ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ • TRAb • ΝΟΣΟΣ GRAVES

TRAb (Αντισώματα Υποδοχέα TSH): Graves, Τιμές, Κύηση & Ερμηνεία

Συντάκτης & Ιατρική επιμέλεια: — Ιατρός Βιοπαθολόγος
Δημοσίευση:   •  Τελευταία ενημέρωση:

Οι αριθμημένες παραπομπές [1]–[14] οδηγούν στις επιστημονικές πηγές στο τέλος του άρθρου.

Σύντομη περίληψη

Τα TRAb είναι αυτοαντισώματα έναντι του υποδοχέα της TSH και αποτελούν βασικό εργαστηριακό δείκτη για τη νόσο Graves.[1][2] Η εξέταση δεν μετρά τις θυρεοειδικές ορμόνες: βοηθά κυρίως να διευκρινιστεί η αιτία μιας θυρεοτοξίκωσης. Το NICE συνιστά μέτρηση TRAb σε ενήλικες με επιβεβαιωμένη θυρεοτοξίκωση για επιβεβαίωση της Graves και εξέταση με τεχνήτιο όταν τα TRAb είναι αρνητικά και η αιτία παραμένει ασαφής.[1] Στην κύηση, τα TRAb έχουν ιδιαίτερη σημασία επειδή διαπερνούν τον πλακούντα και μπορεί να επηρεάσουν τον εμβρυϊκό θυρεοειδή.[4]

Εργαστηριακό σενάριοΠιθανή κατεύθυνσηΤι συνεκτιμάται
TSH ↓ + FT4/FT3 ↑ + TRAb θετικάΙσχυρή υποστήριξη νόσου GravesΚλινική εικόνα, βρογχοκήλη, οφθαλμοπάθεια
TSH ↓ + FT4/FT3 ↑ + TRAb αρνητικάΗ Graves γίνεται λιγότερο πιθανή, αλλά δεν αποκλείεται απόλυταΣπινθηρογράφημα/τεχνήτιο, θυρεοειδίτιδα, τοξικός όζος, φάρμακα
Έγκυος με ιστορικό Graves + TRAb αυξημέναΠιθανός εμβρυϊκός/νεογνικός κίνδυνοςΤίτλος έναντι ULN, εβδομάδα κύησης, εμβρυϊκή παρακολούθηση
TRAb επίμονα θετικά πριν διακοπή αντιθυρεοειδικής αγωγήςΜεγαλύτερη πιθανότητα υποτροπήςTSH, FT4/FT3, διάρκεια θεραπείας, μέγεθος θυρεοειδούς
Περιεχόμενα – Πατήστε για άνοιγμα

1Τι είναι τα TRAb;

Τα TRAb (TSH receptor antibodies) είναι αυτοαντισώματα που αναγνωρίζουν τον υποδοχέα της TSH στην επιφάνεια των θυρεοειδικών κυττάρων. Ο συγκεκριμένος υποδοχέας είναι το βασικό «σημείο εισόδου» μέσω του οποίου η TSH ρυθμίζει τη σύνθεση και έκκριση θυρεοειδικών ορμονών.

Στη νόσο Graves, το ανοσοποιητικό σύστημα παράγει αντισώματα που συχνότερα έχουν διεγερτική δράση. Μιμούνται λειτουργικά την TSH, ενεργοποιούν τον υποδοχέα και αυξάνουν την παραγωγή Τ4 και Τ3, ενώ η υπόφυση καταστέλλει την TSH λόγω της αυξημένης θυρεοειδικής ορμονικής δράσης.[2][8]

Τα TRAb όμως δεν είναι όλα λειτουργικά ίδια. Έχουν περιγραφεί διεγερτικά, ανασταλτικά και αντισώματα χωρίς σαφή κλασική διεγερτική/ανασταλτική λειτουργία. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που έχει σημασία ποια ακριβώς εργαστηριακή μέθοδος χρησιμοποιείται.[8][9]

2TRAb, TSI και TSAb: ποια είναι η διαφορά;

Ο όρος TRAb περιγράφει γενικά αντισώματα που δεσμεύονται στον υποδοχέα της TSH. Τα συνηθισμένα αυτοματοποιημένα binding assays μετρούν αυτή τη δεσμευτική δραστηριότητα, αλλά δεν μπορούν από μόνα τους να δείξουν αν τα αντισώματα είναι διεγερτικά ή ανασταλτικά.[8][9]

Οι όροι TSI ή TSAb χρησιμοποιούνται πιο σωστά όταν αναφερόμαστε σε αντισώματα με αποδεδειγμένη διεγερτική λειτουργική δράση, συνήθως μέσω κυτταρικού bioassay. Οι σύγχρονες βιοδοκιμασίες μπορούν να ξεχωρίσουν διεγερτική από ανασταλτική δραστηριότητα, αλλά είναι πιο σύνθετες και δεν χρησιμοποιούνται σε όλα τα εργαστήρια.[8]

Πρακτικά: ένα αποτέλεσμα «TRAb» από binding immunoassay δεν είναι ταυτόσημο με ένα λειτουργικό αποτέλεσμα «TSI/TSAb». Για σύγκριση παλαιών και νέων μετρήσεων χρειάζεται να γνωρίζουμε τη μέθοδο.

3Πότε ζητείται η εξέταση TRAb;

Η βασική ένδειξη είναι η διερεύνηση της αιτίας θυρεοτοξίκωσης. Το NICE συστήνει σε ενήλικες με επιβεβαιωμένη θυρεοτοξίκωση μέτρηση TRAb για επιβεβαίωση της νόσου Graves και εξέταση με τεχνήτιο όταν τα TRAb είναι αρνητικά και η αιτία παραμένει ασαφής.[1]

Το τεστ είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν η TSH είναι κατασταλμένη και η FT4 ή/και FT3 αυξημένες, αλλά η κλινική εικόνα δεν αρκεί για να ξεχωρίσει Graves από θυρεοειδίτιδα, τοξικό αδένωμα ή τοξική πολυοζώδη βρογχοκήλη.

Άλλες σημαντικές χρήσεις είναι η εκτίμηση της αυτοάνοσης δραστηριότητας προς το τέλος αντιθυρεοειδικής αγωγής, η εκτίμηση κινδύνου υποτροπής και η παρακολούθηση κύησης σε γυναίκες με ενεργό ή παλαιότερο ιστορικό Graves.[2][4]

4TRAb και νόσος Graves

Η Graves είναι αυτοάνοση νόσος στην οποία τα διεγερτικά αντισώματα του υποδοχέα TSH αποτελούν βασικό παθοφυσιολογικό μηχανισμό. Για αυτό τα TRAb είναι πολύ πιο στοχευμένα για Graves από τα anti-TPO ή anti-TG.[2][5]

Σε ασθενή με βιοχημικό υπερθυρεοειδισμό, ένα σαφώς θετικό TRAb αυξάνει σημαντικά τη διαγνωστική πιθανότητα Graves. Η Mayo Clinic Laboratories αναφέρει για τη δική της μέθοδο ότι cut-off 1,75 IU/L εμφάνισε ευαισθησία 97% και ειδικότητα 99% σε μελέτη που περιλάμβανε ασθενείς με μη θεραπευμένη Graves και ομάδες ελέγχου.[3]

Αυτές οι επιδόσεις είναι method-specific και δεν πρέπει να μεταφέρονται αυτόματα σε κάθε πλατφόρμα. Το ουσιαστικό μήνυμα είναι ότι τα σύγχρονα TRAb assays έχουν πολύ καλή διαγνωστική απόδοση όταν χρησιμοποιούνται στο σωστό κλινικό πλαίσιο.

5Graves ή άλλη αιτία θυρεοτοξίκωσης;

Η θυρεοτοξίκωση περιγράφει περίσσεια δράσης θυρεοειδικών ορμονών, αλλά δεν σημαίνει ότι ο θυρεοειδής παράγει πάντα υπερβολικά ορμόνες. Στη Graves και στους τοξικούς όζους υπάρχει πραγματικός υπερθυρεοειδισμός· στη θυρεοειδίτιδα μπορεί να απελευθερώνονται προϋπάρχουσες ορμόνες από φλεγμονώδη καταστροφή του αδένα.

Για αυτό η θεραπεία είναι διαφορετική. Αν τα TRAb είναι θετικά και το βιοχημικό προφίλ ταιριάζει, η Graves ενισχύεται σημαντικά. Αν είναι αρνητικά, το NICE προτείνει να εξετάζεται σπινθηρογράφημα με τεχνήτιο για περαιτέρω διαχωρισμό όταν η αιτία παραμένει ασαφής.[1]

Το υπερηχογράφημα δεν χρειάζεται ρουτίνα σε κάθε ενήλικα με θυρεοτοξίκωση. Το NICE το περιορίζει κυρίως όταν υπάρχει ψηλαφητό θυρεοειδικό οζίδιο.[1]

6Προετοιμασία και αιμοληψία

Τα TRAb μετρώνται σε δείγμα αίματος και συνήθως δεν απαιτούν ειδική νηστεία όταν ζητούνται μόνα τους. Αν όμως συνυπάρχουν άλλες εξετάσεις στο ίδιο παραπεμπτικό, οι οδηγίες προετοιμασίας προσαρμόζονται στο συνολικό πακέτο.

Πριν από την αιμοληψία είναι χρήσιμο να δηλώνεται η φαρμακευτική αγωγή, η κύηση, προηγούμενο ραδιενεργό ιώδιο ή θυρεοειδεκτομή για Graves και τυχόν υψηλή λήψη βιοτίνης. Το NICE υπενθυμίζει ότι υψηλή κατανάλωση βιοτίνης από συμπληρώματα μπορεί να προκαλέσει ψευδώς υψηλά ή χαμηλά αποτελέσματα σε ορισμένες ανοσομετρικές εξετάσεις θυρεοειδούς.[1]

Για επαναληπτική παρακολούθηση είναι προτιμότερο, όπου είναι εφικτό, να χρησιμοποιείται η ίδια μέθοδος ή το ίδιο εργαστήριο, επειδή τα cut-offs και τα αποτελέσματα διαφορετικών πλατφορμών δεν είναι υποχρεωτικά άμεσα συγκρίσιμα.

7Μέθοδοι μέτρησης και όρια αναφοράς

Τα εργαστηριακά TRAb assays χωρίζονται πρακτικά σε δύο βασικές κατηγορίες: competitive/binding immunoassays και λειτουργικά bioassays. Τα binding assays μετρούν τη συνολική δεσμευτική δραστηριότητα αντισωμάτων έναντι του υποδοχέα TSH, ενώ τα bioassays αξιολογούν αν η δράση είναι διεγερτική ή ανασταλτική.[8][9]

Δεν υπάρχει ενιαίο παγκόσμιο cut-off που να εφαρμόζεται ανεξάρτητα από τη μέθοδο. Για παράδειγμα, η Mayo αναφέρει ως reference value για το δικό της TRAb assay ≤1,75 IU/L.[3] Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε εργαστήριο πρέπει να χρησιμοποιεί το ίδιο όριο.

Στην παρακολούθηση είναι πιο ασφαλές να συγκρίνουμε αποτελέσματα που έγιναν με την ίδια πλατφόρμα. Η μεταβολή ενός αριθμού από διαφορετικά assays μπορεί να αντανακλά εν μέρει διαφορά μεθόδου και όχι μόνο πραγματική βιολογική μεταβολή.

8Τι σημαίνει θετικό TRAb;

Θετικό TRAb σημαίνει ότι η μέθοδος ανίχνευσε αντισώματα έναντι του υποδοχέα της TSH πάνω από το καθορισμένο όριο. Σε ασθενή με χαμηλή TSH, αυξημένη FT4/FT3 και συμβατή κλινική εικόνα, αυτό υποστηρίζει έντονα τη Graves.[1][2]

Δεν σημαίνει όμως ότι ο αριθμός TRAb ισοδυναμεί με τη «σοβαρότητα» του υπερθυρεοειδισμού. Η βαρύτητα εξαρτάται από τις ορμόνες, την καρδιακή συχνότητα, τα συμπτώματα, πιθανή οφθαλμοπάθεια, ηλικία και συννοσηρότητες.

Το ίδιο θετικό αποτέλεσμα έχει διαφορετικό νόημα στην αρχική διάγνωση, στην παρακολούθηση θεραπείας και στην κύηση. Για αυτό το report πρέπει να ερμηνεύεται με βάση το κλινικό ερώτημα.

9Τι σημαίνει αρνητικό TRAb;

Αρνητικό TRAb μειώνει την πιθανότητα Graves, αλλά δεν είναι απόλυτος αποκλεισμός. Καμία διαγνωστική μέθοδος δεν έχει 100% ευαισθησία, ενώ ορισμένοι ασθενείς με ήπια ή πρώιμη νόσο μπορεί να έχουν χαμηλότερα επίπεδα αντισωμάτων.[3]

Αν η βιοχημική θυρεοτοξίκωση επιμένει και η κλινική αιτία παραμένει ασαφής, η διερεύνηση στρέφεται προς θυρεοειδίτιδα, τοξικό όζο, πολυοζώδη βρογχοκήλη, εξωγενή θυροξίνη ή άλλες αιτίες. Σε ενήλικες, το NICE προτείνει να εξετάζεται τεχνήτιο scan όταν τα TRAb είναι αρνητικά.[1]

10TRAb, anti-TPO και anti-TG: δεν είναι το ίδιο

Τα anti-TPO και anti-TG είναι δείκτες θυρεοειδικής αυτοανοσίας, αλλά δεν έχουν την ίδια διαγνωστική ειδικότητα για Graves. Θετικά anti-TPO μπορεί να εμφανίζονται στη Hashimoto αλλά και σε Graves, χωρίς να αποδεικνύουν τον μηχανισμό υπερθυρεοειδισμού.

Τα TRAb είναι περισσότερο συνδεδεμένα με τον παθοφυσιολογικό μηχανισμό της Graves, επειδή στοχεύουν τον υποδοχέα TSH. Αυτός είναι ο λόγος που το NICE τα χρησιμοποιεί ως βασικό τεστ για διαφορική διάγνωση επιβεβαιωμένης θυρεοτοξίκωσης.[1]

11TRAb στην παρακολούθηση θεραπείας

Τα TRAb μπορούν να χρησιμοποιηθούν πέρα από την αρχική διάγνωση. Οι ευρωπαϊκές οδηγίες για Graves αναφέρουν ότι η μέτρηση TSH-R-Ab πριν από τη διακοπή αντιθυρεοειδικών φαρμάκων βοηθά στην εκτίμηση της πιθανότητας ύφεσης.[2]

Πτώση των αντισωμάτων κατά τη θεραπεία είναι γενικά ευνοϊκό στοιχείο, αλλά δεν σημαίνει ότι η ύφεση είναι εγγυημένη. Αντίστοιχα, επίμονα αυξημένα TRAb δείχνουν ότι η ανοσολογική δραστηριότητα παραμένει και αυξάνουν την πιθανότητα υποτροπής.

Η απόφαση διακοπής αγωγής δεν βασίζεται μόνο στα TRAb. Συνεκτιμώνται διάρκεια θεραπείας, TSH/FT4/FT3, μέγεθος βρογχοκήλης, προηγούμενη υποτροπή, οφθαλμοπάθεια και προτιμήσεις του ασθενούς.[2][10]

12TRAb και κίνδυνος υποτροπής

Η νόσος Graves μπορεί να υποτροπιάσει μετά τη διακοπή αντιθυρεοειδικών φαρμάκων. Τα επίμονα υψηλά TRAb αποτελούν έναν από τους παράγοντες που συνδέονται με μεγαλύτερη πιθανότητα υποτροπής και για αυτό έχουν προγνωστική αξία.[2][10]

Δεν υπάρχει όμως ένας αριθμός που να προβλέπει με βεβαιότητα ποιος θα υποτροπιάσει. Το αποτέλεσμα λειτουργεί ως μέρος μιας πολυπαραγοντικής εκτίμησης. Χαμηλά ή αρνητικά TRAb βελτιώνουν την πιθανότητα ύφεσης, αλλά δεν αποκλείουν μεταγενέστερη υποτροπή.

13TRAb στην εγκυμοσύνη

Τα TRAb είναι IgG και μπορούν να περάσουν τον πλακούντα. Επομένως, μια γυναίκα με ενεργό ή παλαιότερο Graves μπορεί να έχει κλινικά σημαντικά αντισώματα ακόμη και αν σήμερα είναι ευθυρεοειδική ή έχει υποβληθεί σε θυρεοειδεκτομή ή ραδιενεργό ιώδιο.[4]

Το βασικό μαιευτικό ζήτημα είναι ο κίνδυνος εμβρυϊκού ή νεογνικού υπερθυρεοειδισμού. Η κατάσταση είναι σπάνια αλλά δυνητικά σοβαρή και απαιτεί συντονισμό ενδοκρινολόγου, μαιευτήρα και, όταν χρειάζεται, ιατρού εμβρυομητρικής ιατρικής/νεογνολόγου.[4]

Για αυτό το ιστορικό Graves πρέπει να δηλώνεται στην εγκυμοσύνη ακόμη και όταν η μητέρα δεν έχει πλέον θυρεοειδή ή λαμβάνει λεβοθυροξίνη μετά από οριστική θεραπεία.

14Πότε επαναλαμβάνονται τα TRAb στην κύηση;

Οι ATA οδηγίες προτείνουν σε γυναίκες με ιστορικό Graves που αντιμετωπίστηκε με χειρουργείο ή ραδιενεργό ιώδιο μέτρηση TRAb όταν επιβεβαιωθεί η εγκυμοσύνη και επανάληψη περίπου στις 18–22 εβδομάδες αν το αρχικό αποτέλεσμα είναι αυξημένο.[4]

Σε γυναίκες που συνεχίζουν αντιθυρεοειδική αγωγή, η ATA συστήνει έλεγχο κατά την επιβεβαίωση της κύησης, ξανά στις 18–22 εβδομάδες και, αν τα αντισώματα παραμένουν αυξημένα, νέο έλεγχο στις 30–34 εβδομάδες.[4]

Η ακριβής στρατηγική εξατομικεύεται ανάλογα με το ιστορικό και τις οδηγίες του θεράποντα, αλλά το σημαντικό είναι ότι τα TRAb δεν ελέγχονται μόνο στην αρχή της κύησης όταν είναι ήδη αυξημένα.

15TRAb πάνω από 3× το ανώτερο όριο και εμβρυϊκή παρακολούθηση

Η ATA έχει επισημάνει ότι σε εγκύους με TRAb περίπου τρεις φορές πάνω από το ανώτερο όριο της μεθόδου συνιστάται στενότερη εμβρυϊκή επιτήρηση και συνεργασία με ειδικό εμβρυομητρικής ιατρικής.[4]

Η παρακολούθηση μπορεί να περιλαμβάνει υπερηχογραφική αξιολόγηση εμβρυϊκής καρδιακής συχνότητας, ανάπτυξης και θυρεοειδούς. Πιθανά σημεία εμβρυϊκής θυρεοειδικής δυσλειτουργίας δεν αποδίδονται μηχανικά μόνο στο TRAb, επειδή και τα αντιθυρεοειδικά φάρμακα της μητέρας μπορούν να επηρεάσουν τον εμβρυϊκό θυρεοειδή.

Σημαντικό: το όριο «3× ULN» αναφέρεται σε πολλαπλάσιο του ορίου της συγκεκριμένης μεθόδου και όχι σε ένα ενιαίο παγκόσμιο αριθμητικό TRAb.

16TRAb σε παιδιά και εφήβους

Η Graves είναι η συχνότερη αιτία υπερθυρεοειδισμού σε παιδιά και εφήβους. Οι ευρωπαϊκές παιδιατρικές οδηγίες χρησιμοποιούν τα TSH receptor antibodies ως βασικό στοιχείο διάγνωσης Graves μαζί με TSH, FT4/FT3 και κλινική αξιολόγηση.[7]

Στα παιδιά, η νόσος μπορεί να επηρεάζει καρδιακή συχνότητα, ανάπτυξη, σχολική επίδοση, ύπνο και συμπεριφορά. Η εργαστηριακή επιβεβαίωση έχει ιδιαίτερη αξία ώστε να αποφεύγεται η απόδοση των συμπτωμάτων αποκλειστικά σε άγχος ή άλλους μη ενδοκρινολογικούς παράγοντες.

Η στρατηγική θεραπείας και παρακολούθησης διαφέρει από των ενηλίκων, γι’ αυτό η ερμηνεία TRAb σε παιδί πρέπει να εντάσσεται σε παιδοενδοκρινολογική εκτίμηση.[7]

17TRAb στη λοχεία: Graves ή λοχειακή θυρεοειδίτιδα;

Η περίοδος μετά τον τοκετό είναι ιδιαίτερη για τα αυτοάνοσα νοσήματα του θυρεοειδούς. Μια γυναίκα μπορεί να εμφανίσει θυρεοτοξίκωση είτε λόγω λοχειακής θυρεοειδίτιδας είτε λόγω υποτροπής/εμφάνισης Graves.

Η διάκριση είναι σημαντική, επειδή ο μηχανισμός και η θεραπεία διαφέρουν. Σε συμβατό βιοχημικό πλαίσιο, θετικά TRAb υποστηρίζουν Graves, ενώ αρνητικά TRAb με κατάλληλη κλινική εικόνα κάνουν τη θυρεοειδίτιδα περισσότερο πιθανή.[1][4]

Η TSH μόνη της δεν αρκεί για τη διάκριση. Χρειάζονται FT4/FT3, ιστορικό, TRAb και, σε αμφίβολες περιπτώσεις, συμπληρωματικός έλεγχος.

18Βιοτίνη, μέθοδος και πιθανές εργαστηριακές παρεμβολές

Οι ανοσομετρικές εξετάσεις του θυρεοειδούς μπορεί να επηρεάζονται από εργαστηριακές παρεμβολές. Η βιοτίνη είναι ιδιαίτερα γνωστό παράδειγμα, επειδή ορισμένες πλατφόρμες βασίζονται σε τεχνολογία βιοτίνης-στρεπταβιδίνης. Το NICE συνιστά να ερωτώνται οι ασθενείς για υψηλή λήψη βιοτίνης όταν διερευνάται θυρεοειδική δυσλειτουργία.[1]

Η έκταση της παρεμβολής εξαρτάται από το assay. Δεν πρέπει να υποθέτουμε ότι κάθε TRAb πλατφόρμα επηρεάζεται με τον ίδιο τρόπο ούτε ότι υπάρχει ένα ενιαίο χρονικό διάστημα αποχής που ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις. Αν υπάρχει ασυμφωνία μεταξύ εργαστηριακού αποτελέσματος και κλινικής εικόνας, το εργαστήριο πρέπει να γνωρίζει τη λήψη συμπληρωμάτων.

Αντίστοιχα, οι μεταβολές μεταξύ διαφορετικών εργαστηρίων μπορεί να οφείλονται σε διαφορές βαθμονόμησης και μεθόδου και όχι αποκλειστικά σε μεταβολή της αυτοάνοσης δραστηριότητας.

19Συχνά λάθη στην ερμηνεία

Το πρώτο λάθος είναι να διαβάζεται το TRAb σαν αυτόνομη διάγνωση. Η πραγματική του αξία φαίνεται μαζί με TSH, FT4, FT3, συμπτώματα και ιστορικό.

Το δεύτερο είναι να συγχέεται με anti-TPO ή anti-TG. Τα τελευταία τεκμηριώνουν θυρεοειδική αυτοανοσία αλλά δεν έχουν την ίδια ειδικότητα για Graves.

Το τρίτο είναι να συγκρίνονται απόλυτοι αριθμοί από διαφορετικές πλατφόρμες. Τα reference limits και τα calibration systems διαφέρουν.

Το τέταρτο είναι να θεωρείται ότι υψηλότερο TRAb σημαίνει αναλογικά «βαρύτερο» υπερθυρεοειδισμό. Η τιμή έχει διαγνωστική και προγνωστική χρησιμότητα, αλλά δεν αντικαθιστά τις ορμόνες και την κλινική εικόνα.

Το πέμπτο είναι να αγνοείται ένα παλαιό ιστορικό Graves στην εγκυμοσύνη επειδή η μητέρα σήμερα είναι ευθυρεοειδική. Τα αντισώματα μπορεί να παραμένουν κλινικά σημαντικά.[4]

20TRAb και θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια (TED)

Η θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια ή Graves orbitopathy αποτελεί εξωθυρεοειδική εκδήλωση της νόσου Graves. Ο υποδοχέας της TSH εκφράζεται και σε κύτταρα των οφθαλμικών ιστών, ενώ η σύγχρονη παθοφυσιολογία της νόσου περιλαμβάνει αλληλεπίδραση του άξονα TSH-R με τον IGF-1R και ενεργοποίηση τροχιακών ινοβλαστών.[13]

Υψηλότερη αυτοαντισωματική δραστηριότητα έναντι του υποδοχέα TSH συσχετίζεται συχνά με ενεργότερη ή πιο επίμονη οφθαλμική νόσο, αλλά το TRAb δεν αποτελεί μόνο του δείκτη βαρύτητας. Η οφθαλμοπάθεια αξιολογείται κλινικά με βάση ενεργότητα και βαρύτητα: οίδημα βλεφάρων, ερυθρότητα, πρόπτωση, διπλωπία, περιορισμό των οφθαλμικών κινήσεων και, στις σοβαρότερες περιπτώσεις, κίνδυνο για το οπτικό νεύρο.[13]

Έτσι, ένα αυξημένο TRAb σε ασθενή με Graves μπορεί να προσθέτει πληροφορία για τη συνολική αυτοάνοση δραστηριότητα, αλλά δεν αντικαθιστά την οφθαλμολογική εξέταση. Αν υπάρχουν νέο άλγος πίσω από τα μάτια, έντονη φωτοφοβία, διπλωπία, μεταβολή στην αντίληψη χρωμάτων ή μείωση όρασης, χρειάζεται άμεση κλινική αξιολόγηση.

Πρακτικά: τα TRAb βοηθούν να κατανοήσουμε την αυτοάνοση δραστηριότητα της Graves, αλλά η διάγνωση και η βαρύτητα της TED παραμένουν κυρίως κλινικές.

21Τι συμβαίνει στα TRAb μετά από ραδιενεργό ιώδιο ή θυρεοειδεκτομή;

Η οριστική θεραπεία της Graves δεν σημαίνει ότι τα TRAb εξαφανίζονται άμεσα. Μετά από θυρεοειδεκτομή τα επίπεδα συνήθως μειώνονται σταδιακά, ενώ μετά από ραδιενεργό ιώδιο (RAI) μπορεί αρχικά να αυξηθούν και να παραμείνουν αυξημένα για μήνες πριν αρχίσουν να υποχωρούν.[14]

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε γυναίκες που σχεδιάζουν εγκυμοσύνη. Μια γυναίκα μπορεί μετά από RAI να είναι ήδη υποθυρεοειδική και να λαμβάνει λεβοθυροξίνη, αλλά να εξακολουθεί να έχει κυκλοφορούντα TRAb που μπορούν να περάσουν τον πλακούντα. Για αυτό το ιστορικό Graves παραμένει σημαντικό ακόμη και όταν ο θυρεοειδής έχει καταστραφεί ή αφαιρεθεί.[4][14]

Ανασκοπήσεις για γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας επισημαίνουν ότι το RAI μπορεί να αυξήσει τα TRAb για περίπου έναν χρόνο, γεγονός που αποτελεί πρόσθετο παράγοντα στον προγραμματισμό κύησης και στη μελλοντική παρακολούθηση.[14] Δεν σημαίνει ότι κάθε γυναίκα μετά από RAI θα έχει υψηλά TRAb, αλλά εξηγεί γιατί η μέτρησή τους στην κύηση παραμένει αναγκαία σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Η σύγκριση με θυρεοειδεκτομή είναι επίσης χρήσιμη: μετά το χειρουργείο τα TRAb συνήθως ακολουθούν πτωτική πορεία, όμως η κάθαρσή τους μπορεί να χρειαστεί χρόνο. Επομένως η «οριστική» θεραπεία αφορά τον θυρεοειδή, όχι απαραίτητα την άμεση εξαφάνιση της αυτοανοσίας.

22Πρακτικός εργαστηριακός αλγόριθμος

  1. Επιβεβαιώστε θυρεοτοξίκωση: χαμηλή TSH και μέτρηση FT4/FT3 σύμφωνα με το κλινικό πλαίσιο.[1]
  2. Μετρήστε TRAb όταν το ερώτημα είναι Graves έναντι άλλης αιτίας.[1]
  3. TRAb θετικά: η Graves υποστηρίζεται έντονα αν η εικόνα είναι συμβατή.
  4. TRAb αρνητικά: αν η αιτία παραμένει ασαφής, εξετάστε τεχνήτιο scan ή άλλη στοχευμένη διερεύνηση.[1]
  5. Πριν διακοπή αντιθυρεοειδικής αγωγής: τα TRAb μπορούν να προσθέσουν προγνωστική πληροφορία.[2]
  6. Κύηση: εφαρμόζεται ειδικός αλγόριθμος με επαναληπτικές μετρήσεις και εμβρυϊκή επιτήρηση όταν τα αντισώματα είναι σημαντικά αυξημένα.[4]

23Πότε χρειάζεται σπινθηρογράφημα ή υπερηχογράφημα;

Τα TRAb συχνά μειώνουν την ανάγκη για άμεση απεικόνιση όταν το αποτέλεσμα είναι καθαρά θετικό και η βιοχημική εικόνα ταιριάζει με Graves. Αν όμως τα TRAb είναι αρνητικά, το NICE προτείνει να εξετάζεται technetium scan για τη διαφοροποίηση Graves, θυρεοειδίτιδας και αυτόνομης λειτουργίας.[1]

Το υπερηχογράφημα δεν αποτελεί υποχρεωτική εξέταση για κάθε ενήλικα με θυρεοτοξίκωση. Το NICE το συστήνει κυρίως όταν υπάρχει ψηλαφητό οζίδιο.[1] Σε άλλες πρακτικές μπορεί να χρησιμοποιείται Doppler σε επιλεγμένα σενάρια, αλλά δεν αντικαθιστά αυτόματα το TRAb ή τη λειτουργική απεικόνιση.

24Συχνές Ερωτήσεις

Τα TRAb είναι το ίδιο με τα TSI;
Όχι ακριβώς. Τα TRAb binding assays μετρούν συνολική δέσμευση στον υποδοχέα TSH, ενώ οι όροι TSI/TSAb αναφέρονται σωστότερα σε λειτουργικά διεγερτικά αντισώματα.[8][9]
Ποια είναι η φυσιολογική τιμή TRAb;
Εξαρτάται από τη μέθοδο. Η Mayo, για παράδειγμα, χρησιμοποιεί ≤1,75 IU/L για τη δική της πλατφόρμα. Πρέπει πάντα να χρησιμοποιείτε το όριο του εργαστηρίου που εξέδωσε το αποτέλεσμα.[3]
Αρνητικά TRAb αποκλείουν τη Graves;
Όχι απόλυτα. Μειώνουν σημαντικά την πιθανότητα, αλλά αν η θυρεοτοξίκωση παραμένει ανεξήγητη μπορεί να χρειαστεί λειτουργική απεικόνιση ή άλλη διερεύνηση.[1][3]
Χρειάζεται νηστεία;
Συνήθως όχι για τα TRAb μόνα τους. Ακολουθήστε όμως τις οδηγίες για τυχόν άλλες εξετάσεις που γίνονται ταυτόχρονα.
Γιατί μετράμε TRAb πριν σταματήσει η αντιθυρεοειδική αγωγή;
Επειδή επίμονα αυξημένα αντισώματα συνδέονται με μεγαλύτερη πιθανότητα υποτροπής και προσθέτουν προγνωστική πληροφορία στην απόφαση.[2]
Γιατί είναι σημαντικά στην εγκυμοσύνη;
Επειδή διαπερνούν τον πλακούντα και μπορεί να προκαλέσουν εμβρυϊκό ή νεογνικό υπερθυρεοειδισμό. Σε σημαντικά αυξημένα επίπεδα απαιτείται στενότερη εμβρυϊκή παρακολούθηση.[4]

25Τι πρέπει να θυμάστε

  • Τα TRAb είναι από τα πιο χρήσιμα τεστ για επιβεβαίωση της Graves.
  • Δεν μετρούν θυρεοειδικές ορμόνες και δεν αντικαθιστούν TSH, FT4 ή FT3.
  • Το αποτέλεσμα είναι method-specific και ερμηνεύεται με το cut-off του συγκεκριμένου εργαστηρίου.
  • TRAb και TSI/TSAb δεν είναι απολύτως ταυτόσημοι όροι όταν μιλάμε για διαφορετικές εργαστηριακές τεχνικές.
  • Αρνητικό TRAb μειώνει την πιθανότητα Graves αλλά δεν την αποκλείει απόλυτα.
  • Στην κύηση, ακόμη και παλαιό Graves μετά από οριστική θεραπεία μπορεί να έχει σημασία λόγω επίμονων αντισωμάτων.
  • Στην παρακολούθηση, τα TRAb προσθέτουν προγνωστική πληροφορία αλλά δεν αποφασίζουν μόνα τους για διακοπή θεραπείας.

26Χρήσιμοι Οδηγοί & Βιβλιογραφία

ΣΧΕΤΙΚΟΙ ΟΔΗΓΟΙ

Συνεχίστε με σχετικό θυρεοειδικό έλεγχο

Βιβλιογραφία & επιστημονικές πηγές
  1. NICE. Thyroid disease: assessment and management (NG145). Updated 2023; reviewed 2025. NICE.
  2. Kahaly GJ, Bartalena L, Hegedüs L, et al. 2018 European Thyroid Association Guideline for the Management of Graves’ Hyperthyroidism. Eur Thyroid J. 2018;7:167–186. PMC.
  3. Mayo Clinic Laboratories. Thyrotropin Receptor Antibody, Serum. Reference value and assay interpretation. Mayo Clinic Laboratories.
  4. Alexander EK, Pearce EN, Brent GA, et al. 2017 Guidelines of the American Thyroid Association for the Diagnosis and Management of Thyroid Disease During Pregnancy and the Postpartum. Thyroid. 2017;27(3):315–389. ATA summary.
  5. American Thyroid Association. Graves’ Disease. ATA.
  6. Ross DS, Burch HB, Cooper DS, et al. 2016 American Thyroid Association Guidelines for Diagnosis and Management of Hyperthyroidism and Other Causes of Thyrotoxicosis. Thyroid. 2016;26(10):1343–1421. PubMed.
  7. Mooij CF, Cheetham TD, Verburg FA, et al. 2022 European Thyroid Association Guideline for the management of pediatric Graves’ disease. Eur Thyroid J. 2022;11:e210073. PMC.
  8. Olivo PD. Bioassays for thyrotropin receptor autoantibodies. Best Pract Res Clin Endocrinol Metab. 2023;37(2):101744. PubMed.
  9. Diana T, Olivo PD, Kahaly GJ. Functional diagnostics for thyrotropin hormone receptor autoantibodies: bioassays prevail over binding assays. PubMed.
  10. Ross DS, et al. ATA hyperthyroidism guideline: prognostic role of TRAb during antithyroid drug therapy. PubMed.
  11. Mayo Clinic Laboratories / current Graves guidance. Method-specific interpretation of TSH receptor antibody results and diagnostic performance. Mayo Clinic Laboratories.
  12. American Thyroid Association. Professional Guidelines & Statements – hyperthyroidism and pregnancy resources. ATA Guidelines.
  13. Antonelli A, et al. Thyroid eye disease. 2026 review of immunopathogenesis, diagnosis and management, including the role of TSH-R/IGF-1R signaling and TRAb. PubMed.
  14. How to manage Graves’ disease in women of childbearing potential. Review of preconception, pregnancy and postpartum management, including persistence/rise of TRAb after radioactive iodine. PubMed.

Ιατρική σημείωση: Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση, τη διάγνωση ή την εξατομικευμένη ερμηνεία θυρεοειδικών εξετάσεων. Τα TRAb πρέπει να αξιολογούνται μαζί με TSH, FT4, FT3, το ιστορικό, τη μέθοδο του εργαστηρίου και, στην κύηση, από την κατάλληλη ενδοκρινολογική και μαιευτική ομάδα.

Μικροβιολογικό Λαμία
Επισκόπηση απορρήτου

Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για τη σωστή λειτουργία της και, εφόσον δώσετε συγκατάθεση, για την ανάλυση επισκεψιμότητας. Μπορείτε να αλλάξετε τις επιλογές σας οποιαδήποτε στιγμή από τις ρυθμίσεις cookies.