Lasix.jpg

Lasix (Φουροσεμίδη): Πλήρης Οδηγός Χρήσης, Δοσολογία, Παρενέργειες & Εξετάσεις

Τελευταία ενημέρωση:

Σύντομη περίληψη:
Το Lasix (φουροσεμίδη) είναι ισχυρό διουρητικό αγκύλης
για την αντιμετώπιση οιδημάτων και κατακράτησης υγρών
σε καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρικές και ηπατικές παθήσεις.
Απαιτεί προσεκτική δοσολογία και τακτική παρακολούθηση ηλεκτρολυτών.


1

Τι είναι και πώς δρα το Lasix (Φουροσεμίδη)

Σύντομη απάντηση: Το Lasix (φουροσεμίδη) είναι ισχυρό διουρητικό αγκύλης που αυξάνει την αποβολή νερού και αλάτων μέσω των νεφρών, μειώνοντας οιδήματα και κατακράτηση υγρών.

Τι να θυμάστε: Δρα στο ανιόν σκέλος της αγκύλης του Henle, αναστέλλοντας την επαναρρόφηση νατρίου, καλίου και χλωρίου.

Η φουροσεμίδη αυξάνει τη διούρηση και μειώνει τα οιδήματα που σχετίζονται με
καρδιακή ανεπάρκεια, ηπατικές ή νεφρικές παθήσεις.
Η μείωση του ενδαγγειακού όγκου συμβάλλει και στη μείωση της αρτηριακής πίεσης,
ιδίως όταν υπάρχει κατακράτηση υγρών.

  • Έναρξη δράσης από το στόμα: 30–60 λεπτά
  • Διάρκεια δράσης: 4–6 ώρες
  • Ενδοφλέβια χορήγηση: δράση εντός 5 λεπτών

Η αυξημένη αποβολή υγρών συνοδεύεται συχνά από απώλεια
καλίου και μαγνησίου, γεγονός που καθιστά
απαραίτητη την τακτική εργαστηριακή παρακολούθηση.

Σημαντική προειδοποίηση:
Η ισχυρή διουρητική δράση μπορεί να προκαλέσει
υπόταση, αφυδάτωση ή ηλεκτρολυτικές διαταραχές
αν δεν υπάρχει ιατρική καθοδήγηση.


2

Πότε χρησιμοποιείται το Lasix

Το Lasix χρησιμοποιείται όταν υπάρχει
κατακράτηση υγρών ή ανάγκη ταχείας αποσυμφόρησης του οργανισμού.
Δεν αποτελεί φάρμακο ρουτίνας για ήπιο οίδημα ή απλή υπέρταση.

Κύριες ενδείξεις

  • Καρδιακή ανεπάρκεια: μείωση πνευμονικού και περιφερικού οιδήματος.
  • Κίρρωση ήπατος: αντιμετώπιση ασκίτη, συνήθως σε συνδυασμό με σπιρονολακτόνη.
  • Νεφρωσικό σύνδρομο: έλεγχος κατακράτησης λόγω απώλειας πρωτεϊνών.
  • Οξεία ή χρόνια νεφρική ανεπάρκεια: πρόκληση διούρησης υπό στενή παρακολούθηση.
  • Υπέρταση: μόνο ως συμπληρωματική αγωγή όταν συνυπάρχουν οιδήματα.

Άλλες χρήσεις (κατ’ ένδειξη)

  • Οξύ πνευμονικό οίδημα σε νοσοκομειακό περιβάλλον.
  • Υπερασβεστιαιμία για ενίσχυση αποβολής ασβεστίου.
  • Επιλεγμένες δηλητηριάσεις για αύξηση διούρησης.
Κλινική διευκρίνιση:
Η απώλεια βάρους με Lasix αφορά υγρά, όχι λίπος.
Δεν ενδείκνυται για χρήση αδυνατίσματος.


3

Δοσολογία & Τρόπος Λήψης

Η δοσολογία του Lasix είναι εξατομικευμένη και εξαρτάται από
την πάθηση, τη νεφρική λειτουργία και την κλινική ανταπόκριση.
Η ρύθμιση γίνεται αποκλειστικά από ιατρό.

Ενδεικτικές δόσεις ενηλίκων

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΚατάστασηΑρχική δόσηΣυνήθη όριαΣχόλιο
Καρδιακή ανεπάρκεια20–40 mg το πρωί20–120 mg/ημέραΡύθμιση βάσει βάρους & διούρησης
Κίρρωση / Ασκίτης20–40 mg/ημέραέως 160 mg/ημέραΣυχνά με σπιρονολακτόνη
Νεφρική δυσλειτουργία40–80 mgέως 200 mg (υπό επίβλεψη)Απαραίτητος έλεγχος ηλεκτρολυτών
Υπέρταση20–40 mgΜόνο σε συνδυασμόΌχι μονοθεραπεία

Οδηγίες χορήγησης

  • Λαμβάνεται πρωινές ώρες.
  • Δεύτερη δόση μόνο νωρίς το απόγευμα.
  • Αποφύγετε τη λήψη πριν τον ύπνο.
  • Μην τροποποιείτε δόση χωρίς ιατρική οδηγία.
Πρακτική συμβουλή:
Καθημερινή ζύγιση. Απότομη πτώση βάρους μπορεί να υποδηλώνει
υπερβολική διούρηση.


4

Συχνές Ανεπιθύμητες Ενέργειες

Το Lasix (φουροσεμίδη) είναι αποτελεσματικό αλλά μπορεί να προκαλέσει
ηλεκτρολυτικές διαταραχές και αφυδάτωση,
ιδίως σε υψηλές δόσεις ή παρατεταμένη χρήση.

Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες

  • Υποκαλιαιμία: μυϊκή αδυναμία, κράμπες, αρρυθμίες.
  • Υπονατριαιμία: ζάλη, σύγχυση, πονοκέφαλος, ναυτία.
  • Αφυδάτωση: ξηροστομία, χαμηλή αρτηριακή πίεση, λιποθυμική τάση.
  • Υπόταση: συχνότερη σε ηλικιωμένους ή σε συνδυασμό με αντιυπερτασικά.
  • Αύξηση κρεατινίνης ή ουρίας: ένδειξη υπερβολικής διούρησης.
  • Υπερουριχαιμία: πιθανή επιδείνωση ουρικής αρθρίτιδας.

Λιγότερο συχνές ή σπάνιες ανεπιθύμητες

  • Ωτοτοξικότητα: κυρίως με ταχεία ενδοφλέβια χορήγηση ή συγχορήγηση ωτοτοξικών αντιβιοτικών.
  • Δερματικά εξανθήματα ή φωτοευαισθησία.
  • Αλλεργικές αντιδράσεις σε άτομα με υπερευαισθησία σε σουλφοναμίδες.
  • Παροδική αύξηση σακχάρου ή λιπιδίων.

Επικοινωνήστε άμεσα με ιατρό αν εμφανίσετε:

  • Έντονη κόπωση, σύγχυση ή λιποθυμία.
  • Ακανόνιστους παλμούς ή αρρυθμίες.
  • Σημαντικά μειωμένη ποσότητα ούρων.
  • Εξάνθημα, κνησμό ή δυσκολία στην αναπνοή.


5

Προφυλάξεις & Αντενδείξεις

Η θεραπεία με Lasix απαιτεί προσεκτική ιατρική παρακολούθηση,
ιδίως σε ασθενείς με νεφρικά ή ηπατικά νοσήματα.

Αντενδείκνυται σε

  • Ανουρία που δεν ανταποκρίνεται στη θεραπεία.
  • Σοβαρή υπονατριαιμία ή υποκαλιαιμία χωρίς διόρθωση.
  • Υπερευαισθησία στη φουροσεμίδη ή σε σουλφοναμίδες.
  • Ηπατικό κώμα ή βαριά ηπατική εγκεφαλοπάθεια.

Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή σε

  • Ηλικιωμένους: αυξημένος κίνδυνος υπότασης και αφυδάτωσης.
  • Χρόνια Νεφρική Νόσο: ανάγκη συχνού ελέγχου κρεατινίνης και ηλεκτρολυτών.
  • Ηπατική νόσο: κίνδυνος επιδείνωσης εγκεφαλοπάθειας.
  • Υπόταση ή αφυδάτωση: μπορεί να μειωθεί η νεφρική αιμάτωση.
  • Σακχαρώδη διαβήτη: πιθανή παροδική αύξηση σακχάρου.

Διατροφή και υγρά

  • Επαρκής ενυδάτωση, εκτός αν υπάρχει ιατρικός περιορισμός.
  • Τροφές πλούσιες σε κάλιο, εφόσον επιτρέπεται.
  • Αποφυγή υπερβολικού αλατιού.
Κλινική υπενθύμιση:
Σε μακροχρόνια χρήση απαιτείται τακτικός έλεγχος
ηλεκτρολυτών, νεφρικής λειτουργίας και αρτηριακής πίεσης.


6

Σημαντικές Αλληλεπιδράσεις με Άλλα Φάρμακα

Η φουροσεμίδη αλληλεπιδρά με αρκετά φάρμακα,
αυξάνοντας τον κίνδυνο υπότασης,
νεφρικής δυσλειτουργίας ή ηλεκτρολυτικών διαταραχών.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΚατηγορίαΠαράδειγμαΚίνδυνοςΤι να κάνετε
Αναστολείς ΜΕΑ / ARBεναλαπρίλη, λοσαρτάνηΥπόταση, αύξηση κρεατινίνηςΈλεγχος πίεσης & νεφρικής λειτουργίας
ΜΣΑΦιβουπροφαίνηΜείωση δράσης, νεφρικός κίνδυνοςΑποφυγή συχνής χρήσης
ΑμινογλυκοσίδεςγενταμικίνηΩτοτοξικότητα, νεφροτοξικότηταΑποφυγή συνδυασμού
Λίθιοανθρακικό λίθιοΤοξικότητα λιθίουΠαρακολούθηση ή αλλαγή αγωγής
ΔιγοξίνηδιγοξίνηΑρρυθμίες λόγω υποκαλιαιμίαςΈλεγχος καλίου & ΗΚΓ
Πρακτική οδηγία:
Πριν ξεκινήσετε νέο φάρμακο, ενημερώστε ότι λαμβάνετε Lasix.


7

Παρακολούθηση με Εξετάσεις

Η αγωγή με Lasix (φουροσεμίδη) απαιτεί
τακτικό εργαστηριακό έλεγχο για την πρόληψη
αφυδάτωσης και ηλεκτρολυτικών διαταραχών.

Τι πρέπει να ελέγχεται

  • Ηλεκτρολύτες: Νάτριο (Na⁺), Κάλιο (K⁺), Χλώριο (Cl⁻), Μαγνήσιο (Mg²⁺).
  • Νεφρική λειτουργία: Κρεατινίνη, eGFR, Ουρία.
  • Ουρικό οξύ: ειδικά σε ιστορικό ουρικής αρθρίτιδας.
  • Αρτηριακή πίεση και σωματικό βάρος: ιδανικά καθημερινά.

Πότε να γίνονται οι έλεγχοι

  • Έναρξη ή αύξηση δόσης: σε 3–7 ημέρες.
  • Σταθερή αγωγή: κάθε 1–3 μήνες (συχνότερα σε ηλικιωμένους ή ΧΝΑ).
  • Συμπτώματα: άμεσα (ζάλη, κράμπες, υπόταση).
  • Νέα συγχορήγηση ΜΣΑΦ, Αναστολείς ΜΕΑ (ACEi) / ARB ή λιθίου: έλεγχος σε 3–7 ημέρες.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΠαράμετροςΣτόχοςΣυναγερμόςΕνέργεια
Κάλιο (K⁺)3.5–5.0 mmol/L<3.5 ή >5.5Διόρθωση, επανεκτίμηση δόσης
Νάτριο (Na⁺)135–145 mmol/L<130Έλεγχος υγρών, προσαρμογή αγωγής
Μαγνήσιο≥1.8 mg/dLΣυμπτώματαΣυμπλήρωμα Mg²⁺
Κρεατινίνη/eGFRΣταθερή τιμή↑ >20–30%Έλεγχος αφυδάτωσης, αναθεώρηση δόσης
Κλινική πρακτική:
Καθημερινή ζύγιση. Μεταβολή >1–2 kg σε 48 ώρες χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.


8

Ειδικοί Πληθυσμοί

Ορισμένες ομάδες ασθενών απαιτούν
χαμηλότερη έναρξη, αργή τιτλοποίηση και στενή παρακολούθηση.

Ηλικιωμένοι

  • Αυξημένος κίνδυνος υπότασης και πτώσεων.
  • Συχνός έλεγχος ηλεκτρολυτών και νεφρικής λειτουργίας.

Κύηση

  • Χρήση μόνο όταν το όφελος υπερτερεί του κινδύνου.
  • Υπερβολική διούρηση μπορεί να μειώσει πλακουντιακή αιμάτωση.

Θηλασμός

  • Περνά στο μητρικό γάλα και μπορεί να μειώσει τη γαλουχία.
  • Χρήση μόνο κατόπιν ιατρικής απόφασης.

Χρόνια Νεφρική Νόσος

  • Συχνά απαιτούνται υψηλότερες δόσεις.
  • Υποχρεωτικός έλεγχος eGFR και καλίου.

Καρδιακή ανεπάρκεια

  • Βασικό φάρμακο αποσυμφόρησης.
  • Συχνός έλεγχος καλίου, ιδίως με σπιρονολακτόνη.
Σύνοψη:
Σε ευπαθείς ομάδες απαιτείται ελάχιστη αποτελεσματική δόση
και στενή ιατρική παρακολούθηση.


9

Πρακτικές Συμβουλές Ασφάλειας

Οι σωστές καθημερινές πρακτικές μειώνουν σημαντικά
τον κίνδυνο επιπλοκών από το Lasix.

Καθημερινή ρουτίνα

  • Λήψη πρωινές ώρες.
  • Καθημερινή ζύγιση.
  • Καταγραφή πίεσης και διούρησης.

Υγρά και διατροφή

  • Τήρηση οδηγιών πρόσληψης υγρών.
  • Τροφές με κάλιο, αν επιτρέπεται.
  • Περιορισμός αλατιού.

Τι να αποφεύγετε

  • ΜΣΑΦ χωρίς ιατρική σύσταση.
  • Υπερβολικό αλκοόλ.
  • Αυθαίρετη αλλαγή δόσης.

Σημάδια συναγερμού

    • Έντονη ζάλη ή λιποθυμία.
    • Αρρυθμίες ή κράμπες.
    • Σημαντική μείωση ούρων.
Υπενθύμιση:
Πριν ξεκινήσετε νέο φάρμακο, ενημερώστε ότι λαμβάνετε Lasix.


10

Υπερδοσολογία – Τι να κάνετε

Η υπερδοσολογία με Lasix μπορεί να οδηγήσει σε

σοβαρή αφυδάτωση και επικίνδυνες διαταραχές ηλεκτρολυτών.

  • Έντονη δίψα, ξηροστομία
  • Σημαντική πτώση αρτηριακής πίεσης
  • Σύγχυση ή υπνηλία
  • Μυϊκές κράμπες, αρρυθμίες
  • Ολιγουρία ή ανουρία
Επείγον:
Σε υποψία υπερδοσολογίας, διακόψτε το φάρμακο και
επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό ή ΤΕΠ.


11

Lasix & Απώλεια Βάρους – Μύθος

Το Lasix δεν προκαλεί απώλεια λίπους.
Η μείωση βάρους που παρατηρείται αφορά αποκλειστικά
απώλεια υγρών.

  • Η ένδειξη της ζυγαριάς μπορεί να μειωθεί γρήγορα
  • Το βάρος επανέρχεται με την ενυδάτωση
  • Υπάρχει κίνδυνος αφυδάτωσης και υποκαλιαιμίας
Συμπέρασμα:
Η χρήση του Lasix για αδυνάτισμα είναι
επικίνδυνη και αντενδείκνυται.


12

Διακοπή Θεραπείας & Τιτλοποίηση

Η απότομη διακοπή του Lasix μπορεί να προκαλέσει
επανεμφάνιση οιδημάτων και επιδείνωση συμπτωμάτων.

  • Η μείωση της δόσης γίνεται σταδιακά
  • Απαιτείται παρακολούθηση βάρους και αρτηριακής πίεσης
  • Σε καρδιακή ανεπάρκεια, η διακοπή γίνεται μόνο κατόπιν ιατρικής οδηγίας
Κλινική αρχή:
Στόχος είναι η ελάχιστη αποτελεσματική δόση που ελέγχει τα συμπτώματα
χωρίς διαταραχές ηλεκτρολυτών.


13

Τι να ελέγχετε μόνοι σας στη θεραπεία με Lasix

Σύντομη απάντηση: Η καθημερινή παρακολούθηση (βάρος, πίεση, διούρηση και συμπτώματα) βοηθά να εντοπιστεί νωρίς
υπερβολική διούρηση, αφυδάτωση ή ηλεκτρολυτική διαταραχή πριν γίνει σοβαρό πρόβλημα.

Κλινική αρχή: Στόχος είναι η ελάχιστη αποτελεσματική δόση που ελέγχει οίδημα/δύσπνοια
χωρίς υπόταση, αφυδάτωση ή διαταραχές Na⁺/K⁺/Mg²⁺.

1) Βάρος (ζύγιση) – ο πιο χρήσιμος «δείκτης»

  • Ζυγιστείτε κάθε πρωί, μετά την ούρηση, με τα ίδια ρούχα.
  • Σημειώστε την τιμή σε ημερολόγιο (ή σημειώσεις κινητού).
  • Ενδεικτικά: μεταβολή >1–2 kg σε 48 ώρες χρειάζεται ιατρική εκτίμηση (ανάλογα με το κλινικό πλαίσιο).
Πρακτική συμβουλή: Απότομη πτώση βάρους μπορεί να υποδηλώνει υπερβολική διούρηση,
ενώ απότομη αύξηση μπορεί να σημαίνει επιδείνωση κατακράτησης/οιδήματος.

2) Αρτηριακή πίεση – ειδικά μετά από αλλαγές δόσης

  • Μετρήστε πίεση πρωί–βράδυ για 5–7 ημέρες μετά από αλλαγή δόσης ή νέου φαρμάκου.
  • Αν έχετε ζάλη, μετρήστε και σε όρθια θέση (1–3 λεπτά μετά το σήκωμα) για πιθανή ορθοστατική υπόταση.
  • Αν εμφανιστεί επαναλαμβανόμενη συμπτωματική υπόταση (ζάλη/λιποθυμική τάση), ενημερώστε τον ιατρό.

3) Διούρηση και πρόσληψη υγρών – χωρίς υπερβολές

  • Δεν χρειάζεται «μεζούρα» σε όλους, αλλά είναι χρήσιμο να ξέρετε αν υπάρχει αιφνίδια μείωση ούρων ή υπερβολική διούρηση.
  • Αν έχετε περιορισμό υγρών (π.χ. καρδιακή ανεπάρκεια), ακολουθήστε αυστηρά το πλάνο του θεράποντος.
  • Σκοτεινά ούρα/ξηροστομία/έντονη δίψα μπορεί να δείχνουν αφυδάτωση.

4) Συμπτώματα που «προειδοποιούν» για ηλεκτρολύτες

  • Υποκαλιαιμία (χαμηλό K⁺): κράμπες, μυϊκή αδυναμία, «φτερουγίσματα»/παλμοί.
  • Υπονατριαιμία (χαμηλό Na⁺): πονοκέφαλος, ναυτία, σύγχυση, υπνηλία.
  • Υπομαγνησιαιμία (χαμηλό Mg²⁺): κράμπες, τρόμος, ευερεθιστότητα, αρρυθμίες.
  • Υπερβολική διούρηση/αφυδάτωση: ζάλη, χαμηλή πίεση, αδυναμία, τάση λιποθυμίας.
Σημαντικό: Μην «διορθώνετε» μόνοι σας ηλεκτρολύτες με συμπληρώματα χωρίς εργαστηριακό έλεγχο,
ειδικά αν λαμβάνετε και άλλα φάρμακα που επηρεάζουν Κ⁺/νεφρική λειτουργία.

5) Τι να ΜΗΝ κάνετε χωρίς οδηγία

  • Μην αυξομειώνετε δόση «με το ένστικτο».
  • Μην παίρνετε ΜΣΑΦ (ιβουπροφαίνη/ναπροξένη κ.λπ.) συστηματικά χωρίς συνεννόηση.
  • Μην παίρνετε το Lasix βράδυ (συχνουρία, αφυδάτωση, πτώσεις).
  • Μην χρησιμοποιείτε Lasix για «αδυνάτισμα».
Πρακτική οδηγία: Πριν ξεκινήσετε νέο φάρμακο, ενημερώστε ότι λαμβάνετε Lasix
(ιδίως αν πρόκειται για αντιυπερτασικά, ΜΣΑΦ ή σκευάσματα που επηρεάζουν ηλεκτρολύτες).


14

Lasix & ηλεκτρολύτες – Πότε οι τιμές γίνονται επικίνδυνες

Σύντομη απάντηση: Οι πιο κρίσιμες παράμετροι στη θεραπεία με Lasix είναι
Na⁺, K⁺, Mg²⁺ και η νεφρική λειτουργία (κρεατινίνη/eGFR).
Η επικινδυνότητα δεν είναι μόνο «ο αριθμός», αλλά και τα συμπτώματα και η ταχύτητα μεταβολής.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΠαράμετροςΤι σημαίνει στη θεραπεία με LasixΠότε ανησυχώ (ενδεικτικά)Τι κάνω πρακτικά
Κάλιο (K⁺)Το Lasix αυξάνει απώλεια K⁺ → κίνδυνος κράμπες/αρρυθμίες.<3.5 mmol/L ή συμπτώματα (παλμοί, έντονες κράμπες).Επικοινωνία με ιατρό, έλεγχος και καθοδήγηση για διόρθωση/ρύθμιση αγωγής.
Νάτριο (Na⁺)Υπονατριαιμία μπορεί να προκαλέσει νευρολογικά συμπτώματα.<130 mmol/L ή σύγχυση/υπνηλία/ναυτία, ειδικά αν πέφτει γρήγορα.Άμεση ιατρική αξιολόγηση αν υπάρχουν συμπτώματα ή μεγάλη πτώση.
Μαγνήσιο (Mg²⁺)Χαμηλό Mg²⁺ «συντηρεί» κράμπες και επιδεινώνει αρρυθμίες.Χαμηλό με συμπτώματα (κράμπες, τρόμος, παλμοί) ή σε ανθεκτική υποκαλιαιμία.Έλεγχος/συμπλήρωση μόνο με οδηγία, συχνά μαζί με επανέλεγχο K⁺.
Κρεατινίνη / eGFRΆνοδος μπορεί να σημαίνει υπερβολική διούρηση/χαμηλή αιμάτωση νεφρών.Αύξηση >20–30% από baseline ή μαζί με υπόταση/ολιγουρία.Έλεγχος αφυδάτωσης, φαρμάκων (ΜΣΑΦ/ACEi/ARB), αναθεώρηση δόσης κατά ιατρό.

Ποιο είναι το «κόκκινο σημείο» στην πράξη;

  • Τα συμπτώματα έχουν μεγαλύτερη αξία από μια «οριακή» τιμή χωρίς συμπτώματα.
  • Η ταχεία μεταβολή (π.χ. πτώση Na⁺ σε λίγες ημέρες) είναι πιο επικίνδυνη από μια αργή αλλαγή.
  • Ο συνδυασμός Lasix με ΜΣΑΦ ή με φάρμακα που επηρεάζουν νεφρά/πίεση αυξάνει τον κίνδυνο.
Κανόνας ασφάλειας: Αν εμφανίσετε νέα συμπτώματα (ζάλη, σύγχυση, παλμούς, έντονες κράμπες)
ή αιφνίδια αλλαγή βάρους/διούρησης, απαιτείται επανεκτίμηση θεραπείας.

Επείγον – ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια αν εμφανίσετε:

  • Λιποθυμία ή σοβαρή ζάλη με πτώση πίεσης.
  • Ακανόνιστους παλμούς/αρρυθμίες ή έντονες κράμπες.
  • Σημαντικά μειωμένη ποσότητα ούρων.
  • Σύγχυση, υπνηλία ή αλλαγή επιπέδου συνείδησης.
  • Εξάνθημα/οίδημα/δύσπνοια (πιθανή αλλεργική αντίδραση).


15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Πόσο γρήγορα δρα το Lasix;

Η δράση αρχίζει σε 30–60 λεπτά από το στόμα και περίπου σε 5 λεπτά ενδοφλεβίως, με διάρκεια 4–6 ώρες.

Τι να κάνω αν ξεχάσω μία δόση;

Λάβετε τη δόση μόλις το θυμηθείτε, εκτός αν πλησιάζει η επόμενη· μην διπλασιάζετε δόση.

Χρειάζεται συμπλήρωμα καλίου;

Μόνο μετά από έλεγχο καλίου και ιατρική σύσταση, καθώς η υπερκαλιαιμία είναι επικίνδυνη.

Μπορώ να καταναλώνω αλκοόλ;

Το αλκοόλ μπορεί να ενισχύσει υπόταση και ζάλη· συνιστάται περιορισμός.

Μπορώ να το πάρω το βράδυ;

Όχι, γιατί προκαλεί συχνουρία και διαταράσσει τον ύπνο· προτιμήστε πρωινή λήψη.

Χάνω βάρος με το Lasix;

Η απώλεια αφορά υγρά και όχι λίπος, και δεν αποτελεί μέθοδο αδυνατίσματος.

Ποιες εξετάσεις είναι πιο σημαντικές;

Νάτριο, κάλιο, μαγνήσιο, κρεατινίνη και ουρία, με επανάληψη ανά 1–3 μήνες ή μετά από αλλαγή δόσης.

Ιατρική υπενθύμιση: Για σωστή παρακολούθηση απαιτούνται τακτικοί εργαστηριακοί έλεγχοι.


16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων ηλεκτρολυτών και νεφρικής λειτουργίας
από ιατρό στο εργαστήριό μας.

Κλείστε εύκολα εξέταση ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30


17

Βιβλιογραφία

1. European Society of Cardiology.
Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure.
Eur Heart J. 2021.
https://www.escardio.org/Guidelines
2. KDIGO.
Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease.
2024.
https://kdigo.org/guidelines/ckd-evaluation-and-management/
3. ΕΟΦ.
Περίληψη χαρακτηριστικών προϊόντος – Φουροσεμίδη.
https://www.eof.gr/web/guest/drugs
4. Brunton LL, Hilal-Dandan R, Knollmann BC.
Goodman & Gilman’s The Pharmacological Basis of Therapeutics.
14th ed. McGraw-Hill; 2023.
https://accesspharmacy.mhmedical.com/
5. Williams Textbook of Endocrinology.
15th ed. Elsevier; 2024.
https://www.elsevier.com/books/williams-textbook-of-endocrinology/9780323711548
6. Μικροβιολογικό Λαμία.
Κατάλογος Εξετάσεων.
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/
Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Κάλιο-Οδηγός-Ασθενών-1200x800.jpg

Κάλιο (K): Εξέταση Αίματος – Τιμές, Χαμηλό & Υψηλό Κάλιο

🕒 Τελευταία ενημέρωση: 25 Δεκεμβρίου 2025
🩺 Σε 1 λεπτό:
Η εξέταση καλίου (K) στο αίμα είναι βασικός εργαστηριακός έλεγχος
για τη σωστή λειτουργία της καρδιάς, των μυών
και του νευρικού συστήματος.
Χρησιμοποιείται για τη διάγνωση και παρακολούθηση
του χαμηλού (υποκαλιαιμία) και
του υψηλού καλίου (υπερκαλιαιμία),
καταστάσεων που μπορεί να προκαλέσουν
αρρυθμίες και σοβαρές επιπλοκές.

📑 Περιεχόμενα

1️⃣ Τι είναι το Κάλιο;

Το Κάλιο (K) είναι ένας από τους σημαντικότερους
ηλεκτρολύτες του οργανισμού και συμμετέχει καθοριστικά
στη ρύθμιση του καρδιακού ρυθμού,
στη μετάδοση των νευρικών ερεθισμάτων
και στη φυσιολογική λειτουργία των μυών.
Η συγκέντρωσή του στο αίμα διατηρείται μέσα σε στενά όρια,
καθώς ακόμη και μικρές αποκλίσεις μπορούν να διαταράξουν
την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς
και τη νευρομυϊκή ισορροπία.

🧠 Τι σημαίνει πρακτικά:
Το κάλιο ρυθμίζει την ηλεκτρική αγωγιμότητα των κυττάρων,
ιδίως του μυοκαρδίου και των σκελετικών μυών.
Τιμές εκτός φυσιολογικού εύρους
μπορεί να οδηγήσουν σε αρρυθμίες,
μυϊκή αδυναμία ή νευρολογικά συμπτώματα,
γι’ αυτό και η μέτρησή του αποτελεί
βασικό μέρος του βιοχημικού και ηλεκτρολυτικού ελέγχου.

 

2️⃣ Γιατί γίνεται η εξέταση Καλίου;

Η εξέταση καλίου (K) στο αίμα χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση
της ισορροπίας των ηλεκτρολυτών και είναι ιδιαίτερα σημαντική
για τη σωστή λειτουργία της καρδιάς, των μυών
και του νευρικού συστήματος.

Ζητείται συχνά στις παρακάτω περιπτώσεις:

  • Έλεγχος ή παρακολούθηση καρδιακών αρρυθμιών.
  • Συμπτώματα όπως μυϊκή αδυναμία, κράμπες, κόπωση ή αίσθημα παλμών.
  • Νεφρική νόσος ή διαταραχές της νεφρικής λειτουργίας.
  • Λήψη φαρμάκων που επηρεάζουν το κάλιο
    (π.χ. διουρητικά, αναστολείς ACE, σπιρονολακτόνη).
  • Αφυδάτωση, παρατεταμένοι έμετοι ή διάρροιες.
  • Παρακολούθηση νοσηλευόμενων ασθενών ή ασθενών με χρόνια νοσήματα.
ℹ️ Σημαντικό:
Ακόμη και μικρές μεταβολές στα επίπεδα καλίου
μπορούν να επηρεάσουν τη καρδιακή λειτουργία.
Για τον λόγο αυτό, η εξέταση καλίου
αποτελεί βασικό μέρος του βιοχημικού και ηλεκτρολυτικού ελέγχου.

3️⃣ Συμπτώματα χαμηλού & υψηλού καλίου

Οι διαταραχές στα επίπεδα καλίου (K) μπορεί να επηρεάσουν
κυρίως την καρδιά, τους μύες
και το νευρικό σύστημα.
Η βαρύτητα των συμπτωμάτων εξαρτάται από το
πόσο χαμηλή ή υψηλή είναι η τιμή,
από το πόσο γρήγορα μεταβλήθηκε
και από τη γενική κατάσταση του οργανισμού.

Χαμηλό κάλιο (Υποκαλιαιμία):

  • Μυϊκή αδυναμία, εύκολη κόπωση και μυϊκές κράμπες.
  • Δυσκοιλιότητα ή επιβράδυνση της κινητικότητας του εντέρου.
  • Αίσθημα παλμών ή αρρυθμίες, ιδιαίτερα σε καρδιοπαθείς.
  • Σε σοβαρές περιπτώσεις: παράλυση, διαταραχές αναπνοής ή επικίνδυνες καρδιακές αρρυθμίες.

Υψηλό κάλιο (Υπερκαλιαιμία):

  • Αίσθημα αδυναμίας ή βάρους στους μυς.
  • Μυρμήγκιασμα ή αιμωδίες στα άκρα.
  • Βραδυκαρδία ή ταχυκαρδία με αίσθημα παλμών.
  • Καρδιακές αρρυθμίες που μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή, ακόμη και χωρίς έντονα προειδοποιητικά συμπτώματα.
🚨 Σημαντική επισήμανση:
Ήπιες διαταραχές καλίου μπορεί να είναι ασυμπτωματικές,
ιδιαίτερα σε χρόνια μορφή.
Αντίθετα, απότομες μεταβολές (χαμηλό ή υψηλό κάλιο)
μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές καρδιακές επιπλοκές
και απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση.

4️⃣ Πώς γίνεται η εξέταση;

Η εξέταση καλίου (K) πραγματοποιείται με
απλή αιμοληψία από φλέβα, συνήθως από το χέρι.
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν απαιτείται νηστεία,
εκτός αν ο γιατρός έχει ζητήσει ταυτόχρονα και άλλες εξετάσεις
(π.χ. σάκχαρο ή λιπιδαιμικό έλεγχο).

Το δείγμα αίματος αποστέλλεται άμεσα στο εργαστήριο,
όπου το κάλιο μετράται με βιοχημικές ή ιοντοεκλεκτικές μεθόδους.
Η σωστή λήψη και επεξεργασία του δείγματος είναι καθοριστική
για την αξιοπιστία του αποτελέσματος.

⚠️ Προσοχή (προαναλυτικό στάδιο):
Η αιμόλυση (καταστροφή των ερυθρών αιμοσφαιρίων κατά τη λήψη ή μεταφορά)
μπορεί να προκαλέσει ψευδώς αυξημένες τιμές καλίου.
Για τον λόγο αυτό:
  • αποφεύγεται το έντονο σφίξιμο του χεριού,
  • δεν πρέπει να καθυστερεί η φυγοκέντρηση,
  • το δείγμα πρέπει να χειρίζεται σωστά στο εργαστήριο.

Σε περίπτωση ύποπτου αποτελέσματος, ο έλεγχος μπορεί να χρειαστεί
επανάληψη.

5️⃣ Φυσιολογικές τιμές

Οι φυσιολογικές τιμές καλίου (K) στο αίμα κυμαίνονται συνήθως:

  • Ενήλικες: 3.5 – 5.0 mmol/L

Οι τιμές αυτές θεωρούνται αποδεκτές για τη σωστή λειτουργία
της καρδιάς, των μυών και του νευρικού συστήματος.
Μικρές αποκλίσεις από το φυσιολογικό εύρος
μπορεί να εμφανιστούν χωρίς συμπτώματα,
ιδίως σε ήπιες διαταραχές.

ℹ️ Σημαντική επισήμανση:
Τα όρια αναφοράς μπορεί να διαφέρουν ελαφρώς
μεταξύ εργαστηρίων, ανάλογα με τη μέθοδο μέτρησης
και τον αναλυτή που χρησιμοποιείται.
Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πρέπει πάντα να γίνεται
σε συνδυασμό με την ηλικία,
την κλινική εικόνα και τις υπόλοιπες εξετάσεις.
🚨 Πότε απαιτείται άμεση ιατρική εκτίμηση:
Τιμές καλίου < 3.0 mmol/L ή
> 6.0 mmol/L
μπορεί να είναι επικίνδυνες,
καθώς σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο
καρδιακών αρρυθμιών
και απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.

6️⃣ Αίτια χαμηλού & υψηλού καλίου

Χαμηλό κάλιο (υποκαλιαιμία):

  • Απώλειες από το γαστρεντερικό: έμετος, διάρροια, καθαρτικά.
  • Αυξημένες απώλειες από τους νεφρούς:
    χρήση διουρητικών (κυρίως θειαζιδικών ή αγκύλης).
  • Ορμονικές διαταραχές:
    υπεραλδοστερονισμός, σύνδρομα ενδοκρινικών διαταραχών.
  • Κακή πρόσληψη καλίου:
    παρατεταμένη κακή διατροφή, αλκοολισμός.
  • Μετακίνηση καλίου εντός των κυττάρων:
    οξεία αλκάλωση, ινσουλινοθεραπεία.

Υψηλό κάλιο (υπερκαλιαιμία):

  • Μειωμένη αποβολή από τους νεφρούς:
    χρόνια ή οξεία νεφρική ανεπάρκεια.
  • Φάρμακα:
    αναστολείς ACE, ARBs, σπιρονολακτόνη, καλιοσυντηρητικά διουρητικά.
  • Μεταβολικές καταστάσεις:
    μεταβολική οξέωση, μη ρυθμισμένος σακχαρώδης διαβήτης.
  • Αυξημένη πρόσληψη:
    συμπληρώματα καλίου ή υποκατάστατα άλατος.
  • Απελευθέρωση καλίου από τα κύτταρα:
    εκτεταμένη ιστική βλάβη, ραβδομυόλυση, αιμόλυση.

Η αναγνώριση της υποκείμενης αιτίας είναι καθοριστική,
καθώς η αντιμετώπιση του χαμηλού ή υψηλού καλίου
δεν βασίζεται μόνο στη διόρθωση της τιμής,
αλλά και στη θεραπεία του παράγοντα που το προκαλεί.

Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει συνοπτικά τις συχνότερες κλινικές καταστάσεις
που σχετίζονται με χαμηλό ή υψηλό κάλιο,
καθώς και τα βασικά αίτια που βοηθούν στη σωστή
ερμηνεία των αποτελεσμάτων.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΚατάστασηΚύρια αίτιαΣυχνά παραδείγματα
Χαμηλό Κάλιο
(Υποκαλιαιμία)
Απώλειες καλίου ή μετακίνηση καλίου μέσα στα κύτταρα• Έμετοι, διάρροιες
• Διουρητικά (θειαζιδικά, αγκύλης)
• Υπεραλδοστερονισμός
• Κακή διατροφή / αλκοολισμός
• Αλκάλωση, ινσουλίνη
Υψηλό Κάλιο
(Υπερκαλιαιμία)
Μειωμένη αποβολή ή αυξημένη απελευθέρωση καλίου• Νεφρική ανεπάρκεια
• Φάρμακα (ACEi, ARBs, σπιρονολακτόνη)
• Μεταβολική οξέωση
• Συμπληρώματα καλίου
• Ραβδομυόλυση / αιμόλυση

7️⃣ Κάλιο & Διατροφή

Το κάλιο περιλαμβάνεται φυσιολογικά σε πολλές τροφές
και η ισορροπημένη διατροφή επαρκεί συνήθως
για την κάλυψη των καθημερινών αναγκών ενός υγιούς ατόμου.

Πλούσιες διατροφικές πηγές καλίου:

  • Φρούτα: μπανάνες, πορτοκάλια, ακτινίδια, βερίκοκα.
  • Λαχανικά: πατάτες, γλυκοπατάτες, ντομάτες,
    σπανάκι και άλλα πράσινα φυλλώδη.
  • Όσπρια: φακές, φασόλια, ρεβύθια.
  • Ξηροί καρποί & σπόροι: αμύγδαλα, καρύδια.

Η επαρκής πρόσληψη καλίου μέσω της διατροφής
συμβάλλει στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης
και στη φυσιολογική νευρομυϊκή λειτουργία.

Σημαντικό:
Η λήψη συμπληρωμάτων καλίου
δεν πρέπει να γίνεται χωρίς ιατρική καθοδήγηση,
ιδιαίτερα σε άτομα με νεφρική νόσο
ή σε όσους λαμβάνουν φάρμακα που επηρεάζουν τα επίπεδα καλίου.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, ακόμη και η αυξημένη κατανάλωση
ορισμένων τροφών μπορεί να χρειάζεται προσαρμογή.

Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τις βασικές διατροφικές πηγές καλίου
και επισημαίνει πότε η κατανάλωσή τους είναι ασφαλής ή χρειάζεται
ιδιαίτερη προσοχή, ανάλογα με την κλινική κατάσταση.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Κατηγορία τροφώνΠαραδείγματαΠεριεκτικότητα σε ΚάλιοΣχόλιο
ΦρούταΜπανάνα, πορτοκάλι, ακτινίδιο, βερίκοκοΜέτρια–ΥψηλήΚαθημερινή κατανάλωση σε υγιή άτομα
ΛαχανικάΠατάτα, γλυκοπατάτα, ντομάτα, σπανάκιΥψηλήΙδιαίτερη προσοχή σε νεφρική νόσο
ΌσπριαΦακές, φασόλια, ρεβύθιαΥψηλήΣημαντική πηγή αλλά με μέτρο
Ξηροί καρποί & σπόροιΑμύγδαλα, καρύδια, σπόροιΥψηλήΜικρές ποσότητες επαρκούν
Επεξεργασμένα τρόφιμαFast food, έτοιμα γεύματαΧαμηλή–ΑπρόβλεπτηΔεν αποτελούν αξιόπιστη πηγή καλίου

ℹ️ Μικρή επιστημονική επισήμανση:
Η πρόσληψη καλίου μέσω της διατροφής είναι ασφαλής
για τα περισσότερα υγιή άτομα.
Σε περιπτώσεις νεφρικής νόσου,
υπερκαλιαιμίας ή λήψης
φαρμάκων που αυξάνουν το Κάλιο,
η διατροφή πρέπει να προσαρμόζεται εξατομικευμένα
σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό.

8️⃣ Πρακτικές συμβουλές

  • Αποφύγετε τη λήψη συμπληρωμάτων καλίου
    χωρίς ιατρική σύσταση. Η αλόγιστη χρήση μπορεί να οδηγήσει
    σε επικίνδυνα υψηλές τιμές, ιδιαίτερα σε άτομα με νεφρικά προβλήματα.
  • Αν λαμβάνετε διουρητικά, φάρμακα για την αρτηριακή πίεση
    ή άλλα σκευάσματα που επηρεάζουν το κάλιο,
    είναι σημαντικό να γίνεται τακτικός εργαστηριακός έλεγχος.
  • Ενημερώστε τον γιατρό σας εάν εμφανίσετε
    αρρυθμίες, αίσθημα παλμών, έντονη κόπωση
    ή μυϊκές κράμπες,
    καθώς μπορεί να σχετίζονται με διαταραχή των επιπέδων καλίου.
  • Σε περίπτωση γνωστής νεφρικής νόσου,
    ακολουθήστε πιστά τις διατροφικές οδηγίες
    και μην τροποποιείτε μόνοι σας τη διατροφή ή τη φαρμακευτική αγωγή.

    9️⃣ Κλινική ερμηνεία αποτελεσμάτων Καλίου

    Η ερμηνεία της τιμής του καλίου (K) δεν βασίζεται μόνο
    στο αν το αποτέλεσμα βρίσκεται εντός ή εκτός φυσιολογικών ορίων.
    Απαιτείται πάντα συσχέτιση με την κλινική εικόνα,
    το ιστορικό και τις υπόλοιπες εργαστηριακές εξετάσεις.

    Τι αξιολογείται στην πράξη:

    • Η παρουσία ή απουσία συμπτωμάτων
      (αρρυθμίες, μυϊκή αδυναμία, κράμπες, κόπωση).
    • Η νεφρική λειτουργία
      (κρεατινίνη, eGFR), που επηρεάζει άμεσα την αποβολή καλίου.
    • Η οξεία ή χρόνια φύση της διαταραχής
      (αιφνίδια μεταβολή vs σταθερή απόκλιση).
    • Η λήψη φαρμάκων που επηρεάζουν το κάλιο
      (διουρητικά, ACEi/ARB, καλιοσυντηρητικά).
    🧩 Κλινικό παράδειγμα:
    Ήπια υπερκαλιαιμία χωρίς συμπτώματα σε ασθενή
    με φυσιολογικό ΗΚΓ και σταθερή νεφρική λειτουργία
    αντιμετωπίζεται διαφορετικά από μια
    οξεία αύξηση καλίου με καρδιακές διαταραχές.

    Για τον λόγο αυτό, το αποτέλεσμα του καλίου
    δεν πρέπει να αξιολογείται απομονωμένα.
    Η σωστή ερμηνεία βοηθά στην αποφυγή
    άσκοπων παρεμβάσεων ή, αντίθετα,
    στην έγκαιρη αναγνώριση επικίνδυνων καταστάσεων.

🔟 Κάλιο σε Εγκυμοσύνη & Παιδιά

Το κάλιο (K) είναι κρίσιμο για τη νευρομυϊκή λειτουργία
και τον καρδιακό ρυθμό σε κάθε ηλικία. Σε εγκυμοσύνη
και σε παιδιά, οι τιμές ερμηνεύονται πάντα με βάση:
την κλινική εικόνα, τη νεφρική λειτουργία, τυχόν εμέτους/διάρροιες
και τη λήψη φαρμάκων (όπου αυτό ισχύει).

ℹ️ Πρακτικά:
Σε εγκύους με υπερέμεση, αφυδάτωση ή συχνές γαστρεντερικές απώλειες,
μπορεί να εμφανιστεί υποκαλιαιμία. Σε άτομα με νεφρική δυσλειτουργία
ή σε λήψη φαρμάκων που «ανεβάζουν» το K, υπάρχει κίνδυνος υπερκαλιαιμίας.
  • Εγκυμοσύνη: αν υπάρχουν έντονοι έμετοι, διάρροιες, αφυδάτωση ή συμπτώματα (κράμπες, αδυναμία, αίσθημα παλμών), ο έλεγχος καλίου βοηθά στη σωστή εκτίμηση.
  • Παιδιά: συχνά ο έλεγχος ζητείται σε γαστρεντερίτιδες (απώλειες), σε αφυδάτωση ή όταν υπάρχει υποψία διαταραχής ηλεκτρολυτών.
🚨 Επείγον:
Σε συμπτώματα όπως έντονη αδυναμία, ζάλη/λιποθυμικό επεισόδιο,
πόνος στο στήθος ή έντονο αίσθημα παλμών, απαιτείται άμεση ιατρική εκτίμηση,
ανεξάρτητα από την ηλικία.

1️⃣1️⃣ Συχνά λάθη & «ψευδώς» παθολογικές τιμές Καλίου

Το κάλιο είναι από τις εξετάσεις που μπορεί να επηρεαστούν σημαντικά από το
προαναλυτικό στάδιο (λήψη–μεταφορά–επεξεργασία δείγματος).
Έτσι, ένα αποτέλεσμα μπορεί να φαίνεται «υψηλό» ή «χαμηλό» χωρίς να αντικατοπτρίζει
την πραγματική κατάσταση του οργανισμού.

⚠️ Το πιο συχνό:
Αιμόλυση του δείγματος → μπορεί να δώσει ψευδώς αυξημένο κάλιο.
  • Παρατεταμένο σφίξιμο της γροθιάς πριν ή κατά τη διάρκεια της αιμοληψίας.
  • Παρατεταμένη εφαρμογή της ζώνης αιμοληψίας 
    που μπορεί να οδηγήσει σε αιμόλυση και ψευδώς αυξημένες τιμές καλίου.
  • Καθυστέρηση φυγοκέντρησης ή ακατάλληλη μεταφορά/θερμοκρασία.
  • Ακατάλληλος σωλήνας ή λάθος χειρισμός (ανακίνηση/κραδασμοί).

Αν το αποτέλεσμα δεν «ταιριάζει» με την κλινική εικόνα ή υπάρχει υποψία τεχνικού παράγοντα,
ο ασφαλέστερος δρόμος είναι επανάληψη με σωστό προαναλυτικό χειρισμό
και (όπου χρειάζεται) έλεγχος μαζί με ουρία/κρεατινίνη και άλλους ηλεκτρολύτες.

1️⃣2️⃣ Πότε χρειάζεται επανέλεγχος Καλίου

Ο επανέλεγχος εξαρτάται από το πόσο αποκλίνει η τιμή, αν υπάρχουν
συμπτώματα, τη νεφρική λειτουργία και το αν λαμβάνονται
φαρμακευτικές αγωγές που επηρεάζουν το κάλιο.

🧭 Γενικός κανόνας:
Αν υπάρχει ύποπτο αποτέλεσμα (π.χ. πιθανή αιμόλυση) ή νέα συμπτώματα,
ο επανέλεγχος γίνεται άμεσα. Σε σταθερούς ασθενείς, ο χρόνος καθορίζεται
από τον θεράποντα ιατρό.
  • Ύποπτο “υψηλό” κάλιο χωρίς συμπτώματα/χωρίς αιτία → συχνά χρειάζεται επιβεβαίωση με νέο δείγμα.
  • Σε αλλαγή αγωγής (π.χ. διουρητικά, ACEi/ARB, καλιοσυντηρητικά) → συνήθως ζητείται παρακολούθηση με βάση τις οδηγίες του ιατρού.
  • Νεφρική δυσλειτουργία ή χρόνια νόσος → συχνότερος έλεγχος (μαζί με κρεατινίνη/eGFR).
  • Γαστρεντερικές απώλειες (έμετοι/διάρροιες) → επανέλεγχος αν επιμένουν ή αν υπάρχουν συμπτώματα.
🚨 Άμεσα:
Τιμές καλίου < 3.0 ή > 6.0 mmol/L ή εμφάνιση
συμπτωμάτων (έντονο αίσθημα παλμών, ζάλη, λιποθυμία, μυϊκή αδυναμία)
χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση.

1️⃣3️⃣ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Χρειάζεται νηστεία για την εξέταση καλίου;

Η εξέταση καλίου (K) πραγματοποιείται με απλή αιμοληψία και
στις περισσότερες περιπτώσεις δεν απαιτείται νηστεία.
Μπορείτε να την κάνετε οποιαδήποτε ώρα της ημέρας.

Ωστόσο, αν ο γιατρός έχει ζητήσει ταυτόχρονα και άλλες εξετάσεις
(όπως σάκχαρο νηστείας ή λιπιδαιμικό έλεγχο),
ενδέχεται να σας συστήσει νηστεία 8–12 ωρών.

Συνιστάται πάντα να ακολουθείτε τις οδηγίες του εργαστηρίου
και να ενημερώνετε τον ιατρό σας για
φαρμακευτική αγωγή ή συμπληρώματα
που ενδέχεται να επηρεάζουν τα επίπεδα καλίου.

Ποιο είναι το φυσιολογικό εύρος καλίου στο αίμα;

Τα φυσιολογικά επίπεδα καλίου στο αίμα κυμαίνονται συνήθως
μεταξύ 3.5 και 5.0 mmol/L.

Τιμές < 3.5 mmol/L υποδηλώνουν
υποκαλιαιμία, ενώ τιμές
> 5.0 mmol/L υποδηλώνουν
υπερκαλιαιμία.

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πρέπει να γίνεται πάντα
σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα,
τα συμπτώματα και τις υπόλοιπες εξετάσεις,
καθώς ακόμη και μικρές αποκλίσεις
μπορεί να επηρεάσουν τη λειτουργία της καρδιάς.

Ποια είναι τα συμπτώματα χαμηλού καλίου;

Η υποκαλιαιμία μπορεί να προκαλέσει
ποικίλα και συχνά μη ειδικά συμπτώματα.
Τα συχνότερα περιλαμβάνουν:

  • μυϊκή αδυναμία και κράμπες,
  • έντονη κόπωση,
  • δυσκοιλιότητα,
  • αίσθημα παλμών ή αρρυθμίες.

Σε σοβαρές περιπτώσεις, το χαμηλό κάλιο
μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε
νευρομυϊκές διαταραχές ή παράλυση.
Γι’ αυτό η έγκαιρη διάγνωση και παρακολούθηση
είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Τι μπορεί να προκαλέσει χαμηλό κάλιο στον οργανισμό;

Η υποκαλιαιμία μπορεί να οφείλεται
σε διάφορους παράγοντες, όπως:

  • απώλειες από έμετο, διάρροια ή καθαρτικά,
  • λήψη διουρητικών φαρμάκων,
  • ορμονικές ή ενδοκρινικές διαταραχές,
  • νεφρικά νοσήματα,
  • ανεπαρκή πρόσληψη καλίου από τη διατροφή.

Ο εντοπισμός της υποκείμενης αιτίας
είναι απαραίτητος ώστε η αντιμετώπιση
να μην περιορίζεται μόνο στη διόρθωση της τιμής,
αλλά να στοχεύει στο πραγματικό αίτιο.

Πότε είναι επικίνδυνο το υψηλό κάλιο;

Η υπερκαλιαιμία θεωρείται επικίνδυνη
όταν τα επίπεδα καλίου υπερβαίνουν τα
6.0 mmol/L.

Σε αυτές τις τιμές αυξάνεται σημαντικά
ο κίνδυνος σοβαρών καρδιακών αρρυθμιών,
που μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή.

Η κατάσταση εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα
με νεφρική ανεπάρκεια
ή σε όσους λαμβάνουν φάρμακα
που αυξάνουν το κάλιο.
Απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση
και κατάλληλη θεραπεία.

 

Θέλετε περισσότερες πληροφορίες ή να προγραμματίσετε εξέταση Καλίου (K);

Η μέτρηση Καλίου (K) αξιολογείται συχνά μαζί με άλλους
ηλεκτρολύτες όπως
Νάτριο, Ασβέστιο και  Μαγνήσιο,
για ολοκληρωμένο έλεγχο ηλεκτρολυτών.

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

1️⃣4️⃣ Βιβλιογραφία & Πηγές

Potassium disorders: hypokalemia and hyperkalemia.
New England Journal of Medicine, 2015.
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMra043437
Hypokalemia: clinical manifestations and evaluation.
UpToDate.
https://www.uptodate.com/contents/hypokalemia-clinical-manifestations-and-evaluation
Potassium.
MedlinePlus – U.S. National Library of Medicine.
https://medlineplus.gov/potassium.html
Electrolyte disorders: potassium imbalance.
BMJ Best Practice.
https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/3000116

Εξετάσεις Καλίου (K) – Κατάλογος Εξετάσεων
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας.
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/
Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Κάλιο-1.jpg

📌 Εισαγωγή

Το κάλιο (K⁺) είναι ένας από τους πιο σημαντικούς ηλεκτρολύτες στον ανθρώπινο οργανισμό. Η ισορροπία του είναι ζωτικής σημασίας για τη λειτουργία της καρδιάς, των μυών, του νευρικού συστήματος και τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.

Ακόμα και μικρές διακυμάνσεις των επιπέδων του καλίου μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρές επιπλοκές, όπως αρρυθμίες, μυϊκή αδυναμία, παράλυση, ακόμα και καρδιακή ανακοπή.


🧠 Ποιος είναι ο ρόλος του καλίου στον οργανισμό;

Το κάλιο είναι το κύριο ενδοκυττάριο κατιόν, ενώ στο πλάσμα και στα εξωκυττάρια υγρά, η συγκέντρωσή του είναι μικρή αλλά κλινικά κρίσιμη.

Κύριες λειτουργίες:

ΛειτουργίαΠεριγραφή
⚡ Νευρομυϊκή αγωγιμότηταΣυμμετοχή σε δυναμικά ενέργειας
❤️ Καρδιακή λειτουργίαΔιατήρηση φυσιολογικού ρυθμού
🧪 Ενζυμική ρύθμισηΣυνεργασία με αντλία Na⁺/K⁺ ATPάσης
💧 Ισορροπία υγρώνΡύθμιση οσμωτικότητας και pH
🧬 ΜεταβολισμόςΕνδοκυττάριος ρυθμιστής ενεργειακών διαδικασιών

Το 98% του καλίου βρίσκεται ενδοκυττάρια, κυρίως στους μυς.

🔬 Φυσιολογικά επίπεδα καλίου στο αίμα

ΕίδοςΤιμές Αναφοράς
Ολικό Κάλιο (ορός)3.5 – 5.0 mEq/L
Κάλιο στο πλάσμα~0.1–0.4 mEq/L χαμηλότερο
Κάλιο ούρων 24ώρου25 – 125 mEq/24h

Υποκαλιαιμια Υπερκαλιαιμια

🧪 Εξέταση καλίου

Η εξέταση καλίου πραγματοποιείται μέσω αιμοληψίας και χρησιμοποιείται για:

  • Αξιολόγηση ηλεκτρολυτικών διαταραχών

  • Παρακολούθηση νεφρικής λειτουργίας

  • Εντοπισμό οξεοβασικών διαταραχών

  • Παρακολούθηση φαρμακοθεραπείας (π.χ. διουρητικά, RAAS blockers)

Προσοχή:

  • Αιμόλυση του δείγματος οδηγεί σε ψευδώς αυξημένες τιμές (λόγω διαρροής ενδοκυττάριου καλίου).

  • Πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η συγκέντρωση νατρίου, κρεατινίνης, μαγνησίου, γλυκόζης και η οξεοβασική ισορροπία.


⚠️ Υποκαλιαιμία (Hypokalemia)

✅ Ορισμός:

Κάλιο < 3.5 mEq/L

Κρίσιμα επίπεδα: < 2.5 mEq/L → επικίνδυνες αρρυθμίες


🚨 Συμπτώματα:

  • Μυϊκή αδυναμία, κράμπες

  • Παραισθησίες

  • Εντερική δυσκινησία (παράλυση εντέρου)

  • Αρρυθμίες (π.χ. κοιλιακές)

  • Ψυχική σύγχυση


📉 ΗΚΓ ευρήματα:

  • Καταστολή κυμάτων Τ

  • Ανάδυση U κυμάτων

  • Κατάσπαση ST

  • Παράταση QT

📋 Αίτια Υποκαλιαιμίας



ΚατηγορίαΠαραδείγματα
📤 Αυξημένη αποβολήΔιουρητικά, διάρροια, έμετοι, υπεραλδοστερονισμός
🏥 Μετακίνηση ενδοκυττάριαΙνσουλίνη, αλκαλίωση, κατεχολαμίνες
⛔ Ελαττωμένη πρόσληψηΚακή διατροφή, αλκοολισμός
💊 ΦάρμακαΑμινογλυκοσίδες, β2-αγωνιστές, κορτικοστεροειδή

💊 Αντιμετώπιση:

ΚατάστασηΘεραπεία
Ήπια υποκαλιαιμία (3–3.5)Από του στόματος KCl
Μέτρια (2.5–3)Από του στόματος ή IV σε παρακολούθηση
Σοβαρή (<2.5)IV κάλιο με ηλεκτροκαρδιογραφική παρακολούθηση

⚠️ Υπερκαλιαιμία (Hyperkalemia)

✅ Ορισμός:

Κάλιο > 5.0 mEq/L

Κρίσιμη τιμή: > 6.0 mEq/L → άμεσος κίνδυνος καρδιακής ανακοπής


🚨 Συμπτώματα:

  • Αίσθημα παλμών

  • Μυϊκή αδυναμία ή παράλυση

  • Ναυτία, έμετος

  • Διαταραχές συνείδησης


📉 ΗΚΓ ευρήματα:

  • Υψηλά αιχμηρά κύματα Τ

  • Διεύρυνση QRS

  • Εξαφάνιση P κυμάτων

  • Κοιλιακή μαρμαρυγή → καρδιακή ανακοπή


📋 Αίτια Υπερκαλιαιμίας

ΚατηγορίαΠαραδείγματα
📥 Αυξημένη πρόσληψηΣυμπληρώματα, IV χορήγηση, υπολογιστικό λάθος
🏥 Ελαττωμένη απέκκρισηΝεφρική ανεπάρκεια, υποαλδοστερονισμός
💥 Καταστροφή κυττάρωνΛύση RBC, τραύμα, εγκαύματα, ραβδομυόλυση
💊 ΦάρμακαRAAS blockers, καλιοσυντηρητικά διουρητικά, ηπαρίνη, κυκλοσπορίνη

💊 Αντιμετώπιση Υπερκαλιαιμίας:

ΠαρέμβασηΜηχανισμός
🔒 Ασβέστιο IVΣταθεροποίηση μεμβράνης καρδιάς
💉 Ινσουλίνη + γλυκόζηΠροώθηση καλίου ενδοκυττάρια
🧼 Κατιοντοανταλλακτικές ρητίνεςΑπομάκρυνση από γαστρεντερικό
🧽 ΔιττανθρακικάΑντιμετώπιση οξέωσης
🔁 ΑιμοκάθαρσηΣε βαριές περιπτώσεις ή νεφρική ανεπάρκεια

🥗 Κάλιο και Διατροφή

Το κάλιο βρίσκεται σε πλήθος τροφών φυτικής προέλευσης και η καλή διατροφή είναι απαραίτητη για διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων.

Πηγές καλίου:

ΤρόφιμοΠεριεκτικότητα (mg/100g)
Μπανάνες 🍌358
Πατάτες 🥔421
Σπανάκι558
Αβοκάντο 🥑485
Γιαούρτι255
Όσπρια600–900
Αποξηραμένα φρούτα> 1000

🧠 Πλήρες FAQ για το κάλιο

1. Τι κάνει το κάλιο στον οργανισμό;

Ρυθμίζει νευρικά ερεθίσματα, καρδιακό ρυθμό, μυϊκή σύσπαση και ισορροπία pH.


2. Ποια είναι τα φυσιολογικά επίπεδα καλίου;

3.5 – 5.0 mEq/L. Κάτω ή πάνω από αυτές τις τιμές προκαλούνται σοβαρές επιπτώσεις.


3. Πώς μπορώ να αυξήσω φυσικά το κάλιο μου;

Με τροφές πλούσιες σε κάλιο: μπανάνες, πατάτες, φρούτα, όσπρια, γιαούρτι.


4. Ποιοι κινδυνεύουν από υπερκαλιαιμία;

Άτομα με νεφρική ανεπάρκεια, σακχαρώδη διαβήτη, ή λήψη RAAS αναστολέων.


5. Ποια φάρμακα προκαλούν υποκαλιαιμία;

Θειαζιδικά και αγκύλης διουρητικά, ινσουλίνη, β2-αγωνιστές, κορτιζόνη.


6. Τι συμβαίνει στο ΗΚΓ με διαταραχές καλίου;

  • Υποκαλιαιμία: κύματα U, παράταση QT

  • Υπερκαλιαιμία: αιχμηρά Τ, εξαφάνιση P, διεύρυνση QRS


7. Είναι επικίνδυνη η υποκαλιαιμία;

Ναι, ειδικά <2.5 mEq/L μπορεί να προκαλέσει αρρυθμίες και παράλυση.


8. Τι εξετάσεις χρειάζομαι;

Καλιαιμία, μαγνήσιο, PTH, κρεατινίνη, οξεοβασική ισορροπία, ΗΚΓ.

📚 Βιβλιογραφία

  1. Guyton & Hall, Textbook of Medical Physiology, 14th Ed., Elsevier

  2. Williams Textbook of Endocrinology, 14th Ed., Elsevier

  3. Mount DB. Clinical Manifestations and Evaluation of Hypokalemia. UpToDate, 2024

  4. Palmer BF, Clegg DJ. Physiology and pathophysiology of potassium homeostasis. Adv Physiol Educ. 2016

  5. National Institutes of Health – https://ods.od.nih.gov/factsheets/Potassium-HealthProfessional/

  6. Mayo Clinic Laboratories – Potassium Blood Test

  7. Gennari FJ. Hypokalemia. NEJM. 1998;339(7):451–458

  8. Kovesdy CP. Management of hyperkalemia in chronic kidney disease. Nat Rev Nephrol. 2014


Το Εργαστήριό μας

Από το 2004 προσφέρουμε διαγνωστικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου με εξελιγμένο ιατρικό εξοπλισμό
και αφοσιωμένο προσωπικό. Δέσμευσή μας είναι η αξιοπιστία, η άμεση και ανθρώπινη φροντίδα σε κάθε ασθενή.

Social Networks

Facebook
Twitter

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Επικοινωνία

22310 66841
6972 860905
Έσλιν 19, Λαμία 35100
©2025 Παντελής Αναγνωστόπουλος. All rights reserved.

©2023 Παντελής Αναγνωστόπουλος. All rights reserved.

Μικροβιολογικό Λαμία
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.