Voltaren Ένεση (Δικλοφενάκη): Πότε Χρησιμοποιείται, Δοσολογία, Κίνδυνοι και Εξετάσεις
Άμεση απάντηση: Η Voltaren ένεση περιέχει νατριούχο δικλοφενάκη, ένα μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες φάρμακο (ΜΣΑΦ) που χρησιμοποιείται για βραχυχρόνια αντιμετώπιση οξέος πόνου και φλεγμονής, όταν χρειάζεται πιο άμεση συστηματική ανακούφιση ή όταν η από του στόματος λήψη δεν είναι πρακτική. Η συχνή ενέσιμη δόση ενηλίκων είναι 75 mg, ενώ το συνολικό ημερήσιο όριο δικλοφενάκης συνήθως δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 150 mg/24ωρο. Η ενέσιμη χρήση είναι συνήθως για πολύ σύντομο διάστημα, 1–2 ημέρες, και δεν είναι λύση για επαναλαμβανόμενες ενέσεις χωρίς επανεκτίμηση. Θέλει ιδιαίτερη προσοχή σε ιστορικό έλκους, γαστρεντερικής αιμορραγίας, αντιπηκτικά, ασπιρίνη, κορτιζόνη, SSRI, υπέρταση, καρδιαγγειακή νόσο, νεφρική δυσλειτουργία, ηπατική νόσο, κύηση και αφυδάτωση. Αν εμφανιστούν μαύρα κόπρανα, αίμα στον εμετό, πόνος στο στήθος, δύσπνοια, οίδημα, μείωση ούρων ή έντονη αντίδραση στο σημείο της ένεσης, χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση.
Κατηγορία: μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες φάρμακο (ΜΣΑΦ)
Μορφή: ενέσιμο διάλυμα 75 mg/3 ml
Κύρια χρήση: σύντομη αντιμετώπιση οξέος πόνου και φλεγμονής
Συχνή δόση: 75 mg, συνήθως 1 αμπούλα
Μέγιστο 24ώρου: 150 mg, μόνο με ιατρική καθοδήγηση
Βασικοί κίνδυνοι: στομάχι, αιμορραγία, νεφρά, πίεση, καρδιά, ήπαρ, αλληλεπιδράσεις
Εξετάσεις όταν υπάρχει κίνδυνος: γενική αίματος, κρεατινίνη/eGFR, ουρία, ηλεκτρολύτες, AST/ALT/γ-GT
1Τι είναι η Voltaren ένεση και πώς δρα
Η Voltaren ένεση είναι ενέσιμη μορφή της δικλοφενάκης, ενός μη στεροειδούς αντιφλεγμονώδους φαρμάκου. Χρησιμοποιείται όταν ο πόνος είναι έντονος, όταν υπάρχει φλεγμονώδες στοιχείο ή όταν χρειάζεται πιο άμεση βραχυχρόνια ανακούφιση σε σχέση με μορφές που λαμβάνονται από το στόμα.
Η δικλοφενάκη μειώνει την παραγωγή προσταγλανδινών, ουσιών που συμμετέχουν στον πόνο, στη φλεγμονή, στο οίδημα και σε μεγάλο βαθμό στο αίσθημα «πιασίματος» ή δυσκαμψίας. Γι’ αυτό μπορεί να βοηθήσει σε οξύ μυοσκελετικό πόνο, φλεγμονώδεις εξάρσεις, ορισμένους κολικούς και μετεγχειρητικό πόνο όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη.
Η ενέσιμη μορφή δεν είναι «πιο αθώα» από το χάπι επειδή δεν περνά πρώτα από το στομάχι. Η δικλοφενάκη δρα συστηματικά σε όλο το σώμα, άρα οι κίνδυνοι για γαστρεντερική αιμορραγία, νεφρική λειτουργία, αρτηριακή πίεση, καρδιά και ήπαρ παραμένουν.
Στην πράξη, η Voltaren ένεση πρέπει να θεωρείται εργαλείο για σύντομη αντιμετώπιση οξέος επεισοδίου και όχι μόνιμη λύση για χρόνιο πόνο. Για γενικότερη παρουσίαση της δικλοφενάκης, δείτε και τον κεντρικό οδηγό Voltaren: χρήσεις, δοσολογία, παρενέργειες και κίνδυνοι.
2Πότε χρησιμοποιείται
Η Voltaren ένεση χρησιμοποιείται κυρίως σε οξύ πόνο, όταν χρειάζεται ταχύτερη έναρξη δράσης ή όταν ο ασθενής δεν μπορεί εύκολα να πάρει από του στόματος φάρμακο. Συχνά σενάρια είναι ο έντονος πόνος στη μέση, ο οξύς μυοσκελετικός πόνος, ο πόνος μετά από τραυματισμό, οι οξείες εξάρσεις αρθρικού πόνου και ορισμένες νοσοκομειακές χρήσεις.
Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σε ειδικά περιστατικά, όπως ο ουρητηρικός κολικός, όπου συχνά απαιτείται ισχυρή και γρήγορη αναλγητική δράση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε πόνος στη μέση, στην κοιλιά ή στις αρθρώσεις πρέπει να αντιμετωπίζεται με ενέσιμη δικλοφενάκη.
Η επιλογή της ένεσης πρέπει να συνδέεται με συγκεκριμένο στόχο: να ελεγχθεί ένα οξύ επεισόδιο και μετά να αποφασιστεί αν χρειάζεται συνέχιση με άλλη μορφή, αλλαγή αγωγής ή περαιτέρω διερεύνηση. Η επανάληψη ενέσεων χωρίς διάγνωση μπορεί να καλύψει συμπτώματα που χρειάζονται έλεγχο.
3Πότε έχει νόημα η ένεση αντί για χάπι ή γέλη
Η ένεση έχει νόημα όταν ο πόνος είναι έντονος, όταν η λήψη χαπιού δεν είναι πρακτική ή όταν ο γιατρός θέλει πιο άμεση συστηματική αναλγητική δράση. Δεν σημαίνει ότι είναι πάντα καλύτερη από το χάπι, τη γέλη ή το φακελάκι. Η μορφή επιλέγεται ανάλογα με τον ασθενή, το είδος του πόνου και τον κίνδυνο παρενεργειών.
Σε ήπιο ή μέτριο εντοπισμένο πόνο, μια τοπική μορφή όπως το Voltaren Gel μπορεί να είναι πιο λογική επιλογή, επειδή έχει μικρότερη συστηματική έκθεση. Σε οξύ πόνο που χρειάζεται από του στόματος αγωγή, ο γιατρός μπορεί να σκεφτεί μορφές όπως το Voltaren Fast.
Η ένεση δεν πρέπει να επιλέγεται απλώς επειδή «είναι πιο δυνατή». Μερικές φορές ο ασθενής χρειάζεται διάγνωση, φυσικοθεραπευτική αξιολόγηση, απεικόνιση ή διαφορετική κατηγορία φαρμάκου. Η ενέσιμη δικλοφενάκη ανακουφίζει, αλλά δεν εξηγεί γιατί πονάει κάποιος.
4Πώς χορηγείται σωστά
Η Voltaren ένεση χορηγείται συνήθως βαθιά ενδομυϊκά, από επαγγελματία υγείας. Η σωστή τεχνική είναι σημαντική, γιατί μειώνει τον κίνδυνο τοπικού πόνου, ερεθισμού, σκλήρυνσης ή σοβαρότερων τοπικών αντιδράσεων.
Σε ειδικές νοσοκομειακές συνθήκες μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ενδοφλέβια έγχυση, αλλά όχι ως πρόχειρη γρήγορη ενδοφλέβια χορήγηση. Η ενδοφλέβια χρήση έχει συγκεκριμένη διαδικασία αραίωσης και δεν αφορά αυτοσχέδια εφαρμογή.
Ο ασθενής δεν πρέπει να αντιμετωπίζει την ενέσιμη μορφή σαν κάτι που μπορεί να επαναλαμβάνει μόνος του κάθε φορά που πονάει. Κάθε νέο οξύ επεισόδιο θέλει επανεκτίμηση: μπορεί να είναι μυοσκελετικό, ουρολογικό, νευρολογικό, κοιλιακό ή κάτι άλλο. Η ένεση ανακουφίζει, αλλά μπορεί και να καλύψει σημαντικά συμπτώματα.
5Δοσολογία και διάρκεια χρήσης
Η συνηθισμένη ενέσιμη δόση ενηλίκων είναι 75 mg, δηλαδή μία αμπούλα 75 mg/3 ml. Σε πιο έντονες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν έως 2 αμπούλες μέσα στο 24ωρο, αλλά το συνολικό ημερήσιο όριο δικλοφενάκης δεν πρέπει συνήθως να υπερβαίνει τα 150 mg/24ωρο.
Σε ειδικές καταστάσεις, όπως ο ουρητηρικός κολικός, μπορεί να χρειαστεί δεύτερη αμπούλα μετά από σύντομο χρονικό διάστημα, αλλά αυτό δεν γίνεται αυτόματα και δεν είναι οδηγία για χρήση στο σπίτι. Η επανάληψη δόσης χρειάζεται ιατρική απόφαση, επειδή πρέπει να σταθμιστούν πόνος, νεφρική λειτουργία, αιμορραγικός κίνδυνος και συνοδά φάρμακα.
Η ενέσιμη χρήση είναι συνήθως πολύ βραχεία, συχνά έως 1–2 ημέρες. Αν ο πόνος συνεχίζεται, δεν είναι λύση να συνεχίζονται οι ενέσεις. Χρειάζεται νέα εκτίμηση: μήπως χρειάζεται απεικόνιση, διαφορετική αναλγησία, μυοχαλαρωτική/νευρολογική αξιολόγηση, ουρολογικός έλεγχος ή άλλη αντιμετώπιση.
| Κλινική χρήση | Συνήθης προσέγγιση | Ανώτατο όριο | Σχόλιο |
|---|---|---|---|
| Οξύς μυοσκελετικός πόνος | 75 mg ενδομυϊκά | 150 mg/24ωρο | Συνήθως μία αμπούλα αρκεί αρχικά |
| Πολύ έντονος πόνος | Έως 2 δόσεις το 24ωρο | 150 mg/24ωρο | Μόνο με ιατρική καθοδήγηση |
| Ουρητηρικός κολικός | 75 mg, πιθανή επανάληψη | 150 mg/24ωρο | Η επανάληψη δεν γίνεται αυτόματα |
6Πόσο γρήγορα δρα και πόσο διαρκεί
Η ενέσιμη δικλοφενάκη συνήθως δρα πιο γρήγορα από αρκετές από του στόματος μορφές, γι’ αυτό και χρησιμοποιείται σε οξύ πόνο. Η ανακούφιση μπορεί να αρχίσει μέσα στις πρώτες ώρες, αλλά ο ακριβής χρόνος εξαρτάται από την αιτία του πόνου, τη βαρύτητα, τη συνολική κατάσταση του ασθενούς και το αν υπάρχει πραγματικά φλεγμονώδες στοιχείο.
Σε φλεγμονώδεις μυοσκελετικές καταστάσεις, πολλοί ασθενείς νιώθουν σημαντική βελτίωση. Αν όμως ο πόνος είναι νευροπαθητικός, μηχανικός από πίεση νεύρου, ουρολογικός, κοιλιακός ή αγγειακός, η ανταπόκριση μπορεί να είναι διαφορετική. Η ένεση μπορεί να μειώσει το σύμπτωμα, αλλά δεν λύνει απαραίτητα την αιτία.
Αν ο πόνος επιστρέφει γρήγορα, αν συνοδεύεται από πυρετό, αδυναμία, αιματουρία, νευρολογικό σύμπτωμα, δύσπνοια ή πόνο στο στήθος, δεν πρέπει να γίνεται απλή επανάληψη της ένεσης. Χρειάζεται επανεκτίμηση. Ο στόχος είναι να «σπάσει» το οξύ επεισόδιο και μετά να αποφασιστεί το σωστό επόμενο βήμα.
7Πότε δεν πρέπει να χρησιμοποιείται
Η Voltaren ένεση δεν πρέπει να χρησιμοποιείται όταν υπάρχει ενεργό έλκος ή αιμορραγία στο στομάχι/έντερο, ιστορικό σοβαρής αιμορραγίας από ΜΣΑΦ, σοβαρή νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια, σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια ή γνωστή αλλεργία στη δικλοφενάκη ή σε παρόμοια αντιφλεγμονώδη.
Αποφεύγεται επίσης σε άτομα που εμφάνισαν άσθμα, κνίδωση, αγγειοοίδημα, έντονη ρινίτιδα ή βρογχόσπασμο μετά από ασπιρίνη ή άλλο ΜΣΑΦ. Αυτή η ομάδα ασθενών μπορεί να αντιδράσει σοβαρά και δεν πρέπει να δοκιμάζει αντιφλεγμονώδη χωρίς σαφή οδηγία.
Δεν πρέπει επίσης να χρησιμοποιείται στο τελευταίο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Σε γνωστή στεφανιαία νόσο, προηγούμενο έμφραγμα ή εγκεφαλικό, περιφερική αρτηριοπάθεια, ανεξέλεγκτη υπέρταση ή πολλούς καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου, η χρήση χρειάζεται πολύ αυστηρή κρίση ή αποφυγή.
8Ποιοι χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι ηλικιωμένοι, οι ασθενείς με υπέρταση, καρδιακή ή νεφρική δυσλειτουργία, ιστορικό έλκους, όσοι παίρνουν διουρητικά ή αντιπηκτικά και όσοι έχουν χαμηλό σωματικό βάρος ή αφυδάτωση. Σε αυτούς, ακόμη και βραχεία χρήση μπορεί να έχει μεγαλύτερο κίνδυνο.
Η φράση «το πήρα παλιότερα και δεν έπαθα τίποτα» δεν αρκεί για να θεωρηθεί ασφαλής κάθε νέα χρήση. Το προφίλ κινδύνου αλλάζει με την ηλικία, με την προσθήκη νέων φαρμάκων και με την εμφάνιση νέων νοσημάτων. Ένας ασθενής που πριν από 10 χρόνια ανεχόταν δικλοφενάκη μπορεί σήμερα να έχει υπέρταση, eGFR χαμηλότερο ή αντιπηκτική αγωγή.
Προσοχή χρειάζεται επίσης σε ενεργή φλεγμονώδη νόσο εντέρου, ηπατικά προβλήματα, ιστορικό αιμορραγίας, διαταραχές πήξης και αναπνευστική ευαισθησία στα ΜΣΑΦ. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η επιλογή αντιφλεγμονώδους πρέπει να είναι εξατομικευμένη.
9Καρδιαγγειακοί κίνδυνοι
Η δικλοφενάκη δεν είναι ΜΣΑΦ που πρέπει να αντιμετωπίζεται επιπόλαια σε ασθενή με καρδιαγγειακό ιστορικό. Η συστηματική χρήση της έχει συσχετιστεί με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, ιδιαίτερα σε υψηλές δόσεις, σε μεγαλύτερη διάρκεια και σε ασθενείς που ήδη έχουν προδιάθεση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μία σωστά επιλεγμένη, βραχεία χορήγηση είναι απαγορευτική για κάθε άνθρωπο. Σημαίνει όμως ότι σε ασθενείς με έμφραγμα, στεφανιαία νόσο, εγκεφαλικό, περιφερική αρτηριοπάθεια, καρδιακή ανεπάρκεια ή πολλούς παράγοντες κινδύνου, ο γιατρός πρέπει να σκεφτεί αν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή.
Αν μετά την ένεση εμφανιστούν πόνος στο στήθος, δύσπνοια, ξαφνική αδυναμία, μούδιασμα στη μία πλευρά, ασυμμετρία στο πρόσωπο ή δυσκολία στην ομιλία, χρειάζεται άμεση ιατρική αντιμετώπιση. Αυτά δεν πρέπει να αποδοθούν απλώς στο άγχος ή στον πόνο.
10Στομάχι, έντερο και αιμορραγία
Η Voltaren ένεση μπορεί να προκαλέσει από απλή δυσπεψία και ναυτία μέχρι σοβαρή γαστρεντερική αιμορραγία, έλκος ή διάτρηση. Το ότι πρόκειται για ένεση δεν σημαίνει ότι το στομάχι «μένει έξω από το παιχνίδι». Η δράση είναι συστηματική και επηρεάζει μηχανισμούς προστασίας του γαστρεντερικού βλεννογόνου.
Ο κίνδυνος αυξάνεται σε ηλικιωμένους, σε άτομα με ιστορικό έλκους ή αιμορραγίας, σε όσους παίρνουν κορτιζόνη, αντιπηκτικά, ασπιρίνη, αντιαιμοπεταλιακά ή SSRI αντικαταθλιπτικά. Αυξάνεται επίσης όταν συνδυάζονται δύο ΜΣΑΦ, όπως δικλοφενάκη μαζί με ιβουπροφαίνη, ναπροξένη ή λορνοξικάμη.
Σημάδια συναγερμού είναι τα μαύρα κόπρανα, ο εμετός με αίμα ή σαν «κατακάθι καφέ», ο έντονος επιγαστρικός πόνος, η απότομη ζάλη, η αδυναμία και η ωχρότητα. Σε αυτές τις περιπτώσεις η αγωγή σταματά και απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Σε ασθενείς υψηλού κινδύνου, η προστασία του στομάχου δεν είναι λεπτομέρεια. Δείτε και τον οδηγό Προστασία Στομάχου από ΜΣΑΦ, όπου εξηγείται πότε έχει νόημα η γαστροπροστασία.
11Νεφρά, ήπαρ και αρτηριακή πίεση
Η δικλοφενάκη μπορεί να επιβαρύνει τη νεφρική λειτουργία, να αυξήσει την αρτηριακή πίεση και σε ορισμένους ασθενείς να επηρεάσει τις ηπατικές δοκιμασίες. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία όταν ο ασθενής είναι ηλικιωμένος, αφυδατωμένος ή λαμβάνει φάρμακα για πίεση και διουρητικά.
Σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο, καρδιακή ανεπάρκεια, αφυδάτωση ή αγωγή με αναστολείς ΜΕΑ/ARB και διουρητικά, ένα ΜΣΑΦ μπορεί να πυροδοτήσει αύξηση κρεατινίνης ή επιδείνωση eGFR. Η αλλαγή μπορεί να μη γίνει αντιληπτή αμέσως κλινικά, γι’ αυτό ο εργαστηριακός έλεγχος έχει αξία σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
Το ήπαρ μπορεί επίσης να επηρεαστεί, ιδιαίτερα σε επαναλαμβανόμενη χρήση ή σε ασθενείς με ηπατικό ιστορικό. Αν εμφανιστούν έντονη κόπωση, σκουρόχρωμα ούρα, ίκτερος, κνησμός ή πόνος δεξιά στην άνω κοιλιά, χρειάζεται ιατρική εκτίμηση και έλεγχος ηπατικών ενζύμων.
12Συχνές παρενέργειες
Οι πιο συχνές παρενέργειες είναι ναυτία, έμετος, διάρροια, δυσπεψία, κοιλιακό άλγος, μετεωρισμός, ανορεξία, κεφαλαλγία και ζάλη. Μπορεί επίσης να υπάρξει πόνος, ερεθισμός, σκλήρυνση ή ευαισθησία στο σημείο της ένεσης.
Συχνά οι ασθενείς αναφέρουν ότι «τους πείραξε το στομάχι», ότι ένιωσαν ζάλη ή ότι είχαν δυσφορία μετά τη χορήγηση. Αυτά δεν σημαίνουν πάντα σοβαρή αντίδραση, αλλά δεν πρέπει να αγνοούνται όταν επιμένουν, επιδεινώνονται ή συνοδεύονται από αίμα, λιποθυμική τάση ή έντονο πόνο.
Αν υπάρχει ζάλη, θάμβος όρασης ή υπνηλία, ο ασθενής πρέπει να αποφεύγει την οδήγηση και τον χειρισμό μηχανημάτων. Αν υπάρχει έντονη τοπική αντίδραση στο σημείο της ένεσης, δεν πρέπει να θεωρείται φυσιολογική χωρίς αξιολόγηση.
13Σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες
Οι σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι σπανιότερες, αλλά είναι αυτές που καθορίζουν γιατί η Voltaren ένεση πρέπει να χρησιμοποιείται με μέτρο. Σε αυτές περιλαμβάνονται γαστρεντερική αιμορραγία, έμφραγμα, εγκεφαλικό, επιδείνωση καρδιακής ανεπάρκειας, οξεία νεφρική βλάβη, ηπατίτιδα, σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις και βαριές δερματικές αντιδράσεις.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στις αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης. Αν και σπάνιες, μπορεί να είναι σοβαρές, με νέκρωση, έντονο τοπικό άλγος ή σοβαρή φλεγμονή. Αυτός είναι ακόμη ένας λόγος που η ένεση πρέπει να γίνεται σωστά, από επαγγελματία υγείας και όχι πρόχειρα.
Αν εμφανιστεί οίδημα στο πρόσωπο, δύσπνοια, γενικευμένο εξάνθημα με φουσκάλες, υψηλός πυρετός, αίμα στα κόπρανα, πολύ μειωμένα ούρα ή πόνος στο στήθος, η αντιμετώπιση είναι επείγουσα. Δεν πρέπει να δοθεί δεύτερη δόση μέχρι να γίνει αξιολόγηση.
14Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα
Οι σημαντικότερες αλληλεπιδράσεις της Voltaren ένεσης είναι με αντιπηκτικά, ασπιρίνη, άλλα ΜΣΑΦ, κορτιζόνη, SSRI αντικαταθλιπτικά, διουρητικά, αναστολείς ΜΕΑ/ARB, λίθιο, διγοξίνη, μεθοτρεξάτη, κυκλοσπορίνη και τακρόλιμους. Αυτοί οι συνδυασμοί μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο αιμορραγίας, νεφρικής βλάβης ή τοξικότητας.
Το πρακτικό μήνυμα είναι απλό: πριν γίνει ένεση, ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός πρέπει να ξέρει όλη την αγωγή. Δεν αρκεί να πείτε μόνο «παίρνω ένα χάπι για την πίεση». Το όνομα και η δόση έχουν σημασία, γιατί η δικλοφενάκη μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα αντιυπερτασικών και να επιβαρύνει τα νεφρά.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν ο ασθενής παίρνει αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η λήψη ΜΣΑΦ μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον αιμορραγικό κίνδυνο. Το ίδιο ισχύει όταν υπάρχει συνδυασμός με κορτιζόνη ή ιστορικό έλκους.
| Κατηγορία φαρμάκου | Πιθανό πρόβλημα | Τι χρειάζεται |
|---|---|---|
| Αντιπηκτικά / αντιαιμοπεταλιακά | Αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας | Συνήθως αποφυγή ή στενή παρακολούθηση |
| Άλλα ΜΣΑΦ / κορτιζόνη | Μεγαλύτερος γαστρεντερικός κίνδυνος | Αποφυγή συνδυασμού χωρίς οδηγία |
| Διουρητικά / ACEi / ARB | Νεφρική επιβάρυνση, πίεση | Έλεγχος πίεσης και νεφρικής λειτουργίας |
| Μεθοτρεξάτη / κυκλοσπορίνη / τακρόλιμους | Αυξημένη τοξικότητα | Ιδιαίτερη προσοχή ή αποφυγή |
| Λίθιο / διγοξίνη | Αύξηση επιπέδων στο αίμα | Παρακολούθηση επιπέδων όπου χρειάζεται |
15Εγκυμοσύνη, θηλασμός και γονιμότητα
Η Voltaren ένεση αντενδείκνυται στο τελευταίο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Γενικότερα, τα συστηματικά ΜΣΑΦ στην κύηση δεν πρέπει να λαμβάνονται πρόχειρα, επειδή μπορούν να επηρεάσουν την εμβρυϊκή κυκλοφορία, τη νεφρική λειτουργία του εμβρύου, το αμνιακό υγρό και τη διαδικασία του τοκετού.
Στα νωρίτερα στάδια της εγκυμοσύνης η χρήση γίνεται μόνο μετά από ιατρική εκτίμηση, όταν το όφελος θεωρείται μεγαλύτερο από τον κίνδυνο. Αν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης, αυτό πρέπει να αναφέρεται πριν από τη χορήγηση. Δεν θεωρούμε μια αντιφλεγμονώδη ένεση «αδιάφορη» επειδή είναι εφάπαξ.
Στον θηλασμό, η δικλοφενάκη περνά σε μικρές ποσότητες στο μητρικό γάλα και η χρήση πρέπει να γίνεται με ιατρική σύσταση. Επίσης, όπως και άλλα ΜΣΑΦ, μπορεί να επηρεάσει προσωρινά τη γυναικεία γονιμότητα, γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή σε γυναίκες που προσπαθούν να συλλάβουν ή διερευνώνται για υπογονιμότητα.
16Ηλικιωμένοι, άσθμα και ειδικές ομάδες
Οι ηλικιωμένοι έχουν γενικά μεγαλύτερη πιθανότητα για παρενέργειες από τα ΜΣΑΦ, γι’ αυτό σε αυτούς προτιμάται η χαμηλότερη αποτελεσματική δόση, η μικρότερη δυνατή διάρκεια και πιο προσεκτική παρακολούθηση. Ένας ηλικιωμένος με πόνο, αφυδάτωση και διουρητικά έχει διαφορετικό κίνδυνο από έναν νέο υγιή ασθενή.
Σε ασθενείς με άσθμα, ρινικούς πολύποδες, αλλεργική ρινίτιδα ή ιστορικό βρογχόσπασμου από αντιφλεγμονώδη, η δικλοφενάκη μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αναπνευστική αντίδραση. Αυτοί οι ασθενείς πρέπει να ενημερώνουν πάντα για το ιστορικό τους πριν από τη χορήγηση.
Σε παιδιά, σε πολύ χαμηλό σωματικό βάρος, σε σοβαρή ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργία, σε ενεργό αιμορραγικό κίνδυνο ή σε σύνθετη πολυφαρμακία, η απόφαση δεν είναι μηχανική. Χρειάζεται εξατομίκευση και συχνά εναλλακτικό σχέδιο αναλγησίας.
17Τι να αποφύγετε την ίδια ημέρα
Την ίδια ημέρα της ένεσης αποφύγετε να πάρετε δεύτερο ΜΣΑΦ χωρίς ρητή οδηγία. Αυτό περιλαμβάνει συχνά παυσίπονα όπως ιβουπροφαίνη, ναπροξένη, κετοπροφαίνη, μεφαιναμικό οξύ, νιμεσουλίδη ή άλλα «αντιφλεγμονώδη» που πολλοί ασθενείς θεωρούν ακίνδυνα επειδή είναι γνωστά.
Χρειάζεται επίσης προσοχή με το αλκοόλ, ιδιαίτερα αν υπάρχει ευαίσθητο στομάχι, ιστορικό γαστρίτιδας, αντιπηκτική αγωγή ή προηγούμενη αιμορραγία. Ο συνδυασμός αλκοόλ και ΜΣΑΦ μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα γαστρεντερικής ενόχλησης ή αιμορραγίας.
Αν νιώθετε ζάλη, υπνηλία ή θάμβος όρασης, μην οδηγήσετε και μην χειριστείτε μηχανήματα. Τέλος, μην επαναλάβετε μόνοι σας νέα ένεση επειδή «με βοήθησε την προηγούμενη φορά». Κάθε οξύ επεισόδιο χρειάζεται ξανά κρίση για το αν η δικλοφενάκη είναι όντως η κατάλληλη επιλογή.
18Εξετάσεις αίματος και παρακολούθηση
Για μία μεμονωμένη ένεση σε έναν υγιή ενήλικα, συνήθως δεν χρειάζεται ειδικός εργαστηριακός έλεγχος. Όταν όμως η χρήση επαναλαμβάνεται, όταν υπάρχουν συνοδά νοσήματα ή όταν συνδυάζεται με άλλα φάρμακα, μπορεί να χρειαστεί έλεγχος κρεατινίνης, eGFR, ουρίας, ηλεκτρολυτών, ηπατικών ενζύμων και γενικής αίματος.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε ηλικιωμένους, σε ασθενείς με υπέρταση, σε όσους λαμβάνουν διουρητικά, αναστολείς ΜΕΑ/ARB, λίθιο, μεθοτρεξάτη ή αντιπηκτικά. Η παρακολούθηση δεν γίνεται «τυπικά», αλλά επειδή η δικλοφενάκη μπορεί να επηρεάσει νεφρά, ήπαρ, αρτηριακή πίεση και αιμορραγικό κίνδυνο.
Η γενική αίματος βοηθά όταν υπάρχει υποψία αιμορραγίας ή ανεξήγητης αδυναμίας. Η κρεατινίνη και το eGFR δείχνουν τη νεφρική λειτουργία. Τα ηπατικά ένζυμα βοηθούν όταν υπάρχει παρατεταμένη χρήση, ηπατικό ιστορικό ή συμπτώματα. Το κάλιο είναι χρήσιμο σε ασθενείς με νεφρικό κίνδυνο ή φάρμακα που επηρεάζουν ηλεκτρολύτες.
Στο εργαστήριο, η ερμηνεία των εξετάσεων από ιατρό μπορεί να βοηθήσει όταν κάποιος λαμβάνει επαναλαμβανόμενα αντιφλεγμονώδη και θέλει να δει αν υπάρχει επίδραση σε νεφρική ή ηπατική λειτουργία. Σχετικός οδηγός: Φάρμακα και Εξετάσεις.
| Παράμετρος | Γιατί ενδιαφέρει | Πότε τη σκεφτόμαστε |
|---|---|---|
| Κρεατινίνη / eGFR / ουρία | Νεφρική λειτουργία | Ηλικιωμένοι, διουρητικά, νεφροπάθεια, αφυδάτωση |
| AST / ALT / γ-GT | Ηπατική επιβάρυνση | Επαναλαμβανόμενη χρήση ή ηπατικό ιστορικό |
| Γενική αίματος | Αναιμία, αιμορραγία, συνολική εικόνα | Μαύρα κόπρανα, αδυναμία, χρόνια χρήση |
| Κάλιο / ηλεκτρολύτες | Ηλεκτρολυτική διαταραχή | Νεφρική δυσλειτουργία, διουρητικά, αφυδάτωση |
19Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση
Χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση αν μετά τη Voltaren ένεση εμφανιστούν πόνος στο στήθος, δύσπνοια, αιματέμεση, μαύρα κόπρανα, έντονος κοιλιακός πόνος, ολιγουρία, σοβαρό εξάνθημα, οίδημα στο πρόσωπο ή έντονη τοπική αντίδραση στο σημείο της ένεσης.
Επείγουσα αξιολόγηση χρειάζεται επίσης όταν ο πόνος για τον οποίο δόθηκε η ένεση δεν βελτιώνεται καθόλου ή συνοδεύεται από ύποπτα συμπτώματα, όπως πυρετό, νευρολογικό έλλειμμα, σοβαρό τραυματισμό, αιματουρία, απώλεια ελέγχου ούρων/κοπράνων ή έντονη αδυναμία.
Η ανακούφιση του πόνου δεν πρέπει να καθυστερεί τη διάγνωση. Η Voltaren ένεση είναι εργαλείο, όχι τελική απάντηση σε κάθε περιστατικό. Αν το κλινικό σενάριο δεν ταιριάζει με απλό μυοσκελετικό πόνο, η επανάληψη της ένεσης μπορεί να είναι λάθος.
20Συχνές ερωτήσεις
Η Voltaren ένεση είναι πιο δυνατή από το χάπι;
Μπορώ να κάνω Voltaren ένεση αν παίρνω αντιπηκτικό;
Πόσες μέρες μπορώ να κάνω Voltaren ενέσεις;
Η ένεση πειράζει το στομάχι όπως το χάπι;
Χρειάζονται εξετάσεις μετά από μία ένεση;
Μπορώ να πάρω Brufen ή άλλο αντιφλεγμονώδες την ίδια ημέρα;
21Τι να θυμάστε
- Η Voltaren ένεση περιέχει δικλοφενάκη και ανήκει στα ΜΣΑΦ.
- Χρησιμοποιείται κυρίως για σύντομη αντιμετώπιση οξέος πόνου και φλεγμονής.
- Η συχνή ενέσιμη δόση είναι 75 mg, με μέγιστο ημερήσιο όριο 150 mg με ιατρική οδηγία.
- Η ενέσιμη χρήση είναι συνήθως πολύ βραχεία, όχι μόνιμη λύση για χρόνιο πόνο.
- Δεν συνδυάζεται αυθαίρετα με άλλα ΜΣΑΦ, ασπιρίνη, αντιπηκτικά ή κορτιζόνη.
- Η ένεση μπορεί να πειράξει το στομάχι, τους νεφρούς, την πίεση, το ήπαρ ή την καρδιά.
- Σε ιστορικό έλκους, αιμορραγίας, νεφρικής νόσου, υπέρτασης ή καρδιολογικού προβλήματος χρειάζεται προσοχή.
- Σε μαύρα κόπρανα, αίμα στον εμετό, πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή μείωση ούρων χρειάζεται άμεση εκτίμηση.
- Σε επαναλαμβανόμενη χρήση μπορεί να χρειαστούν γενική αίματος, κρεατινίνη/eGFR, ηλεκτρολύτες και ηπατικά ένζυμα.
- Η ανακούφιση του πόνου δεν πρέπει να καθυστερεί τη διάγνωση της αιτίας.
22Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία
Αν λαμβάνετε συχνά αντιφλεγμονώδη ή έχει γίνει επαναλαμβανόμενη χρήση δικλοφενάκης, η σωστή εργαστηριακή παρακολούθηση μπορεί να βοηθήσει στην εκτίμηση νεφρικής λειτουργίας, ηπατικής ασφάλειας, ηλεκτρολυτών και πιθανής αιμορραγίας.
Εξετάσεις αίματος και εργαστηριακή παρακολούθηση
Για ασθενείς με χρήση ΜΣΑΦ, υπέρταση, νεφρικό ιστορικό, καρδιαγγειακό κίνδυνο, αντιπηκτική αγωγή ή γαστρεντερικά συμπτώματα, η σωστή επιλογή εξετάσεων μπορεί να βοηθήσει στην ασφαλή παρακολούθηση.
Βιβλιογραφία
https://www.medicines.org.uk/emc/product/1043/smpc
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/referrals/diclofenac-containing-medicines
https://www.gov.uk/drug-safety-update/non-steroidal-anti-inflammatory-drugs-nsaids-cardiovascular-risks
https://www.nhs.uk/medicines/diclofenac/who-can-and-cannot-take-or-use-diclofenac/
https://medicalguidelines.msf.org/en/viewport/EssDr/english/diclofenac-injectable-16682656.html
https://mikrobiologikolamia.gr/antiflegmonodi-pafsipona/


