22/Oct/2025

Lasix (Φουροσεμίδη): Πλήρης Οδηγός Χρήσης, Δοσολογία, Παρενέργειες & Εξετάσεις

Τελευταία ενημέρωση:
19 Ιανουαρίου 2026

Σύντομη περίληψη:
Το Lasix (φουροσεμίδη) είναι ισχυρό διουρητικό αγκύλης
για την αντιμετώπιση οιδημάτων και κατακράτησης υγρών
σε καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρικές και ηπατικές παθήσεις.
Απαιτεί προσεκτική δοσολογία και τακτική παρακολούθηση ηλεκτρολυτών.

1

Τι είναι και πώς δρα το Lasix (Φουροσεμίδη)

Σύντομη απάντηση: Το Lasix (φουροσεμίδη) είναι ισχυρό διουρητικό αγκύλης που αυξάνει την αποβολή νερού και αλάτων μέσω των νεφρών, μειώνοντας οιδήματα και κατακράτηση υγρών.

Τι να θυμάστε: Δρα στο ανιόν σκέλος της αγκύλης του Henle, αναστέλλοντας την επαναρρόφηση νατρίου, καλίου και χλωρίου.

Η φουροσεμίδη αυξάνει τη διούρηση και μειώνει τα οιδήματα που σχετίζονται με
καρδιακή ανεπάρκεια, ηπατικές ή νεφρικές παθήσεις.
Η μείωση του ενδαγγειακού όγκου συμβάλλει και στη μείωση της αρτηριακής πίεσης,
ιδίως όταν υπάρχει κατακράτηση υγρών.

Έναρξη δράσης από το στόμα: 30–60 λεπτά
Διάρκεια δράσης: 4–6 ώρες
Ενδοφλέβια χορήγηση: δράση εντός 5 λεπτών

Η αυξημένη αποβολή υγρών συνοδεύεται συχνά από απώλεια
καλίου και μαγνησίου, γεγονός που καθιστά
απαραίτητη την τακτική εργαστηριακή παρακολούθηση.

Σημαντική προειδοποίηση:
Η ισχυρή διουρητική δράση μπορεί να προκαλέσει
υπόταση, αφυδάτωση ή ηλεκτρολυτικές διαταραχές
αν δεν υπάρχει ιατρική καθοδήγηση.

2

Πότε χρησιμοποιείται το Lasix

Το Lasix χρησιμοποιείται όταν υπάρχει
κατακράτηση υγρών ή ανάγκη ταχείας αποσυμφόρησης του οργανισμού.
Δεν αποτελεί φάρμακο ρουτίνας για ήπιο οίδημα ή απλή υπέρταση.

Κύριες ενδείξεις

Καρδιακή ανεπάρκεια: μείωση πνευμονικού και περιφερικού οιδήματος.
Κίρρωση ήπατος: αντιμετώπιση ασκίτη, συνήθως σε συνδυασμό με σπιρονολακτόνη.
Νεφρωσικό σύνδρομο: έλεγχος κατακράτησης λόγω απώλειας πρωτεϊνών.
Οξεία ή χρόνια νεφρική ανεπάρκεια: πρόκληση διούρησης υπό στενή παρακολούθηση.
Υπέρταση: μόνο ως συμπληρωματική αγωγή όταν συνυπάρχουν οιδήματα.

Άλλες χρήσεις (κατ’ ένδειξη)

Οξύ πνευμονικό οίδημα σε νοσοκομειακό περιβάλλον.
Υπερασβεστιαιμία για ενίσχυση αποβολής ασβεστίου.
Επιλεγμένες δηλητηριάσεις για αύξηση διούρησης.

Κλινική διευκρίνιση:
Η απώλεια βάρους με Lasix αφορά υγρά, όχι λίπος.
Δεν ενδείκνυται για χρήση αδυνατίσματος.

3

Δοσολογία & Τρόπος Λήψης

Η δοσολογία του Lasix είναι εξατομικευμένη και εξαρτάται από
την πάθηση, τη νεφρική λειτουργία και την κλινική ανταπόκριση.
Η ρύθμιση γίνεται αποκλειστικά από ιατρό.

Ενδεικτικές δόσεις ενηλίκων

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κατάσταση	Αρχική δόση	Συνήθη όρια	Σχόλιο
Καρδιακή ανεπάρκεια	20–40 mg το πρωί	20–120 mg/ημέρα	Ρύθμιση βάσει βάρους & διούρησης
Κίρρωση / Ασκίτης	20–40 mg/ημέρα	έως 160 mg/ημέρα	Συχνά με σπιρονολακτόνη
Νεφρική δυσλειτουργία	40–80 mg	έως 200 mg (υπό επίβλεψη)	Απαραίτητος έλεγχος ηλεκτρολυτών
Υπέρταση	20–40 mg	Μόνο σε συνδυασμό	Όχι μονοθεραπεία

Οδηγίες χορήγησης

Λαμβάνεται πρωινές ώρες.
Δεύτερη δόση μόνο νωρίς το απόγευμα.
Αποφύγετε τη λήψη πριν τον ύπνο.
Μην τροποποιείτε δόση χωρίς ιατρική οδηγία.

Πρακτική συμβουλή:
Καθημερινή ζύγιση. Απότομη πτώση βάρους μπορεί να υποδηλώνει
υπερβολική διούρηση.

4

Συχνές Ανεπιθύμητες Ενέργειες

Το Lasix (φουροσεμίδη) είναι αποτελεσματικό αλλά μπορεί να προκαλέσει
ηλεκτρολυτικές διαταραχές και αφυδάτωση,
ιδίως σε υψηλές δόσεις ή παρατεταμένη χρήση.

Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες

Υποκαλιαιμία: μυϊκή αδυναμία, κράμπες, αρρυθμίες.
Υπονατριαιμία: ζάλη, σύγχυση, πονοκέφαλος, ναυτία.
Αφυδάτωση: ξηροστομία, χαμηλή αρτηριακή πίεση, λιποθυμική τάση.
Υπόταση: συχνότερη σε ηλικιωμένους ή σε συνδυασμό με αντιυπερτασικά.
Αύξηση κρεατινίνης ή ουρίας: ένδειξη υπερβολικής διούρησης.
Υπερουριχαιμία: πιθανή επιδείνωση ουρικής αρθρίτιδας.

Λιγότερο συχνές ή σπάνιες ανεπιθύμητες

Ωτοτοξικότητα: κυρίως με ταχεία ενδοφλέβια χορήγηση ή συγχορήγηση ωτοτοξικών αντιβιοτικών.
Δερματικά εξανθήματα ή φωτοευαισθησία.
Αλλεργικές αντιδράσεις σε άτομα με υπερευαισθησία σε σουλφοναμίδες.
Παροδική αύξηση σακχάρου ή λιπιδίων.

Επικοινωνήστε άμεσα με ιατρό αν εμφανίσετε:

Έντονη κόπωση, σύγχυση ή λιποθυμία.
Ακανόνιστους παλμούς ή αρρυθμίες.
Σημαντικά μειωμένη ποσότητα ούρων.
Εξάνθημα, κνησμό ή δυσκολία στην αναπνοή.

5

Προφυλάξεις & Αντενδείξεις

Η θεραπεία με Lasix απαιτεί προσεκτική ιατρική παρακολούθηση,
ιδίως σε ασθενείς με νεφρικά ή ηπατικά νοσήματα.

Αντενδείκνυται σε

Ανουρία που δεν ανταποκρίνεται στη θεραπεία.
Σοβαρή υπονατριαιμία ή υποκαλιαιμία χωρίς διόρθωση.
Υπερευαισθησία στη φουροσεμίδη ή σε σουλφοναμίδες.
Ηπατικό κώμα ή βαριά ηπατική εγκεφαλοπάθεια.

Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή σε

Ηλικιωμένους: αυξημένος κίνδυνος υπότασης και αφυδάτωσης.
Χρόνια Νεφρική Νόσο: ανάγκη συχνού ελέγχου κρεατινίνης και ηλεκτρολυτών.
Ηπατική νόσο: κίνδυνος επιδείνωσης εγκεφαλοπάθειας.
Υπόταση ή αφυδάτωση: μπορεί να μειωθεί η νεφρική αιμάτωση.
Σακχαρώδη διαβήτη: πιθανή παροδική αύξηση σακχάρου.

Διατροφή και υγρά

Επαρκής ενυδάτωση, εκτός αν υπάρχει ιατρικός περιορισμός.
Τροφές πλούσιες σε κάλιο, εφόσον επιτρέπεται.
Αποφυγή υπερβολικού αλατιού.

Κλινική υπενθύμιση:
Σε μακροχρόνια χρήση απαιτείται τακτικός έλεγχος
ηλεκτρολυτών, νεφρικής λειτουργίας και αρτηριακής πίεσης.

6

Σημαντικές Αλληλεπιδράσεις με Άλλα Φάρμακα

Η φουροσεμίδη αλληλεπιδρά με αρκετά φάρμακα,
αυξάνοντας τον κίνδυνο υπότασης,
νεφρικής δυσλειτουργίας ή ηλεκτρολυτικών διαταραχών.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κατηγορία	Παράδειγμα	Κίνδυνος	Τι να κάνετε
Αναστολείς ΜΕΑ / ARB	εναλαπρίλη, λοσαρτάνη	Υπόταση, αύξηση κρεατινίνης	Έλεγχος πίεσης & νεφρικής λειτουργίας
ΜΣΑΦ	ιβουπροφαίνη	Μείωση δράσης, νεφρικός κίνδυνος	Αποφυγή συχνής χρήσης
Αμινογλυκοσίδες	γενταμικίνη	Ωτοτοξικότητα, νεφροτοξικότητα	Αποφυγή συνδυασμού
Λίθιο	ανθρακικό λίθιο	Τοξικότητα λιθίου	Παρακολούθηση ή αλλαγή αγωγής
Διγοξίνη	διγοξίνη	Αρρυθμίες λόγω υποκαλιαιμίας	Έλεγχος καλίου & ΗΚΓ

Πρακτική οδηγία:
Πριν ξεκινήσετε νέο φάρμακο, ενημερώστε ότι λαμβάνετε Lasix.

7

Παρακολούθηση με Εξετάσεις

Η αγωγή με Lasix (φουροσεμίδη) απαιτεί
τακτικό εργαστηριακό έλεγχο για την πρόληψη
αφυδάτωσης και ηλεκτρολυτικών διαταραχών.

Τι πρέπει να ελέγχεται

Ηλεκτρολύτες: Νάτριο (Na⁺), Κάλιο (K⁺), Χλώριο (Cl⁻), Μαγνήσιο (Mg²⁺).
Νεφρική λειτουργία: Κρεατινίνη, eGFR, Ουρία.
Ουρικό οξύ: ειδικά σε ιστορικό ουρικής αρθρίτιδας.
Αρτηριακή πίεση και σωματικό βάρος: ιδανικά καθημερινά.

Πότε να γίνονται οι έλεγχοι

Έναρξη ή αύξηση δόσης: σε 3–7 ημέρες.
Σταθερή αγωγή: κάθε 1–3 μήνες (συχνότερα σε ηλικιωμένους ή ΧΝΑ).
Συμπτώματα: άμεσα (ζάλη, κράμπες, υπόταση).
Νέα συγχορήγηση ΜΣΑΦ, Αναστολείς ΜΕΑ (ACEi) / ARB ή λιθίου: έλεγχος σε 3–7 ημέρες.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Παράμετρος	Στόχος	Συναγερμός	Ενέργεια
Κάλιο (K⁺)	3.5–5.0 mmol/L	<3.5 ή >5.5	Διόρθωση, επανεκτίμηση δόσης
Νάτριο (Na⁺)	135–145 mmol/L	<130	Έλεγχος υγρών, προσαρμογή αγωγής
Μαγνήσιο	≥1.8 mg/dL	Συμπτώματα	Συμπλήρωμα Mg²⁺
Κρεατινίνη/eGFR	Σταθερή τιμή	↑ >20–30%	Έλεγχος αφυδάτωσης, αναθεώρηση δόσης

Κλινική πρακτική:
Καθημερινή ζύγιση. Μεταβολή >1–2 kg σε 48 ώρες χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.

8

Ειδικοί Πληθυσμοί

Ορισμένες ομάδες ασθενών απαιτούν
χαμηλότερη έναρξη, αργή τιτλοποίηση και στενή παρακολούθηση.

Ηλικιωμένοι

Αυξημένος κίνδυνος υπότασης και πτώσεων.
Συχνός έλεγχος ηλεκτρολυτών και νεφρικής λειτουργίας.

Κύηση

Χρήση μόνο όταν το όφελος υπερτερεί του κινδύνου.
Υπερβολική διούρηση μπορεί να μειώσει πλακουντιακή αιμάτωση.

Θηλασμός

Περνά στο μητρικό γάλα και μπορεί να μειώσει τη γαλουχία.
Χρήση μόνο κατόπιν ιατρικής απόφασης.

Χρόνια Νεφρική Νόσος

Συχνά απαιτούνται υψηλότερες δόσεις.
Υποχρεωτικός έλεγχος eGFR και καλίου.

Καρδιακή ανεπάρκεια

Βασικό φάρμακο αποσυμφόρησης.
Συχνός έλεγχος καλίου, ιδίως με σπιρονολακτόνη.

Σύνοψη:
Σε ευπαθείς ομάδες απαιτείται ελάχιστη αποτελεσματική δόση
και στενή ιατρική παρακολούθηση.

9

Πρακτικές Συμβουλές Ασφάλειας

Οι σωστές καθημερινές πρακτικές μειώνουν σημαντικά
τον κίνδυνο επιπλοκών από το Lasix.

Καθημερινή ρουτίνα

Λήψη πρωινές ώρες.
Καθημερινή ζύγιση.
Καταγραφή πίεσης και διούρησης.

Υγρά και διατροφή

Τήρηση οδηγιών πρόσληψης υγρών.
Τροφές με κάλιο, αν επιτρέπεται.
Περιορισμός αλατιού.

Τι να αποφεύγετε

ΜΣΑΦ χωρίς ιατρική σύσταση.
Υπερβολικό αλκοόλ.
Αυθαίρετη αλλαγή δόσης.

Σημάδια συναγερμού

- Έντονη ζάλη ή λιποθυμία.
- Αρρυθμίες ή κράμπες.
- Σημαντική μείωση ούρων.

Υπενθύμιση:
Πριν ξεκινήσετε νέο φάρμακο, ενημερώστε ότι λαμβάνετε Lasix.

10

Υπερδοσολογία – Τι να κάνετε

Η υπερδοσολογία με Lasix μπορεί να οδηγήσει σε

σοβαρή αφυδάτωση και επικίνδυνες διαταραχές ηλεκτρολυτών.

Έντονη δίψα, ξηροστομία
Σημαντική πτώση αρτηριακής πίεσης
Σύγχυση ή υπνηλία
Μυϊκές κράμπες, αρρυθμίες
Ολιγουρία ή ανουρία

Επείγον:
Σε υποψία υπερδοσολογίας, διακόψτε το φάρμακο και
επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό ή ΤΕΠ.

11

Lasix & Απώλεια Βάρους – Μύθος

Το Lasix δεν προκαλεί απώλεια λίπους.
Η μείωση βάρους που παρατηρείται αφορά αποκλειστικά
απώλεια υγρών.

Η ένδειξη της ζυγαριάς μπορεί να μειωθεί γρήγορα
Το βάρος επανέρχεται με την ενυδάτωση
Υπάρχει κίνδυνος αφυδάτωσης και υποκαλιαιμίας

Συμπέρασμα:
Η χρήση του Lasix για αδυνάτισμα είναι
επικίνδυνη και αντενδείκνυται.

12

Διακοπή Θεραπείας & Τιτλοποίηση

Η απότομη διακοπή του Lasix μπορεί να προκαλέσει
επανεμφάνιση οιδημάτων και επιδείνωση συμπτωμάτων.

Η μείωση της δόσης γίνεται σταδιακά
Απαιτείται παρακολούθηση βάρους και αρτηριακής πίεσης
Σε καρδιακή ανεπάρκεια, η διακοπή γίνεται μόνο κατόπιν ιατρικής οδηγίας

Κλινική αρχή:
Στόχος είναι η ελάχιστη αποτελεσματική δόση που ελέγχει τα συμπτώματα
χωρίς διαταραχές ηλεκτρολυτών.

13

Τι να ελέγχετε μόνοι σας στη θεραπεία με Lasix

Σύντομη απάντηση: Η καθημερινή παρακολούθηση (βάρος, πίεση, διούρηση και συμπτώματα) βοηθά να εντοπιστεί νωρίς
υπερβολική διούρηση, αφυδάτωση ή ηλεκτρολυτική διαταραχή πριν γίνει σοβαρό πρόβλημα.

Κλινική αρχή: Στόχος είναι η ελάχιστη αποτελεσματική δόση που ελέγχει οίδημα/δύσπνοια
χωρίς υπόταση, αφυδάτωση ή διαταραχές Na⁺/K⁺/Mg²⁺.

1) Βάρος (ζύγιση) – ο πιο χρήσιμος «δείκτης»

Ζυγιστείτε κάθε πρωί, μετά την ούρηση, με τα ίδια ρούχα.
Σημειώστε την τιμή σε ημερολόγιο (ή σημειώσεις κινητού).
Ενδεικτικά: μεταβολή >1–2 kg σε 48 ώρες χρειάζεται ιατρική εκτίμηση (ανάλογα με το κλινικό πλαίσιο).

Πρακτική συμβουλή: Απότομη πτώση βάρους μπορεί να υποδηλώνει υπερβολική διούρηση,
ενώ απότομη αύξηση μπορεί να σημαίνει επιδείνωση κατακράτησης/οιδήματος.

2) Αρτηριακή πίεση – ειδικά μετά από αλλαγές δόσης

Μετρήστε πίεση πρωί–βράδυ για 5–7 ημέρες μετά από αλλαγή δόσης ή νέου φαρμάκου.
Αν έχετε ζάλη, μετρήστε και σε όρθια θέση (1–3 λεπτά μετά το σήκωμα) για πιθανή ορθοστατική υπόταση.
Αν εμφανιστεί επαναλαμβανόμενη συμπτωματική υπόταση (ζάλη/λιποθυμική τάση), ενημερώστε τον ιατρό.

3) Διούρηση και πρόσληψη υγρών – χωρίς υπερβολές

Δεν χρειάζεται «μεζούρα» σε όλους, αλλά είναι χρήσιμο να ξέρετε αν υπάρχει αιφνίδια μείωση ούρων ή υπερβολική διούρηση.
Αν έχετε περιορισμό υγρών (π.χ. καρδιακή ανεπάρκεια), ακολουθήστε αυστηρά το πλάνο του θεράποντος.
Σκοτεινά ούρα/ξηροστομία/έντονη δίψα μπορεί να δείχνουν αφυδάτωση.

4) Συμπτώματα που «προειδοποιούν» για ηλεκτρολύτες

Υποκαλιαιμία (χαμηλό K⁺): κράμπες, μυϊκή αδυναμία, «φτερουγίσματα»/παλμοί.
Υπονατριαιμία (χαμηλό Na⁺): πονοκέφαλος, ναυτία, σύγχυση, υπνηλία.
Υπομαγνησιαιμία (χαμηλό Mg²⁺): κράμπες, τρόμος, ευερεθιστότητα, αρρυθμίες.
Υπερβολική διούρηση/αφυδάτωση: ζάλη, χαμηλή πίεση, αδυναμία, τάση λιποθυμίας.

Σημαντικό: Μην «διορθώνετε» μόνοι σας ηλεκτρολύτες με συμπληρώματα χωρίς εργαστηριακό έλεγχο,
ειδικά αν λαμβάνετε και άλλα φάρμακα που επηρεάζουν Κ⁺/νεφρική λειτουργία.

5) Τι να ΜΗΝ κάνετε χωρίς οδηγία

Μην αυξομειώνετε δόση «με το ένστικτο».
Μην παίρνετε ΜΣΑΦ (ιβουπροφαίνη/ναπροξένη κ.λπ.) συστηματικά χωρίς συνεννόηση.
Μην παίρνετε το Lasix βράδυ (συχνουρία, αφυδάτωση, πτώσεις).
Μην χρησιμοποιείτε Lasix για «αδυνάτισμα».

Πρακτική οδηγία: Πριν ξεκινήσετε νέο φάρμακο, ενημερώστε ότι λαμβάνετε Lasix
(ιδίως αν πρόκειται για αντιυπερτασικά, ΜΣΑΦ ή σκευάσματα που επηρεάζουν ηλεκτρολύτες).

14

Lasix & ηλεκτρολύτες – Πότε οι τιμές γίνονται επικίνδυνες

Σύντομη απάντηση: Οι πιο κρίσιμες παράμετροι στη θεραπεία με Lasix είναι
Na⁺, K⁺, Mg²⁺ και η νεφρική λειτουργία (κρεατινίνη/eGFR).
Η επικινδυνότητα δεν είναι μόνο «ο αριθμός», αλλά και τα συμπτώματα και η ταχύτητα μεταβολής.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Παράμετρος	Τι σημαίνει στη θεραπεία με Lasix	Πότε ανησυχώ (ενδεικτικά)	Τι κάνω πρακτικά
Κάλιο (K⁺)	Το Lasix αυξάνει απώλεια K⁺ → κίνδυνος κράμπες/αρρυθμίες.	<3.5 mmol/L ή συμπτώματα (παλμοί, έντονες κράμπες).	Επικοινωνία με ιατρό, έλεγχος και καθοδήγηση για διόρθωση/ρύθμιση αγωγής.
Νάτριο (Na⁺)	Υπονατριαιμία μπορεί να προκαλέσει νευρολογικά συμπτώματα.	<130 mmol/L ή σύγχυση/υπνηλία/ναυτία, ειδικά αν πέφτει γρήγορα.	Άμεση ιατρική αξιολόγηση αν υπάρχουν συμπτώματα ή μεγάλη πτώση.
Μαγνήσιο (Mg²⁺)	Χαμηλό Mg²⁺ «συντηρεί» κράμπες και επιδεινώνει αρρυθμίες.	Χαμηλό με συμπτώματα (κράμπες, τρόμος, παλμοί) ή σε ανθεκτική υποκαλιαιμία.	Έλεγχος/συμπλήρωση μόνο με οδηγία, συχνά μαζί με επανέλεγχο K⁺.
Κρεατινίνη / eGFR	Άνοδος μπορεί να σημαίνει υπερβολική διούρηση/χαμηλή αιμάτωση νεφρών.	Αύξηση >20–30% από baseline ή μαζί με υπόταση/ολιγουρία.	Έλεγχος αφυδάτωσης, φαρμάκων (ΜΣΑΦ/ACEi/ARB), αναθεώρηση δόσης κατά ιατρό.

Ποιο είναι το «κόκκινο σημείο» στην πράξη;

Τα συμπτώματα έχουν μεγαλύτερη αξία από μια «οριακή» τιμή χωρίς συμπτώματα.
Η ταχεία μεταβολή (π.χ. πτώση Na⁺ σε λίγες ημέρες) είναι πιο επικίνδυνη από μια αργή αλλαγή.
Ο συνδυασμός Lasix με ΜΣΑΦ ή με φάρμακα που επηρεάζουν νεφρά/πίεση αυξάνει τον κίνδυνο.

Κανόνας ασφάλειας: Αν εμφανίσετε νέα συμπτώματα (ζάλη, σύγχυση, παλμούς, έντονες κράμπες)
ή αιφνίδια αλλαγή βάρους/διούρησης, απαιτείται επανεκτίμηση θεραπείας.

Επείγον – ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια αν εμφανίσετε:

Λιποθυμία ή σοβαρή ζάλη με πτώση πίεσης.
Ακανόνιστους παλμούς/αρρυθμίες ή έντονες κράμπες.
Σημαντικά μειωμένη ποσότητα ούρων.
Σύγχυση, υπνηλία ή αλλαγή επιπέδου συνείδησης.
Εξάνθημα/οίδημα/δύσπνοια (πιθανή αλλεργική αντίδραση).

15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Πόσο γρήγορα δρα το Lasix;

Η δράση αρχίζει σε 30–60 λεπτά από το στόμα και περίπου σε 5 λεπτά ενδοφλεβίως, με διάρκεια 4–6 ώρες.

Τι να κάνω αν ξεχάσω μία δόση;

Λάβετε τη δόση μόλις το θυμηθείτε, εκτός αν πλησιάζει η επόμενη· μην διπλασιάζετε δόση.

Χρειάζεται συμπλήρωμα καλίου;

Μόνο μετά από έλεγχο καλίου και ιατρική σύσταση, καθώς η υπερκαλιαιμία είναι επικίνδυνη.

Μπορώ να καταναλώνω αλκοόλ;

Το αλκοόλ μπορεί να ενισχύσει υπόταση και ζάλη· συνιστάται περιορισμός.

Μπορώ να το πάρω το βράδυ;

Όχι, γιατί προκαλεί συχνουρία και διαταράσσει τον ύπνο· προτιμήστε πρωινή λήψη.

Χάνω βάρος με το Lasix;

Η απώλεια αφορά υγρά και όχι λίπος, και δεν αποτελεί μέθοδο αδυνατίσματος.

Ποιες εξετάσεις είναι πιο σημαντικές;

Νάτριο, κάλιο, μαγνήσιο, κρεατινίνη και ουρία, με επανάληψη ανά 1–3 μήνες ή μετά από αλλαγή δόσης.

Ιατρική υπενθύμιση: Για σωστή παρακολούθηση απαιτούνται τακτικοί εργαστηριακοί έλεγχοι.

16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων ηλεκτρολυτών και νεφρικής λειτουργίας
από ιατρό στο εργαστήριό μας.

Κλείστε εύκολα εξέταση ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

17

Βιβλιογραφία

1. European Society of Cardiology.
Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure.
Eur Heart J. 2021.
https://www.escardio.org/Guidelines

2. KDIGO.
Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease.
2024.
https://kdigo.org/guidelines/ckd-evaluation-and-management/

3. ΕΟΦ.
Περίληψη χαρακτηριστικών προϊόντος – Φουροσεμίδη.
https://www.eof.gr/web/guest/drugs

4. Brunton LL, Hilal-Dandan R, Knollmann BC.
Goodman & Gilman’s The Pharmacological Basis of Therapeutics.
14th ed. McGraw-Hill; 2023.
https://accesspharmacy.mhmedical.com/

5. Williams Textbook of Endocrinology.
15th ed. Elsevier; 2024.
https://www.elsevier.com/books/williams-textbook-of-endocrinology/9780323711548

6. Μικροβιολογικό Λαμία.
Κατάλογος Εξετάσεων.
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Παντελής Αναγνωστόπουλος

19/Oct/2025

1) Τι είναι το Dapagliflozin (Forxiga);

Με απλά λόγια: Το dapagliflozin είναι φάρμακο για διαβήτη τύπου 2 από την κατηγορία
SGLT2 αναστολέων. Μειώνει τη γλυκόζη αποβάλλοντάς την με τα ούρα και προσφέρει
οφέλη για καρδιά και νεφρά.

Λήψη από το στόμα 1 φορά/ημέρα, με ή χωρίς τροφή.
Χρησιμοποιείται μόνο του ή σε συνδυασμό με άλλα αντιδιαβητικά (π.χ. μετφορμίνη).
Έχει ενδείξεις για καρδιακή ανεπάρκεια και χρόνια νεφρική νόσο κατόπιν ιατρικής απόφασης.

Τι δεν είναι: Δεν αντικαθιστά δίαιτα, άσκηση και τα υπόλοιπα φάρμακα. Μην το ξεκινάτε ή
διακόπτετε χωρίς οδηγία ιατρού.

2) Πώς δρα το Dapagliflozin – Μηχανισμός και Οφέλη

Μηχανισμός δράσης: Το dapagliflozin αναστέλλει τον μεταφορέα γλυκόζης SGLT2 στα νεφρά,
μειώνοντας την επαναρρόφηση της γλυκόζης και προκαλώντας αποβολή σακχάρου με τα ούρα.

Ρίχνει το σάκχαρο αίματος ανεξάρτητα από την ινσουλίνη.
Μειώνει το σωματικό βάρος κατά 2–3 κιλά λόγω απώλειας θερμίδων.
Μειώνει την αρτηριακή πίεση κατά 2–4 mmHg.
Βελτιώνει την καρδιακή λειτουργία και μειώνει τις νοσηλείες για καρδιακή ανεπάρκεια.
Προστατεύει τα νεφρά επιβραδύνοντας τη μείωση του eGFR και περιορίζοντας την αλβουμινουρία.

Παράδειγμα: Ασθενής με HbA1c 8.4% που ξεκινά dapagliflozin μπορεί να δει πτώση περίπου 0.8–1% και
παράλληλα βελτίωση στην πίεση και στη νεφρική λειτουργία μέσα σε λίγους μήνες.

Συνοπτικά: Το dapagliflozin συνδυάζει ρύθμιση σακχάρου, καρδιοπροστασία και νεφροπροστασία,
αποτελώντας μία από τις πιο ολοκληρωμένες θεραπείες για τον διαβήτη τύπου 2.

3) Ενδείξεις χρήσης Dapagliflozin (Forxiga)

Κύριες ενδείξεις: Το dapagliflozin ενδείκνυται για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2,
την καρδιακή ανεπάρκεια και τη χρόνια νεφρική νόσο, προσφέροντας ταυτόχρονα
ρύθμιση γλυκόζης και καρδιονεφρική προστασία.

Διαβήτης τύπου 2: Μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό με άλλα αντιδιαβητικά, όταν δεν επιτυγχάνεται ο γλυκαιμικός στόχος.
Καρδιακή ανεπάρκεια: Με μειωμένο (HFrEF) ή διατηρημένο (HFpEF) κλάσμα εξώθησης, ακόμη και χωρίς διαβήτη.
Χρόνια νεφρική νόσος: Για επιβράδυνση της έκπτωσης νεφρικής λειτουργίας και μείωση αλβουμινουρίας (DAPA-CKD trial).

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κατηγορία ασθενούς	Οφέλη dapagliflozin	Κλινικές σημειώσεις
Διαβήτης τύπου 2	Μείωση HbA1c, βάρους, ΑΠ	Αποτελεσματικό σε συνδυασμό με μετφορμίνη
Καρδιακή ανεπάρκεια	Μείωση νοσηλειών και θνησιμότητας	Ανεξάρτητα από ύπαρξη διαβήτη
Χρόνια νεφρική νόσος	Επιβράδυνση επιδείνωσης eGFR και λευκωματουρίας	Αποτελεσματικό ακόμα και σε μέτρια ΧΝΝ

Συνοπτικά: Το Forxiga ξεπερνά τον ρόλο του απλού αντιδιαβητικού φαρμάκου και αποτελεί
σημαντικό εργαλείο για την πρόληψη καρδιαγγειακών και νεφρικών επιπλοκών.

4) Πώς λαμβάνεται – Δοσολογία και Οδηγίες

Τυπική δόση ενηλίκων: 10 mg από το στόμα μία φορά/ημέρα, με ή χωρίς τροφή.
Αύξηση στα 25 mg/ημέρα μόνο με ιατρική καθοδήγηση.

Λήψη την ίδια ώρα κάθε μέρα (π.χ. πρωί).
Καταπίνετε ολόκληρο το δισκίο με νερό.
Αν ξεχάσετε δόση, πάρτε την όταν το θυμηθείτε την ίδια ημέρα. Μην διπλασιάζετε.

Ειδικές περιπτώσεις

ΧΝΝ / χαμηλό eGFR: αξιολόγηση έναρξης/συνέχισης από ιατρό, έλεγχος κρεατινίνης/eGFR.
Ηλικιωμένοι ή με διουρητικά: προσοχή σε υπόταση/αφυδάτωση.
Νόσος/νηστεία/χειρουργείο: ενδέχεται προσωρινή διακοπή (“sick day rules”).

Συμβουλή: επαρκής ενυδάτωση, μετρήσεις σακχάρου σύμφωνα με οδηγίες και επικοινωνία για νέα συμπτώματα.

5) Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες & Ασφάλεια

Γενικά: Το dapagliflozin είναι ασφαλές και καλά ανεκτό. Οι περισσότερες παρενέργειες είναι ήπιες και αντιμετωπίσιμες.
Ο γιατρός παρακολουθεί τη νεφρική λειτουργία και τα επίπεδα ενυδάτωσης.

Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες

Ουρολοιμώξεις και μυκητιάσεις γεννητικών οργάνων (λόγω αποβολής γλυκόζης στα ούρα).
Αυξημένη ούρηση ή ελαφρά δίψα.
Αίσθημα κόπωσης ή ζάλη στην αρχή της θεραπείας.
Ήπια πτώση αρτηριακής πίεσης – συνήθως παροδική.

Σπάνιες αλλά σοβαρές παρενέργειες

Ευγλυκαιμική κετοξέωση: μπορεί να εμφανιστεί με ναυτία, ταχύπνοια ή κοιλιακό άλγος. Απαιτεί άμεση ιατρική εκτίμηση.
Οξεία νεφρική δυσλειτουργία: σπάνια, κυρίως σε αφυδάτωση. Συνήθως αναστρέψιμη με ενυδάτωση.
Νέκρωση περινέου (Fournier): εξαιρετικά σπάνια· ενημερώστε για πόνο/οίδημα στη γεννητική περιοχή.

Επικοινωνήστε με ιατρό αν εμφανιστούν: κάψιμο στην ούρηση, πυρετός, έντονη δίψα ή ναυτία.
Μην διακόπτετε το φάρμακο χωρίς ιατρική οδηγία.

Καλή πρακτική: Πίνετε αρκετά υγρά, διατηρείτε καλή υγιεινή και κάνετε τακτικούς ελέγχους αίματος και ούρων.

6) Παρακολούθηση και Εξετάσεις

Σκοπός παρακολούθησης: Να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια του dapagliflozin,
μέσω τακτικού ελέγχου σακχάρου, νεφρικής λειτουργίας και ηλεκτρολυτών.

📋 Εργαστηριακός έλεγχος

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Εξέταση	Σκοπός	Πότε
HbA1c	Αξιολόγηση μακροχρόνιου γλυκαιμικού ελέγχου	Κάθε 3–6 μήνες
Κρεατινίνη & eGFR	Έλεγχος νεφρικής λειτουργίας	Πριν την έναρξη, μετά από 4–12 εβδομάδες και περιοδικά
Αλβουμίνη/Κρεατινίνη ούρων (ACR)	Ανίχνευση πρώιμης νεφρικής βλάβης	Ετησίως ή συχνότερα αν αυξημένη
Ηλεκτρολύτες (Na⁺, K⁺)	Ασφάλεια και ενυδάτωση	Κατά την έναρξη και ετησίως

🏥 Κλινική παρακολούθηση

Μετρήσεις σακχάρου νηστείας και προ γεύματος.
Παρακολούθηση αρτηριακής πίεσης και σωματικού βάρους.
Έλεγχος για σημεία αφυδάτωσης ή ουρολοιμώξεων.
Ιατρική επανεκτίμηση κάθε 3–6 μήνες.

Θυμηθείτε: Οι τακτικές εξετάσεις (HbA1c, eGFR, ACR) είναι κρίσιμες για τη σωστή και ασφαλή χρήση του Forxiga.

7) Πρακτικές συμβουλές ασθενούς

Στόχος: Να μεγιστοποιηθούν τα οφέλη του dapagliflozin (Forxiga) με ασφαλή και σωστή χρήση στην καθημερινότητα.

Καθημερινές οδηγίες

Πάρτε το φάρμακο την ίδια ώρα κάθε μέρα, κατά προτίμηση το πρωί.
Πίνετε αρκετά υγρά και προσέξτε για σημεία αφυδάτωσης (ξηροστομία, κόπωση, ζάλη).
Ακολουθείτε ισορροπημένη διατροφή με περιορισμό απλών υδατανθράκων και αλατιού.
Μην διακόπτετε τη θεραπεία χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Υγιεινή και πρόληψη λοιμώξεων

Φροντίστε για καλή υγιεινή γεννητικών οργάνων (ειδικά σε γυναίκες).
Αποφύγετε τη συγκράτηση ούρων· ουρείτε όταν το χρειάζεστε.
Σε περίπτωση καψίματος ή κνησμού, ενημερώστε άμεσα τον γιατρό.

“Sick Day Rules”

Αν έχετε έμετο, διάρροια, πυρετό ή αφυδάτωση, ενημερώστε τον γιατρό σας.
Μπορεί να χρειαστεί προσωρινή διακοπή του φαρμάκου έως ότου αναρρώσετε πλήρως.

Φάρμακα και αλληλεπιδράσεις

Ενημερώστε τον γιατρό σας αν λαμβάνετε διουρητικά ή ινσουλίνη.
Με συνδυασμό αντιυπερτασικών, παρακολουθείται η αρτηριακή πίεση.
Αποφύγετε υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ (αυξάνει τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας ή κετοξέωσης).

Πρακτική υπενθύμιση: Έχετε μαζί σας λίστα φαρμάκων και ενημερώστε κάθε γιατρό ή φαρμακοποιό ότι λαμβάνετε SGLT2 αναστολέα.

8) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Πώς δρα το Forxiga στον διαβήτη τύπου 2;

Αναστέλλει τον μεταφορέα SGLT2 στα νεφρά, προκαλώντας αποβολή σακχάρου με τα ούρα και μείωση της γλυκόζης αίματος, ανεξάρτητα από την ινσουλίνη.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς διαβήτη;

Ναι. Το dapagliflozin έχει ένδειξη για καρδιακή ανεπάρκεια και χρόνια νεφρική νόσο ακόμη και σε άτομα χωρίς διαβήτη.

Προκαλεί υπογλυκαιμία;

Όχι, εκτός αν συνδυάζεται με ινσουλίνη ή σουλφονυλουρίες. Τότε μπορεί να χρειαστεί μείωση δόσης αυτών των φαρμάκων.

Πότε φαίνονται τα οφέλη του Forxiga;

Η μείωση της γλυκόζης παρατηρείται μέσα σε λίγες εβδομάδες, ενώ τα καρδιακά και νεφρικά οφέλη εμφανίζονται σε διάστημα μηνών.

Πρέπει να σταματήσω το φάρμακο πριν από χειρουργείο ή αφυδάτωση;

Ναι, ενδέχεται να χρειαστεί προσωρινή διακοπή πριν από μεγάλη νηστεία, αφυδάτωση ή χειρουργείο. Ακολουθήστε τις οδηγίες του γιατρού σας (“sick day rules”).

Επηρεάζει τη νεφρική λειτουργία;

Μπορεί να προκαλέσει μικρή, παροδική μείωση eGFR στην έναρξη, αλλά μακροπρόθεσμα επιβραδύνει την επιδείνωση της νεφρικής νόσου.

Ποιες εξετάσεις χρειάζονται κατά τη διάρκεια της θεραπείας;

HbA1c, κρεατινίνη, eGFR και ACR ούρων είναι οι βασικές εξετάσεις που πρέπει να ελέγχονται τακτικά.

Κλείστε εύκολα εξέταση HbA1c • eGFR • ACR ούρων ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

10) Βιβλιογραφία & Πηγές

1. ΠΧΠ Dapagliflozin (Forxiga) –
Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ).
2. Heerspink HJL, Stefánsson BV, et al.
Dapagliflozin in Patients with Chronic Kidney Disease.
New England Journal of Medicine, 2020 (DAPA-CKD trial).
3. McMurray JJV, Solomon SD, et al.
Dapagliflozin in Patients with Heart Failure and Reduced Ejection Fraction.
NEJM, 2019 (DAPA-HF trial).
4. Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία.
Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Θεραπεία του Διαβήτη (2023).
https://www.ede.gr.
5. KDIGO 2022 Clinical Practice Guideline for Diabetes Management in Chronic Kidney Disease.
KDIGO.org.
6. European Society of Cardiology (ESC).
2023 ESC Guidelines for the Management of Heart Failure.
ESC Guidelines.
7. Zelniker TA, Wiviott SD, et al.
SGLT2 inhibitors for primary and secondary prevention of cardiovascular and renal outcomes in type 2 diabetes.

The Lancet, 2019.

Οι παραπάνω πηγές περιλαμβάνουν τις πιο πρόσφατες διεθνείς και ελληνικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη χρήση των
SGLT2 αναστολέων (dapagliflozin, empagliflozin) στη διαχείριση του διαβήτη, της καρδιακής ανεπάρκειας και της χρόνιας νεφρικής νόσου.
Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή.

Παντελής Αναγνωστόπουλος

10/Jul/2025

Εξέταση Αλδοστερόνης: Τι Είναι, Τιμές, Παθήσεις & Συμβουλές

Η αλδοστερόνη είναι μια βασική ορμόνη του σώματος που ρυθμίζει την ισορροπία νατρίου, καλίου και την αρτηριακή πίεση. Παράγεται από τον φλοιό των επινεφριδίων και αποτελεί βασικό συστατικό του συστήματος ρενίνης–αγγειοτενσίνης–αλδοστερόνης (RAAS).

Η μέτρηση της αλδοστερόνης στο αίμα ή στα ούρα μπορεί να δώσει πολύτιμες πληροφορίες για την αιτία υπέρτασης, υποκαλιαιμίας, καρδιακής ανεπάρκειας, πρωτοπαθούς υπεραλδοστερονισμού (Conn) ή ανεπάρκειας επινεφριδίων (Addison).

🔍 Τι είναι η Αλδοστερόνη;

Η αλδοστερόνη είναι μια ορμόνη με ορυκτοκορτικοειδή δράση, υπεύθυνη για:

την κατακράτηση νατρίου,
την απέκκριση καλίου από τους νεφρούς,
και την αύξηση της αρτηριακής πίεσης.

Ενεργοποιείται όταν:

υπάρχει χαμηλή πίεση,
υπονατριαιμία,
ή υψηλή ρενίνη.

🧪 Πότε Πραγματοποιείται η Εξέταση;

Η εξέταση αλδοστερόνης γίνεται όταν υπάρχει υποψία για:

Πρωτοπαθή υπεραλδοστερονισμό (σύνδρομο Conn): αυξημένη αρτηριακή πίεση με υποκαλιαιμία
Δευτεροπαθή υπεραλδοστερονισμό: π.χ. σε νεφρική στένωση
Νόσο του Addison: χαμηλή αλδοστερόνη και ρενίνη
Υποκαλιαιμία χωρίς προφανή αιτία
Ανθεκτική υπέρταση (δεν ανταποκρίνεται σε φαρμακευτική αγωγή)
Παρακολούθηση θεραπείας με φάρμακα RAAS blockers (π.χ. ACEi, ARBs, MRA)

📊 Φυσιολογικές Τιμές Αλδοστερόνης

Οι τιμές της αλδοστερόνης διαφέρουν ανάλογα με:

το δείγμα (αίμα ή ούρα),
τη στάση σώματος,
την πρόσληψη αλατιού,
και τη χρήση φαρμάκων.

Ενδεικτικές τιμές αίματος:

Ξαπλωμένος: 3 – 16 ng/dL
Όρθιος/κινητοποιημένος: 7 – 30 ng/dL

Ούρα 24ώρου: 2 – 35 μg/24h (αναλόγως του εργαστηρίου)

📈 Αυξημένες Τιμές Αλδοστερόνης – Πιθανές Αιτίες

Πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισμός (σύνδρομο Conn)
Υπερπλασία επινεφριδίων
Νεφραγγειακή υπέρταση (στένωση νεφρικής αρτηρίας)
Καρδιακή ανεπάρκεια
Κίρρωση ήπατος με ασκίτη
Χρόνια υποκαλιαιμία
Φάρμακα όπως διουρητικά, καθαρτικά, βαρβιτουρικά

📉 Χαμηλές Τιμές Αλδοστερόνης – Πιθανές Αιτίες

Νόσος του Addison (πρωτοπαθής ανεπάρκεια επινεφριδίων)
Υποπλασία επινεφριδίων
Σύνδρομο υποπαραγωγής αλατιού (Salt-Wasting)
Οξεία νεφρική ανεπάρκεια
Αναστολείς του συστήματος RAAS (π.χ. σπιρονολακτόνη, ACEi)
Φαρμακευτική καταστολή (π.χ. κορτικοστεροειδή)

💊 Φάρμακα που Επηρεάζουν την Αλδοστερόνη

Ορισμένα φάρμακα τροποποιούν σημαντικά τα επίπεδα αλδοστερόνης και πρέπει να διακόπτονται (ή να αναφέρονται) πριν την εξέταση:

Διουρητικά (θειαζιδικά, αγκύλης) – ↑ αλδοστερόνη
Σπιρονολακτόνη / Επλερενόνη – ↓ αλδοστερόνη
ACEi / ARBs / Aliskiren – ↓ αλδοστερόνη
Βαρβιτουρικά, Κορτικοστεροειδή – ↓ αλδοστερόνη
Αντισυλληπτικά / Οιστρογόνα – ↑ αλδοστερόνη

🔄 Αλδοστερόνη και Ρενίνη – Δείκτης ARR

Η αναλογία αλδοστερόνης προς ρενίνη (ARR) είναι κρίσιμη για τη διάγνωση:

Αν αλδοστερόνη ↑ και ρενίνη ↓ → σύνδρομο Conn
Αν και οι δύο ↑ → δευτεροπαθής υπεραλδοστερονισμός
Αν και οι δύο ↓ → νόσος Addison ή φαρμακευτική καταστολή

✅ Οδηγίες για Σωστή Προετοιμασία πριν την Εξέταση Αλδοστερόνης

Η ακριβής μέτρηση της αλδοστερόνης απαιτεί προσεκτική προετοιμασία, καθώς πολλοί παράγοντες επηρεάζουν τα επίπεδά της — όπως η στάση σώματος, η δίαιτα, αλλά και η φαρμακευτική αγωγή.

📌 Τι να Προσέξετε:

Παράμετρος	Οδηγία
Ώρα εξέτασης	Πρωινές ώρες (08:00–10:00), κατά προτίμηση
Στάση σώματος	Καθορισμένη: 2 ώρες όρθιος ή 1 ώρα ξαπλωμένος – ενημερώστε το εργαστήριο
Φάρμακα	Διακοπή διουρητικών, RAAS blockers, βήτα-αναστολέων για 2–4 εβδομάδες (μόνο με ιατρική οδηγία)
Αλάτι στη διατροφή	Σταθερή πρόσληψη για 3–5 ημέρες πριν την εξέταση
Αλκοόλ & καφεΐνη	Αποφυγή 24 ώρες πριν
Φυσική δραστηριότητα	Όχι έντονη άσκηση το προηγούμενο 24ωρο
Στρες	Αποφύγετε άγχος πριν την αιμοληψία – επηρεάζει τα επίπεδα
Κάπνισμα	Αποφυγή τουλάχιστον 2 ώρες πριν

🧪 Τεχνικές Σημειώσεις (για τον κλινικό/εργαστήριο)

Η στάση του σώματος πρέπει να τεκμηριώνεται στην αναφορά: “μετά από 2 ώρες όρθιας στάσης”, ή “σε ύπτια θέση”.
Σε ύποπτα ή αμφίβολα αποτελέσματα, επαναλαμβάνεται ή συνδυάζεται με προκλητικές δοκιμασίες (π.χ. φορτίο άλατος, fludrocortisone suppression test).
Η συλλογή ούρων 24ώρου απαιτεί ειδικό δοχείο – ο ασθενής δεν πρέπει να χάνει ούρα καθ’ όλη τη διάρκεια.

💡 Extra Tips για Καλύτερη Ακρίβεια

Προγραμματίστε την εξέταση όταν δεν λαμβάνετε φαρμακευτική αγωγή RAAS (αν είναι ασφαλές).
Αν δεν γίνεται να διακοπούν φάρμακα, καταγράψτε αναλυτικά ό,τι λαμβάνετε στο εργαστήριο.
Επαναλάβετε την εξέταση αν το αποτέλεσμα δεν ταιριάζει με τα κλινικά δεδομένα.

❗ Προσοχή: Ποτέ μην διακόπτετε φαρμακευτική αγωγή χωρίς τη συμβουλή του γιατρού σας.
Η σωστή προετοιμασία δεν σημαίνει από μόνο της διακοπή φαρμάκων, αλλά ιατρική καθοδήγηση.

🩺 Παθήσεις που Σχετίζονται με την Αλδοστερόνη

Κατάσταση	Αλδοστερόνη	Ρενίνη	ARR
Σύνδρομο Conn (Πρωτοπαθής Υπεραλδοστερονισμός)	⬆ Υψηλή	⬇ Χαμηλή	⬆ Αυξημένη
Νόσος του Addison	⬇ Χαμηλή	⬆ Υψηλή	⬇ Χαμηλή
Υπερπλασία Επινεφριδίων	⬆ Αυξημένη	⬇ ή ↔ Φυσιολογική	⬆ Αυξημένη
Νεφραγγειακή Υπέρταση	⬆ Αυξημένη	⬆ Αυξημένη	↔ ή ελαφρώς ⬆
Φαρμακευτική Καταστολή (π.χ. με RAAS blockers)	⬇ Χαμηλή	⬇ Χαμηλή	⬇ Χαμηλή

❤️ Αλδοστερόνη και Καρδιά: Μια Υπόγεια Απειλή

Η αλδοστερόνη δεν είναι απλώς μια ορμόνη ρύθμισης των ηλεκτρολυτών. Όταν βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα, ιδίως χρόνια, μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες για την καρδιά και τα αγγεία.

📌 Πώς η Αλδοστερόνη Βλάπτει το Καρδιοαγγειακό Σύστημα:

Μηχανισμός	Περιγραφή
Ινώδης μετατροπή του μυοκαρδίου	Διεγείρει την παραγωγή κολλαγόνου και προκαλεί ίνωση του καρδιακού ιστού
Υπερτροφία της αριστερής κοιλίας	Η αυξημένη μεταφόρτιση οδηγεί σε πάχυνση του καρδιακού μυός
Αρρυθμιογόνος δράση	Προκαλεί ηλεκτρολυτικές διαταραχές, αυξάνοντας τον κίνδυνο αρρυθμιών
Αγγειακή φλεγμονή και δυσλειτουργία	Προάγει την αγγειοσύσπαση και την οξειδωτική καταπόνηση
Αύξηση αρτηριακής πίεσης	Ενισχύει την κατακράτηση νατρίου και υγρών, ανεβάζοντας την πίεση
Επιδείνωση καρδιακής ανεπάρκειας	Σχετίζεται με αυξημένες νοσηλείες και χειρότερη πρόγνωση

💊 Στόχευση της Αλδοστερόνης στην Καρδιολογία

Οι ανταγωνιστές αλδοστερόνης, όπως η σπιρονολακτόνη και η επλερενόνη, έχουν αποδειχθεί σωτήριοι για την καρδιά:

📉 Μειώνουν την θνησιμότητα σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια
🧬 Μειώνουν την ινώδη αναδιαμόρφωση του μυοκαρδίου
⚡ Μειώνουν τον κίνδυνο αιφνίδιου καρδιακού θανάτου
📊 Χρησιμοποιούνται σε κατευθυντήριες οδηγίες (ESC, ACC/AHA)

📚 Μελέτες που Ενισχύουν την Καρδιοπροστασία

RALES Trial: Η σπιρονολακτόνη μείωσε τη θνησιμότητα κατά 30% σε ασθενείς με σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια.
EPHESUS Trial: Η επλερενόνη ωφέλησε ασθενείς μετά από έμφραγμα με μειωμένο κλάσμα εξώθησης.
PATHWAY-2: Η αλδοστερόνη φαίνεται να είναι κεντρικός παθοφυσιολογικός παράγοντας στην ανθεκτική υπέρταση.

🫀 Σε Ποιους Ασθενείς Πρέπει να Εξεταστεί;

Εξέταση αλδοστερόνης κρίνεται σκόπιμη σε:

Ανθεκτική υπέρταση παρά τριπλή φαρμακευτική αγωγή
Καρδιακή ανεπάρκεια με διατήρηση ή μη του κλάσματος εξώθησης
Υπερτροφία αριστερής κοιλίας σε υπερτασικούς
Υποκαλιαιμία ή υποψία υπεραλδοστερονισμού

📌 Συμπέρασμα: Η αλδοστερόνη είναι “σιωπηλή απειλή” για την καρδιά όταν δεν ελέγχεται. Η σωστή διάγνωση και φαρμακευτική αναστολή της δράσης της μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την πρόγνωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών.

❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

🔎 Τι δείχνει η εξέταση αλδοστερόνης;

Η εξέταση μετρά τα επίπεδα της ορμόνης αλδοστερόνης στο αίμα ή στα ούρα. Βοηθά στη διάγνωση καταστάσεων όπως το σύνδρομο Conn, η νόσος Addison, η ανθεκτική υπέρταση ή η διαταραχή των ηλεκτρολυτών (νάτριο, κάλιο).

📈 Ποια είναι τα φυσιολογικά όρια της αλδοστερόνης;

Εξαρτάται από τη θέση του σώματος (ξαπλωμένος ή όρθιος) και από το εργαστήριο. Ενδεικτικά, σε ξαπλωμένη θέση: 3–16 ng/dL, σε όρθια θέση: 7–30 ng/dL. Στα ούρα: 2–35 μg/24h.

💊 Πρέπει να σταματήσω φάρμακα πριν την εξέταση;

Ναι, κατά προτίμηση διακόπτονται φάρμακα όπως σπιρονολακτόνη, διουρητικά, ACEi και ARBs για 2–4 εβδομάδες πριν την εξέταση, με οδηγία από τον γιατρό σας.

🧂 Πρέπει να αλλάξω τη διατροφή μου πριν την εξέταση;

Συνιστάται **σταθερή πρόσληψη αλατιού** τις 3–5 ημέρες πριν την εξέταση. Η υπονατριαιμία ή η υπερβολική δίαιτα επηρεάζει τα αποτελέσματα.

🧪 Ποια είναι η διαφορά μεταξύ αλδοστερόνης και ρενίνης;

Η ρενίνη είναι ένζυμο που ξεκινά την ενεργοποίηση του RAAS, ενώ η αλδοστερόνη είναι η τελική ορμόνη που δρα στους νεφρούς. Ο λόγος αλδοστερόνης προς ρενίνη (ARR) είναι διαγνωστικά πολύτιμος.

📉 Τι σημαίνει χαμηλή αλδοστερόνη;

Μπορεί να οφείλεται σε νόσο Addison, χρήση φαρμάκων (π.χ. RAAS blockers), ή σε νεφρική ανεπάρκεια. Πάντα αξιολογείται σε συνδυασμό με ρενίνη και ηλεκτρολύτες.

🧾 Πώς γίνεται η εξέταση;

Γίνεται με αιμοληψία πρωινές ώρες, με τον ασθενή σε καθορισμένη στάση (ξαπλωμένος ή όρθιος για 2 ώρες). Υπάρχει και δυνατότητα μέτρησης σε 24ωρα ούρα.

👩‍⚕️ Πότε ζητείται η εξέταση αλδοστερόνης;

Όταν υπάρχει υποψία υπεραλδοστερονισμού, ανθεκτικής υπέρτασης, υποκαλιαιμίας ή ανεξήγητης κατακράτησης υγρών. Επίσης, σε υποψία νόσου Addison ή σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια.

⚠️ Ποιες παθήσεις σχετίζονται με την αλδοστερόνη;

Οι σημαντικότερες είναι: – Πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισμός (σύνδρομο Conn) – Δευτεροπαθής υπεραλδοστερονισμός (π.χ. νεφραγγειακή υπέρταση) – Νόσος του Addison – Καρδιακή ανεπάρκεια – Χρόνια υποκαλιαιμία

🫀 Ποια είναι η σχέση της αλδοστερόνης με την καρδιά;

Η αλδοστερόνη προκαλεί ίνωση, υπερτροφία αριστερής κοιλίας, κατακράτηση νατρίου και επιδείνωση καρδιακής λειτουργίας. Οι ανταγωνιστές της (MRA) μειώνουν τη θνησιμότητα σε καρδιοπαθείς.

📚 Βιβλιογραφία

Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία.
👉 https://www.endo.gr
Κατευθυντήριες οδηγίες για τις ενδοκρινικές διαταραχές και την υπερπαραγωγή αλδοστερόνης.
Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία – Υπέρταση και Καρδιά.
👉 https://www.hcs.gr
Η αλδοστερόνη στη ρύθμιση της πίεσης και η εμπλοκή της στην καρδιοπάθεια.
UpToDate – “Evaluation and diagnosis of primary aldosteronism”.
👉 https://www.uptodate.com
Διαγνωστική προσέγγιση για τον υπεραλδοστερονισμό (σύνδρομο Conn).
Mayo Clinic Laboratories – Aldosterone, Serum & Urine.
👉 https://www.mayocliniclabs.com
Εξετάσεις αλδοστερόνης και αξιολόγηση του RAAS.
American Heart Association – “Aldosterone and cardiovascular risk”.
👉 https://www.heart.org
Η ορμονική επίδραση της αλδοστερόνης στην καρδιακή υγεία.
Funder JW et al. (2016). The PATHWAY-2 Trial.
“Treatment-resistant hypertension and the role of aldosterone.”
Journal: Lancet, 387(10022), 219–229.
👉 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0140673615610193
Pitt B. et al. (1999). RALES Trial.
“Efficacy of spironolactone in severe heart failure.”
New England Journal of Medicine.
👉 https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJM199909023411001
Bertocchio JP et al. (2011).
“Physiology of aldosterone: roles in kidney and beyond.”
Archives of Cardiovascular Diseases, 104(2), 98–106.
Medscape – “Aldosterone Test”.
👉 https://emedicine.medscape.com/article/2083836-overview
NIH – National Institutes of Health.
👉 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK278944/
Περιεκτική ενότητα για το σύστημα RAAS και τις ορμόνες.

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Παντελής Αναγνωστόπουλος

10/Jul/2025

Ρενίνη: Ορμόνη Ρύθμισης της Πίεσης & Αναλογία Αλδοστερόνη/Ρενίνη (ARR)

📌 Περιεχόμενα

Τι είναι η Ρενίνη;
Το Σύστημα RAAS
Μορφές Μέτρησης Ρενίνης
Καταστάσεις με Χαμηλή Ρενίνη
Πότε Εξετάζεται η Ρενίνη;
Φυσιολογικές Τιμές Ρενίνης
Αναλογία Αλδοστερόνης / Ρενίνης (ARR)
Παθολογικές Καταστάσεις
Φάρμακα που Επηρεάζουν τη Ρενίνη
Παραδείγματα Εργαστηριακών Αποτελεσμάτων
Ρενίνη και RAAS Blockers
📅 Συμβουλές για την Εξέταση Ρενίνης
❤️ Ρενίνη και Καρδιακή Ανεπάρκεια
🧪 Συσχέτιση με Άλλες Ορμόνες
Συγκριτικός Πίνακας Διαφορικής Διάγνωσης
🔬 Κλινικά Παραδείγματα
📌 Σύνδεση με Εξέταση Αλδοστερόνης
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Βιβλιογραφία

🔬 Τι είναι η Ρενίνη;

Η ρενίνη είναι ένα ένζυμο και ορμόνη που παράγεται και απελευθερώνεται από τα παρασπειραματικά κύτταρα των νεφρών, κυρίως ως απάντηση σε χαμηλή αρτηριακή πίεση, υπονατριαιμία ή διέγερση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος.

Ο κύριος ρόλος της ρενίνης είναι να ενεργοποιήσει το σύστημα RAAS (Renin-Angiotensin-Aldosterone System), ένα κρίσιμο σύστημα ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης και της ισορροπίας υγρών/ηλεκτρολυτών. Συγκεκριμένα:

Η ρενίνη μετατρέπει το αγγειοτενσινογόνο (που παράγεται από το ήπαρ) σε αγγειοτενσίνη Ι.
Η αγγειοτενσίνη Ι μετατρέπεται σε αγγειοτενσίνη ΙΙ με τη δράση του ACE (Angiotensin-Converting Enzyme).
Η αγγειοτενσίνη ΙΙ προκαλεί ισχυρή αγγειοσυστολή και διεγείρει τα επινεφρίδια να εκκρίνουν αλδοστερόνη.

Η όλη διαδικασία οδηγεί σε αύξηση της αρτηριακής πίεσης και κατακράτηση νατρίου και νερού, αποκαθιστώντας την αιμοδυναμική ισορροπία.

🧬 Τι είναι το Σύστημα RAAS (Renin–Angiotensin–Aldosterone System);

Το Σύστημα Ρενίνης–Αγγειοτενσίνης–Αλδοστερόνης (RAAS) είναι ένας ορμονικός μηχανισμός ελέγχου της αρτηριακής πίεσης, του όγκου αίματος και της ισορροπίας νατρίου–καλίου. Αποτελεί κρίσιμο ρυθμιστή της αιμοδυναμικής σταθερότητας, με ενεργοποίηση σε περιπτώσεις υπότασης, υπονατριαιμίας ή υποογκαιμίας.

⚙️ Πώς λειτουργεί το RAAS; — Βήμα προς Βήμα

Νεφρικό Ερέθισμα
Όταν μειώνεται η πίεση στον προσαγωγό αρτηριόλιο, η διήθηση νατρίου, ή αυξάνεται η συμπαθητική διέγερση, τα κυτταρα Juxtaglomerular (JG) του νεφρού εκκρίνουν ρενίνη.
Ρενίνη → Αγγειοτενσινογόνο → Αγγειοτενσίνη Ι
Η ρενίνη είναι ένζυμο που μετατρέπει το αγγειοτενσινογόνο (απόπαραγωγή του ήπατος) σε αγγειοτενσίνη Ι.
ACE → Αγγειοτενσίνη ΙΙ
Η ΑCE (Μετατρεπτικό Ένζυμο της Αγγειοτενσίνης), κυρίως στους πνεύμονες, μετατρέπει την αγγειοτενσίνη Ι σε αγγειοτενσίνη ΙΙ, ισχυρό αγγειοσυσπαστικό.
Αγγειοτενσίνη ΙΙ → Δράσεις
- Αγγειοσύσπαση → αυξάνει την πίεση.
- Διέγερση του φλοιού των επινεφριδίων → έκκριση αλδοστερόνης.
- Έκκριση ADH (αντιδιουρητικής ορμόνης) από την υπόφυση.
- Διέγερση δίψας μέσω του υποθαλάμου.
Αλδοστερόνη → Νεφρική Κατακράτηση Νατρίου και Νερού
Η αλδοστερόνη δίνει εντολή στα αθροιστικά σωληνάρια των νεφρών να κατακρατούν Na⁺ και H₂O και να αποβάλλουν Κ⁺, αυξάνοντας τον όγκο αίματος.

📌 Κεντρικά Όργανα που Συμμετέχουν

Όργανο	Ρόλος στο RAAS
Νεφρός	Ανιχνεύει πίεση/όγκο → εκκρίνει ρενίνη
Ήπαρ	Παράγει αγγειοτενσινογόνο
Πνεύμονας/Ενδοθήλιο	Παράγει ACE
Επινεφρίδια	Παράγουν αλδοστερόνη
Υπόφυση / Υποθάλαμος	ADH, δίψα
Αγγεία	Ανταποκρίνονται με αγγειοσύσπαση

🧪 Πότε Ενεργοποιείται το RAAS;

Κατάσταση	Ερέθισμα Ενεργοποίησης
Υπόταση	↓ Αιματική πίεση στον προσαγωγό αρτηριόλιο
Υπονατριαιμία	↓ Νατρίου στον άπω εσπειραμένο σωληνάρια
Απώλεια όγκου	Αφυδάτωση, αιμορραγία
Συμπαθητική διέγερση	Διέγερση β-1 υποδοχέων στο νεφρό

🧠 Κλινική Σημασία

Το RAAS:

📈 Ρυθμίζει την αρτηριακή πίεση.
💧 Διαχειρίζεται την ισορροπία υγρών και ηλεκτρολυτών.
⚖️ Συμμετέχει σε παθολογικές καταστάσεις όπως:
- Πρωτοπαθής και δευτεροπαθής υπεραλδοστερονισμός
- Νεφρική στένωση
- Καρδιακή ανεπάρκεια
- Ανθεκτική υπέρταση
- Σύνδρομο Conn
- Νόσος Addison (ανεπάρκεια RAAS)

💊 RAAS Blockers: Πού Δρουν;

Τάξη Φαρμάκων	Σημείο Παρέμβασης	Παραδείγματα
DRIs (Άμεσοι Αναστολείς Ρενίνης)	Αναστέλλουν τη ρενίνη (έμμεσα μπλοκάρουν τον σχηματισμό A-I)	Aliskiren
ACE-I (Αναστολείς του Μετατρεπτικού Ενζύμου της Αγγειοτενσίνης)	Αναστέλλουν τη μετατροπή A-I → A-II	Enalapril, Lisinopril, Ramipril
ARBs (Αναστολείς Υποδοχέων Αγγειοτενσίνης ΙΙ)	Αναστέλλουν τη σύνδεση της A-II στους υποδοχείς AT1	Losartan, Valsartan, Olmesartan
MRA (Ανταγωνιστές Υποδοχέων Αλδοστερόνης)	Αναστέλλουν τη δράση της αλδοστερόνης στα σωληνάρια	Spironolactone, Eplerenone

🧾 Συνοπτική Ροή του RAAS (Διαγραμματική)

↓ Πίεση/Όγκος ➜ Ρενίνη (νεφρός) ➜ Αγγειοτενσινογόνο (ήπαρ) ➜ Αγγειοτενσίνη Ι ➜ Αγγειοτενσίνη ΙΙ ➜ Αγγειοσύσπαση + Αλδοστερόνη ➜ Κατακράτηση Na⁺/H₂O ➜ ↑ Πίεση

🧠 Τι να Θυμάστε

Η ρενίνη είναι ο εκκινητής αλλά όχι το μόνο ρυθμιστικό στοιχείο του RAAS.
Η αγγειοτενσίνη ΙΙ είναι ο κυρίαρχος εκτελεστής αγγειοσύσπασης.
Η αλδοστερόνη είναι υπεύθυνη για την κατακράτηση νατρίου και νερού.
Το RAAS επηρεάζεται από πολλά φάρμακα που χρησιμοποιούνται στην υπέρταση, καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρική νόσο.

🧪 Μορφές Μέτρησης Ρενίνης

PRA: Μετρά τη δραστικότητα της ρενίνης (παραγωγή αγγειοτενσίνης Ι)
DRC: Άμεση συγκέντρωση ρενίνης στο πλάσμα

Οι δύο μέθοδοι δίνουν συχνά παρόμοιες αλλά όχι ταυτόσημες πληροφορίες.

📉 Καταστάσεις με Χαμηλή Ρενίνη

Πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισμός (νόσος Conn)
Σύνδρομο Liddle
Στένωση νεφρικής αρτηρίας (συχνά μονόπλευρη)

Χρόνια νεφρική νόσος

🧪 Πότε Εξετάζεται η Ρενίνη;

Η ρενίνη εξετάζεται σε περιπτώσεις:

Ανθεκτικής υπέρτασης, ειδικά σε νεαρά άτομα
Υποκαλιαιμίας με φυσιολογική νεφρική λειτουργία
Υποψίας πρωτοπαθούς υπεραλδοστερονισμού (νόσος Conn)
Πιθανού συνδρόμου Addison
Όγκου (ρενίνωμα)

📊 Φυσιολογικές Τιμές Ρενίνης (ng/mL/hr)

Θέση Σώματος	Τιμές	Παρατήρηση
Ύπτια	0.15 – 2.33	Πρωινή ώρα, χωρίς διουρητικά
Όρθια	1.31 – 3.95	Μετά από >60 λεπτά όρθιας στάσης

⚖️ Αναλογία Αλδοστερόνης / Ρενίνης (ARR)

Η αναλογία ARR >20 με αλδοστερόνη >15 ng/dL είναι ισχυρά ενδεικτική νόσου Conn.

Αλδοστερόνη	Ρενίνη	ARR	Συμπέρασμα
20	0.3	67	Ύποπτο Conn
18	2.5	7.2	Φυσιολογική
3.5	5.5	0.6	Πιθανό Addison

⚠️ Παθολογικές Καταστάσεις που Σχετίζονται με τη Ρενίνη

Η ρενίνη αποτελεί κρίσιμο δείκτη για τη διαγνωστική προσέγγιση υπέρτασης, ηλεκτρολυτικών διαταραχών και ενδοκρινικών νοσημάτων. Οι μεταβολές στα επίπεδα ρενίνης (αυξημένη ή κατασταλμένη) μπορούν να καθοδηγήσουν τον ιατρό ως προς την αιτιολογία και την εντόπιση της παθολογίας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο διαταραχών του συστήματος RAAS.

🔼 Αυξημένα Επίπεδα Ρενίνης – Πιθανές Καταστάσεις

Παθολογία	Χαρακτηριστικά	Συνοδά Ευρήματα
Δευτεροπαθής Υπεραλδοστερονισμός	Αυξημένη ρενίνη → αυξημένη αλδοστερόνη	Υποκαλιαιμία, υπέρταση
Νεφραγγειακή Υπέρταση	↓ Νεφρική αιμάτωση → ↑ ρενίνη	Ανθεκτική υπέρταση, μονόπλευρη ατροφία νεφρού
Κακοήθης Υπέρταση	Ισχαιμία νεφρών → υπερέκκριση ρενίνης	Αμφιβληστροειδοπάθεια, καρδιονεφρική βλάβη
Addison (ανεπάρκεια επινεφριδίων)	↓ κορτιζόλη → ↑ ACTH → ↑ ρενίνη	Υπονατριαιμία, υπερκαλιαιμία, υπόταση
Reninoma (νεφρικός όγκος)	Όγκος παραγωγής ρενίνης	Υπέρταση, υποκαλιαιμία, εντοπισμένη βλάβη σε CT/MRI
Διουρητικά	Απώλεια όγκου → ↑ ρενίνη	Υποκαλιαιμία, ήπια μεταβολική αλκάλωση
Καρδιακή Ανεπάρκεια	↓ Νεφρική ροή → ↑ ρενίνη	Οίδημα, δύσπνοια, ↑ BNP

🔽 Μειωμένα Επίπεδα Ρενίνης – Πιθανές Καταστάσεις

Παθολογία	Χαρακτηριστικά	Συνοδά Ευρήματα
Σύνδρομο Conn (Πρωτοπαθής Υπεραλδοστερονισμός)	Αυξημένη αλδοστερόνη → καταστολή ρενίνης	Υποκαλιαιμία, υπέρταση, ↑ ARR
Χρόνια Νεφρική Νόσος	Βλάβη JG κυττάρων → ↓ ρενίνη	Διαταραχή GFR, ↑ κρεατινίνη
Σύνδρομο Cushing	Υψηλή κορτιζόλη → αναστολή RAAS	↑ Γλυκόζη, υπέρταση, παχυσαρκία
Υπέρκατανάλωση Νατρίου	Υπερφόρτωση Na⁺ → καταστολή RAAS	Φυσιολογική/υψηλή πίεση, οίδημα
Λήψη β-Αναστολέων	Αναστολή β-1 υποδοχέων → ↓ ρενίνη	Μείωση πίεσης, βραδυκαρδία
Σύνδρομο Gordon	Υπέρταση + υπερκαλιαιμία με ↓ ρενίνη/αλδοστερόνη	Διαταραχή Na⁺/K⁺, γενετική αιτιολογία

📌 Χρήση του Δείκτη ARR (Aldosterone / Renin Ratio)

Ο λόγος Αλδοστερόνης / Ρενίνης (ARR) είναι βασικό εργαλείο για τη διαγνωστική προσέγγιση των νοσημάτων αυτών:

Υψηλός ARR → υποψία πρωτοπαθούς υπεραλδοστερονισμού
Χαμηλός ARR με υψηλή ρενίνη και αλδοστερόνη → δευτεροπαθής
Χαμηλή ρενίνη + χαμηλή αλδοστερόνη → σύνδρομα απευαισθησίας/αναστολής RAAS

🧠 Προσοχή: Οι φυσιολογικές τιμές ARR εξαρτώνται από τη μέθοδο μέτρησης (PRA vs DRC) και τις μονάδες.

💡 Κλινικά Παραδείγματα

👨‍⚕️ Άνδρας 50 ετών με υποκαλιαιμία και υπέρταση → ARR = 60 → πιθανό σύνδρομο Conn
👩‍⚕️ Γυναίκα με ανθεκτική υπέρταση και βρουμισμένη νεφρική αρτηρία στο Doppler → υψηλή ρενίνη → πιθανή νεφραγγειακή υπέρταση
🧒 Παιδί με υπέρταση και υποκαλιαιμία → υψηλή ρενίνη, υψηλή αλδοστερόνη → πιθανό reninoma ή CAH

💊 Φάρμακα που Επηρεάζουν τη Ρενίνη

Η έκκριση και τα επίπεδα της ρενίνης στο αίμα μπορούν να επηρεαστούν σημαντικά από διάφορα φαρμακευτικά σκευάσματα. Η γνώση αυτών των επιδράσεων είναι κρίσιμη για την ορθή αξιολόγηση των εργαστηριακών αποτελεσμάτων, αλλά και για την κατανόηση της παθοφυσιολογίας της υπέρτασης και των ενδοκρινικών διαταραχών.

🔼 Φάρμακα που Αυξάνουν τη Ρενίνη

Κατηγορία Φαρμάκου	Παραδείγματα	Μηχανισμός
Διουρητικά	Furosemide, Hydrochlorothiazide	Ελάττωση όγκου πλάσματος → ενεργοποίηση RAAS
Αναστολείς ACE	Enalapril, Ramipril	Αναστολή Angiotensin II → αύξηση ρενίνης μέσω ανατροφοδότησης
Αναστολείς ARB	Losartan, Valsartan	Μπλοκάρουν την A-II → αντιρροπιστική αύξηση ρενίνης
Αναστολείς DRI	Aliskiren	Αναστέλλουν άμεσα τη ρενίνη αλλά αυξάνεται η κυκλοφορούσα μορφή
Αγγειοδιασταλτικά	Hydralazine, Minoxidil	Μείωση αγγειακής αντίστασης → ενεργοποίηση RAAS
Ανταγωνιστές ασβεστίου	Nifedipine	Πτώση πίεσης → αύξηση ρενίνης
Ορμόνες	Προγεστερόνη, Κορτιζόλη	Επιδρούν στην αρτηριακή πίεση και στη διούρηση
Συμπαθομιμητικά	Dobutamine, Isoproterenol	Διέγερση β-υποδοχέων στα νεφρά

🧠 Κλινικό σημείωμα: Η ρενίνη μπορεί να αυξηθεί ως αντιρροπιστική απάντηση στη φαρμακολογική αναστολή του συστήματος RAAS.

🔽 Φάρμακα που Μειώνουν τη Ρενίνη

Κατηγορία Φαρμάκου	Παραδείγματα	Μηχανισμός
Β-Αναστολείς	Atenolol, Metoprolol	Αναστολή β-1 υποδοχέων → μείωση έκκρισης ρενίνης
Αντιυπερτασικά κεντρικής δράσης	Clonidine, Methyldopa	Μείωση συμπαθητικής δραστηριότητας → λιγότερη ρενίνη
ΜΣΑΦ	Ibuprofen, Indomethacin	Αναστολή προσταγλανδινών → λιγότερη διέγερση της ρενίνης
Στεροειδή	Fludrocortisone	Αύξηση κατακράτησης Na⁺ → καταστολή RAAS

⚠️ Προσοχή: Σε υποψία πρωτοπαθούς υπεραλδοστερονισμού, η χρήση β-αναστολέων μπορεί να “κρύψει” τα αυξημένα επίπεδα αλδοστερόνης μέσω καταστολής της ρενίνης.

🧪 Σημασία για την Ερμηνεία της Εξέτασης Ρενίνης

Η φαρμακευτική αγωγή του ασθενούς πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπόψη κατά την εκτίμηση της ρενίνης και του λόγου αλδοστερόνη/ρενίνη (ARR), ιδιαίτερα σε διαγνωστικούς ελέγχους για:

Πρωτοπαθή αλδοστερονισμό (σύνδρομο Conn)
Δευτεροπαθή υπεραλδοστερονισμό
Ανεπάρκεια του φλοιού των επινεφριδίων (Addison)
Αναστολή του άξονα RAAS από φαρμακευτικά αίτια

💡 Τι Προτείνεται στην Κλινική Πράξη;

Διακοπή διουρητικών, ACE-I, ARB και β-αναστολέων για 2–4 εβδομάδες πριν τη μέτρηση ρενίνης, όπου είναι δυνατόν.
Αναπλήρωση με φάρμακα που δεν επηρεάζουν σημαντικά τη ρενίνη (π.χ. verapamil, hydralazine, doxazosin).
Καταγραφή πλήρους λίστας φαρμάκων πριν την εξέταση ρενίνης.

📈 Παραδείγματα Εργαστηριακών Τιμών

Ρενίνη: 0.2 → Αλδοστερόνη: 20 → ARR: 100 → Νόσος Conn
Ρενίνη: 8.5 → Αλδοστερόνη: 1.2 → Addison

🔐Ρενίνη και Φάρμακα που Αναστέλλουν το Σύστημα RAAS (RAAS Blockers)

Το Σύστημα Ρενίνης-Αγγειοτενσίνης-Αλδοστερόνης (RAAS) αποτελεί θεμελιώδη άξονα ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης, της ισορροπίας υγρών/ηλεκτρολυτών και της νεφρικής αιμάτωσης. Η ρενίνη είναι το πρώτο ένζυμο της αλυσίδας και η έκκρισή της ρυθμίζεται κυρίως από νεφρικά και αιμοδυναμικά ερεθίσματα, καθώς και από νευροορμονικούς μηχανισμούς.

Οι RAAS Blockers στοχεύουν σε διαφορετικά σημεία του άξονα, αλλά όλοι έχουν ως αποτέλεσμα την αναστολή της δράσης της αγγειοτενσίνης ΙΙ ή της αλδοστερόνης, οδηγώντας συχνά σε αντανακλαστική αύξηση της ρενίνης.

Οι RAAS αναστολείς αυξάνουν τα επίπεδα ρενίνης αλλά μπλοκάρουν τη δράση της αγγειοτενσίνης II και της αλδοστερόνης.

🛑 RAAS Blockers – Κατηγορίες και Δράση

Κατηγορία	Παραδείγματα	Σημείο Δράσης	Επίδραση στη Ρενίνη
ACE Inhibitors (Αναστολείς ΜΕΑ)	Enalapril, Lisinopril, Ramipril	Μετατροπή Angiotensin I → Angiotensin II	Αύξηση (λόγω έλλειψης ΑΤΙΙ και απουσίας ανασταλτικής ανατροφοδότησης)
ARBs (Αναστολείς Υποδοχέα ΑΤΙΙ)	Losartan, Valsartan, Olmesartan	Υποδοχείς Αγγειοτενσίνης II (AT1)	Αύξηση (δεν αναστέλλουν την παραγωγή ρενίνης αλλά τη δράση της ΑΤΙΙ)
DRIs (Άμεσοι Αναστολείς Ρενίνης)	Aliskiren	Ρενίνη → Αγγειοτενσινογόνο → Angiotensin I	Αύξηση (αντανακλαστική λόγω μείωσης της AII, αλλά μη δραστική ρενίνη)
Mineralocorticoid Receptor Antagonists	Spironolactone, Eplerenone	Υποδοχέας αλδοστερόνης στα νεφρά	Αύξηση (λόγω αυξημένης απώλειας Na⁺)

⚙️ Παθοφυσιολογική Εξήγηση

Όταν μπλοκάρεται ο RAAS, ειδικά η παραγωγή ή η δράση της Angiotensin II, καταργείται η φυσιολογική ανασταλτική ανατροφοδότηση που αυτή ασκεί στη ρενίνη. Το αποτέλεσμα είναι:

Αντανακλαστική αύξηση της ρενίνης (συχνά 2x–10x).
Η ρενίνη όμως δεν οδηγεί στην παραγωγή AII → λειτουργικά αναποτελεσματική.
Σε DRI (όπως το Aliskiren), η ρενίνη αναστέλλεται ως ένζυμο, αλλά τα επίπεδα της κυκλοφορούσας (inert) ρενίνης αυξάνονται.

📌 Κλινική Σημασία

Η αύξηση της ρενίνης από RAAS blockers είναι φυσιολογική και αναμενόμενη.
Σε διαγνωστικές εξετάσεις για σύνδρομο Conn (πρωτοπαθής αλδοστερονισμός), η λήψη RAAS blockers πρέπει να διακόπτεται για 2–4 εβδομάδες.
Η ρενίνη που αυξάνεται δεν σημαίνει αυξημένη δραστικότητα RAAS αν το τελικό αποτέλεσμα (AII, αλδοστερόνη) μπλοκάρεται.
Προσοχή στην ερμηνεία της ARR (αλδοστερόνη/ρενίνη) σε ασθενείς που λαμβάνουν αυτούς τους αναστολείς.

🧪 Παράδειγμα μετρήσεων σε RAAS Blockade

Φαρμακευτική Κατάσταση	Ρενίνη	Αλδοστερόνη	ARR (λόγος)
Χωρίς RAAS blocker	Χαμηλή/φυσιολογική	Υψηλή (σε Conn)	Υψηλός ARR
Με ACE-I ή ARB	Αυξημένη	Μειωμένη	Χαμηλός ARR → Ψευδώς φυσιολογικός

🧠 Συμπέρασμα

Οι RAAS blockers επηρεάζουν τη ρενίνη δραστικά και προβλέψιμα. Η αύξησή της είναι αποτέλεσμα της φαρμακολογικής παρέμβασης και δεν αποτελεί παθολογική ένδειξη από μόνη της. Η ερμηνεία των επιπέδων πρέπει πάντα να λαμβάνει υπόψη τη φαρμακευτική αγωγή.

📅 Συμβουλές για Ακριβή Μέτρηση Ρενίνης

Η μέτρηση ρενίνης χρησιμοποιείται για τη διάγνωση παθήσεων του άξονα RAAS, όπως:

Πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισμός (σύνδρομο Conn)
Δευτεροπαθής υπεραλδοστερονισμός
Νόσος Addison (ανεπάρκεια επινεφριδίων)
Ανθεκτική υπέρταση
Υποψία φαιοχρωμοκυτώματος/νεφραγγειακής υπέρτασης

Ωστόσο, η ερμηνεία της ρενίνης είναι εξαιρετικά ευαίσθητη σε παραμέτρους λήψης, στάσης σώματος, θεραπευτική αγωγή και ηλεκτρολυτικές καταστάσεις. Για αυτό απαιτείται προσεκτική προετοιμασία.

✅ Τι να Προσέξετε Πριν την Εξέταση

Παράγοντας	Οδηγία
Φαρμακευτική Αγωγή	Ιδανικά διακοπή ACE-I, ARB, διουρητικών, β-αναστολέων 2–4 εβδομάδες πριν, πάντα σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό.
Θέση Σώματος	Καθορίζεται από το εργαστήριο: συνήθως ορθοστασία για 1–2 ώρες ή κατάκλιση για 30 λεπτά.
Ώρα Λήψης	Πρωινές ώρες, μεταξύ 08:00 και 10:00. Συνιστάται νηστεία 8–12 ωρών.
Διατροφή / Νάτριο	Αποφυγή ακραίας πρόσληψης νατρίου ή νηστείας με υπονατριαιμία τις προηγούμενες 48 ώρες.
Υγρά / Ενυδάτωση	Φυσιολογική πρόσληψη υγρών 1–2 ημέρες πριν. Όχι αφυδάτωση ή υπερφόρτωση.
Στρες / Άσκηση	Αποφυγή έντονης σωματικής δραστηριότητας ή ψυχικής έντασης πριν την εξέταση.
Για λόγο ARR	Απαραίτητη αποχή από καφεΐνη και ομαλοποιημένη πρόσληψη αλατιού τις προηγούμενες 5–7 ημέρες.

⏱️ Διαδικασία Εξέτασης

Λήψη αίματος από περιφερική φλέβα.
Αναφορά της στάσης σώματος (π.χ. ύπτια ή καθιστή).
Αν ζητείται πλάσμα δραστικότητας ρενίνης (PRA), απαιτείται ειδικός σωλήνας.
Συχνά συνδυάζεται με:
- Μέτρηση αλδοστερόνης
- Νάτριο, κάλιο, ACTH, κορτιζόλη

⚠️ Πότε τα Αποτελέσματα Είναι Μη Αξιόπιστα;

Υπό αγωγή με φάρμακα που τροποποιούν το RAAS
Σε υπονατριαιμία ή υποκαλιαιμία
Σε αφυδάτωση
Με λανθασμένη θέση σώματος
Εάν δεν καταγράφεται η φαρμακευτική αγωγή

💡 Extra Tips

Αν δεν μπορεί να διακοπεί η φαρμακευτική αγωγή, να σημειώνεται σαφώς στο έντυπο/παραπεμπτικό.
Σε υποψία σύνδρομου Conn, ο λόγος αλδοστερόνης/ρενίνης (ARR) είναι πιο αξιόπιστος από τις απόλυτες τιμές.
Το PRA (Plasma Renin Activity) και η συγκέντρωση ρενίνης (Direct Renin Concentration, DRC) δεν είναι άμεσα συγκρίσιμα — πρέπει να αξιολογούνται με ξεχωριστά όρια.

❤️ Ρενίνη και Καρδιακή Ανεπάρκεια

Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια παθολογική κατάσταση στην οποία μειώνεται η ικανότητα της καρδιάς να προωθεί επαρκώς το αίμα. Η υποαιμάτωση των νεφρών ενεργοποιεί το σύστημα RAAS μέσω αύξησης της ρενίνης, με αποτέλεσμα:

Αύξηση της αγγειοτενσίνης ΙΙ → ισχυρή αγγειοσυστολή
Έκκριση αλδοστερόνης → κατακράτηση νατρίου και ύδατος
Αύξηση προφόρτισης (preload) → επιδείνωση οιδήματος

Η συνεχής διέγερση του RAAS συμβάλλει σε αναδιαμόρφωση του μυοκαρδίου και εξέλιξη της καρδιακής ανεπάρκειας. Για τον λόγο αυτό, η ρύθμιση της ρενίνης και του RAAS με φαρμακευτική αγωγή (π.χ. ACEi, ARBs, MRAs) είναι βασική στρατηγική στη θεραπεία.

🧪 Συσχέτιση με Άλλες Ορμόνες

BNP: αντιρροπιστική δράση σε σχέση με ρενίνη
ACTH: επηρεάζει έμμεσα αλδοστερόνη
ADH: συνεργεί στην κατακράτηση ύδατος
Ινσουλίνη: συσχέτιση με ενεργοποίηση RAAS σε μεταβολικό σύνδρομο

🧬 Συγκριτικός Πίνακας: Conn – Addison – Ρενίνωμα

Κατάσταση	Ρενίνη	Αλδοστερόνη	Κάλιο
Conn	↓	↑	↓
Addison	↑	↓	↑
Ρενίνωμα	↑↑	↑	↓

🔬 Κλινικά Παραδείγματα

Άνδρας 38 ετών: ARR 83 → Conn
Γυναίκα 55 ετών: ρενίνη 8.5 → Addison
Νεαρός 25 ετών: ρενίνη 15, αλδοστερόνη 18 → ρενίνωμα

📌 Σύνδεση με Εξέταση Αλδοστερόνης

Η αναλογία ARR χρειάζεται ταυτόχρονη μέτρηση ρενίνης και αλδοστερόνης.

🔗 Δες επίσης

❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι είναι η ρενίνη;

Η ρενίνη είναι ένα ένζυμο που εκκρίνεται από τα νεφρά και ρυθμίζει την αρτηριακή πίεση μέσω του συστήματος RAAS.

Γιατί είναι σημαντική η αναλογία αλδοστερόνης/ρενίνης (ARR);

Η υψηλή αναλογία ARR μπορεί να υποδεικνύει πρωτοπαθή υπεραλδοστερονισμό (νόσος Conn), μια αιτία δευτεροπαθούς υπέρτασης.

Ποια φάρμακα επηρεάζουν τη ρενίνη;

Οι β-αναστολείς μειώνουν τη ρενίνη. Τα διουρητικά, ACE inhibitors και ARBs την αυξάνουν. Η σπιρονολακτόνη την αυξάνει επίσης.

Μπορώ να κάνω την εξέταση ενώ λαμβάνω φαρμακευτική αγωγή;

Ιδανικά η εξέταση γίνεται μετά από διακοπή ορισμένων φαρμάκων, πάντα με οδηγία γιατρού, γιατί αλλοιώνουν τα αποτελέσματα.

Πότε γίνεται η μέτρηση της ρενίνης;

Το πρωί, σε ύπτια και έπειτα σε όρθια στάση. Απαιτείται νηστεία και ισορροπημένη πρόσληψη νατρίου.

Τι σημαίνει υψηλή ρενίνη και χαμηλή αλδοστερόνη;

Μπορεί να υποδεικνύει ανεπάρκεια επινεφριδίων (Addison) ή χρήση διουρητικών.

Υπάρχουν γενετικές διαταραχές που επηρεάζουν τη ρενίνη;

Ναι, όπως το σύνδρομο Liddle, που προκαλεί καταστολή της ρενίνης και της αλδοστερόνης με υπέρταση και υποκαλιαιμία.

Πώς σχετίζεται η ρενίνη με την καρδιακή ανεπάρκεια;

Σε καρδιακή ανεπάρκεια αυξάνεται η ρενίνη λόγω μειωμένης νεφρικής αιμάτωσης, οδηγώντας σε κατακράτηση νατρίου και υγρών.

Τι άλλο πρέπει να μετρηθεί μαζί με τη ρενίνη;

Η αλδοστερόνη είναι απαραίτητη για υπολογισμό του ARR. Συχνά ελέγχονται και επίπεδα καλίου, νατρίου και κορτιζόλης.

Ποιες παθήσεις σχετίζονται με πολύ υψηλή ρενίνη;

Ρενίνωμα, αιμορραγία, Addison, ανθεκτική καρδιακή ανεπάρκεια, στένωση νεφρικής αρτηρίας.

🔗 Δες επίσης

📚 Βιβλιογραφία

- Williams Textbook of Endocrinology, 14th Edition
- Funder JW et al. “The Management of Primary Aldosteronism: Case Detection, Diagnosis, and Treatment.” J Clin Endocrinol Metab. 2016;101(5):1889–1916.
- Gheorghiade M, Braunwald E. “RAAS inhibition in heart failure: current experience and future perspectives.” Am J Cardiol. 2013;111(7):1035–1041.
- Young WF Jr. “Primary Aldosteronism: Renaissance of a Syndrome.” Clin Endocrinol (Oxf). 2007;66(5):607–618.
- Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία – endo.gr
- UpToDate – Renin and the physiology of the RAAS (τελευταία πρόσβαση: Ιούλιος 2025)

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

nt-probnp-exetasi-aimatos-kardia-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

31/May/2025

Τελευταία ενημέρωση: 28 Δεκεμβρίου 2025

Σε 1 λεπτό:

Το NT-proBNP είναι εξέταση αίματος που δείχνει αν η καρδιά καταπονείται.
Χρησιμοποιείται όταν υπάρχει δύσπνοια, κόπωση ή πρήξιμο.
Βοηθά στην επιβεβαίωση ή τον αποκλεισμό καρδιακής ανεπάρκειας.
Οι τιμές επηρεάζονται από ηλικία και νεφρική λειτουργία.
Η ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με συμπτώματα και καρδιολογικό έλεγχο.

📑 Περιεχόμενα

Τι είναι το NT-proBNP
Γιατί μετράται το NT-proBNP
Πώς λειτουργεί το NT-proBNP
Φυσιολογικές τιμές NT-proBNP
Πότε πρέπει να γίνεται η εξέταση
NT-proBNP και καρδιακή ανεπάρκεια
NT-proBNP σε ηλικιωμένους
NT-proBNP και εγκυμοσύνη
NT-proBNP και νεφρική λειτουργία
Διατροφή και καρδιοπροστασία
Φάρμακα που επηρεάζουν το NT-proBNP
Παρακολούθηση NT-proBNP
Πώς γίνεται η εξέταση
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Πού να κάνω εξέταση NT-proBNP
Βιβλιογραφία & Πηγές

Πώς βοηθά το NT-proBNP στην κλινική πράξη

Το NT-proBNP είναι ένας βιοδείκτης που παράγεται από τα καρδιακά κύτταρα όταν οι κοιλίες
υφίστανται αυξημένη πίεση ή διάταση. Για τον λόγο αυτό, αυξάνεται συχνά σε καταστάσεις
όπου η καρδιά δυσκολεύεται να αντλήσει αποτελεσματικά το αίμα.

Η εξέταση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε ασθενείς με δύσπνοια άγνωστης αιτίας,
καθώς βοηθά τον ιατρό να διαχωρίσει αν τα συμπτώματα προέρχονται από την καρδιά
ή από άλλα συστήματα, όπως οι πνεύμονες. Χαμηλές τιμές καθιστούν την καρδιακή
ανεπάρκεια λιγότερο πιθανή, ενώ αυξημένες τιμές οδηγούν σε περαιτέρω καρδιολογικό έλεγχο.

Το NT-proBNP χρησιμοποιείται επίσης για παρακολούθηση της πορείας
ασθενών με γνωστή καρδιακή ανεπάρκεια. Η μείωση των τιμών μπορεί να υποδηλώνει
καλή ανταπόκριση στη θεραπεία, ενώ η αύξησή τους πιθανόν να σημαίνει επιδείνωση.

Σημαντικό είναι ότι τα αποτελέσματα δεν αξιολογούνται απομονωμένα.
Ηλικιωμένα άτομα, ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία ή σοβαρές λοιμώξεις
μπορεί να εμφανίζουν αυξημένες τιμές χωρίς να υπάρχει τυπική καρδιακή ανεπάρκεια.

Συμπέρασμα: Το NT-proBNP αποτελεί ένα ισχυρό εργαλείο υποστήριξης
της διάγνωσης, αλλά η τελική ερμηνεία γίνεται πάντα στο πλαίσιο
του συνολικού κλινικού και καρδιολογικού ελέγχου.

1

Τι είναι το NT-proBNP

Το NT-proBNP (N-terminal pro–B-type natriuretic peptide) είναι ένας
βιοδείκτης που παράγεται από την καρδιά — κυρίως από τις
κοιλίες — όταν το μυοκάρδιο υφίσταται
αυξημένη πίεση ή διάταση.
Η παραγωγή του σχετίζεται άμεσα με την προσπάθεια της καρδιάς
να ανταποκριθεί σε αυξημένες αιμοδυναμικές απαιτήσεις.

Αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εργαστηριακούς δείκτες
καρδιακής ανεπάρκειας, με καθοριστική
διαγνωστική και προγνωστική αξία.
Χρησιμοποιείται τόσο σε οξείες καταστάσεις
(π.χ. αιφνίδια δύσπνοια ή απορρύθμιση καρδιακής λειτουργίας),
όσο και σε χρόνια κλινικά σενάρια,
όπου απαιτείται συστηματική παρακολούθηση της πορείας της νόσου.

Η μέτρησή του βοηθά τον ιατρό να εκτιμήσει τη
λειτουργική κατάσταση της καρδιάς,
να διαχωρίσει αν συμπτώματα όπως δύσπνοια ή κόπωση
έχουν καρδιακή ή μη καρδιακή αιτιολογία,
και να καθοδηγήσει τον περαιτέρω διαγνωστικό έλεγχο,
όπως το υπερηχογράφημα καρδιάς.

Στην καθημερινή κλινική πράξη, το NT-proBNP χρησιμοποιείται ευρέως
όχι μόνο για τη διάγνωση,
αλλά και για την παρακολούθηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία,
καθώς μεταβολές των τιμών του μπορούν να αντικατοπτρίζουν
βελτίωση ή επιδείνωση της καρδιακής λειτουργίας.

2

Γιατί μετράται το NT-proBNP

Η μέτρηση του NT-proBNP χρησιμοποιείται κυρίως για:

Τη διάγνωση καρδιακής ανεπάρκειας.
Την εκτίμηση της σοβαρότητας συμπτωμάτων όπως δύσπνοια και οιδήματα.
Την παρακολούθηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία.
Την πρόγνωση καρδιαγγειακού κινδύνου και την εκτίμηση έκβασης.

Τα επίπεδα NT-proBNP αυξάνονται όταν οι κοιλίες διατείνονται ή καταπονούνται,
όπως σε συστολική δυσλειτουργία ή σε
διαστολική καρδιακή ανεπάρκεια (HFpEF).

3

Πώς λειτουργεί το NT-proBNP

Όταν το μυοκάρδιο καταπονείται, εκκρίνει την πρόδρομη ορμόνη
proBNP, η οποία διασπάται σε δύο μόρια:

BNP – τη βιολογικά ενεργή μορφή, με άμεση δράση.
NT-proBNP – τη βιολογικά αδρανή μορφή, με μεγαλύτερο χρόνο ημιζωής.

Λόγω της μεγαλύτερης σταθερότητάς του στο αίμα,
το NT-proBNP προτιμάται για εργαστηριακή μέτρηση
σε σχέση με το BNP, ειδικά σε διαγνωστικούς και παρακολουθητικούς ελέγχους.

4

Φυσιολογικές τιμές NT-proBNP

Ηλικία	Ενδεικτικές τιμές (pg/mL)
< 50 ετών	< 125
≥ 50 ετών	< 450
Καρδιακή ανεπάρκεια πιθανή	> 450 / > 900 (ανά ηλικία)
Καρδιακή ανεπάρκεια σχεδόν βέβαιη	> 1800

Σημείωση: Οι τιμές επηρεάζονται από την ηλικία,
τη νεφρική λειτουργία, την παρουσία αρρυθμιών
και το συνολικό κλινικό πλαίσιο.

5

Πότε πρέπει να γίνεται η εξέταση NT-proBNP

Η μέτρηση του NT-proBNP συνιστάται σε:

Άτομα με ανεξήγητη δύσπνοια.
Ύποπτη ή επιβεβαιωμένη καρδιακή ανεπάρκεια.
Παρακολούθηση χρόνιας καρδιακής ανεπάρκειας.
Εκτίμηση πρόγνωσης μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου.

6

NT-proBNP και καρδιακή ανεπάρκεια

Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια κατάσταση κατά την οποία η καρδιά
δεν μπορεί να αντλήσει επαρκή ποσότητα αίματος ώστε να καλύψει τις ανάγκες του οργανισμού.

Σε αυτό το πλαίσιο, το NT-proBNP αυξάνεται ως απάντηση στην αυξημένη πίεση
και διάταση των κοιλιών και αποτελεί αξιόπιστο δείκτη της βαρύτητας της νόσου.

Το NT-proBNP αυξάνεται σημαντικά σε:

Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια (χαμηλό κλάσμα εξώθησης).
Διαστολική καρδιακή ανεπάρκεια (HFpEF).
Οξεία απορρύθμιση χρόνιας καρδιακής ανεπάρκειας.

Οι τιμές NT-proBNP έχουν ισχυρή προγνωστική αξία και συσχετίζονται με:

Αυξημένο κίνδυνο επανεισαγωγής σε νοσοκομείο.
Υψηλότερη θνησιμότητα.
Ανταπόκριση στη θεραπεία (πτώση της τιμής → καλύτερη πρόγνωση).

7

NT-proBNP σε ηλικιωμένους

Σε άτομα ηλικίας >75 ετών, τα επίπεδα NT-proBNP μπορεί να είναι
φυσιολογικά αυξημένα ακόμη και χωρίς σαφή καρδιακή ανεπάρκεια.

Για τον λόγο αυτό, η ερμηνεία πρέπει να γίνεται πάντα σε συνδυασμό με:

Υπερηχοκαρδιογράφημα (Triplex).
Ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ).
Την κλινική εικόνα και τα συμπτώματα του ασθενούς.

8

NT-proBNP και εγκυμοσύνη

Κατά την εγκυμοσύνη, οι τιμές NT-proBNP μπορεί να εμφανίσουν ήπια αύξηση
λόγω του αυξημένου όγκου αίματος και της φυσιολογικής καρδιακής καταπόνησης.

Σε περιπτώσεις υποψίας μυοκαρδιοπάθειας της κύησης, περικαρδίτιδας
ή άλλης καρδιακής δυσλειτουργίας, η εξέταση μπορεί να αποδειχθεί
ιδιαίτερα χρήσιμη για τη διαγνωστική προσέγγιση.

9

NT-proBNP και νεφρική λειτουργία

Το NT-proBNP αποβάλλεται από τους νεφρούς.
Σε άτομα με νεφρική ανεπάρκεια, οι τιμές μπορεί να εμφανίζονται
ψευδώς αυξημένες, ακόμη και χωρίς σοβαρή καρδιακή δυσλειτουργία.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ερμηνεία πρέπει να γίνεται με προσοχή και
σε συνδυασμό με κρεατινίνη και eGFR.

10

Διατροφή και καρδιοπροστασία

Η διατροφή δεν επηρεάζει άμεσα τα επίπεδα NT-proBNP, ωστόσο παίζει
καθοριστικό ρόλο στη συνολική καρδιαγγειακή υγεία.

Μείωση αλατιού → λιγότερη κατακράτηση υγρών.
Κατανάλωση λιπαρών ψαριών (Ω-3 λιπαρά οξέα).
Διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά.
Αποφυγή επεξεργασμένων και υπερεπεξεργασμένων τροφών.

Η Μεσογειακή διατροφή θεωρείται ιδανική για καρδιοπροστασία.

11

Φάρμακα που επηρεάζουν το NT-proBNP

Ορισμένες φαρμακευτικές θεραπείες μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα NT-proBNP,
αντανακλώντας βελτίωση της καρδιακής λειτουργίας:

Β-αναστολείς.
Αναστολείς ACE / ARB / ARNI.
Διουρητικά.
SGLT2 αναστολείς.

Η πτώση της τιμής μετά την έναρξη ή τροποποίηση της θεραπείας
θεωρείται θετικό προγνωστικό σημάδι.

12

Παρακολούθηση NT-proBNP με την πάροδο του χρόνου

Η τακτική μέτρηση του NT-proBNP:

Ανιχνεύει πρώιμη επιδείνωση της καρδιακής κατάστασης.
Καθοδηγεί την τροποποίηση της θεραπευτικής αγωγής.
Βοηθά στην πρόληψη υποτροπών και νοσηλειών.

13

Πώς γίνεται η εξέταση NT-proBNP

Η εξέταση NT-proBNP είναι:

Απλή αιμοληψία.
Απαιτεί ελάχιστη προετοιμασία.
Δεν χρειάζεται νηστεία.

Σε πολλά εργαστήρια, τα αποτελέσματα είναι διαθέσιμα
εντός λίγων ωρών, ενώ στα νοσοκομεία η εξέταση
ενσωματώνεται συχνά στον ταχύ έλεγχο δύσπνοιας στα ΤΕΠ.

14

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι δείχνει το NT-proBNP;

Το NT-proBNP δείχνει αν η καρδιά υφίσταται αυξημένη πίεση ή διάταση
και χρησιμοποιείται κυρίως για τη διάγνωση, επιβεβαίωση ή αποκλεισμό
καρδιακής ανεπάρκειας, ιδίως σε ασθενείς με δύσπνοια.

Πότε χρειάζεται να κάνω την εξέταση NT-proBNP;

Όταν υπάρχει ανεξήγητη δύσπνοια, υποψία καρδιακής ανεπάρκειας,
επιδείνωση γνωστής καρδιοπάθειας ή για την
παρακολούθηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία.

Ποια θεωρούνται φυσιολογικά επίπεδα NT-proBNP;

Ενδεικτικά, τιμές <125 pg/mL για άτομα κάτω των 50 ετών
και <450 pg/mL για άτομα άνω των 50 ετών θεωρούνται φυσιολογικές.
Ωστόσο, η ερμηνεία εξαρτάται από την ηλικία,
τη νεφρική λειτουργία, τις αρρυθμίες και το κλινικό πλαίσιο.

Μπορεί το NT-proBNP να είναι αυξημένο χωρίς καρδιακή ανεπάρκεια;

Ναι. Αυξημένες τιμές μπορεί να παρατηρηθούν σε
νεφρική ανεπάρκεια, πνευμονική υπέρταση,
αρρυθμίες, αναιμία, σοβαρές λοιμώξεις
ή σε προχωρημένη ηλικία, χωρίς απαραίτητα
να υπάρχει καρδιακή ανεπάρκεια.

Ποια φάρμακα μειώνουν το NT-proBNP;

Φάρμακα όπως β-αναστολείς, ACE/ARB/ARNI,
διουρητικά και SGLT2 αναστολείς
μειώνουν συχνά τα επίπεδα NT-proBNP,
γεγονός που συνήθως αντανακλά
βελτίωση της καρδιακής λειτουργίας.

Είναι το NT-proBNP καλύτερο από το BNP;

Το NT-proBNP έχει μεγαλύτερο χρόνο ημιζωής
και είναι πιο σταθερό στο αίμα σε σχέση με το BNP,
γεγονός που το καθιστά πιο αξιόπιστο
για εργαστηριακή μέτρηση και παρακολούθηση.

Χρειάζεται προετοιμασία ή νηστεία για την εξέταση;

Όχι. Η εξέταση γίνεται με απλή αιμοληψία
και δεν απαιτείται νηστεία
ή άλλη ειδική προετοιμασία.

Πόσο συχνά πρέπει να μετράται το NT-proBNP;

Η συχνότητα καθορίζεται από τον θεράποντα ιατρό
και εξαρτάται από τη βαρύτητα της νόσου.
Συνήθως μετράται κατά τη διάγνωση
και σε τακτικά διαστήματα παρακολούθησης
ή μετά από αλλαγή θεραπείας.

15

Πού να κάνω εξέταση NT-proBNP

Η εξέταση NT-proBNP μπορεί να πραγματοποιηθεί σε
πιστοποιημένα μικροβιολογικά εργαστήρια και σε
νοσοκομειακές μονάδες που διαθέτουν τον κατάλληλο
βιοχημικό εξοπλισμό.

Συνιστάται να επιλέγετε εργαστήριο με
εμπειρία στις καρδιολογικές εξετάσεις,
ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπιστία της μέτρησης και
η σωστή προ-αναλυτική διαχείριση του δείγματος.

Τα αποτελέσματα πρέπει πάντα να
αξιολογούνται από ιατρό
(καρδιολόγο ή θεράποντα ιατρό),
στο πλαίσιο των συμπτωμάτων, του ιστορικού
και των υπόλοιπων εξετάσεων.

Θέλετε να προγραμματίσετε εξέταση NT-proBNP
ή να δείτε όλες τις διαθέσιμες εξετάσεις του εργαστηρίου;

📘 Κατάλογος Εξετάσεων

📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

16

Βιβλιογραφία & Πηγές

Ponikowski P, et al.
ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure.
European Heart Journal, 2016;37(27):2129–2200.
https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehw128

McDonagh TA, et al.
2021 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure.
European Heart Journal, 2021;42(36):3599–3726.
https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368

Maisel AS, et al.
Rapid Measurement of B-Type Natriuretic Peptide in the Emergency Diagnosis of Heart Failure.
New England Journal of Medicine, 2002;347(3):161–167.
https://doi.org/10.1056/NEJMoa020233

Januzzi JL, et al.
N-terminal pro–B-type natriuretic peptide testing for the diagnosis or exclusion of heart failure in patients with acute symptoms.
American Journal of Cardiology, 2005;95(8):948–954.
https://doi.org/10.1016/j.amjcard.2004.12.032

Yancy CW, et al.
2017 ACC/AHA/HFSA Focused Update of the 2013 Heart Failure Guideline.
Journal of the American College of Cardiology, 2017;70(6):776–803.
https://doi.org/10.1016/j.jacc.2017.04.025

Nishimura RA, et al.
Role of Natriuretic Peptides in the Management of Heart Failure.
Circulation, 2021;144(12):e445–e464.
https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000001000

Μικροβιολογικό Λαμία – Κατάλογος Εξετάσεων
Αιματολογικές & βιοχημικές εξετάσεις
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος
Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας
Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Lasix (Φουροσεμίδη): Πλήρης Οδηγός Χρήσης, Δοσολογία, Παρενέργειες & Εξετάσεις

1 Τι είναι και πώς δρα το Lasix (Φουροσεμίδη)

2 Πότε χρησιμοποιείται το Lasix

Κύριες ενδείξεις

Άλλες χρήσεις (κατ’ ένδειξη)

3 Δοσολογία & Τρόπος Λήψης

Ενδεικτικές δόσεις ενηλίκων

Οδηγίες χορήγησης

4 Συχνές Ανεπιθύμητες Ενέργειες

Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες

Λιγότερο συχνές ή σπάνιες ανεπιθύμητες

5 Προφυλάξεις & Αντενδείξεις

Αντενδείκνυται σε

Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή σε

Διατροφή και υγρά

6 Σημαντικές Αλληλεπιδράσεις με Άλλα Φάρμακα

7 Παρακολούθηση με Εξετάσεις

Τι πρέπει να ελέγχεται

Πότε να γίνονται οι έλεγχοι

8 Ειδικοί Πληθυσμοί

Ηλικιωμένοι

Κύηση

Θηλασμός

Χρόνια Νεφρική Νόσος

Καρδιακή ανεπάρκεια

9 Πρακτικές Συμβουλές Ασφάλειας

Καθημερινή ρουτίνα

Υγρά και διατροφή

Τι να αποφεύγετε

Σημάδια συναγερμού

10 Υπερδοσολογία – Τι να κάνετε

11 Lasix & Απώλεια Βάρους – Μύθος

12 Διακοπή Θεραπείας & Τιτλοποίηση

13 Τι να ελέγχετε μόνοι σας στη θεραπεία με Lasix

1) Βάρος (ζύγιση) – ο πιο χρήσιμος «δείκτης»

2) Αρτηριακή πίεση – ειδικά μετά από αλλαγές δόσης

3) Διούρηση και πρόσληψη υγρών – χωρίς υπερβολές

4) Συμπτώματα που «προειδοποιούν» για ηλεκτρολύτες

5) Τι να ΜΗΝ κάνετε χωρίς οδηγία

14 Lasix & ηλεκτρολύτες – Πότε οι τιμές γίνονται επικίνδυνες

Ποιο είναι το «κόκκινο σημείο» στην πράξη;

15 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

16 Κλείστε Ραντεβού

17 Βιβλιογραφία

1) Τι είναι το Dapagliflozin (Forxiga);

2) Πώς δρα το Dapagliflozin – Μηχανισμός και Οφέλη

3) Ενδείξεις χρήσης Dapagliflozin (Forxiga)

4) Πώς λαμβάνεται – Δοσολογία και Οδηγίες

Ειδικές περιπτώσεις

5) Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες & Ασφάλεια

Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες

Σπάνιες αλλά σοβαρές παρενέργειες

6) Παρακολούθηση και Εξετάσεις

📋 Εργαστηριακός έλεγχος

🏥 Κλινική παρακολούθηση

7) Πρακτικές συμβουλές ασθενούς

Καθημερινές οδηγίες

Υγιεινή και πρόληψη λοιμώξεων

“Sick Day Rules”

Φάρμακα και αλληλεπιδράσεις

8) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

10) Βιβλιογραφία & Πηγές

Εξέταση Αλδοστερόνης: Τι Είναι, Τιμές, Παθήσεις & Συμβουλές

🔍 Τι είναι η Αλδοστερόνη;

🧪 Πότε Πραγματοποιείται η Εξέταση;

📊 Φυσιολογικές Τιμές Αλδοστερόνης

📈 Αυξημένες Τιμές Αλδοστερόνης – Πιθανές Αιτίες

📉 Χαμηλές Τιμές Αλδοστερόνης – Πιθανές Αιτίες

💊 Φάρμακα που Επηρεάζουν την Αλδοστερόνη

🔄 Αλδοστερόνη και Ρενίνη – Δείκτης ARR

✅ Οδηγίες για Σωστή Προετοιμασία πριν την Εξέταση Αλδοστερόνης

📌 Τι να Προσέξετε:

🧪 Τεχνικές Σημειώσεις (για τον κλινικό/εργαστήριο)

💡 Extra Tips για Καλύτερη Ακρίβεια

🩺 Παθήσεις που Σχετίζονται με την Αλδοστερόνη

❤️ Αλδοστερόνη και Καρδιά: Μια Υπόγεια Απειλή

📌 Πώς η Αλδοστερόνη Βλάπτει το Καρδιοαγγειακό Σύστημα:

💊 Στόχευση της Αλδοστερόνης στην Καρδιολογία

📚 Μελέτες που Ενισχύουν την Καρδιοπροστασία

🫀 Σε Ποιους Ασθενείς Πρέπει να Εξεταστεί;

1

Τι είναι και πώς δρα το Lasix (Φουροσεμίδη)

2

Πότε χρησιμοποιείται το Lasix

3

Δοσολογία & Τρόπος Λήψης

4

Συχνές Ανεπιθύμητες Ενέργειες

5

Προφυλάξεις & Αντενδείξεις

6

Σημαντικές Αλληλεπιδράσεις με Άλλα Φάρμακα

7

Παρακολούθηση με Εξετάσεις

8

Ειδικοί Πληθυσμοί

9

Πρακτικές Συμβουλές Ασφάλειας

10

Υπερδοσολογία – Τι να κάνετε

11

Lasix & Απώλεια Βάρους – Μύθος

12

Διακοπή Θεραπείας & Τιτλοποίηση

13

Τι να ελέγχετε μόνοι σας στη θεραπεία με Lasix

14

Lasix & ηλεκτρολύτες – Πότε οι τιμές γίνονται επικίνδυνες

15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

16

Κλείστε Ραντεβού

17

Βιβλιογραφία

1

Τι είναι το NT-proBNP

2

Γιατί μετράται το NT-proBNP

3

Πώς λειτουργεί το NT-proBNP