήρου, ποσότητα που αντιστοιχεί σε 105 mg στοιχειακού σιδήρου, μαζί με 350 μg φυλλικού οξέος. Το «500» στην ονομασία δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως 500 mg στοιχειακού σιδήρου.
2Σύνθεση: 105 mg στοιχειακού σιδήρου και 350 μg φυλλικού οξέος
Ο θειικός σίδηρος αποτελεί άλας δισθενούς σιδήρου, δηλαδή σιδήρου στη μορφή Fe2+, η οποία μπορεί να απορροφηθεί από το γαστρεντερικό σύστημα. Η αναγραφή 325 mg αφορά το συνολικό βάρος του άλατος. Το θεραπευτικά σημαντικό μέγεθος είναι τα 105 mg στοιχειακού σιδήρου.
Το φυλλικό οξύ είναι συνθετική μορφή της βιταμίνης Β9. Συμμετέχει στη σύνθεση του DNA και στην παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων. Η προσθήκη του στο Fero-Folic-500 είναι ιδιαίτερα σχετική όταν οι ανάγκες σε φυλλικό οξύ είναι αυξημένες, όπως μπορεί να συμβεί κατά την κύηση, αλλά δεν υποκαθιστά τον ειδικό προγεννητικό σχεδιασμό που καθορίζει ο γυναικολόγος.
Η ποσότητα των 350 μg δεν διορθώνει από μόνη της κάθε μορφή ανεπάρκειας φυλλικού οξέος. Σε τεκμηριωμένη μεγαλοβλαστική αναιμία ή σε ειδικές ομάδες κινδύνου μπορεί να απαιτείται διαφορετική δόση και διαφορετικό θεραπευτικό σχήμα.
3Δισκίο ελεγχόμενης αποδέσμευσης
Το Fero-Folic-500 είναι δισκίο ελεγχόμενης αποδέσμευσης. Η μορφή αυτή έχει σχεδιαστεί ώστε οι δραστικές ουσίες να απελευθερώνονται σταδιακά. Για τον λόγο αυτό το δισκίο καταπίνεται ολόκληρο, με αρκετό νερό, χωρίς μάσημα, σύνθλιψη ή διαίρεση, εκτός εάν το επίσημο φύλλο οδηγιών ή ο γιατρός δώσει διαφορετική οδηγία.
Η σύνθλιψη ενός δισκίου ελεγχόμενης αποδέσμευσης μπορεί να αλλάξει τον τρόπο απελευθέρωσης και να αυξήσει τον τοπικό ερεθισμό. Άτομα με δυσκολία στην κατάποση πρέπει να συζητήσουν εναλλακτική φαρμακοτεχνική μορφή με τον θεράποντα ή τον φαρμακοποιό.
4Κυκλοφορία και διαθεσιμότητα στην Ελλάδα
Το Fero-Folic-500 είναι καταχωρισμένο στην ελληνική αγορά ως FERO-FOLIC-500 CON.R.TAB 325(105)MG+350MCG/TAB, σε συσκευασία 20 δισκίων. Η δραστική σύνθεση είναι θειικός σίδηρος και φυλλικό οξύ και κάτοχος της άδειας κυκλοφορίας αναφέρεται η Teofarma S.r.l.
Η καταχώριση ενός φαρμάκου δεν εγγυάται ότι υπάρχει άμεσα σε κάθε φαρμακείο. Η πραγματική διαθεσιμότητα μπορεί να μεταβάλλεται λόγω αποθεμάτων, παραδόσεων ή προσωρινών ελλείψεων. Ο φαρμακοποιός μπορεί να ελέγξει την τρέχουσα διαθεσιμότητα ή να προτείνει ισοδύναμη επιλογή μόνο σε συνεννόηση με τον γιατρό.
5Πότε χρησιμοποιείται
Το Fero-Folic-500 χρησιμοποιείται όταν υπάρχει ανάγκη αναπλήρωσης σιδήρου και παράλληλα κρίνεται χρήσιμη η χορήγηση φυλλικού οξέος. Συνήθεις καταστάσεις είναι η τεκμηριωμένη σιδηροπενία, η σιδηροπενική αναιμία, οι αυξημένες ανάγκες της κύησης ή της λοχείας και οι χρόνιες απώλειες αίματος.
Δεν πρέπει να λαμβάνεται αποκλειστικά επειδή υπάρχει κόπωση, τριχόπτωση ή ζάλη. Τα συμπτώματα αυτά έχουν πολλές πιθανές αιτίες. Η διάγνωση βασίζεται στη γενική αίματος, τη φερριτίνη και, όταν χρειάζεται, στον σίδηρο, την τρανσφερρίνη ή TIBC, τον κορεσμό τρανσφερρίνης και δείκτες φλεγμονής.
6Γιατί πρέπει να εντοπιστεί η αιτία της σιδηροπενίας
Η χορήγηση σιδήρου διορθώνει την έλλειψη, αλλά δεν εξηγεί γιατί δημιουργήθηκε. Σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας συχνή αιτία είναι η έντονη εμμηνορρυσία. Σε άνδρες και μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή για πιθανή απώλεια αίματος από το γαστρεντερικό.
Άλλες αιτίες περιλαμβάνουν χαμηλή πρόσληψη, κοιλιοκάκη, ατροφική γαστρίτιδα, φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, χειρουργικές επεμβάσεις στο στομάχι ή το έντερο, συχνές αιμοδοσίες και αυξημένες ανάγκες κατά την κύηση.
Η επίμονη ή επανεμφανιζόμενη σιδηροπενία χρειάζεται αιτιολογικό έλεγχο και όχι επαναλαμβανόμενες θεραπείες χωρίς διερεύνηση.
7Δοσολογία ενηλίκων
Η ακριβής δοσολογία καθορίζεται από τον γιατρό με βάση την αιμοσφαιρίνη, τη φερριτίνη, την αιτία της έλλειψης, την ανοχή και τη συνολική ποσότητα στοιχειακού σιδήρου. Δεν πρέπει να αντιγράφεται δοσολογία από άλλο σκεύασμα, επειδή η περιεκτικότητα σε στοιχειακό σίδηρο διαφέρει σημαντικά.
Το Fero-Folic-500 περιέχει 105 mg στοιχειακού σιδήρου ανά δισκίο, ποσότητα που θεωρείται θεραπευτική δόση για πολλούς ενήλικες. Σε ορισμένους ασθενείς η καθημερινή χορήγηση είναι κατάλληλη, ενώ σε άλλους ο γιατρός μπορεί να επιλέξει διαφορετικό χρονισμό για καλύτερη ανοχή ή απορρόφηση.
8Χορήγηση σε παιδιά και εφήβους
Η χορήγηση σε παιδιά απαιτεί παιδιατρική εκτίμηση και δοσολογία υπολογισμένη σε mg στοιχειακού σιδήρου ανά κιλό σωματικού βάρους. Το δισκίο των 105 mg δεν είναι κατάλληλο για όλα τα παιδιά και η μορφή ελεγχόμενης αποδέσμευσης μπορεί να μην είναι πρακτική για μικρές ηλικίες.
Στα παιδιά χρησιμοποιούνται συχνά υγρές μορφές που επιτρέπουν ακριβέστερη προσαρμογή της δόσης. Το Fero-Folic-500 δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδί επειδή «έχει χαμηλό σίδηρο» χωρίς γενική αίματος, φερριτίνη και ιατρική οδηγία.
9Πώς λαμβάνεται σωστά
Το δισκίο καταπίνεται ολόκληρο με ένα μεγάλο ποτήρι νερό. Η απορρόφηση του σιδήρου είναι συνήθως καλύτερη μακριά από το φαγητό, όμως αρκετοί ασθενείς εμφανίζουν γαστρεντερικές ενοχλήσεις. Σε αυτή την περίπτωση ο γιατρός μπορεί να συστήσει λήψη μαζί ή αμέσως μετά από γεύμα.
Η λήψη πρέπει να γίνεται σε όρθια ή καθιστή θέση και όχι αμέσως πριν την κατάκλιση, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος ερεθισμού του οισοφάγου. Το δισκίο δεν πρέπει να παραμένει στο στόμα.
Η βιταμίνη C μπορεί να ενισχύσει την απορρόφηση, αλλά δεν είναι απαραίτητη για όλους και μπορεί να αυξήσει τις στομαχικές ενοχλήσεις. Δεν χρειάζεται αυθαίρετη προσθήκη υψηλών δόσεων.
10Καφές, τσάι, γάλα και τροφές
Ο καφές, το τσάι, το κακάο και ορισμένες τροφές πλούσιες σε φυτικά οξέα μπορούν να μειώσουν την απορρόφηση του σιδήρου. Παρόμοια επίδραση μπορεί να έχουν το γάλα, τα γαλακτοκομικά και τα συμπληρώματα ασβεστίου όταν λαμβάνονται ταυτόχρονα.
Συνήθως προτείνεται χρονική απόσταση από καφέ, τσάι, γαλακτοκομικά και ασβέστιο. Η ιδανική απόσταση εξαρτάται από το καθημερινό πρόγραμμα και την ανοχή. Προτεραιότητα έχει η σταθερή λήψη της αγωγής με τρόπο που μπορεί να τηρηθεί.
11Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα
Ο σίδηρος μπορεί να δεσμεύει άλλα φάρμακα στο έντερο και να μειώνει την απορρόφησή τους. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται με λεβοθυροξίνη, τετρακυκλίνες, κινολόνες, διφωσφονικά, πενικιλλαμίνη και ορισμένα φάρμακα για τη νόσο Parkinson.
Αντιόξινα, αναστολείς αντλίας πρωτονίων και σκευάσματα που περιέχουν ασβέστιο, μαγνήσιο ή ψευδάργυρο μπορεί επίσης να επηρεάσουν την απορρόφηση. Συχνά απαιτείται χρονικός διαχωρισμός, αλλά το διάστημα δεν είναι ίδιο για κάθε φάρμακο.
Ο ασθενής πρέπει να ενημερώνει γιατρό και φαρμακοποιό για όλα τα φάρμακα και συμπληρώματα που λαμβάνει. Η αυθαίρετη διακοπή θυροξίνης, αντιβιοτικού ή άλλης αγωγής είναι επικίνδυνη.
12Συχνές παρενέργειες
Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες αφορούν το γαστρεντερικό: ναυτία, επιγαστρικό βάρος, κοιλιακό άλγος, δυσκοιλιότητα ή διάρροια. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν μεταλλική γεύση ή μειωμένη όρεξη.
Η ένταση εξαρτάται από τη δόση, τον τρόπο λήψης και την ατομική ευαισθησία. Η λήψη με μικρό γεύμα μπορεί να βελτιώσει την ανοχή, αλλά πιθανόν να μειώσει κάπως την απορρόφηση. Ο γιατρός μπορεί να προσαρμόσει τον χρονισμό ή να επιλέξει διαφορετικό σκεύασμα.
Επίμονος έντονος πόνος, επαναλαμβανόμενοι έμετοι, δυσκολία στην κατάποση ή αλλεργικά συμπτώματα χρειάζονται άμεση αξιολόγηση.
13Σκούρα κόπρανα: πότε είναι αναμενόμενα
Ο από του στόματος σίδηρος συχνά χρωματίζει τα κόπρανα σκούρα ή μαύρα. Αυτό είναι αναμενόμενο και δεν σημαίνει από μόνο του αιμορραγία.
Διαφορετική είναι η μέλαινα: κόπρανα σαν πίσσα, κολλώδη και συχνά δύσοσμα, ιδιαίτερα όταν συνοδεύονται από αδυναμία, ζάλη, ταχυκαρδία, κοιλιακό πόνο ή αιματέμεση. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται άμεση ιατρική εκτίμηση.
14Αντενδείξεις
Το Fero-Folic-500 δεν πρέπει να χορηγείται σε υπερφόρτωση σιδήρου, όπως αιμοχρωμάτωση ή αιμοσιδήρωση, ούτε σε αναιμία που δεν οφείλεται σε έλλειψη σιδήρου, εκτός εάν συνυπάρχει τεκμηριωμένη σιδηροπενία.
Αντενδείκνυται σε γνωστή υπερευαισθησία στα συστατικά. Χρειάζεται προσοχή σε σοβαρή ενεργό φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, στενώσεις ή διαταραχές κατάποσης, επειδή τα στερεά δισκία σιδήρου μπορεί να προκαλέσουν τοπικό ερεθισμό.
Το προϊόν περιέχει λακτόζη και σακχαρόζη. Άτομα με σπάνιες κληρονομικές διαταραχές μεταβολισμού ορισμένων σακχάρων πρέπει να συμβουλεύονται γιατρό ή φαρμακοποιό.
15Φυλλικό οξύ και έλλειψη βιταμίνης Β12
Η παρουσία φυλλικού οξέος απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή όταν υπάρχει πιθανότητα ανεπάρκειας βιταμίνης Β12. Το φυλλικό οξύ μπορεί να βελτιώσει την αναιμία, ενώ οι νευρολογικές βλάβες από έλλειψη Β12 συνεχίζονται ή επιδεινώνονται.
Σε μακροκυττάρωση, μουδιάσματα, αστάθεια βάδισης, γλωσσίτιδα, γνωστή κακοήθη αναιμία ή διατροφή υψηλού κινδύνου πρέπει να ελέγχεται η βιταμίνη Β12 πριν δοθεί θεραπεία που περιέχει φυλλικό οξύ. Η φυσιολογική αιμοσφαιρίνη δεν αποκλείει πρώιμη ανεπάρκεια Β12.
16Κύηση και θηλασμός
Ο σίδηρος και το φυλλικό οξύ χρησιμοποιούνται συχνά στην κύηση, αλλά η επιλογή σκευάσματος και δόσης πρέπει να γίνεται από γυναικολόγο ή θεράποντα. Οι ανάγκες δεν είναι ίδιες σε όλες τις εγκύους και εξαρτώνται από τη γενική αίματος, τη φερριτίνη, τη διατροφή, το ιστορικό και την εβδομάδα κύησης.
Τα 350 μg φυλλικού οξέος του Fero-Folic-500 δεν πρέπει να θεωρούνται αυτόματα επαρκή για κάθε προγεννητική ένδειξη. Σε γυναίκες υψηλού κινδύνου για ανωμαλίες του νευρικού σωλήνα μπορεί να απαιτούνται διαφορετικές δόσεις σύμφωνα με τον γυναικολόγο.
Κατά τον θηλασμό μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν υπάρχει ένδειξη. Δεν πρέπει να λαμβάνονται παράλληλα πολλαπλά σκευάσματα σιδήρου ή φυλλικού οξέος χωρίς έλεγχο της συνολικής δόσης.
17Παράλειψη δόσης και διάρκεια θεραπείας
Αν ξεχαστεί μία δόση, δεν λαμβάνεται διπλή δόση. Η θεραπεία συνεχίζεται με την επόμενη προγραμματισμένη λήψη, εκτός εάν ο γιατρός έχει δώσει άλλη οδηγία.
Η αιμοσφαιρίνη μπορεί να βελτιωθεί πριν αποκατασταθούν οι αποθήκες σιδήρου. Για αυτό η θεραπεία συχνά συνεχίζεται για κάποιο διάστημα μετά την ομαλοποίηση της γενικής αίματος, ώστε να αυξηθεί η φερριτίνη. Η διάρκεια εξατομικεύεται και δεν πρέπει να παρατείνεται χωρίς επανέλεγχο.
18Υπερδοσολογία και τυχαία κατάποση
Η υπερδοσολογία σιδήρου είναι επείγον περιστατικό, ιδιαίτερα στα παιδιά. Μπορεί να προκαλέσει έντονο κοιλιακό πόνο, εμέτους, διάρροια, αιμορραγία, υπνηλία, υπόταση, μεταβολική οξέωση, ηπατική βλάβη και κυκλοφορική καταπληξία.
Σε τυχαία κατάποση πολλών δισκίων καλέστε αμέσως το 112 ή το Κέντρο Δηλητηριάσεων 210 7793777. Μην προκαλείτε εμετό και μην περιμένετε να εμφανιστούν συμπτώματα. Κρατήστε τη συσκευασία για να υπολογιστεί η ποσότητα στοιχειακού σιδήρου.
19Εξετάσεις πριν από την έναρξη
Πριν από τη θεραπεία χρειάζεται συνήθως γενική αίματος με αιμοσφαιρίνη, αιματοκρίτη, MCV, MCH και RDW, καθώς και φερριτίνη. Αν η εικόνα δεν είναι σαφής, προστίθενται σίδηρος ορού, τρανσφερρίνη ή TIBC, κορεσμός τρανσφερρίνης και CRP.
Το φυλλικό οξύ και η βιταμίνη Β12 ελέγχονται όταν υπάρχει μακροκυττάρωση, μικτή αναιμία, νευρολογικά συμπτώματα ή σχετικό ιστορικό. Η φερριτίνη μπορεί να αυξηθεί από φλεγμονή, επομένως δεν ερμηνεύεται απομονωμένα.
Σε άνδρες, μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες ή άτομα με γαστρεντερικά συμπτώματα μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω διερεύνηση για απώλεια αίματος ή δυσαπορρόφηση.
20Πότε γίνεται ο επανέλεγχος
Ο πρώτος επανέλεγχος της γενικής αίματος γίνεται συνήθως μέσα στις επόμενες εβδομάδες, ανάλογα με τη βαρύτητα της αναιμίας και το θεραπευτικό σχέδιο. Αναμένεται σταδιακή αύξηση της αιμοσφαιρίνης όταν η διάγνωση είναι σωστή, η λήψη επαρκής και δεν υπάρχει συνεχιζόμενη απώλεια.
Η φερριτίνη αξιολογείται αργότερα για την αποκατάσταση των αποθηκών. Ο κορεσμός τρανσφερρίνης βοηθά σε σύνθετες περιπτώσεις, χρόνια φλεγμονή ή ανεπαρκή ανταπόκριση. Ο επανέλεγχος πολύ νωρίς μπορεί να μην δώσει πλήρη εικόνα.
21Όταν η θεραπεία δεν αποδίδει
Η ανεπαρκής ανταπόκριση μπορεί να οφείλεται σε λανθασμένη διάγνωση, μη σταθερή λήψη, αλληλεπιδράσεις, συνεχιζόμενη αιμορραγία, δυσαπορρόφηση, ενεργό φλεγμονή ή μικτή αναιμία με έλλειψη Β12 ή φυλλικού οξέος.
Πρέπει επίσης να ελεγχθεί αν η ποσότητα στοιχειακού σιδήρου είναι κατάλληλη και αν ο ασθενής ανέχεται το σχήμα. Η απλή αύξηση της δόσης δεν είναι πάντα λύση. Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται αλλαγή από του στόματος σκευάσματος ή ενδοφλέβιος σίδηρος μετά από ιατρική απόφαση.
22Τι να θυμάστε για το Fero-Folic-500
Συχνές ερωτήσεις για το Fero-Folic-500
Το Fero-Folic-500 κυκλοφορεί στην Ελλάδα;
Πόσο σίδηρο περιέχει κάθε δισκίο;
Περιέχει φυλλικό οξύ;
Μπορώ να κόψω το δισκίο;
Μπορεί να ληφθεί μαζί με θυροξίνη;
Τα μαύρα κόπρανα είναι φυσιολογικά;
Είναι κατάλληλο στην εγκυμοσύνη;
Τι κάνω αν παιδί καταπιεί δισκία;
Χρειάζεστε έλεγχο γενικής αίματος, φερριτίνης ή βιταμίνης Β12;
Η σωστή αξιολόγηση συνδυάζει γενική αίματος, φερριτίνη και, όταν χρειάζεται, σίδηρο, TIBC ή τρανσφερρίνη, κορεσμό τρανσφερρίνης, CRP, βιταμίνη Β12 και φυλλικό οξύ.
Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία
Ιατρική επισήμανση: Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξέταση από ιατρό, το φύλλο οδηγιών χρήσης ή την εξατομικευμένη φαρμακευτική οδηγία. Η διάγνωση, η δόση, η διάρκεια και ο εργαστηριακός επανέλεγχος καθορίζονται ανά ασθενή.