trulicity-glp1-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

21/Jun/2025

Trulicity (Ντουλαγλουτίδη): Χρήση, Παρενέργειες & Απώλεια Βάρους

Τελευταία ενημέρωση:
5 Ιανουαρίου 2026

Σύντομη σύνοψη:
Το Trulicity (ντουλαγλουτίδη) είναι αγωνιστής GLP-1 για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2,
με αποδεδειγμένη καρδιοπροστασία, πιθανή απώλεια βάρους και εβδομαδιαία χορήγηση.

1

Trulicity (ντουλαγλουτίδη): τι είναι και σε ποιους ενδείκνυται

Το Trulicity είναι φάρμακο για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, που ανήκει
στους αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1. Περιέχει τη δραστική ουσία
ντουλαγλουτίδη (dulaglutide) και χορηγείται μία φορά την εβδομάδα
με υποδόρια ένεση.

Τι προσφέρει κλινικά:

Αποτελεσματική ρύθμιση γλυκόζης αίματος
Απώλεια βάρους (μέση μείωση 3–7% του αρχικού σωματικού βάρους)
Καρδιοπροστασία σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη
Μείωση κινδύνου μικρο- και μακροαγγειακών επιπλοκών

Εγκρίσεις: FDA (ΗΠΑ), EMA (Ευρώπη), ΕΟΦ (Ελλάδα)
Χορήγηση: 1 ένεση/εβδομάδα (κοιλιά, μηρός ή βραχίονας)
Μορφή: προγεμισμένη πένα 0,75 mg – 4,5 mg

Πληροφοριακό υλικό. Δεν υποκαθιστά ιατρική οδηγία.

2

Πώς δρα το Trulicity (μηχανισμός δράσης)

Η ντουλαγλουτίδη είναι ανάλογο του GLP-1, μιας εντεροορμόνης που
εκκρίνεται φυσιολογικά μετά το γεύμα. Συνδέεται στους ίδιους υποδοχείς,
παρατείνοντας και ενισχύοντας τις φυσιολογικές της δράσεις.

Αύξηση ινσουλίνης: ενεργοποιείται μόνο σε υπεργλυκαιμία,
μειώνοντας τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας.
Μείωση γλυκαγόνης: περιορίζει την ηπατική παραγωγή γλυκόζης
και τα επίπεδα σακχάρου νηστείας.
Επιβράδυνση γαστρικής κένωσης: μειώνει τις μεταγευματικές αιχμές
και αυξάνει το αίσθημα κορεσμού.
Δράση στο ΚΝΣ: επηρεάζει υποθαλαμικά κέντρα όρεξης,
συμβάλλοντας στην απώλεια βάρους.

Συνδυαστικά, οι δράσεις αυτές οδηγούν σε καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο,
απώλεια βάρους και μείωση καρδιομεταβολικού κινδύνου.
Η εβδομαδιαία χορήγηση οφείλεται στη μεγάλη διάρκεια δράσης του φαρμάκου.

3

Ενδείξεις χρήσης Trulicity

Το Trulicity έχει σαφώς καθορισμένες εγκεκριμένες και μη ενδείξεις:

Κατάσταση	Καθεστώς
Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2	Εγκεκριμένο (FDA / EMA / ΕΟΦ)
Καρδιοπροστασία σε διαβήτη	Εγκεκριμένο (μελέτη REWIND)
Παχυσαρκία	Off-label χρήση
Προδιαβήτης	Όχι επίσημα εγκεκριμένο

4

Δοσολογία & Τρόπος Χορήγησης

Το Trulicity κυκλοφορεί σε ενέσιμη πένα μίας χρήσης για χορήγηση
μία φορά την εβδομάδα. Η δόση αυξάνεται σταδιακά για καλύτερη ανεκτικότητα.

Εβδομάδα	Δόση
1–4	0.75 mg / εβδομάδα
5–8	1.5 mg / εβδομάδα
Από 9η εβδομάδα	Δυνατότητα αύξησης έως 3.0 mg ή 4.5 mg / εβδομάδα (ανάλογα με ανταπόκριση και ανεκτικότητα)

Η ένεση γίνεται υποδορίως (κοιλιά, μηρός, βραχίονας),
την ίδια ημέρα κάθε εβδομάδα.
Μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, με ή χωρίς φαγητό.

Σε περίπτωση παράλειψης δόσης: χορηγείται το συντομότερο δυνατό,
εφόσον έχουν απομείνει τουλάχιστον 3 ημέρες μέχρι την επόμενη προγραμματισμένη δόση.

Πληροφοριακό υλικό. Όχι ιατρική οδηγία.

5

Trulicity και απώλεια βάρους: τι δείχνουν οι μελέτες

Αν και το Trulicity (ντουλαγλουτίδη) έχει επίσημη ένδειξη για
ρύθμιση σακχάρου και καρδιοπροστασία, σε πολλούς ασθενείς
παρατηρείται κλινικά σημαντική απώλεια βάρους κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Μελέτες και δεδομένα

Στις κλινικές μελέτες REWIND και AWARD καταγράφηκε μέση απώλεια:
- 2,5–3,5 κιλά με δόση 1,5 mg/εβδομάδα
- 5–6,5 κιλά με δόσεις 3,0–4,5 mg/εβδομάδα, με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα σε άτομα με BMI ≥30 kg/m²
Σε μελέτες πραγματικής ζωής (real-world evidence), η απώλεια βάρους
μπορεί να φτάσει το 7–8% του αρχικού σωματικού βάρους στους πρώτους
6–12 μήνες.

Μηχανισμοί απώλειας βάρους

Κεντρική δράση στον υποθάλαμο: μείωση όρεξης
Καθυστέρηση γαστρικής κένωσης: αυξημένος κορεσμός
Σταθεροποίηση σακχάρου: λιγότερες λιγούρες και αυξομειώσεις όρεξης
Βελτίωση ινσουλινοευαισθησίας: ενίσχυση λιπόλυσης

Σε ποιους παρατηρείται μεγαλύτερη απώλεια

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Προφίλ ασθενών	Πιθανή απώλεια βάρους
BMI ≥30	6–10%
Ηλικία 35–50 ετών	>8%
Συνδυασμός με άσκηση και διατροφή	>10%
Χωρίς φάρμακα που αυξάνουν βάρος (π.χ. ινσουλίνη)	Μεγαλύτερη απώλεια

Σημαντικές παρατηρήσεις

Η απώλεια βάρους με Trulicity δεν είναι αυτόματη και απαιτεί
σωστή διατροφή και τακτική άσκηση.
Το φάρμακο δεν έχει επίσημη έγκριση ως θεραπεία παχυσαρκίας
(σε αντίθεση με το Wegovy), αλλά χρησιμοποιείται συχνά σε άτομα με διαβήτη
και αυξημένο BMI.

6

Πότε φαίνονται τα πρώτα αποτελέσματα

Με το Trulicity τα αποτελέσματα εμφανίζονται σταδιακά
και κορυφώνονται σε βάθος μηνών.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Χρόνος	Αναμενόμενο αποτέλεσμα
4–6 εβδομάδες	Μείωση όρεξης, καλύτερος γλυκαιμικός έλεγχος
2–3 μήνες	Πρώτη εμφανής απώλεια βάρους (≈2–4 kg)
6 μήνες	Σταθεροποίηση και μέγιστη απώλεια (3–7%)

7

Διατροφή και Trulicity: πώς ενισχύεται η απώλεια βάρους

Η αποτελεσματικότητα του Trulicity στην απώλεια βάρους
πολλαπλασιάζεται όταν συνοδεύεται από σωστή διατροφική στρατηγική.

Βασικές διατροφικές αρχές

Μικρά και συχνά γεύματα (5–6 την ημέρα)
Πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας σε κάθε γεύμα
Φυτικές ίνες από λαχανικά, φρούτα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη και όσπρια
Σύνθετοι υδατάνθρακες (κινόα, βρώμη, μαύρο ρύζι)
Επαρκής ενυδάτωση

Αποφύγετε

Λιπαρά και τηγανητά φαγητά
Αλκοόλ (ενισχύει τη ναυτία)
Ανθρακούχα και ζαχαρούχα ροφήματα
Μεγάλες ποσότητες υδατανθράκων ταχείας απορρόφησης (λευκό ψωμί, μακαρόνια, γλυκά)

Χρήσιμα tips

Τρώτε αργά ώστε να ενισχύεται το αίσθημα κορεσμού
Ξεκινήστε το γεύμα με σαλάτα ή σούπα
Συνδυάστε με ήπια άσκηση (π.χ. περπάτημα 30 λεπτών ημερησίως)

8

Trulicity και απώλεια βάρους σε σύγκριση με Ozempic

Τanto το Trulicity όσο και το Ozempic
ανήκουν στους αγωνιστές GLP-1, όμως διαφέρουν ως προς την ένταση απώλειας βάρους,
την ανεκτικότητα και τις επίσημες ενδείξεις.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Παράμετρος	Trulicity	Ozempic
Μέση απώλεια βάρους	3–7%	7–15%
Μέγιστη διαθέσιμη δόση	4,5 mg	2,0 mg ή 2,4 mg (Wegovy)
Έναρξη αποτελέσματος	1–2 μήνες	4–6 εβδομάδες
Κίνδυνος ναυτίας	Χαμηλότερος	Υψηλότερος
Καρδιοπροστασία	REWIND	SUSTAIN-6
Επίσημη ένδειξη παχυσαρκίας	Όχι (off-label)	Ναι (Wegovy)

Συμπέρασμα

Για εντονότερη απώλεια βάρους,
το Ozempic/Wegovy υπερτερεί.
Για καλύτερη ανοχή, το Trulicity αποτελεί
εξαιρετική επιλογή, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους ή άτομα με γαστρεντερική ευαισθησία.

9

Trulicity και άσκηση: πώς ενισχύονται τα αποτελέσματα

Η τακτική φυσική δραστηριότητα ενισχύει σημαντικά:

Την απώλεια βάρους
Τη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου
Την καρδιοπροστατευτική δράση του Trulicity
Την αύξηση της ινσουλινοευαισθησίας
Τη συνολική ευεξία

Ιδανικά είδη άσκησης

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Τύπος	Σύσταση
Αερόβια άσκηση	150 λεπτά/εβδομάδα (περπάτημα, ποδήλατο, κολύμβηση)
Μυϊκή ενδυνάμωση	2–3 φορές/εβδομάδα (βάρη, λάστιχα, ασκήσεις σώματος)
Ευλυγισία και ισορροπία	2 φορές/εβδομάδα (pilates, yoga)

Σημαντικές οδηγίες

Ξεκινήστε σταδιακά· τις πρώτες εβδομάδες το Trulicity μπορεί
να προκαλεί ναυτία, οπότε αποφύγετε έντονη άσκηση αμέσως μετά το γεύμα.
Μην παραλείπετε την ενυδάτωση.
Χρησιμοποιείτε κατάλληλα υποδήματα για αποφυγή τραυματισμών.
Αποφύγετε άσκηση αμέσως μετά την ένεση· ιδανικά μετά από
12–24 ώρες.

Με άσκηση και σωστή διατροφή, η απώλεια βάρους
μπορεί να είναι έως και διπλάσια σε σχέση με τη μονοθεραπεία
με Trulicity.

10

Παρενέργειες και αντενδείξεις του Trulicity

Η ντουλαγλουτίδη θεωρείται γενικά ασφαλής και
καλά ανεκτή στους περισσότερους ασθενείς. Όπως όλα τα φάρμακα,
μπορεί να εμφανίσει ανεπιθύμητες ενέργειες.

Πολύ συχνές παρενέργειες (>10%)

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Παρενέργεια	Σχόλιο
Ναυτία	Συνήθως τις πρώτες 4–6 εβδομάδες
Έμετος	Σπάνιος, σε ευαίσθητα άτομα
Διάρροια	Μέτρια συχνότητα, σταδιακή υποχώρηση
Μειωμένη όρεξη	Συχνή, συνήθως επιθυμητή
Κόπωση	Παροδική, τις πρώτες εβδομάδες

Συχνές παρενέργειες (1–10%)

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Παρενέργεια	Σχόλιο
Δυσπεψία	Βοηθούν μικρά και συχνά γεύματα
Κοιλιακό άλγος	Συνήθως παροδικό
Μετεωρισμός	Τείνει να υποχωρεί
Δυσκοιλιότητα	Μπορεί να χρειαστεί αύξηση φυτικών ινών
Ζάλη	Σπάνια· προσοχή σε αφυδάτωση

Σπάνιες αλλά σοβαρές παρενέργειες (<1%)

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Παρενέργεια	Σχόλιο
Παγκρεατίτιδα	Άμεση διακοπή φαρμάκου και επείγουσα ιατρική εκτίμηση
Χολολιθίαση	Αυξημένος κίνδυνος σε ταχεία απώλεια βάρους
Νεφρική δυσλειτουργία	Συνήθως δευτερογενής σε αφυδάτωση
Αλλεργικές αντιδράσεις	Αγγειοοίδημα ή δύσπνοια απαιτούν επείγουσα αξιολόγηση

Αντενδείξεις

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κατάσταση	Σχόλιο
Ιστορικό παγκρεατίτιδας	Απόλυτη αντένδειξη
Καρκίνος C-κυττάρων θυρεοειδούς ή σύνδρομο MEN2	Απόλυτη αντένδειξη
Εγκυμοσύνη	Απόλυτη αντένδειξη
Θηλασμός	Αποφυγή λόγω έλλειψης επαρκών δεδομένων
Σοβαρή γαστρεντερική νόσος (π.χ. γαστροπάρεση)	Προσοχή ή αποφυγή
Νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου	Δεν συνιστάται

11

Πώς να μειώσετε τις παρενέργειες του Trulicity

Οι παρακάτω πρακτικές μπορούν να μειώσουν τις συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες
(κυρίως ναυτία και δυσπεψία) κατά τη θεραπεία με Trulicity:

Σταδιακή τιτλοποίηση δόσης (0,75 → 1,5 → 3,0 → 4,5 mg)
Μικρά και συχνά γεύματα για αποφυγή φουσκώματος
Επαρκής ενυδάτωση (νερό, αφεψήματα χωρίς ζάχαρη)
Αποφυγή λιπαρών και τηγανητών, ιδίως τις πρώτες εβδομάδες
Αναβολή έντονης άσκησης μετά την ένεση αν υπάρχει ναυτία

Η ένεση καλό είναι να γίνεται την ίδια ημέρα και ώρα κάθε εβδομάδα και να
καταγράφονται τυχόν συμπτώματα για συζήτηση με τον θεράποντα ιατρό.

Πληροφοριακό υλικό. Δεν υποκαθιστά ιατρική οδηγία.

12

Trulicity και καρδιοπροστασία – μελέτη REWIND

Η μεγάλη καρδιολογική μελέτη REWIND (2020) κατέδειξε ότι η
ντουλαγλουτίδη προσφέρει ουσιαστική καρδιοπροστατευτική δράση.

12% μείωση των μεγάλων καρδιαγγειακών επεισοδίων (MACE)
15% μείωση των ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων
Μείωση μικροαγγειακών επιπλοκών (νεφροπάθεια, αμφιβληστροειδοπάθεια)

Σημαντικό εύρημα: τα οφέλη ήταν ανεξάρτητα από τα επίπεδα HbA1c,
γεγονός που υποδηλώνει άμεση καρδιοπροστατευτική δράση πέραν της
γλυκαιμικής ρύθμισης.

Trulicity και νεφρική λειτουργία

Η ντουλαγλουτίδη αποβάλλεται μέσω του λεμφικού και νεφρικού συστήματος, αλλά
δεν μεταβολίζεται από τους νεφρούς.

Δεν απαιτείται προσαρμογή δόσης σε ήπια έως μέτρια νεφρική δυσλειτουργία (eGFR >30 ml/min/1,73m²).
Απαιτείται προσοχή σε σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια (eGFR <30), ιδιαίτερα σε αφυδάτωση λόγω ναυτίας ή εμέτων.
Συνιστάται τακτικός έλεγχος κρεατινίνης, eGFR και ηλεκτρολυτών.
Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα σε ασθενείς υπό αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση.

Συμπέρασμα: Το Trulicity μπορεί να χρησιμοποιηθεί στους περισσότερους
νεφροπαθείς, με στενή ιατρική παρακολούθηση στις σοβαρές περιπτώσεις.

Trulicity και ηπατική λειτουργία

Το Trulicity δεν μεταβολίζεται πρωτογενώς από το ήπαρ και δεν έχει
συσχετιστεί με κλινικά σημαντική ηπατοτοξικότητα.

Δεν απαιτείται προσαρμογή δόσης σε ήπια ή μέτρια ηπατική δυσλειτουργία.
Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα σε σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια (Child-Pugh C).
Συνιστάται έλεγχος ηπατικών ενζύμων σε περίπτωση ίκτερου, σκουρόχρωμων ούρων ή επίμονης κόπωσης.

Συμπέρασμα: Το Trulicity θεωρείται γενικά ασφαλές για το ήπαρ, με
προσοχή σε ασθενείς με προϋπάρχουσα ηπατική νόσο.

13

Trulicity στην τρίτη ηλικία (≥65 ετών)

Το Trulicity αποτελεί πολύ καλή επιλογή για ηλικιωμένους ασθενείς με
σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

Εύκολη χορήγηση (1 ένεση την εβδομάδα)
Χαμηλός κίνδυνος υπογλυκαιμίας
Αποδεδειγμένη καρδιοπροστασία
Πολύ καλό προφίλ ανεκτικότητας

Απαιτείται προσοχή σε περιπτώσεις κακής θρέψης ή
αφυδάτωσης.

14

Trulicity vs Ozempic – συνοπτική σύγκριση

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Χαρακτηριστικό	Trulicity	Ozempic
Δραστική ουσία	Ντουλαγλουτίδη	Σεμαγλουτίδη
Χορήγηση	1 φορά/εβδομάδα	1 φορά/εβδομάδα
Μέση απώλεια βάρους	2–3 kg	4–6 kg
Μέγιστη δόση	4,5 mg	2,0 mg
Καρδιοπροστασία	Αποδεδειγμένη (REWIND)	Αποδεδειγμένη (SUSTAIN)

Συμπέρασμα: Το Ozempic προσφέρει ισχυρότερη απώλεια βάρους και
γλυκαιμική μείωση, ενώ και τα δύο φάρμακα διαθέτουν αποδεδειγμένη
καρδιοπροστατευτική δράση. Η επιλογή εξατομικεύεται.

15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) για το Trulicity

Τι είναι το Trulicity;

Το Trulicity είναι αγωνιστής GLP-1 με δραστική ουσία τη ντουλαγλουτίδη και χρησιμοποιείται
για τη ρύθμιση του σακχάρου στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, με αποδεδειγμένη
καρδιοπροστατευτική δράση.

Πώς δρα το Trulicity;

Αυξάνει την έκκριση ινσουλίνης όταν υπάρχει υπεργλυκαιμία, μειώνει τη γλυκαγόνη και
επιβραδύνει τη γαστρική κένωση, συμβάλλοντας και στον έλεγχο της όρεξης.

Ποια είναι η διαφορά με το Ozempic;

Το Trulicity σχετίζεται συνήθως με ηπιότερη απώλεια βάρους αλλά καλύτερη γαστρεντερική
ανεκτικότητα, ενώ το Ozempic επιτυγχάνει μεγαλύτερη απώλεια βάρους.

Κάθε πότε γίνεται η ένεση;

Μία φορά την εβδομάδα, υποδορίως στην κοιλιά, στον μηρό ή στον βραχίονα.

Ποια είναι η συνήθης δόση;

Η θεραπεία ξεκινά από 0,75 mg και αυξάνεται συνήθως σε 1,5 mg, με δυνατότητα σταδιακής
τιτλοποίησης έως 4,5 mg την εβδομάδα.

Προκαλεί απώλεια βάρους;

Ναι. Σε αρκετούς ασθενείς παρατηρείται μέση απώλεια περίπου 3–7% του αρχικού σωματικού βάρους.

Προκαλεί υπογλυκαιμία;

Όχι από μόνο του. Ο κίνδυνος αυξάνεται μόνο όταν συνδυάζεται με ινσουλίνη ή
σουλφονυλουρίες.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε άτομα άνω των 65 ετών;

Ναι. Είναι καλά ανεκτό και συχνά προτιμάται σε ηλικιωμένους λόγω καρδιοπροστασίας
και χαμηλού κινδύνου υπογλυκαιμίας.

Χρειάζεται συνταγή;

Ναι. Το Trulicity διατίθεται αποκλειστικά με ιατρική συνταγή.

Είναι ασφαλές σε νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία;

Σε ήπια έως μέτρια νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία μπορεί να χρησιμοποιηθεί,
ενώ σε σοβαρές καταστάσεις απαιτείται εξατομικευμένη αξιολόγηση.

Μπορεί να χορηγηθεί στην εγκυμοσύνη;

Όχι. Αντενδείκνυται σε εγκυμοσύνη και θηλασμό.

16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε
εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Δείτε τον πλήρη κατάλογο εξετάσεων ή κλείστε ραντεβού:

Κατάλογος Εξετάσεων
Κλείστε Ραντεβού Τώρα

Τηλ. +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

17

Βιβλιογραφία

Gerstein HC et al.
Dulaglutide and cardiovascular outcomes in type 2 diabetes (REWIND).
N Engl J Med 2019; 380:1970–1980.
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1901118
American Diabetes Association.
Standards of Medical Care in Diabetes—2024.
Diabetes Care 2024.
https://diabetesjournals.org/care/issue/47/Supplement_1
European Medicines Agency (EMA).
Trulicity (dulaglutide) – Summary of Product Characteristics.
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/trulicity

Μικροβιολογικό Λαμία.
Κατάλογος Εξετάσεων & ερμηνεία αποτελεσμάτων.
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Παντελής Αναγνωστόπουλος

15/Jun/2025

🩺 Glucophage 1000 mg – Τι είναι και σε τι χρησιμεύει;

Το Glucophage 1000 mg περιέχει μετφορμίνη, ένα από τα πιο διαδεδομένα φάρμακα για τη μείωση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Ανήκει στην κατηγορία των Biguanides και χορηγείται κυρίως σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, είτε ως μονοθεραπεία είτε σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα ή ινσουλίνη.

⚙️ Μηχανισμός Δράσης της Μετφορμίνης

🚫 Μειώνει την ηπατική παραγωγή γλυκόζης
📉 Αυξάνει την ευαισθησία των μυών στην ινσουλίνη
🔄 Επιβραδύνει την απορρόφηση γλυκόζης από το έντερο

💊 Δοσολογία – Πώς λαμβάνεται το Glucophage 1000 mg;

Ενδείξεις	Συνηθισμένη Δόση
Ενήλικες με ΣΔΤ2	1 δισκίο 1–2 φορές ημερησίως με το φαγητό
Μέγιστη ημερήσια δόση	3000 mg (σε διαιρεμένες δόσεις)

✅ Η δόση πρέπει να προσαρμόζεται εξατομικευμένα από τον γιατρό με βάση τις τιμές γλυκόζης.

📋 Συγκριτικός Πίνακας

Χαρακτηριστικό	Glucophage 500 mg	Glucophage 850 mg	Glucophage 1000 mg	Glucophage XR (παρατεταμένης αποδέσμευσης)
Σκοπός	Έναρξη θεραπείας	Ενδιάμεση δόση	Υψηλή δόση	Καλύτερη ανοχή – λιγότερες παρενέργειες
Συχνότητα	2–3 φορές/ημέρα	1–2 φορές/ημέρα	1–2 φορές/ημέρα	1 φορά/ημέρα (συνήθως το βράδυ)
Έναρξη δόσης	Ναι (standard)	Μετά την ανοχή στα 500 mg	Σε ασθενείς με καλή ανοχή	Εναλλακτική για άτομα με γαστρεντερικά προβλήματα
Παρενέργειες	Ήπιες ΓΕΔ	Πιο έντονες	Αυξημένος κίνδυνος γαστρεντερικών	Ελάχιστες – βραδεία αποδέσμευση
Ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία	Χρήση με προσοχή αν eGFR > 45	Όχι κάτω από eGFR 60	Όχι κάτω από eGFR 60	Ασφαλέστερη επιλογή σε ήπια ΧΝΑ
Ενδείκνυται σε GDM / PCOS	Ναι	Πιθανώς	Όχι ως αρχική επιλογή	Ναι – ειδικά σε δυσανεξία
Μορφή	Λευκό δισκίο	Λευκό/γκρι δισκίο	Επιμήκες δισκίο	Επικαλυμμένο δισκίο βραδείας αποδέσμευσης

⚠️ Παρενέργειες του Glucophage (με βαθμίδες συχνότητας)

Πολύ συχνές (>10%)

Διάρροια
Ναυτία
Κοιλιακός πόνος

Συχνές (1–10%)

Απώλεια όρεξης
Μεταλλική γεύση στο στόμα

Σπάνιες (<0.1%)

Γαλακτική οξέωση (επείγουσα κατάσταση!)
Δερματικές αντιδράσεις
Αναιμία από έλλειψη βιταμίνης B12

📌 Η γαλακτική οξέωση είναι σπάνια αλλά δυνητικά θανατηφόρα. Αναζητήστε επείγουσα ιατρική φροντίδα αν παρουσιαστούν συμπτώματα όπως ταχύπνοια, μυϊκοί πόνοι, ζάλη ή υπνηλία.

🧪 Εργαστηριακές Εξετάσεις σε Ασθενείς που Λαμβάνουν Glucophage 1000 mg

Η μετφορμίνη, ως φάρμακο πρώτης γραμμής για τον Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2, απαιτεί τακτική παρακολούθηση με αιματολογικό και βιοχημικό έλεγχο, κυρίως για αποφυγή σπανίων αλλά σοβαρών επιπλοκών όπως η γαλακτική οξέωση.

🧾 Πριν την έναρξη Glucophage:

Εξέταση	Σκοπός
🧪 Σάκχαρο νηστείας (FPG)	Επιβεβαίωση διάγνωσης ΣΔ2
🧪 HbA1c	Αποτύπωση μέσου σακχάρου 3 μηνών
🧪 eGFR / Κρεατινίνη ορού	Έλεγχος νεφρικής λειτουργίας (μη χορήγηση αν eGFR < 30 ml/min/1.73m²)
🧪 SGOT, SGPT (τρανσαμινάσες)	Έλεγχος ηπατικής λειτουργίας
🧪 Γενική αίματος	Εντοπισμός αναιμίας (HbA1c αλλοιώνεται σε σιδηροπενία)
🧪 Βιταμίνη B12	Έλεγχος πριν την έναρξη, αν υπάρχει υπόνοια ανεπάρκειας

🧪 Εργαστηριακές Εξετάσεις σε Ασθενείς που Λαμβάνουν Glucophage 1000 mg

🧾 Πριν την έναρξη Glucophage:

Εξέταση	Σκοπός
🧪 Σάκχαρο νηστείας (FPG)	Επιβεβαίωση διάγνωσης ΣΔ2
🧪 HbA1c	Αποτύπωση μέσου σακχάρου 3 μηνών
🧪 eGFR / Κρεατινίνη ορού	Έλεγχος νεφρικής λειτουργίας (μη χορήγηση αν eGFR < 30 ml/min/1.73m²)
🧪 SGOT, SGPT (τρανσαμινάσες)	Έλεγχος ηπατικής λειτουργίας
🧪 Γενική αίματος	Εντοπισμός αναιμίας (HbA1c αλλοιώνεται σε σιδηροπενία)
🧪 Βιταμίνη B12	Έλεγχος πριν την έναρξη, αν υπάρχει υπόνοια ανεπάρκειας

⚠️ Πότε να διακοπεί προσωρινά η μετφορμίνη:

Πριν από αξονική τομογραφία με σκιαγραφικό
Σε επείγουσα νοσηλεία ή εγχειρήσεις
Αν eGFR πέσει κάτω από 30 ml/min/1.73m²
Αν εμφανιστούν συμπτώματα οξέωσης ή βαριάς λοίμωξης

🧠 Σημείωση: Η παρακολούθηση της βιταμίνης Β12 είναι συχνά παραμελημένη, όμως η χρόνια χρήση Glucophage μπορεί να προκαλέσει ήπια μειωμένη απορρόφηση, οδηγώντας σε νευρολογικά συμπτώματα ή μεγαλοβλαστική αναιμία.

🥗 Διατροφή & Glucophage 1000 mg

Τι να τρώτε – Τι να αποφεύγετε – Χρήσιμες συμβουλές

Η σωστή διατροφή είναι καθοριστικός παράγοντας για την αποτελεσματικότητα της μετφορμίνης. Η φαρμακευτική αγωγή δεν υποκαθιστά τις αλλαγές στον τρόπο ζωής, αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά, ειδικά όταν συνοδεύεται από ισορροπημένη διατροφή.

✅ Συνιστώμενες Διατροφικές Πρακτικές

Συμβουλή	Επεξήγηση
🍽️ Λήψη του φαρμάκου με φαγητό	Μειώνει τις στομαχικές διαταραχές
🥦 Διατροφή χαμηλή σε υδατάνθρακες (LOW-GI)	Συμβάλλει στον καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο
🥬 Μικρά & συχνά γεύματα	Ρυθμίζουν την απορρόφηση γλυκόζης
🚰 Άφθονο νερό (1.5–2 L/ημ.)	Αποτρέπει την αφυδάτωση και στηρίζει νεφρική λειτουργία
🏃‍♂️ Συνδυασμός με άσκηση	Ενισχύει τη δράση του φαρμάκου και μειώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη

🍽️ Λίστα Συνιστώμενων Τροφών

🥦 Μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλών, σπανάκι
🥑 Αβοκάντο, ελαιόλαδο, ανάλατοι ξηροί καρποί
🐟 Λιπαρά ψάρια (σολομός, σαρδέλα)
🥚 Αυγά (με μέτρο)
🥣 Βρώμη, κινόα, κριθάρι (χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη)
🍓 Μούρα, φράουλες, ροδάκινα
🍋 Λεμόνι, ξύδι (βελτιώνουν την ινσουλινοευαισθησία)

❌ Τροφές & Συνήθειες που ΠΡΕΠΕΙ να αποφεύγονται

Glucophage αδυνάτισμα — Glucophage
Αδυνάτισμα

Τρόφιμο / Ποτό	Γιατί να αποφεύγεται
🍰 Ζάχαρη, γλυκά, αναψυκτικά	Προκαλούν αιφνίδιες αυξήσεις γλυκόζης
🍞 Λευκό ψωμί, ζυμαρικά, πατάτες	Πολύ υψηλός γλυκαιμικός δείκτης
🍟 Τηγανητά, trans λιπαρά	Προκαλούν αντίσταση στην ινσουλίνη
🍺 Αλκοόλ (ιδίως νηστικοί)	Μπορεί να προκαλέσει υπογλυκαιμία και να αυξήσει τον κίνδυνο γαλακτικής οξέωσης
🚭 Κάπνισμα	Επιδεινώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη

⚠️ Ειδικά Θέματα

📉 Νηστεία & Glucophage

Δεν συνιστάται λήψη μετφορμίνης με άδειο στομάχι
Ιδανικά, λήψη με κύριο γεύμα (π.χ. μεσημεριανό)

🧃 Γλυκαντικά:

Συστήνονται φυσικά (π.χ. στέβια), όχι ασπαρτάμη σε υπερβολή

💊 Συμπληρώματα:

Μαγνήσιο, χρώμιο & βιταμίνη B12 μπορεί να ωφελήσουν σε μακροχρόνια λήψη Glucophage

📌 Τι να θυμάστε:

🧠 Η μετφορμίνη ΔΕΝ προκαλεί υπογλυκαιμία μόνη της – αλλά η κακή διατροφή μπορεί να την προκαλέσει

⚠️ Το αλκοόλ και η παράλειψη γευμάτων αυξάνουν τον κίνδυνο επιπλοκών

📈 Glucophage & Απώλεια Βάρους

Προκαλεί τελικά η μετφορμίνη αδυνάτισμα;

Η μετφορμίνη (Glucophage), αν και δεν είναι επίσημα εγκεκριμένο φάρμακο αδυνατίσματος, έχει αποδειχθεί σε πολλές μελέτες ότι μπορεί να οδηγήσει σε ήπια έως μέτρια απώλεια βάρους, ειδικά όταν συνδυάζεται με διατροφικές και υγιεινοδιαιτητικές παρεμβάσεις.

🔬 Μηχανισμοί μέσω των οποίων επιδρά στο βάρος:

Μηχανισμός	Επίδραση
⬇️ Μείωση ηπατικής παραγωγής γλυκόζης	Λιγότερη ινσουλίνη – λιγότερη λιπογένεση
⬇️ Αύξηση ευαισθησίας στην ινσουλίνη	Μείωση λιπώδους ιστού, ιδίως σπλαχνικού
⬇️ Ελάττωση της όρεξης	Καταστολή ορεξιογόνων πεπτιδίων
⬇️ Επιβράδυνση γαστρικής κένωσης	Πιο γρήγορος κορεσμός, λιγότερη κατανάλωση
⬆️ Ενεργοποίηση ΑΜΡ-κινασών (AMPK)	Μεταβολική ενίσχυση – λιποκαύση

📊 Πόσο βάρος χάνουν οι ασθενείς;

Κατηγορία	Μέση απώλεια βάρους με Glucophage
ΣΔ2 (με διατροφή)	1,5–3 κιλά σε 6 μήνες
PCOS γυναίκες	2–4 κιλά σε 3–6 μήνες
Προδιαβητικοί	1–2 κιλά σε 6 μήνες
Παχύσαρκοι χωρίς διαβήτη	Μικρή απώλεια – μόνο με δίαιτα

🧠 Η μέγιστη απώλεια παρατηρείται τους πρώτους 6 μήνες. Μετά το βάρος σταθεροποιείται ή επανέρχεται εάν δεν συνοδευτεί από αλλαγή τρόπου ζωής.

🔍 Τι λένε οι μελέτες;

Diabetes Prevention Program (DPP)
➤ Η μετφορμίνη οδήγησε σε μέση απώλεια 2,1 kg σε 1 χρόνο.
➤ Η διατροφή και άσκηση ήταν υπερδιπλάσια αποτελεσματικά σε βάρος και γλυκαιμία.
PCOS Consensus (ESHRE/ASRM)
➤ Οι γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) είχαν βελτίωση BMI και εμμήνου ρύσεως.

⚖️ Glucophage vs Εμπορικά “φάρμακα αδυνατίσματος”

Φάρμακο	Κατηγορία	Απώλεια βάρους
Glucophage	Αντιδιαβητικό	-2 έως -4 kg
Ozempic	GLP-1 αγωνιστής	-6 έως -15 kg
Saxenda	GLP-1	-5 έως -12 kg
Orlistat	Λιπάση blocker	-3 έως -6 kg

Συμπέρασμα: Το Glucophage δεν αντικαθιστά φάρμακα για παχυσαρκία, αλλά βοηθά ήπια, ιδίως σε άτομα με ινσουλινοαντίσταση.

✔️ Πότε το Glucophage βοηθά στο αδυνάτισμα;

Ναι	Όχι
Άτομα με αντίσταση στην ινσουλίνη	Άτομα με φυσιολογική ινσουλιναιμία
PCOS με υπερινσουλιναιμία	Κανονικού βάρους χωρίς διαβήτη
Προδιαβήτης με κοιλιακή παχυσαρκία	Άτομα χωρίς καμία διαταραχή γλυκόζης

❗ Προσοχή

Δεν συνιστάται για “off-label” χρήση σε υγιείς παχύσαρκους
Απαραίτητη η τακτική παρακολούθηση για ανεπιθύμητες ενέργειες
Η απώλεια βάρους χωρίς διατροφή είναι ήπια ή ανύπαρκτη

🤰 Glucophage στην Εγκυμοσύνη & Γαλουχία

Είναι ασφαλές; Πότε συνιστάται; Τι να προσέχετε;

Η μετφορμίνη χρησιμοποιείται ολοένα και συχνότερα κατά την εγκυμοσύνη και το θηλασμό, ιδίως σε γυναίκες με:

Διαβήτη κύησης (GDM)
Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS)
Προϋπάρχοντα Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 2

Αν και παραδοσιακά η ινσουλίνη θεωρούνταν η μόνη ασφαλής επιλογή, σύγχρονες μελέτες υποστηρίζουν τη χρήση της μετφορμίνης σε πολλές περιπτώσεις, υπό ιατρική επίβλεψη.

✅ Glucophage στην Εγκυμοσύνη – Τι Ισχύει;

Περίπτωση	Χρήση μετφορμίνης
Διαβήτης κύησης (GDM)	Επιλογή δεύτερης γραμμής (μετά από διατροφή)
ΣΔ Τύπου 2 πριν την εγκυμοσύνη	Συνεχίζεται σε κάποιες περιπτώσεις, ή αντικαθίσταται με ινσουλίνη
Σύνδρομο PCOS	Μπορεί να συνεχιστεί ώς το 1ο τρίμηνο για πρόληψη αποβολών
Προδιαβήτης / υπερινσουλιναιμία	Σε επιλεγμένα περιστατικά με παρακολούθηση

👶 Glucophage κατά τη Γαλουχία (Θηλασμός)

Η μετφορμίνη απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις. Οι διαθέσιμες μελέτες δείχνουν ότι:

Δεν προκαλεί υπογλυκαιμία στα βρέφη
Δεν σχετίζεται με διαταραχές ανάπτυξης
Δεν ανιχνεύεται σε σημαντικά επίπεδα στο αίμα του βρέφους

Glucophage Κύηση

💡 Οι διεθνείς οδηγίες (ACOG, ADA, WHO) επιτρέπουν τη συνέχιση του Glucophage κατά το θηλασμό.

🍼 Πρακτικές Οδηγίες:

Οδηγία	Λεπτομέρεια
Λήψη με το κυρίως γεύμα	Μειώνει παρενέργειες
Παρακολούθηση του βρέφους	Βάρος, σίτιση, ευερεθιστότητα
Συνδυασμός με θηλασμό	Ενθαρρύνεται (δεν υπάρχει κίνδυνος)

🧠 Συμπερασματικά:

	Εγκυμοσύνη	Γαλουχία
Επιτρέπεται;	✅ Με ιατρική παρακολούθηση	✅ Πολύ χαμηλή απέκκριση
Είναι φάρμακο πρώτης επιλογής;	❌ Όχι – η ινσουλίνη παραμένει η βάση	❗ Ναι – δεν απαιτεί διακοπή
Πότε διακόπτεται;	Σε παθολογικά eGFR, έμετο, κετόνες	Μόνο αν υπάρξει αντίδραση στο βρέφος (πολύ σπάνια)

📊 Τι δείχνουν οι μελέτες

Metformin in Gestational Diabetes (MiG Trial)
➤ Συγκρίθηκε με ινσουλίνη σε έγκυες με GDM
➤ Το Glucophage δεν συσχετίστηκε με αυξημένα ποσοστά συγγενών ανωμαλιών
➤ Νεογνά είχαν μικρότερο βάρος γέννησης και λιγότερη ανάγκη για υπογλυκαιμική υποστήριξη
Cochrane Review 2018
➤ Επάρκεια στοιχείων για ασφάλεια στη μητέρα και το έμβρυο
➤ Εξαιρετικό προφίλ ανεκτικότητας

📌 Παρ’ όλα αυτά, η χρήση της πρέπει να εξατομικεύεται – ειδικά σε γυναίκες με νεφρική ανεπάρκεια ή αυξημένο κίνδυνο για γαλακτική οξέωση.

⚠️ Προφυλάξεις

Θέμα	Σύσταση
eGFR < 45 ml/min	Αποφυγή
Υποθυρεοειδισμός ή ηπατοπάθεια	Χρήση με προσοχή
Παράλειψη γευμάτων	Μπορεί να αυξήσει ναυτία
Εμετοί εγκυμοσύνης	Αύξηση κινδύνου γαλακτικής οξέωσης (σπάνια)

🔄 Αντενδείξεις

Νεφρική ανεπάρκεια (GFR <30 ml/min)
Σοβαρή ηπατική νόσος
Καρδιακή ανεπάρκεια (μη ελεγχόμενη)
Κατάχρηση αλκοόλ
Πρόσφατη χρήση σκιαγραφικών μέσων (π.χ. αξονική)

❗ Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Κατηγορία	Παράδειγμα	Συνέπεια
Σκιαγραφικά	Ιωδιούχα	Κίνδυνος γαλακτικής οξέωσης
Διουρητικά	Φουροσεμίδη	Υπονατριαιμία, νεφρική δυσλειτουργία
NSAIDs	Ιβουπροφαίνη	Νεφρική επιβάρυνση
Γλυκοκορτικοειδή	Πρεδνιζολόνη	Αύξηση σακχάρου

📚 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

👉 Πόσο γρήγορα δρα το Glucophage;

Το Glucophage χρειάζεται **λίγες ημέρες** για να ξεκινήσει να δρα, με **πλήρες αποτέλεσμα** σε 1-2 εβδομάδες.

👉 Μπορώ να το παίρνω μακροχρόνια;

Ναι, **με συνεχή ιατρική παρακολούθηση**, το Glucophage μπορεί να χρησιμοποιείται επί χρόνια.

👉 Μπορώ να πίνω αλκοόλ ενώ παίρνω Glucophage;

Καλό είναι να **αποφεύγεται**, γιατί αυξάνει τον **κίνδυνο γαλακτικής οξέωσης**.

👉 Τι να κάνω αν ξεχάσω μια δόση;

Πάρτε τη δόση μόλις το θυμηθείτε, **εκτός αν πλησιάζει η επόμενη**. Μην πάρετε διπλή δόση.

👉 Ποια η διαφορά μεταξύ Glucophage και Glucophage XR;

Το Glucophage XR είναι **παρατεταμένης αποδέσμευσης**, με λιγότερες γαστρεντερικές ενοχλήσεις.

Πρόσθετες Ερωτοαπαντήσεις!!

1. Πότε αρχίζει να δρα το Glucophage;

Η δράση της μετφορμίνης ξεκινά μέσα σε λίγες ημέρες, αλλά το μέγιστο αποτέλεσμα στην ρύθμιση του σακχάρου συνήθως εμφανίζεται μετά από 1-2 εβδομάδες καθημερινής χρήσης.

2. Ποια είναι η καλύτερη ώρα για να το πάρω;

Το Glucophage 1000 mg συνιστάται να λαμβάνεται **κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά το φαγητό**, για να μειωθούν οι γαστρεντερικές παρενέργειες.

3. Μπορώ να το συνδυάσω με άλλα αντιδιαβητικά φάρμακα;

Ναι. Η μετφορμίνη συνδυάζεται συχνά με **σουλφονυλουρίες, DPP-4 αναστολείς, GLP-1 αγωνιστές ή ινσουλίνη**, ανάλογα με τις ανάγκες του ασθενούς και την κρίση του γιατρού.

4. Είναι ασφαλές για ηλικιωμένους;

Ναι, αλλά χρειάζεται **συχνός έλεγχος της νεφρικής λειτουργίας** (GFR), επειδή σε ηλικιωμένα άτομα υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος γαλακτικής οξέωσης.

5. Προκαλεί υπογλυκαιμία;

Η μετφορμίνη **δεν προκαλεί υπογλυκαιμία από μόνη της**. Ωστόσο, ο κίνδυνος αυξάνεται όταν συνδυάζεται με άλλα αντιδιαβητικά (π.χ. ινσουλίνη ή σουλφονυλουρίες).

6. Τι να κάνω αν εμφανίσω διάρροια ή στομαχικές διαταραχές;

Οι γαστρεντερικές ενοχλήσεις είναι συχνές, ειδικά στην αρχή. Μπορεί να βοηθήσει η λήψη μετά το φαγητό ή η αλλαγή σε **μορφή παρατεταμένης αποδέσμευσης (Glucophage XR)**.

7. Πρέπει να σταματήσω το Glucophage πριν από χειρουργείο ή αξονική με σκιαγραφικό;

Ναι. Συνήθως συνιστάται **διακοπή 48 ώρες πριν και μετά** από χορήγηση σκιαγραφικών μέσων ή σοβαρές επεμβάσεις, σε συνεννόηση με γιατρό.

8. Πόσο καιρό μπορώ να το παίρνω;

Μπορεί να χρησιμοποιείται **εφ’ όρου ζωής**, εφόσον δεν υπάρχουν αντενδείξεις (π.χ. νεφρική ανεπάρκεια) και υπάρχει τακτική παρακολούθηση.

9. Πόσο συχνά πρέπει να κάνω εξετάσεις;

– Σάκχαρο αίματος: συχνά, όπως ορίζει ο γιατρός – HbA1c: κάθε 3–6 μήνες – Κρεατινίνη/GFR: κάθε 6–12 μήνες – Βιταμίνη Β12: ετησίως

10. Μπορώ να πάρω Glucophage στην εγκυμοσύνη;

Η χρήση στην εγκυμοσύνη επιτρέπεται **μόνο κατόπιν εντολής γιατρού** και συνήθως αντικαθίσταται από ινσουλίνη. Δεν συνιστάται αυτοβούλως χρήση σε εγκυμοσύνη ή απόπειρα σύλληψης.

11. Τι είναι το Glucophage XR και πότε το προτιμάμε;

Το **Glucophage XR** είναι σκεύασμα **παρατεταμένης αποδέσμευσης**, που απορροφάται πιο αργά και έχει **λιγότερες γαστρεντερικές παρενέργειες**. Συνιστάται σε άτομα που δυσκολεύονται με τις παρενέργειες της απλής μετφορμίνης.

12. Η μετφορμίνη βοηθά στην απώλεια βάρους;

Μπορεί να προκαλέσει **ελαφριά απώλεια βάρους** σε μερικούς ασθενείς, κυρίως λόγω μείωσης της όρεξης και βελτίωσης της ινσουλινοαντίστασης. Δεν προορίζεται όμως ως φάρμακο αδυνατίσματος.

13. Υπάρχει σχέση με καρκίνο ή μακροχρόνιες βλάβες;

Δεν έχει αποδειχθεί συσχέτιση της μετφορμίνης με καρκίνο. Σε μακροχρόνια χρήση, μπορεί να προκαλέσει **ανεπάρκεια βιταμίνης B12**, όχι όμως άλλες σοβαρές βλάβες με κατάλληλη παρακολούθηση.

14. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε προδιαβήτη;

Ναι, η μετφορμίνη μπορεί να χορηγηθεί και σε **άτομα με προδιαβήτη** υψηλού κινδύνου (π.χ. παχυσαρκία, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών) για πρόληψη διαβήτη τύπου 2.

15. Ποια μορφή Glucophage είναι κατάλληλη για μένα;

Αυτό καθορίζεται από τον γιατρό ανάλογα με: – **Ανοχή στο φάρμακο** – **Αντίσταση στην ινσουλίνη** – **Ηλικία & νεφρική λειτουργία** – **Συνοδά φάρμακα**

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

📚 Βιβλιογραφία – Glucophage 1000 mg (Μετφορμίνη)

🔬 Διεθνείς Πηγές & Κατευθυντήριες Οδηγίες

American Diabetes Association (ADA)
Standards of Medical Care in Diabetes – 2024
https://diabetesjournals.org/care
National Institute for Health and Care Excellence (NICE, UK)
Type 2 diabetes in adults: management [NG28]
https://www.nice.org.uk/guidance/ng28
PubMed Central – Metformin Review
Metformin: Mechanisms of action and use in clinical practice
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7967853/
UpToDate® – Metformin in the treatment of adults with type 2 diabetes mellitus
https://www.uptodate.com/ (απαιτεί συνδρομή)

🇬🇷 Ελληνικές Πηγές & Κατευθυντήριες Οδηγίες

Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ)
Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Χορήγηση Αντιδιαβητικών Φαρμάκων (2023)
https://www.ede.gr
ΕΟΦ – Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων
Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος: Glucophage 1000 mg
https://www.eof.gr
Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ)
Ανασκόπηση για τη μετφορμίνη και τον ΣΔ2
https://www.isathens.gr
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης – Τμήμα Ιατρικής
Εργασίες φοιτητών και άρθρα σχετικά με μετφορμίνη
https://www.med.auth.gr
Πανεπιστήμιο Αθηνών – Τμήμα Φαρμακευτικής
Φαρμακολογική ανάλυση μετφορμίνης, μηχανισμός δράσης
https://www.pharm.uoa.gr

📝 Κλινικές Μελέτες / Journals

Diabetes, Obesity and Metabolism Journal
Comparison of metformin and sulfonylureas as initial therapy
https://dom-pubs.onlinelibrary.wiley.com
BMJ (British Medical Journal)
Effectiveness and safety of metformin in real-world patients
https://www.bmj.com

Παντελής Αναγνωστόπουλος

15/Jun/2025

🩺 1. Τι είναι το Ozempic

Το Ozempic είναι εμπορική ονομασία της σεμαγλουτίδης, ενός φαρμάκου που ανήκει στους αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 (Glucagon-Like Peptide-1). Χορηγείται υποδορίως 1 φορά την εβδομάδα και χρησιμοποιείται κυρίως:

Για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
Για την απώλεια βάρους (εκτός ένδειξης, off-label ή με έγκριση μέσω Wegovy)

Έχει εγκριθεί από τους FDA, EMA, καθώς και από τον ΕΟΦ στην Ελλάδα.

⚙️ 2. Πώς λειτουργεί το Ozempic (Μηχανισμός δράσης);

Το Ozempic μιμείται τη φυσική ορμόνη GLP-1, η οποία εκκρίνεται από το έντερο μετά το φαγητό. Ο ρόλος της:

💉 Διεγείρει την έκκριση ινσουλίνης όταν αυξάνονται τα επίπεδα γλυκόζης
🧯 Αναστέλλει την έκκριση γλυκαγόνης, η οποία αυξάνει το σάκχαρο
🐌 Καθυστερεί την γαστρική κένωση, ενισχύοντας τον κορεσμό
🧠 Δρά στο κέντρο όρεξης του εγκεφάλου, μειώνοντας την πείνα

Συνολικά, μειώνει το σάκχαρο στο αίμα και προκαλεί σημαντική απώλεια βάρους.

Ozempic

⚖️ Ozempic vs Trulicity – Σύγκριση GLP-1 Αγωνιστών

Οι δύο φαρμακευτικοί παράγοντες Ozempic (σεμαγλουτίδη) και Trulicity (ντουλαγλουτίδη) ανήκουν στην ίδια κατηγορία: αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1. Παρόλο που χρησιμοποιούνται με παρόμοιο στόχο – τη ρύθμιση του σακχάρου και την απώλεια βάρους – έχουν σημαντικές διαφορές:

Χαρακτηριστικό	Ozempic (Σεμαγλουτίδη)	Trulicity (Ντουλαγλουτίδη)
Κατηγορία	GLP-1 αγωνιστής	GLP-1 αγωνιστής
Συχνότητα	1 φορά/εβδομάδα	1 φορά/εβδομάδα
Δόση έναρξης	0.25 mg → έως 2.0 mg	0.75 mg → έως 4.5 mg
Απώλεια βάρους	🔝 έως και 15%	Μέτρια (5–7%)
Επίδραση HbA1c	↓ 1.5–1.8%	↓ 1.0–1.5%
Καρδιοπροστασία	✅ SUSTAIN-6	✅ REWIND
Παρενέργειες	Πιο έντονη ναυτία	Ηπιότερη ναυτία
Ένδειξη για απώλεια βάρους	⚠️ Off-label / Wegovy	⚠️ Off-label
Τιμή (Ελλάδα 2025)	~140–160€	~120–140€

🧬 Κλινική αποτελεσματικότητα

📉 Ozempic δείχνει μεγαλύτερη μείωση HbA1c και πιο σημαντική απώλεια βάρους

🧘‍♀️ Trulicity είναι καλύτερα ανεκτό σε άτομα με γαστρεντερική ευαισθησία

❤️ Καρδιοπροστατευτικά Οφέλη

Μελέτη	Φάρμακο	Αποτέλεσμα
SUSTAIN-6	Ozempic	↓ 26% καρδιαγγειακά συμβάματα
REWIND	Trulicity	↓ 12% καρδιοαγγειακά επεισόδια (ευρύτερος πληθυσμός)

🧪 3. Ενδείξεις

Κατάσταση	Έγκριση
Διαβήτης τύπου 2	✅ FDA, EMA, ΕΟΦ
Παχυσαρκία (μέσω Wegovy)	✅ για BMI ≥30 ή ≥27 με συνοδούς νόσους
Προδιαβήτης	❌ Όχι επίσημα
Απώλεια βάρους σε μη διαβητικούς (off-label)	⚠️ Με ιατρική καθοδήγηση

💉 4. Δοσολογία & τρόπος χορήγησης

Το Ozempic διατίθεται σε ενέσιμη μορφή πένας, που γίνεται υποδορίως (π.χ. κοιλιά, μηρός ή βραχίονας) 1 φορά την εβδομάδα.

📌 Τυπικό σχήμα έναρξης:

Εβδομάδα	Δοσολογία
0–4	0.25 mg / εβδομάδα
5–8	0.5 mg / εβδομάδα
9+	Μπορεί να αυξηθεί σε 1 mg ή 2 mg, ανάλογα με ανταπόκριση

⚠️ Δεν πρέπει να γίνεται αναπλήρωση χαμένης δόσης αν έχουν περάσει >5 ημέρες. Αναμείνατε την επόμενη προγραμματισμένη δόση.
⚖️ 5. Ozempic vs Wegovy
Αν και περιέχουν την ίδια δραστική ουσία (σεμαγλουτίδη), οι διαφορές είναι:
Χαρακτηριστικό Ozempic Wegovy
Ένδειξη Διαβήτης τύπου 2 Παχυσαρκία
Δοσολογία έως 2.0 mg/εβδ. έως 2.4 mg/εβδ.
Κάλυψη ΕΟΠΥΥ ✅ για διαβήτη ❌
Τιμή Χαμηλότερη Υψηλότερη
Διαθεσιμότητα Πιο συχνά διαθέσιμο Συχνές ελλείψεις

🧍‍♀️ 6. Αποτελεσματικότητα στην απώλεια βάρους

🔬 Κλινικές μελέτες:

Μέση απώλεια βάρους με Ozempic: 5–10% του αρχικού σωματικού βάρους
Σε συνδυασμό με δίαιτα & άσκηση: έως 15%
Wegovy (σεμαγλουτίδη 2.4 mg): έως 20%

💡 Μηχανισμοί απώλειας βάρους:

Μείωση όρεξης
Βραδύτερη γαστρική κένωση

Μείωση επιθυμίας για “junk food”

⚠️ Παρενέργειες του Ozempic (Σεμαγλουτίδη)

🔹 1. Πολύ συχνές (>10%)

Αφορούν την πλειονότητα των ασθενών, ιδιαίτερα τις πρώτες εβδομάδες.

Παρενέργεια	Περιγραφή
Ναυτία 🤢	Συνηθέστερη, εμφανίζεται κυρίως στην αρχή της θεραπείας
Έμετος	Κυρίως σε υψηλότερες δόσεις ή σε άτομα με ευαισθησία
Διάρροια	Συνήθως ήπια, βελτιώνεται με χρόνο
Απώλεια όρεξης	Αποτελεί και επιθυμητό αποτέλεσμα
Δυσπεψία	Βαρύ στομάχι, καούρα

🔸 2. Συχνές (1–10%)

Παρενέργεια	Περιγραφή
Κοιλιακός πόνος	Συνήθως ήπιος έως μέτριος, παροδικός
Μετεωρισμός – ρέψιμο	Λόγω καθυστέρησης γαστρικής κένωσης
Κεφαλαλγία	Πιο συχνή σε άτομα με υπογλυκαιμίες ή αφυδάτωση
Κόπωση	Αίσθημα μειωμένης ενέργειας, ειδικά στην αρχή
Δυσκοιλιότητα	Λόγω μειωμένης κινητικότητας εντέρου

🔺 3. Λιγότερο συχνές (<1%)

Παρενέργεια	Σχόλιο
Ζάλη ή ίλιγγος	Ιδίως αν υπάρξει υπόταση ή υπογλυκαιμία
Ξηροστομία	Σε άτομα με αφυδάτωση ή ανεπαρκή λήψη υγρών
Απώλεια γεύσης ή μεταλλική γεύση	Σπάνια και αναστρέψιμη

🚨 4. Σοβαρές – Σπάνιες (0.01–0.1%)

Παρενέργεια	Περιγραφή
Οξεία παγκρεατίτιδα	Ξαφνικός, έντονος άλγος στο επιγάστριο με αντανάκλαση στη ράχη. Διακοπή άμεσα και εισαγωγή
Νεφρική δυσλειτουργία	Συνήθως λόγω αφυδάτωσης από παρατεταμένη ναυτία
Αλλεργικές αντιδράσεις	Εξάνθημα, δύσπνοια, αγγειοοίδημα
Χολολιθίαση	Αυξημένος σχετικός κίνδυνος – κυρίως λόγω απώλειας βάρους
Παροδική αύξηση των ηπατικών ενζύμων	Συνήθως υποχωρεί αυτόματα

❌ Πολύ σπάνιες αλλά σοβαρές (σχέση υπό διερεύνηση)

Κατάσταση	Σχόλιο
Καρκίνος θυρεοειδούς (C-κυττάρων)	Έχει παρατηρηθεί σε πειραματόζωα – δεν επιβεβαιώνεται σε ανθρώπους, αλλά αντενδείκνυται σε άτομα με MEN-2 ή οικογενειακό ιστορικό μυελοειδούς καρκινώματος
Εντερική απόφραξη	Λόγω καθυστέρησης γαστρικής κένωσης, πολύ σπάνια

🔹 Πολύ Συχνές Παρενέργειες (>10%)

Ναυτία 🤢
Έμετος
Διάρροια
Απώλεια όρεξης
Δυσπεψία

Συνήθως υποχωρούν εντός των πρώτων εβδομάδων.

🔸 Συχνές Παρενέργειες (1–10%)

Κοιλιακός πόνος
Μετεωρισμός, ρέψιμο
Κεφαλαλγία
Κόπωση
Δυσκοιλιότητα

🔺 Λιγότερο Συχνές (<1%)

Ζάλη, ίλιγγος
Ξηροστομία
Αλλαγές στη γεύση

🚨 Σοβαρές Σπάνιες Παρενέργειες (0.01–0.1%)

Παγκρεατίτιδα
Νεφρική ανεπάρκεια (δευτερογενής σε αφυδάτωση)
Αλλεργικές αντιδράσεις (αγγειοοίδημα, δύσπνοια)
Χολολιθίαση
Παροδική αύξηση ηπατικών ενζύμων

❌ Πολύ Σπάνιες ή Υπό Διερεύνηση

Καρκίνος C-κυττάρων θυρεοειδούς (σε ζώα)
Εντερική απόφραξη (σπάνια λόγω καθυστέρησης γαστρικής κένωσης)

Αντενδείκνυται σε ασθενείς με MEN-2 ή οικογενειακό ιστορικό μυελοειδούς καρκινώματος.

ℹ️ Χρήσιμες Συμβουλές

- - Τα συμπτώματα ναυτίας μειώνονται όταν:
    - Οι δόσεις αυξάνονται σταδιακά
    - Τα γεύματα είναι μικρά, συχνά και χαμηλά σε λιπαρά
    - Υπάρχει καλή ενυδάτωση
  - Η αποφυγή της άσκησης αμέσως μετά από το γεύμα βοηθά στη μείωση του εμέτου.
  - Σε παρατεταμένα ή έντονα συμπτώματα → απαιτείται επανεκτίμηση από ιατρό.

🛑 8. Αντενδείξεις & Προφυλάξεις

Κατάσταση	Σχόλιο
Ιστορικό παγκρεατίτιδας	Αποφυγή
Μυελοειδές καρκίνωμα θυρεοειδούς	Αντενδείκνυται
Σύνδρομο MEN2	Αντενδείκνυται
Εγκυμοσύνη & Θηλασμός	Όχι χρήση
Νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου	Προσοχή/αποφυγή

❤️ 9. Ozempic και Καρδιαγγειακή Προστασία

📊 Μελέτη SUSTAIN-6:

Μείωση 26% σε καρδιαγγειακά συμβάματα (έμφραγμα, αγγειακό εγκεφαλικό)
Μείωση σε καρδιογενείς θανάτους
Αντιφλεγμονώδης δράση στα αγγεία

⚠️ Πιθανά καρδιοπροστατευτικά οφέλη ακόμη και σε μη διαβητικούς.

🤰 10. Ozempic στην εγκυμοσύνη και θηλασμό

Κατάσταση	Κατάλληλο;
Προετοιμασία εγκυμοσύνης	❌ Διακοπή 2 μήνες πριν
Κατά τη διάρκεια της κύησης	❌ Απαγορεύεται
Θηλασμός	❌ Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα
Γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας	✅ Μόνο με αποτελεσματική αντισύλληψη

❗ Η χρήση του Ozempic στην εγκυμοσύνη συνδέεται με πιθανό κίνδυνο εμβρυϊκών βλαβών σε μελέτες σε ζώα.
🥦 11. Ozempic και Διατροφή
Το φάρμακο δεν υποκαθιστά τη δίαιτα, αλλά ενισχύει τα αποτελέσματά της.
✅ Συνιστώμενες διατροφικές αρχές:
Μικρά, συχνά γεύματα (5–6/ημέρα)
Πλούσια σε φυτικές ίνες (λαχανικά, φρούτα)
Πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας
Περιορισμός απλών υδατανθράκων (λευκά άλευρα, ζάχαρη)
Καλή ενυδάτωση (νερό, ζωμοί)
❌ Τι να αποφεύγεται:
Λιπαρά ή τηγανητά φαγητά
Αλκοόλ
Μεγάλα γεύματα → ναυτία
Ανθρακούχα ροφήματα → μετεωρισμός
🏃‍♂️ 12. Άσκηση και Ozempic
Η τακτική άσκηση ενισχύει:
Την απώλεια βάρους
Την ευαισθησία στην ινσουλίνη
Τη ρύθμιση της γλυκόζης
🏋️‍♀️ Ιδανικά είδη:
Αερόβια: περπάτημα, ποδήλατο, κολύμπι
Μυϊκή ενδυνάμωση: 2–3 φορές/εβδ.
🧪 13. Υπογλυκαιμία με Ozempic
⚠️ Δεν προκαλεί υπογλυκαιμία από μόνο του.
🧪 Ωστόσο, σε συνδυασμό με:
Ινσουλίνη
Σουλφονυλουρίες (π.χ. γλιμεπιρίδη)
→ Υπάρχει κίνδυνος υπογλυκαιμίας, ειδικά σε ηλικιωμένους ή ασταθή σάκχαρα.
💊 14. Αλληλεπιδράσεις φαρμάκων
Κατηγορία Σχόλια
Αντιβιοτικά Όχι σημαντική επίδραση
Αντισυλληπτικά από του στόματος Μειωμένη απορρόφηση — προσοχή
Φάρμακα για υποθυρεοειδισμό Διαχωρισμός 1–2 ωρών
Ινσουλίνη Μείωση δόσης ινσουλίνης πιθανώς απαραίτητη

💰 15. Κόστος – Αποζημίωση

Τιμή στην Ελλάδα (2025): ~140–160€ ανά στυλό (ανάλογα με τη δοσολογία)
Κάλυψη από ΕΟΠΥΥ: ✅ για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 με κριτήρια
Όχι κάλυψη για χρήση αποκλειστικά για απώλεια βάρους (εκτός Wegovy)

❓ 16. FAQ – Συχνές Ερωτήσεις

📌 Μπορώ να χάσω βάρος χωρίς διαβήτη με Ozempic;

Ναι, όμως αυτό θεωρείται off-label χρήση. Χορηγείται με ιατρική παρακολούθηση, ειδικά σε περιπτώσεις παχυσαρκίας (BMI >27 με συνοδά νοσήματα).

📌 Πόσο γρήγορα θα δω αποτελέσματα;

Συνήθως μέσα στις πρώτες 4–8 εβδομάδες. Τα αποτελέσματα βελτιώνονται με δίαιτα και άσκηση.

📌 Τι να κάνω αν ξεχάσω μία δόση;

Αν δεν έχουν περάσει πάνω από 5 ημέρες, κάνε τη δόση. Αν έχουν περάσει, παρέλειψέ την και συνέχισε κανονικά.

📌 Πονάει η ένεση;

Όχι ιδιαίτερα. Η βελόνα είναι πολύ λεπτή και η ένεση γίνεται υποδόρια.

📌 Χρειάζομαι συνταγή για Ozempic στην Ελλάδα;

Ναι. Το Ozempic διατίθεται **μόνο με ιατρική συνταγή**.

📌 Μπορεί να επανέλθει το βάρος μετά τη διακοπή;

Δυστυχώς ναι, αν δεν διατηρηθούν οι διατροφικές και δραστηριότητες αλλαγές.

📌 Τι είναι το Ozempic και σε τι χρησιμεύει;

Το Ozempic (σεμαγλουτίδη) είναι ενέσιμο φάρμακο που ανήκει στους GLP-1 αγωνιστές και χρησιμοποιείται κυρίως για τη ρύθμιση του σακχάρου στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και για την απώλεια βάρους.

📌 Είναι το Ozempic εγκεκριμένο για την απώλεια βάρους;

Το Ozempic είναι εγκεκριμένο για διαβήτη τύπου 2. Για απώλεια βάρους υπάρχει ξεχωριστή έκδοση, το Wegovy, που περιέχει σεμαγλουτίδη σε υψηλότερη δόση (2.4 mg).

📌 Πόσο βάρος μπορώ να χάσω με το Ozempic;

Σε κλινικές μελέτες, η μέση απώλεια κυμαίνεται από 5–10% του αρχικού βάρους, και μπορεί να φτάσει έως 15% με διατροφή και άσκηση.

📌 Χρειάζομαι συνταγή για να αγοράσω το Ozempic;

Ναι. Το Ozempic διατίθεται μόνο με ιατρική συνταγή στην Ελλάδα και στην Ε.Ε.

📌 Ποια είναι η διαφορά μεταξύ Ozempic και Wegovy;

Περιέχουν την ίδια ουσία (σεμαγλουτίδη), αλλά το Wegovy έχει υψηλότερη δοσολογία και είναι εγκεκριμένο αποκλειστικά για την παχυσαρκία.

📌 Μπορεί το Ozempic να προκαλέσει υπογλυκαιμία;

Όχι από μόνο του. Ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας αυξάνεται όταν συνδυάζεται με ινσουλίνη ή σουλφονυλουρίες.

📌 Ποιες είναι οι πιο συχνές παρενέργειες;

Η ναυτία, η διάρροια, η δυσπεψία και η απώλεια όρεξης είναι οι πιο κοινές. Συνήθως υποχωρούν μετά τις πρώτες εβδομάδες.

📌 Πρέπει να ακολουθώ συγκεκριμένη διατροφή;

Ναι. Συνίσταται υποθερμιδική διατροφή, πλούσια σε φυτικές ίνες και πρωτεΐνες. Αποφύγετε μεγάλα και λιπαρά γεύματα που αυξάνουν τη ναυτία.

📌 Μπορώ να κάνω το Ozempic στην κοιλιά;

Ναι. Μπορείτε να το κάνετε στην κοιλιά, στον μηρό ή στον βραχίονα. Εναλλάξτε τα σημεία ένεσης κάθε εβδομάδα.

📌 Τι κάνω αν ξεχάσω μία δόση;

Αν δεν έχουν περάσει πάνω από 5 ημέρες από τη χαμένη δόση, κάντε την. Αν έχουν περάσει, περιμένετε την επόμενη προγραμματισμένη δόση.

📌 Είναι ασφαλές το Ozempic στην εγκυμοσύνη;

Όχι. Το Ozempic δεν συνιστάται κατά την εγκυμοσύνη ή τον θηλασμό. Πρέπει να διακόπτεται τουλάχιστον 2 μήνες πριν από σύλληψη.

📌 Πότε φαίνονται τα πρώτα αποτελέσματα;

Πολλοί ασθενείς αναφέρουν απώλεια βάρους και μείωση όρεξης μέσα στις πρώτες 4–8 εβδομάδες.

📌 Υπάρχει κίνδυνος εθισμού ή εξάρτησης;

Όχι. Το Ozempic δεν προκαλεί σωματική ή ψυχολογική εξάρτηση.

📌 Τι συμβαίνει όταν σταματήσω το Ozempic;

Το σάκχαρο και το βάρος ενδέχεται να επανέλθουν στα προηγούμενα επίπεδα, εκτός αν διατηρηθεί η υγιεινή ζωή.

📌 Υπάρχουν φθηνότερα αντίστοιχα;

Προς το παρόν, δεν υπάρχουν γενόσημα της σεμαγλουτίδης. Άλλοι GLP-1 αγωνιστές όπως η λιραγλουτίδη (Victoza) είναι διαθέσιμοι αλλά διαφέρουν στη χορήγηση και το κόστος.

📌 Καλύπτεται το Ozempic από τον ΕΟΠΥΥ;

Ναι, για ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 που πληρούν συγκεκριμένα ιατρικά κριτήρια.

📌 Τι είναι το Ozempic;

Είναι ένα φάρμακο με δραστική ουσία τη σεμαγλουτίδη που ανήκει στους αγωνιστές GLP-1 και χρησιμοποιείται για τον διαβήτη τύπου 2 και την απώλεια βάρους.

📌 Πώς δρα το Ozempic;

Μιμείται τη φυσική ορμόνη GLP-1, αυξάνοντας την ινσουλίνη όταν χρειάζεται, μειώνοντας τη γλυκαγόνη και επιβραδύνοντας την πέψη ώστε να μειωθεί η όρεξη και το σάκχαρο.

📌 Είναι το ίδιο με το Wegovy;

Περιέχουν την ίδια ουσία (σεμαγλουτίδη) αλλά σε διαφορετική δοσολογία και με διαφορετικές ενδείξεις: το Ozempic για διαβήτη τύπου 2, το Wegovy για παχυσαρκία.

💉 Πώς και κάθε πότε χορηγείται;

Γίνεται 1 φορά την εβδομάδα υποδορίως (κοιλιά, μηρός, βραχίονας) με ειδική αυτοενέσιμη πένα.

💉 Τι γίνεται αν ξεχάσω μία δόση;

Αν δεν έχουν περάσει πάνω από 5 ημέρες, μπορείτε να την κάνετε. Αλλιώς, παραλείψτε τη και συνεχίστε κανονικά.

⚖️ Πότε φαίνονται τα πρώτα αποτελέσματα;

Οι περισσότεροι ασθενείς βλέπουν μείωση της όρεξης και απώλεια βάρους εντός 4–8 εβδομάδων.

⚖️ Πόσο βάρος μπορώ να χάσω με το Ozempic;

Από 5% έως και 15% του αρχικού σωματικού βάρους, ειδικά σε συνδυασμό με δίαιτα και άσκηση.

⚠️ Έχει παρενέργειες;

Συχνότερες είναι η ναυτία, η διάρροια και η απώλεια όρεξης. Σπανιότερες περιλαμβάνουν παγκρεατίτιδα και χολολιθίαση.

⚠️ Ποιοι δεν πρέπει να το παίρνουν;

Άτομα με ιστορικό παγκρεατίτιδας, καρκίνου θυρεοειδούς (C-κυττάρων), MEN-2 ή κατά την εγκυμοσύνη/θηλασμό.

🩸 Προκαλεί υπογλυκαιμία;

Όχι από μόνο του, αλλά σε συνδυασμό με ινσουλίνη ή σουλφονυλουρίες μπορεί να προκαλέσει.

🧪 Μπορώ να το πάρω με άλλα φάρμακα;

Ναι, αλλά χρειάζεται έλεγχος για πιθανές αλληλεπιδράσεις (ιδίως με ινσουλίνη ή φάρμακα που επηρεάζονται από γαστρική κένωση).

🤰 Είναι ασφαλές στην εγκυμοσύνη;

Όχι. Πρέπει να διακόπτεται τουλάχιστον 2 μήνες πριν τη σύλληψη. Δεν συνιστάται ούτε κατά τον θηλασμό.

👵 Είναι κατάλληλο για ηλικιωμένους;

Ναι, αλλά χρειάζεται στενότερη παρακολούθηση για υπογλυκαιμίες και αφυδάτωση.

🧠 Επηρεάζει τη διάθεση ή τη συμπεριφορά;

Όχι άμεσα. Δεν έχουν τεκμηριωθεί νευροψυχιατρικές παρενέργειες.

💰 Καλύπτεται από τον ΕΟΠΥΥ;

Ναι, για διαβήτη τύπου 2 σύμφωνα με τις ενδείξεις. Όχι για χρήση ως φάρμακο αδυνατίσματος.

💰 Πόσο κοστίζει;

Περίπου 140–160€ ανά στυλό, ανάλογα με τη δοσολογία και το φαρμακείο.

❤️ Προστατεύει από καρδιακά νοσήματα;

Ναι, έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού σε άτομα με διαβήτη τύπου 2.

🏃‍♂️ Πρέπει να κάνω άσκηση;

Ναι. Η άσκηση ενισχύει τα αποτελέσματα του φαρμάκου και μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων.

🛑 Τι συμβαίνει όταν σταματήσει η αγωγή;

Αν δεν διατηρηθεί η διατροφή και η φυσική δραστηριότητα, είναι πιθανή η επαναπρόσληψη βάρους και η επιδείνωση του σακχάρου.

🔄 Πόσο καιρό μπορώ να το παίρνω;

Μακροχρόνια χρήση θεωρείται ασφαλής, εφόσον υπάρχει ιατρική παρακολούθηση και δεν εμφανίζονται ανεπιθύμητες ενέργειες.

✅ FAQ Ozempic και Ηπατική Λειτουργία

🩺 Πώς επηρεάζει το Ozempic τη λειτουργία του ήπατος;

Σε γενικές γραμμές, το Ozempic δεν φαίνεται να έχει άμεσες ηπατοτοξικές επιδράσεις. Σε σπάνιες περιπτώσεις έχει αναφερθεί παροδική αύξηση των ηπατικών ενζύμων.

🩺 Μπορώ να το πάρω αν έχω λιπώδες ήπαρ (NAFLD);

Ναι. Μάλιστα, υπάρχουν δεδομένα που δείχνουν ότι τα GLP-1 αγωνιστικά βελτιώνουν τη λιπώδη διήθηση του ήπατος.

🩺 Είναι ασφαλές σε ηπατική ανεπάρκεια;

Σε ήπια έως μέτρια ηπατική δυσλειτουργία μπορεί να χρησιμοποιηθεί με προσοχή. Σε σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια απαιτείται ειδική εκτίμηση από ηπατολόγο.

✅ FAQ Ozempic και Θυρεοειδής

🧬 Μπορεί το Ozempic να επηρεάσει τον θυρεοειδή;

Σε κλινικές μελέτες σε πειραματόζωα παρατηρήθηκαν όγκοι C-κυττάρων θυρεοειδούς, αλλά δεν έχει αποδειχτεί συσχέτιση στον άνθρωπο.

🧬 Μπορεί να χορηγηθεί σε άτομα με υποθυρεοειδισμό;

Ναι, είναι ασφαλές σε υποθυρεοειδικούς ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία. Συνιστάται να λαμβάνεται η λεβοθυροξίνη σε απόσταση από το Ozempic για αποφυγή αλληλεπίδρασης στην απορρόφηση.

🧬 Υπάρχουν αντενδείξεις σχετικές με θυρεοειδή;

Ναι, το Ozempic **αντενδείκνυται** σε άτομα με προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό μυελοειδούς καρκινώματος θυρεοειδούς ή σύνδρομο MEN-2.

FAQ – Wegovy

📌 Τι είναι το Wegovy;

Το Wegovy είναι φαρμακευτικό σκεύασμα που περιέχει σεμαγλουτίδη, όπως και το Ozempic, αλλά σε υψηλότερη δοσολογία (έως 2.4 mg/εβδομάδα), ειδικά για τη θεραπεία της παχυσαρκίας.

📌 Σε ποιους ενδείκνυται;

Σε ενήλικες με BMI ≥30 ή ≥27 με συνοδά νοσήματα (π.χ. υπέρταση, διαβήτη τύπου 2).

📌 Είναι ασφαλές χωρίς διαβήτη;

Ναι, είναι εγκεκριμένο για απώλεια βάρους σε μη διαβητικά άτομα.

📌 Πόσο βάρος μπορώ να χάσω με το Wegovy;

Μέχρι και 15–20% του αρχικού βάρους σε 68 εβδομάδες, σύμφωνα με τις μελέτες STEP.

📌 Είναι διαθέσιμο στην Ελλάδα;

Εγκρίθηκε από τον ΕΟΦ, αλλά συχνά υπάρχουν προβλήματα διαθεσιμότητας.

📌 Καλύπτεται από τον ΕΟΠΥΥ;

Όχι. Δεν αποζημιώνεται για χρήση αποκλειστικά σε απώλεια βάρους

FAQ – Trulicity

📌 Τι είναι το Trulicity;

Το Trulicity (ντουλαγλουτίδη) είναι GLP-1 αγωνιστής που χορηγείται 1 φορά/εβδομάδα για διαβήτη τύπου 2, με έμφαση στην καρδιοπροστασία.

📌 Πώς διαφέρει από το Ozempic;

Έχει ηπιότερη απώλεια βάρους και λιγότερες γαστρεντερικές παρενέργειες, αλλά μικρότερη επίδραση στο σάκχαρο και στο σωματικό βάρος.

📌 Υπάρχουν διαθέσιμες δόσεις;

Ναι, από 0.75 έως 4.5 mg/εβδομάδα, με προοδευτική τιτλοποίηση.

📌 Έχει καρδιοπροστατευτική δράση;

Ναι, σύμφωνα με τη μελέτη REWIND μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων σε ευρύ φάσμα ασθενών.

📌 Είναι κατάλληλο για ηλικιωμένους;

Ναι, είναι καλά ανεκτό και προτιμάται σε άτομα με ιστορικό δυσανεξίας σε πιο ισχυρά GLP-1 αγωνιστικά.

FAQ – GLP-1 Αγωνιστές συνολικά

🧬 Τι είναι οι GLP-1 αγωνιστές;

Είναι φάρμακα που μιμούνται τη δράση της εντερικής ορμόνης GLP-1 και ρυθμίζουν την όρεξη, το σάκχαρο και τη γαστρική κινητικότητα.

📋 Ποια φάρμακα ανήκουν στην κατηγορία αυτή;

Semaglutide (Ozempic, Wegovy), Dulaglutide (Trulicity), Liraglutide (Victoza, Saxenda), Exenatide (Byetta, Bydureon).

⚖️ Μπορούν να βοηθήσουν όλους στην απώλεια βάρους;

Όχι εξίσου. Η απάντηση διαφέρει ανάλογα με το φάρμακο, τη δόση και τα ατομικά χαρακτηριστικά του ατόμου.

⚠️ Ποιοι κίνδυνοι σχετίζονται με τη χρήση GLP-1 αγωνιστών;

Γαστρεντερικές παρενέργειες, παγκρεατίτιδα, πιθανός σχετικός κίνδυνος χολολιθίασης, και σε σπάνιες περιπτώσεις εντερική απόφραξη.

🧠 Επηρεάζουν τον εγκέφαλο;

Δρουν στον υποθάλαμο, μειώνοντας την πείνα. Δεν υπάρχουν αποδείξεις για αρνητική επίδραση στη νοητική λειτουργία.

💡 Είναι κατάλληλοι για προδιαβήτη ή αντίσταση στην ινσουλίνη;

Χρησιμοποιούνται off-label για προδιαβήτη ή σοβαρή ινσουλινοαντίσταση, αλλά πάντα με ιατρική παρακολούθηση.

💉 Θέλετε να κάνετε εξέταση για διαβήτη ή να ενημερωθείτε για GLP-1 αγωνιστές (Ozempic, Wegovy, Trulicity);

Στο Μικροβιολογικό Λαμία προσφέρουμε αξιόπιστες εξετάσεις για διαβήτη, παρακολούθηση σακχάρου και συμβουλευτική για φάρμακα νέας γενιάς.

📅 ΚΛΕΙΣΤΕ ΡΑΝΤΕΒΟΥ

📋 ΔΕΙΤΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

📍 Έσλιν 19, Λαμία — ☎️ 22310 66841
Ωράριο: Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

📚 17. Βιβλιογραφία

FDA – Ozempic Prescribing Information
EMA – Ozempic European Public Assessment Report
ΕΟΦ – Δελτίο Εγκρίσεων Φαρμάκων 2024
SUSTAIN Trials: The New England Journal of Medicine – Marso et al., 2016
American Diabetes Association (ADA) – GLP-1 Guidelines
Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία – www.ede.gr
NICE Guidelines – UK GLP-1 usage
Mayo Clinic – Ozempic use in weight loss
PubMed: Semaglutide & Weight loss PMID: 31442178

insoulini-odigos-asthenon-diavitis-metavolismos-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

10/Jun/2025

Ινσουλίνη – Πλήρης Οδηγός για Ρόλο, Διαβήτη & Θεραπεία

Τελευταία ενημέρωση:
9 Φεβρουαρίου 2026

Σύντομη σύνοψη:
Η ινσουλίνη είναι βασική ορμόνη του μεταβολισμού που ρυθμίζει τη γλυκόζη στο αίμα και επηρεάζει τον μεταβολισμό λιπών και πρωτεϊνών. Η έλλειψη ή η μειωμένη δράση της οδηγεί σε σακχαρώδη διαβήτη.

1

Τι είναι η ινσουλίνη

Η ινσουλίνη είναι ορμόνη που παράγεται από τα β-κύτταρα του παγκρέατος και αποτελεί τον βασικό ρυθμιστή της γλυκόζης στο αίμα.
Λειτουργεί ως «βιολογικό κλειδί», επιτρέποντας στη γλυκόζη να εισέλθει στα κύτταρα ώστε να χρησιμοποιηθεί για παραγωγή ενέργειας ή να αποθηκευτεί.

Όταν η ινσουλίνη απουσιάζει ή δεν δρα αποτελεσματικά, το σάκχαρο παραμένει στο αίμα και αυξάνεται παθολογικά,
κατάσταση που οδηγεί σε σακχαρώδη διαβήτη και μεταβολικές επιπλοκές.
Παράλληλα, η ινσουλίνη επηρεάζει τον μεταβολισμό των λιπών και των πρωτεϊνών,
καθιστώντας την κεντρική ορμόνη της μεταβολικής ομοιόστασης.

Στον παρόντα οδηγό παρουσιάζεται ολοκληρωμένα η φυσιολογία, η κλινική σημασία και η θεραπευτική αξιοποίηση της ινσουλίνης,
με δομή φιλική για ασθενείς αλλά επιστημονικά ακριβή.

2

Ανακάλυψη & ιστορική εξέλιξη

Ιστορικό ορόσημο:
Η ανακάλυψη της ινσουλίνης το 1921 άλλαξε ριζικά την πρόγνωση του σακχαρώδη διαβήτη,
μετατρέποντάς τον από θανατηφόρα νόσο σε χρόνια, ελέγξιμη πάθηση.

Πριν από την ανακάλυψη της ινσουλίνης, ο σακχαρώδης διαβήτης – ιδιαίτερα στα παιδιά και τους νέους –
ισοδυναμούσε σχεδόν με θανατική καταδίκη.
Οι ασθενείς εμφάνιζαν ταχεία απώλεια βάρους, αφυδάτωση, κετοξέωση και κώμα,
ενώ οι διαθέσιμες «θεραπείες» περιορίζονταν σε εξαιρετικά αυστηρές δίαιτες
με ελάχιστους υδατάνθρακες και πολύ χαμηλή ποιότητα ζωής.

Το 1921, στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, οι Frederick Banting και Charles Best
κατάφεραν να απομονώσουν παγκρεατικό εκχύλισμα με υπογλυκαιμική δράση,
την ορμόνη που αργότερα ονομάστηκε ινσουλίνη.
Το 1922 χορηγήθηκε για πρώτη φορά σε άνθρωπο,
σε έναν 14χρονο με διαβήτη τύπου 1, με θεαματική κλινική βελτίωση.

Η ανακάλυψη τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής το 1923.
Στα επόμενα χρόνια, η παραγωγή ινσουλίνης εξελίχθηκε σημαντικά:
αρχικά από εκχυλίσματα ζωικής προέλευσης,
στη συνέχεια σε ανθρώπινη ινσουλίνη με τεχνολογία ανασυνδυασμένου DNA
και σήμερα σε αναλογικά σκευάσματα που προσεγγίζουν καλύτερα
τη φυσιολογική έκκριση του παγκρέατος.

Η ιστορία της ινσουλίνης αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα
του πώς η βασική έρευνα μπορεί να μεταφραστεί σε σωτήρια θεραπεία
για εκατομμύρια ασθενείς παγκοσμίως.

3

Παραγωγή & φυσιολογία της ινσουλίνης

Βασική γνώση:
Η ινσουλίνη παράγεται στα β-κύτταρα των νησιδίων του Langerhans στο πάγκρεας
και εκκρίνεται κυρίως ως απάντηση στην αύξηση της γλυκόζης μετά το γεύμα.

Η σύνθεση και έκκριση της ινσουλίνης πραγματοποιείται στο πάγκρεας,
ένα όργανο με ενδοκρινή και εξωκρινή λειτουργία.
Στα νησίδια του Langerhans, τα β-κύτταρα είναι υπεύθυνα
για την παραγωγή της ορμόνης και την απελευθέρωσή της στην κυκλοφορία.

Η αύξηση της γλυκόζης στο αίμα μετά από ένα γεύμα αποτελεί το βασικό ερέθισμα
για την έκκριση ινσουλίνης.
Η ορμόνη δεσμεύεται σε ειδικούς υποδοχείς στην επιφάνεια των κυττάρων
και ενεργοποιεί μηχανισμούς που επιτρέπουν την είσοδο της γλυκόζης στο εσωτερικό τους.

Εκτός από τη γλυκόζη, την έκκριση ινσουλίνης επηρεάζουν και άλλοι παράγοντες,
όπως τα αμινοξέα των πρωτεϊνών, οι ορμόνες του εντέρου (ινκρετίνες)
και νευρικά ερεθίσματα από το αυτόνομο νευρικό σύστημα.

Η δράση της ινσουλίνης επικεντρώνεται κυρίως στο ήπαρ, τους σκελετικούς μύες
και τον λιπώδη ιστό, όπου:

Στο ήπαρ προάγει την αποθήκευση γλυκόζης ως γλυκογόνο.
Στους μύες διευκολύνει τη χρήση γλυκόζης για παραγωγή ενέργειας.
Στον λιπώδη ιστό ενισχύει την αποθήκευση ενέργειας.

Μέσω αυτών των μηχανισμών, η ινσουλίνη διασφαλίζει την ομοιόσταση
και τη σταθερότητα του εσωτερικού περιβάλλοντος του οργανισμού.

4

Μορφές ινσουλίνης

Βασική αρχή:
Οι διαφορετικοί τύποι ινσουλίνης διαφέρουν στον χρόνο έναρξης, την κορύφωση και τη διάρκεια δράσης,
ώστε να προσαρμόζονται στις ανάγκες κάθε ασθενούς και να μιμούνται τη φυσιολογική έκκριση του παγκρέατος.

Η ινσουλίνη κυκλοφορεί σε ποικίλες μορφές, με στόχο τον ακριβή έλεγχο της γλυκόζης
τόσο σε κατάσταση νηστείας όσο και μετά τα γεύματα.
Η επιλογή γίνεται εξατομικευμένα, ανάλογα με τον τύπο διαβήτη,
το ημερήσιο πρόγραμμα, τη διατροφή και τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας.

Ινσουλίνες ταχείας δράσης

Δρουν μέσα σε 10–30 λεπτά, κορυφώνονται σε 1–3 ώρες και έχουν διάρκεια 3–5 ώρες.
Χρησιμοποιούνται κυρίως πριν από τα γεύματα για την κάλυψη της μεταγευματικής αύξησης της γλυκόζης.

Ινσουλίνες μέσης δράσης

Ξεκινούν σε 1–2 ώρες, εμφανίζουν κορύφωση στις 4–12 ώρες και διαρκούν έως 18 ώρες.
Συχνά συνδυάζονται με ινσουλίνες ταχείας δράσης για πιο σταθερό γλυκαιμικό έλεγχο.

Ινσουλίνες βραδείας δράσης

Έχουν αργή έναρξη, χωρίς έντονη κορύφωση, και διάρκεια που μπορεί να φτάσει ή να ξεπεράσει τις 24 ώρες.
Στόχος τους είναι να μιμηθούν τη βασική (βασαλική) έκκριση ινσουλίνης του οργανισμού.

Μεικτές ινσουλίνες

Συνδυάζουν σε μία ένεση ινσουλίνη ταχείας και μέσης ή βραδείας δράσης,
παρέχοντας ταυτόχρονα βασική και γευματική κάλυψη.

Σύγχρονα αναλογικά σκευάσματα

Τα νεότερα αναλογικά σκευάσματα έχουν σχεδιαστεί για μεγαλύτερη προβλεψιμότητα
και μικρότερο κίνδυνο υπογλυκαιμίας, με κατηγορίες υπερταχείας
και υπερμακράς δράσης ινσουλινών.

Ο σωστός συνδυασμός μορφών ινσουλίνης αποτελεί βασικό στοιχείο
της επιτυχούς και ασφαλούς ρύθμισης του σακχαρώδη διαβήτη.

5

Μηχανισμός δράσης της ινσουλίνης

Κεντρικός μηχανισμός:
Η ινσουλίνη επιτρέπει τη μεταφορά της γλυκόζης από το αίμα στο εσωτερικό των κυττάρων,
όπου μπορεί να χρησιμοποιηθεί ή να αποθηκευτεί.

Μετά από ένα γεύμα, η αύξηση της γλυκόζης στο αίμα διεγείρει την έκκριση ινσουλίνης από το πάγκρεας.
Η ορμόνη δεσμεύεται σε ειδικούς υποδοχείς στην επιφάνεια των κυττάρων,
ενεργοποιώντας ενδοκυττάριες οδούς σηματοδότησης.

Η ενεργοποίηση αυτή οδηγεί στη μετακίνηση ειδικών μεταφορέων γλυκόζης προς την κυτταρική μεμβράνη,
επιτρέποντας στη γλυκόζη να εισέλθει στο κύτταρο.
Εκεί μπορεί:

να χρησιμοποιηθεί άμεσα για παραγωγή ενέργειας,
να αποθηκευτεί ως γλυκογόνο στο ήπαρ και τους μύες,
να μετατραπεί σε λίπος και να αποθηκευτεί στον λιπώδη ιστό.

Πέρα από τη ρύθμιση της γλυκόζης, η ινσουλίνη έχει σημαντική
αναβολική δράση, προάγοντας τη σύνθεση πρωτεϊνών,
και αντι-καταβολική δράση, περιορίζοντας τη διάσπαση λίπους και μυϊκού ιστού.

Όταν η ινσουλίνη απουσιάζει ή δεν δρα αποτελεσματικά,
εμφανίζεται υπεργλυκαιμία,
η οποία αποτελεί τον βασικό παθοφυσιολογικό μηχανισμό
του σακχαρώδη διαβήτη και των χρόνιων επιπλοκών του.

6

Ινσουλίνη & μεταβολισμός

Ουσιαστικός ρόλος:
Η ινσουλίνη αποτελεί τον κεντρικό ρυθμιστή της ενεργειακής ισορροπίας,
καθορίζοντας πώς ο οργανισμός χρησιμοποιεί και αποθηκεύει υδατάνθρακες, λίπη και πρωτεΐνες.

Η δράση της ινσουλίνης εκτείνεται σε όλους τους βασικούς μεταβολικούς άξονες.
Λειτουργεί συντονιστικά, προάγοντας την αποθήκευση ενέργειας
και αναστέλλοντας τις καταβολικές διεργασίες που απελευθερώνουν αποθέματα.

Μεταβολισμός υδατανθράκων

Διευκολύνει τη μεταφορά της γλυκόζης από το αίμα στα κύτταρα.
Ενισχύει τη σύνθεση γλυκογόνου στο ήπαρ και στους μύες (γλυκογένεση).
Αναστέλλει τη γλυκογονόλυση και τη γλυκονεογένεση.

Μεταβολισμός λιπών

Προάγει την αποθήκευση τριγλυκεριδίων στον λιπώδη ιστό.
Αναστέλλει τη λιπόλυση και μειώνει τα ελεύθερα λιπαρά οξέα στο αίμα.
Ενισχύει τη σύνθεση λιπαρών οξέων.

Μεταβολισμός πρωτεϊνών

Διεγείρει την είσοδο αμινοξέων στα κύτταρα.
Προάγει τη σύνθεση πρωτεϊνών, κυρίως στον μυϊκό ιστό.
Μειώνει την πρωτεόλυση, ασκώντας έντονη αναβολική δράση.

Η έλλειψη ή η σοβαρή ανεπάρκεια ινσουλίνης οδηγεί σε ανεξέλεγκτη διάσπαση
λίπους και πρωτεϊνών, απώλεια βάρους και παραγωγή κετονών,
με κίνδυνο διαβητικής κετοξέωσης.

7

Ινσουλίνη & σακχαρώδης διαβήτης

Κεντρική σχέση:
Η ανεπάρκεια παραγωγής ή η μειωμένη δράση της ινσουλίνης
αποτελεί τον βασικό παθοφυσιολογικό μηχανισμό όλων των μορφών σακχαρώδη διαβήτη.

Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι χρόνια μεταβολική νόσος
με κύριο χαρακτηριστικό την υπεργλυκαιμία.
Ο ρόλος της ινσουλίνης είναι καθοριστικός τόσο στην εμφάνιση
όσο και στη θεραπευτική αντιμετώπισή του.

Διαβήτης τύπου 1

Πρόκειται για αυτοάνοση νόσο, κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα
καταστρέφει τα β-κύτταρα του παγκρέατος.
Η παραγωγή ινσουλίνης είναι ελάχιστη ή ανύπαρκτη,
καθιστώντας την εξωγενή χορήγηση ινσουλίνης απολύτως απαραίτητη για την επιβίωση.

Διαβήτης τύπου 2

Αποτελεί τη συχνότερη μορφή διαβήτη.
Χαρακτηρίζεται από ινσουλινοαντίσταση,
κατά την οποία τα κύτταρα δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στην ινσουλίνη.
Με την πάροδο του χρόνου, μειώνεται και η παγκρεατική παραγωγή,
με αποτέλεσμα αρκετοί ασθενείς να χρειάζονται τελικά ινσουλίνη.

Διαβήτης κύησης

Εμφανίζεται κατά την εγκυμοσύνη λόγω ορμονικά επαγόμενης ινσουλινοαντίστασης.
Στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί μετά τον τοκετό,
αυξάνει όμως τον μελλοντικό κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2.

Η κατανόηση του ρόλου της ινσουλίνης σε κάθε μορφή διαβήτη
είναι καθοριστική για την επιλογή σωστής θεραπείας
και την πρόληψη επιπλοκών όπως νεφροπάθεια,
αμφιβληστροειδοπάθεια και καρδιαγγειακά νοσήματα.

8

Θεραπευτική χρήση – σχήματα & δοσολογίες

Εξατομίκευση:
Η χορήγηση ινσουλίνης προσαρμόζεται στον τύπο διαβήτη, το ημερήσιο πρόγραμμα,
τη διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα και τις συνοδές παθήσεις.

Η ινσουλίνη αποτελεί θεραπεία ζωής για τον διαβήτη τύπου 1
και συχνά καθίσταται αναγκαία σε προχωρημένα στάδια του διαβήτη τύπου 2.
Η επιλογή σχήματος και δόσης γίνεται πάντα με ιατρική καθοδήγηση
και επανεκτιμάται τακτικά.

Βασικό-γευματικό σχήμα (basal–bolus)

Βασική ινσουλίνη μακράς δράσης 1–2 φορές/ημέρα για σταθερή κάλυψη.
Γευματική ινσουλίνη ταχείας δράσης πριν από κάθε κύριο γεύμα.
Προσεγγίζει περισσότερο τη φυσιολογική έκκριση του παγκρέατος.

Σχήμα μείγματος (premixed)

Έτοιμος συνδυασμός ινσουλίνης ταχείας και μέσης δράσης,
χορηγούμενος συνήθως 1–2 φορές την ημέρα.
Απλούστερο σχήμα για ασθενείς με σταθερό ημερήσιο πρόγραμμα.

Βασική ινσουλίνη μόνο

Χρησιμοποιείται συχνά στον διαβήτη τύπου 2,
ως προσθήκη στη θεραπεία με δισκία,
όταν ο γλυκαιμικός έλεγχος παραμένει ανεπαρκής.

Εντατικοποιημένα σχήματα

Αφορούν ασθενείς που επιθυμούν μέγιστη ευελιξία
στη διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα
και περιλαμβάνουν πολλαπλές ενέσεις ή αντλία ινσουλίνης.

Οι δοσολογίες υπολογίζονται με βάση το σωματικό βάρος,
τις τιμές γλυκόζης και την πρόσληψη υδατανθράκων.
Η μέθοδος μέτρησης υδατανθράκων (carb counting)
επιτρέπει ακριβέστερη προσαρμογή της γευματικής δόσης.

Η εκπαίδευση του ασθενούς είναι κρίσιμη:
αναγνώριση υπογλυκαιμίας, προσαρμογή δόσεων σε άσκηση ή ασθένεια
και σωστή αυτοπαρακολούθηση.

9

Μέθοδοι χορήγησης ινσουλίνης

Στόχος:
Ακριβής δοσολογία, ευκολία χρήσης και καλή συμμόρφωση στη θεραπεία.

Οι μέθοδοι χορήγησης έχουν εξελιχθεί σημαντικά,
με έμφαση στην ακρίβεια και την καθημερινή άνεση του ασθενούς.

Ενέσεις με σύριγγα

Ο παραδοσιακός τρόπος χορήγησης από φιαλίδιο.
Παραμένει οικονομικός, αλλά χρησιμοποιείται λιγότερο
λόγω χαμηλότερης ευχρηστίας.

Στυλό ινσουλίνης (pens)

Η συχνότερη επιλογή σήμερα.
Εύχρηστα, φορητά και με υψηλή ακρίβεια δόσης,
διευκολύνουν τη συμμόρφωση στην αγωγή.

Αντλία ινσουλίνης

Μικρή ηλεκτρονική συσκευή που παρέχει συνεχή βασική ροή
και επιπλέον δόσεις πριν τα γεύματα.
Προσφέρει καλύτερο έλεγχο και ευελιξία,
απαιτεί όμως εκπαίδευση και παρακολούθηση.

Εισπνεόμενη ινσουλίνη

Νεότερη μέθοδος ταχείας δράσης,
δεν αντικαθιστά πλήρως τις ενέσιμες μορφές
και χρησιμοποιείται σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Νεότερες τεχνολογίες

Συστήματα κλειστού βρόχου (τεχνητό πάγκρεας).
Συνδυασμός αντλίας με συνεχή καταγραφή γλυκόζης.
Πειραματικές τεχνολογίες όπως μικροβελόνες και έξυπνα patches.

Η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου εξαρτάται
από τον τύπο διαβήτη, την ηλικία,
τον τρόπο ζωής και την πρόσβαση σε τεχνολογία.

10

Παρενέργειες & κίνδυνοι

Κρίσιμη επισήμανση:
Η σημαντικότερη και δυνητικά επικίνδυνη ανεπιθύμητη ενέργεια της ινσουλίνης είναι η υπογλυκαιμία.

Η θεραπεία με ινσουλίνη είναι γενικά ασφαλής όταν εφαρμόζεται σωστά.
Ωστόσο, απαιτεί καλή εκπαίδευση και τακτική παρακολούθηση,
καθώς ορισμένες παρενέργειες μπορεί να εμφανιστούν,
ιδίως σε λανθασμένη δοσολογία ή ακατάλληλη χρήση.

Υπογλυκαιμία

Ορίζεται ως γλυκόζη αίματος <70 mg/dL.
Συμπτώματα: τρέμουλο, εφίδρωση, ταχυκαρδία, έντονη πείνα, σύγχυση, κεφαλαλγία.
Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει απώλεια συνείδησης ή σπασμούς.
Αντιμετωπίζεται άμεσα με χορήγηση ταχείας γλυκόζης (χυμός, δισκία γλυκόζης).

Αύξηση σωματικού βάρους

Η αναβολική δράση της ινσουλίνης ευνοεί την αποθήκευση ενέργειας
και μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση βάρους,
ιδίως χωρίς σωστή διατροφική καθοδήγηση και φυσική δραστηριότητα.

Αντιδράσεις στο σημείο ένεσης

Μπορεί να εμφανιστούν ερυθρότητα, ευαισθησία ή οίδημα.
Η μη εναλλαγή σημείων ένεσης αυξάνει τον κίνδυνο λιποδυστροφίας,
που επηρεάζει και την απορρόφηση της ινσουλίνης.

Αλλεργικές αντιδράσεις

Σπάνιες, αλλά πιθανές.
Περιλαμβάνουν δερματικά εξανθήματα, κνησμό
και σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις σοβαρή συστηματική αντίδραση.

Λοιπές επιδράσεις

Κατακράτηση υγρών και περιφερικό οίδημα.
Παροδικές μεταβολές στην όραση κατά την έναρξη της θεραπείας.

Η πρόληψη των επιπλοκών βασίζεται στη σωστή εκπαίδευση,
την τακτική αυτοπαρακολούθηση και τη συνεχή επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό.

11

Ινσουλίνη & άλλες παθήσεις

Ευρύτερη επίδραση:
Η δράση της ινσουλίνης και κυρίως η ινσουλινοαντίσταση
σχετίζονται με πολλές μεταβολικές και ορμονικές διαταραχές πέρα από τον διαβήτη.

Παρότι η ινσουλίνη συνδέεται κυρίως με τον σακχαρώδη διαβήτη,
η διαταραχή της δράσης της εμπλέκεται σε ευρύτερα νοσήματα
που επηρεάζουν το καρδιαγγειακό, το ορμονικό και το μεταβολικό σύστημα.

Μεταβολικό σύνδρομο

Χαρακτηρίζεται από κοιλιακή παχυσαρκία, υπέρταση,
δυσλιπιδαιμία και διαταραχή γλυκόζης.
Η ινσουλινοαντίσταση αποτελεί τον κεντρικό παθοφυσιολογικό μηχανισμό
και αυξάνει σημαντικά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS)

Στις γυναίκες με PCOS, η ινσουλινοαντίσταση είναι συχνή
και οδηγεί σε υπερινσουλιναιμία,
η οποία διεγείρει την παραγωγή ανδρογόνων.
Η βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη
αποτελεί βασικό θεραπευτικό στόχο.

Καρδιαγγειακά νοσήματα

Η ινσουλινοαντίσταση συνδέεται με αθηροσκλήρωση,
υπέρταση και στεφανιαία νόσο.
Η μεταβολική ρύθμιση μειώνει τον μακροχρόνιο καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Χρόνια νεφρική νόσος

Οι νεφροί συμμετέχουν στην κάθαρση της ινσουλίνης.
Σε μειωμένη νεφρική λειτουργία,
οι ανάγκες σε ινσουλίνη συχνά μεταβάλλονται
και απαιτείται στενή παρακολούθηση της δοσολογίας.

Παχυσαρκία

Η παχυσαρκία αυξάνει την ινσουλινοαντίσταση,
οδηγώντας σε υπερινσουλιναιμία και φαύλο κύκλο αύξησης βάρους.
Η απώλεια βάρους βελτιώνει ουσιαστικά τη δράση της ινσουλίνης.

Η κατανόηση των παραπάνω σχέσεων επιτρέπει
πιο στοχευμένη πρόληψη και συνολική μεταβολική αντιμετώπιση.

12

Ινσουλίνη & τρόπος ζωής

Καθημερινή πράξη:
Η αποτελεσματικότητα της ινσουλίνης εξαρτάται ουσιαστικά από τη διατροφή,
τη φυσική δραστηριότητα, τον ύπνο και τη διαχείριση του στρες.

Η θεραπεία με ινσουλίνη αποδίδει καλύτερα όταν συνδυάζεται
με σταθερό και υγιεινό τρόπο ζωής.
Οι καθημερινές επιλογές του ασθενούς επηρεάζουν άμεσα
τη γλυκαιμική ρύθμιση και τη μεταβλητότητα του σακχάρου.

Διατροφή

Προτίμηση σε υδατάνθρακες χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη.
Σταθερά γεύματα για αποφυγή αιχμών γλυκόζης.
Περιορισμός απλών σακχάρων και υπερεπεξεργασμένων τροφών.
Έμφαση σε λαχανικά, φρούτα, φυτικές ίνες και καλά λιπαρά.

Σωματική άσκηση

Αυξάνει την ευαισθησία των κυττάρων στην ινσουλίνη.
Συνδυασμός αερόβιας άσκησης και μυϊκής ενδυνάμωσης.
Απαιτείται προσαρμογή δόσης ή πρόσληψη υδατανθράκων για αποφυγή υπογλυκαιμίας.

Στρες & ύπνος

Το χρόνιο στρες και η έλλειψη ύπνου αυξάνουν τις ορμόνες
που ανταγωνίζονται τη δράση της ινσουλίνης,
οδηγώντας σε ινσουλινοαντίσταση.
Η καλή υγιεινή ύπνου και οι τεχνικές χαλάρωσης
βελτιώνουν τον γλυκαιμικό έλεγχο.

Σταθερή ρουτίνα

Συνεπής λήψη ινσουλίνης.
Σταθερά ωράρια γευμάτων.
Τακτική αυτοπαρακολούθηση σακχάρου.

Ο τρόπος ζωής δεν αντικαθιστά την ινσουλίνη,
αλλά αποτελεί θεμέλιο της επιτυχούς θεραπείας
και της πρόληψης επιπλοκών.

13

Αντίσταση στην ινσουλίνη

Κομβική έννοια:
Η αντίσταση στην ινσουλίνη σημαίνει ότι τα κύτταρα του οργανισμού
δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στη δράση της,
με αποτέλεσμα να απαιτούνται υψηλότερα επίπεδα ινσουλίνης
για τον ίδιο γλυκαιμικό έλεγχο.

Η ινσουλινοαντίσταση αποτελεί τον βασικό παθοφυσιολογικό μηχανισμό
του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και του μεταβολικού συνδρόμου.
Σε αρχικά στάδια, το πάγκρεας αντιρροπεί παράγοντας περισσότερη ινσουλίνη
(υπερινσουλιναιμία), διατηρώντας προσωρινά φυσιολογικά επίπεδα γλυκόζης.

Με την πάροδο του χρόνου, τα β-κύτταρα εξαντλούνται,
η παραγωγή ινσουλίνης μειώνεται
και εμφανίζεται υπεργλυκαιμία,
οδηγώντας τελικά σε σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

Κύριοι παράγοντες που προκαλούν ινσουλινοαντίσταση

Κεντρικού τύπου παχυσαρκία και αυξημένο σπλαχνικό λίπος.
Καθιστικός τρόπος ζωής και έλλειψη σωματικής άσκησης.
Διατροφή πλούσια σε επεξεργασμένους υδατάνθρακες και κορεσμένα λιπαρά.
Χρόνιο στρες και διαταραχές ύπνου.
Γενετική προδιάθεση.

Κλινικές συνέπειες

Αύξηση κινδύνου εμφάνισης διαβήτη τύπου 2.
Μεταβολικό σύνδρομο και καρδιαγγειακή νόσος.
Λιπώδης διήθηση ήπατος (NAFLD).
Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS).

Αντιμετώπιση της ινσουλινοαντίστασης

Η βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη
αποτελεί βασικό θεραπευτικό στόχο
και επιτυγχάνεται κυρίως με:

Απώλεια σωματικού βάρους (ακόμη και 5–10%).
Τακτική σωματική άσκηση.
Ισορροπημένη διατροφή χαμηλού γλυκαιμικού φορτίου.
Φαρμακευτική αγωγή όπου ενδείκνυται (π.χ. μετφορμίνη).

Η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση της ινσουλινοαντίστασης
μπορεί να καθυστερήσει ή και να αποτρέψει
την εξέλιξη προς σακχαρώδη διαβήτη
και τις μακροχρόνιες επιπλοκές του.

14

Σύγχρονες εξελίξεις & μελλοντικές θεραπείες

Κατεύθυνση έρευνας:
Οι σύγχρονες εξελίξεις στοχεύουν σε θεραπείες που προσεγγίζουν
τη φυσιολογική λειτουργία του παγκρέατος,
με μεγαλύτερη ασφάλεια και λιγότερη επιβάρυνση για τον ασθενή.

Παρότι η ινσουλίνη έχει μετατρέψει τον διαβήτη σε χρόνια διαχειρίσιμη νόσο,
η έρευνα συνεχίζεται με στόχο τη βελτίωση της ακρίβειας,
τη μείωση της υπογλυκαιμίας
και την αύξηση της ποιότητας ζωής.

Συστήματα κλειστού βρόχου (τεχνητό πάγκρεας)

Συνδυάζουν αντλία ινσουλίνης και συνεχή καταγραφή γλυκόζης (CGM),
με αλγορίθμους που προσαρμόζουν αυτόματα
τη βασική ροή και τις γευματικές δόσεις.
Ήδη εφαρμόζονται στην κλινική πράξη
με σαφή μείωση υπογλυκαιμιών.

Νεότερα αναλογικά σκευάσματα

Αναπτύσσονται ινσουλίνες με ταχύτερη έναρξη
ή εξαιρετικά παρατεταμένη διάρκεια δράσης,
προσφέροντας μεγαλύτερη προβλεψιμότητα
και ευελιξία στη δοσολογία.

Έξυπνες ινσουλίνες

Πειραματικά σκευάσματα που ενεργοποιούνται
μόνο όταν αυξάνεται η γλυκόζη,
με στόχο τη δραστική μείωση
του κινδύνου υπογλυκαιμίας.

Νέες οδοί χορήγησης

Επιδερμικά patches με μικροβελόνες.
Στοματικές μορφές με τεχνολογίες προστασίας από τη γαστρική αποδόμηση.
Συστήματα ελεγχόμενης απελευθέρωσης με βιοαισθητήρες.

Κυτταρικές & γονιδιακές θεραπείες

Η μεταμόσχευση β-κυττάρων
και η χρήση βλαστοκυττάρων
αποτελούν ερευνητικές προσεγγίσεις
με στόχο την αποκατάσταση
της ενδογενούς παραγωγής ινσουλίνης.

Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι το μέλλον
της θεραπείας του διαβήτη
θα είναι περισσότερο εξατομικευμένο,
με έμφαση στην ασφάλεια
και στη βελτίωση της καθημερινότητας των ασθενών.

15

Συχνές ερωτήσεις (FAQ)

Τι ακριβώς είναι η ινσουλίνη;

Η ινσουλίνη είναι ορμόνη που παράγεται από το πάγκρεας και ρυθμίζει τη γλυκόζη στο αίμα,
επιτρέποντας τη χρήση της ως πηγή ενέργειας από τα κύτταρα.

Ποιοι χρειάζονται θεραπεία με ινσουλίνη;

Όλοι οι ασθενείς με διαβήτη τύπου 1, αρκετοί με διαβήτη τύπου 2 όταν τα δισκία δεν επαρκούν,
και ορισμένες γυναίκες με διαβήτη κύησης.

Πονάει η ένεση ινσουλίνης;

Όχι ιδιαίτερα· οι σύγχρονες βελόνες είναι πολύ λεπτές
και οι περισσότεροι ασθενείς αναφέρουν ελάχιστη ενόχληση.

Μπορώ να πάρω χάπια αντί για ινσουλίνη;

Σε διαβήτη τύπου 2 τα χάπια μπορεί να επαρκούν αρχικά,
αλλά όταν η παραγωγή ινσουλίνης μειωθεί,
απαιτείται ενέσιμη θεραπεία.

Τι να κάνω αν ξεχάσω μία δόση ινσουλίνης;

Μην κάνεις διπλή δόση· αν έχει περάσει ώρα,
επικοινώνησε με τον θεράποντα ιατρό για οδηγίες.

Ποια είναι η πιο επικίνδυνη παρενέργεια της ινσουλίνης;

Η υπογλυκαιμία, η οποία απαιτεί άμεση αναγνώριση και αντιμετώπιση
με χορήγηση γλυκόζης.

Μπορώ να ταξιδεύω αν κάνω ινσουλίνη;

Ναι, με σωστό προγραμματισμό, ασφαλή μεταφορά της ινσουλίνης
και προσαρμογή των ωρών χορήγησης.

Η ινσουλίνη προκαλεί εξάρτηση;

Όχι· είναι φυσική ορμόνη απαραίτητη για τη ζωή
και δεν προκαλεί εθισμό.

Τι επηρεάζει τη δόση της ινσουλίνης;

Η πρόσληψη υδατανθράκων, η άσκηση, το σωματικό βάρος,
το στρες και οι λοιμώξεις.

Πώς αποθηκεύεται σωστά η ινσουλίνη;

Στο ψυγείο πριν το άνοιγμα και σε θερμοκρασία δωματίου
μετά το άνοιγμα, αποφεύγοντας ακραίες θερμοκρασίες.

16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων εξέτασης ινσουλίνης από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Κλείστε εύκολα εξέταση ινσουλίνης ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων

📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

17

Βιβλιογραφία

1. American Diabetes Association. Standards of Medical Care in Diabetes.
https://diabetesjournals.org

2. DeFronzo RA et al. Insulin resistance and type 2 diabetes. Nature Reviews Endocrinology.
https://www.nature.com

3. Holman RR et al. Insulin therapy in type 2 diabetes. The Lancet.
https://www.thelancet.com

Κατάλογος Εξετάσεων – Μικροβιολογικό Λαμία

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Παντελής Αναγνωστόπουλος

04/Jun/2025

🧬 Τι Είναι το Σάκχαρο Αίματος;

Το σάκχαρο (ή γλυκόζη) είναι το κύριο είδος ζάχαρης στο αίμα μας.

Παρέχει ενέργεια στα κύτταρα
Προέρχεται από την τροφή (υδατάνθρακες)
Ρυθμίζεται από την ινσουλίνη και άλλες ορμόνες (γλυκαγόνη, κορτιζόλη)

Η ισορροπία ανάμεσα στην παραγωγή και την κατανάλωση γλυκόζης είναι απαραίτητη για τη μεταβολική υγεία.

⚙️ Πώς Ρυθμίζεται το Σάκχαρο;

Ορμόνη	Δράση	Πηγή
🧪 Ινσουλίνη	Μειώνει σάκχαρο – αποθήκευση σε κύτταρα	Πάγκρεας (β-κύτταρα)
🧪 Γλυκαγόνη	Αυξάνει σάκχαρο – διάσπαση γλυκογόνου	Πάγκρεας (α-κύτταρα)
🧪 Κορτιζόλη	Αυξάνει σάκχαρο σε στρες	Επινεφρίδια
🧪 Αδρεναλίνη	Άμεση αύξηση σακχάρου σε stress	Επινεφρίδια

🧪 Εξετάσεις Σακχάρου

1️⃣ Σάκχαρο Νηστείας (Fasting Glucose)

8–12 ώρες νηστεία
Εξέταση ρουτίνας για προδιαβήτη/διαβήτη

2️⃣ Τυχαίο Σάκχαρο

Οποιαδήποτε στιγμή
Όριο: >200 mg/dL + συμπτώματα → πιθανός διαβήτης

3️⃣ Καμπύλη Γλυκόζης (OGTT)

75g γλυκόζης από το στόμα
Μέτρηση νηστείας + 1 ώρα + 2 ώρες
Χρήσιμη στην εγκυμοσύνη

4️⃣ HbA1c (γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη)

Δείχνει τον μέσο όρο σακχάρου των τελευταίων 3 μηνών
Αξιόπιστη για διάγνωση & παρακολούθηση

🔢 Φυσιολογικές Τιμές Σακχάρου

Εξέταση	Φυσιολογικό	Προδιαβήτης	Διαβήτης
Νηστείας	< 100 mg/dL	100–125	≥ 126
OGTT (2h)	< 140	140–199	≥ 200
HbA1c	< 5.7%	5.7–6.4%	≥ 6.5%

⚠️ Απαιτείται επιβεβαίωση με δεύτερη εξέταση για διάγνωση.

Σάκχαρο HbA1c

📈 Υπεργλυκαιμία – Τι Είναι;

Είναι η αύξηση της γλυκόζης αίματος πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα.

🩺 Αίτια:

Σακχαρώδης διαβήτης
Στρες (χειρουργείο, λοίμωξη)
Φάρμακα (κορτικοειδή, αντιψυχωσικά)
Ορμονικές διαταραχές (π.χ. Cushing)

⚠️ Επιπτώσεις:

Δίψα, συχνοουρία, κόπωση
Απώλεια βάρους
Σε χρόνια μορφή → διαβητική κετοξέωση, μικροαγγειακές βλάβες

📉 Υπογλυκαιμία – Συμπτώματα & Αντιμετώπιση

Σάκχαρο <70 mg/dL
Επικίνδυνη τιμή: <54 mg/dL

🧠 Συμπτώματα:

Τρέμουλο, ταχυκαρδία, εφίδρωση
Πείνα, σύγχυση
Επιθετικότητα, σπασμοί, απώλεια συνείδησης

🆘 Τι να κάνετε:

15g απλών υδατανθράκων (χυμός, γλυκό)
Μέτρηση μετά από 15 λεπτά

Αν δεν βελτιωθεί → Επανάληψη ή γλυκαγόνη / Ιατρική βοήθεια

🩺 Σάκχαρο και Διαβήτης

Τύποι διαβήτη:

Τύπος	Περιγραφή	Σάκχαρο Νηστείας	HbA1c
👶 Τύπου 1	Αυτοάνοση καταστροφή β-κυττάρων	Υψηλό	Υψηλό
🧓 Τύπου 2	Ινσουλινοαντίσταση + μείωση έκκρισης	Αυξάνεται προοδευτικά	Υψηλό
🤰 Κύησης	Παροδική υπεργλυκαιμία στην εγκυμοσύνη	>92 mg/dL	n/a
🧬 MODY, LADA	Γενετικοί/άτυποι	Μεταβλητό	Διαγνωστικά χρήσιμο

🤰 Σάκχαρο στην Εγκυμοσύνη

Η υπεργλυκαιμία στην κύηση μπορεί να οδηγήσει σε:

🧬 Μακροσωμία εμβρύου
🤱 Περιγεννητικές επιπλοκές
🔁 Αυξημένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 στη μητέρα

Κριτήρια OGTT στην εγκυμοσύνη (75g):

Χρονικό σημείο	Τιμή
Νηστείας	≥ 92 mg/dL
1 ώρα	≥ 180 mg/dL
2 ώρες	≥ 153 mg/dL

✅ Αν μία τιμή είναι παθολογική → διάγνωση διαβήτη κύησης.

🧒 Σάκχαρο σε Παιδιά και Εφήβους

Διαβήτης τύπου 1: συχνός σε παιδιά
Έλεγχος με HbA1c, σακχάρου νηστείας, αντισώματα (ICA, GAD)

⚠️ Αυξάνεται και η παχυσαρκιακή υπεργλυκαιμία λόγω κακής διατροφής.

🍽️ Διατροφή και Σάκχαρο Αίματος: Ο Τροχός της Γλυκαιμικής Ρύθμισης

Η διατροφή αποτελεί το θεμέλιο λίθο για τη ρύθμιση του σακχάρου, ειδικά σε άτομα με προδιαβήτη ή διαβήτη τύπου 2. Η σωστή επιλογή τροφών μπορεί να μειώσει ή να σταθεροποιήσει τη γλυκαιμία χωρίς φάρμακα.

✅ Τροφές που Βοηθούν στη Ρύθμιση του Σακχάρου

🥗 Λαχανικά με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη: μπρόκολο, σπανάκι, αγγούρι, κολοκυθάκια
🌾 Δημητριακά ολικής άλεσης: βρώμη, κινόα, μαύρο ρύζι
🥜 Ξηροί καρποί & σπόροι: καρύδια, αμύγδαλα, λιναρόσπορος
🐟 Λιπαρά ψάρια: σολομός, σκουμπρί, σαρδέλα
🧴 Ελαιόλαδο: πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά
🍎 Μέτρια ποσότητα φρούτων: μήλο, αχλάδι, φράουλες, μούρα
🧘‍♂️ Νερό και αφεψήματα χωρίς ζάχαρη

❌ Τροφές που Αυξάνουν το Σάκχαρο

🍭 Ζάχαρη & γλυκά: σοκολάτες, καραμέλες, κέικ
🍞 Επεξεργασμένοι υδατάνθρακες: λευκό ψωμί, μακαρόνια, μπισκότα
🥤 Αναψυκτικά & έτοιμοι χυμοί
🍟 Fast food: τηγανητές πατάτες, πίτσες, burger
🍺 Αλκοόλ, ειδικά μπύρα και ποτά με ζάχαρη

🧠 Συμβουλές Κλινικού Διαιτολόγου

📏 Μικρά και συχνά γεύματα κάθε 3–4 ώρες
🔢 Υπολογισμός γλυκαιμικού δείκτη (GI) και γλυκαιμικού φορτίου (GL)
🥗 Ποικιλία και χρώμα στο πιάτο
🧂 Περιορισμός αλατιού – η υπέρταση συχνά συνυπάρχει
💧 Ενυδάτωση: 1.5–2 λίτρα νερό την ημέρα
🧾 Καταγραφή γευμάτων βοηθά στην παρακολούθηση

📊 Γλυκαιμικός Δείκτης: Χρήσιμος Οδηγός

Τρόφιμο	Γλυκαιμικός Δείκτης (GI)	Κατηγορία
Μήλο	38	Χαμηλός
Λευκό ψωμί	75	Υψηλός
Μακαρόνια ολικής	40–50	Μέτριος
Ρύζι μπασμάτι	58	Μέτριος
Πατάτα φούρνου	85	Υψηλός
Όσπρια (φακές)	32	Χαμηλός

🏃‍♀️ Τρόπος Ζωής

🚶‍♂️ Άσκηση 150 λεπτά/εβδομάδα
😴 Καλός ύπνος
📉 Έλεγχος βάρους
🧘‍♂️ Διαχείριση stress

💊 Φαρμακευτική Αγωγή για Σάκχαρο

Κατηγορία	Φάρμακο	Δράση
💉 Ινσουλίνες	ταχείας, βασικής δράσης	Χορηγούνται κυρίως σε τύπου 1
💊 Biguanides	Metformin	Μείωση ηπατικής γλυκόζης
💊 DPP-4 αναστολείς	Sitagliptin, Vildagliptin	Ρύθμιση ινκρετινών
💊 SGLT2 αναστολείς	Empagliflozin	Απέκκριση γλυκόζης από τα ούρα
💊 GLP-1 αγωνιστές	Liraglutide	Καταστολή όρεξης, απώλεια βάρους

✅ Η επιλογή γίνεται εξατομικευμένα ανάλογα με τύπο διαβήτη, ηλικία, συνοσηρότητες.

💊 Εμπορικά Ονόματα Φαρμάκων για το Σάκχαρο

Τα φάρμακα για τη ρύθμιση του σακχάρου χρησιμοποιούνται κυρίως στον διαβήτη τύπου 2, αλλά και σε περιπτώσεις διαβήτη κύησης ή τύπου 1 (με ινσουλίνη). Παρακάτω παρουσιάζονται οι κύριες φαρμακολογικές κατηγορίες με τα συχνότερα εμπορικά ονόματα στην Ελλάδα και ΕΕ.

🧬 Διγουανίδια

Δραστική ουσία	Εμπορικά ονόματα
Metformin	Glucophage®, Glucophage XR®, Gluformin®, Siofor®, Metforal®, Merckformin®

🔬 DPP-4 Αναστολείς

Δραστική ουσία	Εμπορικά ονόματα
Sitagliptin	Januvia®, Ristfor® (με μετφορμίνη)
Vildagliptin	Galvus®, Galvumet®
Saxagliptin	Onglyza®
Linagliptin	Trajenta®, Jentadueto® (με metformin)

🚽 SGLT2 Αναστολείς

Δραστική ουσία	Εμπορικά ονόματα
Dapagliflozin	Forxiga®, Xigduo® (με metformin)
Empagliflozin	Jardiance®, Synjardy®
Canagliflozin	Invokana®
Ertugliflozin	Steglatro®, Segluromet®

🧪 GLP-1 Αγωνιστές

Δραστική ουσία	Εμπορικά ονόματα
Liraglutide	Saxenda® (παχυσαρκία), Victoza® (διαβήτης)
Semaglutide	Ozempic®, Wegovy®
Dulaglutide	Trulicity®
Exenatide	Byetta®, Bydureon®

💉 Ινσουλίνες

Τύπος	Παραδείγματα
Ταχείας δράσης	Humalog®, NovoRapid®, Apidra®
Βασική (μακράς δράσης)	Lantus®, Toujeo®, Levemir®, Tresiba®
Μίγματα	Humalog Mix®, NovoMix®, Insuman Comb®

🔄 Άλλες κατηγορίες

Κατηγορία	Εμπορικά ονόματα
Sulfonylureas	Amaryl® (glimepiride), Diamicron® (gliclazide), Glurenorm®
Thiazolidinediones	Actos® (pioglitazone)
Glinides	Novonorm® (repaglinide)

⚠️ Σημείωση: Η χρήση των φαρμάκων γίνεται πάντα με ιατρική συνταγή και εξατομικευμένη αξιολόγηση. Πολλά σκευάσματα κυκλοφορούν σε συνδυασμούς με μετφορμίνη ή άλλα αντιδιαβητικά.

❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

📍 Ποιο είναι το φυσιολογικό σάκχαρο νηστείας;

Φυσιολογική τιμή είναι κάτω από 100 mg/dL. Από 100 έως 125 mg/dL θεωρείται προδιαβήτης, ενώ ≥126 mg/dL υποδηλώνει πιθανό σακχαρώδη διαβήτη (χρειάζεται επιβεβαίωση).

🧪 Τι είναι το HbA1c και πότε γίνεται;

Είναι η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη που δείχνει το μέσο όρο του σακχάρου των τελευταίων 3 μηνών. Χρησιμοποιείται για τη διάγνωση και παρακολούθηση του διαβήτη.

🍽️ Ποια διατροφή βοηθά στη ρύθμιση του σακχάρου;

Μια διατροφή με φυτικές ίνες, ολικής άλεσης δημητριακά, λαχανικά, καλά λιπαρά (π.χ. ελαιόλαδο) και ελεγχόμενη πρόσληψη υδατανθράκων είναι ιδανική για τη ρύθμιση της γλυκόζης.

🤰 Τι σημαίνει διαβήτης κύησης και πώς ελέγχεται;

Είναι η υπεργλυκαιμία που εμφανίζεται κατά την εγκυμοσύνη. Διαγιγνώσκεται με την καμπύλη γλυκόζης (OGTT) και απαιτεί ειδική διατροφή ή/και ινσουλίνη.

🧒 Μπορεί ένα παιδί να έχει διαβήτη;

Ναι, κυρίως τύπου 1. Τα παιδιά χρειάζονται εντατικό έλεγχο και παρακολούθηση από παιδοενδοκρινολόγο. Σε παχύσαρκα παιδιά μπορεί να εμφανιστεί και τύπου 2.

💊 Ποια φάρμακα χρησιμοποιούνται για το σάκχαρο;

Χρησιμοποιούνται ινσουλίνες, μετφορμίνη, GLP-1 αγωνιστές, SGLT2 αναστολείς και άλλα αντιδιαβητικά, ανάλογα με τον τύπο διαβήτη και τις ανάγκες του ασθενούς.

📉 Τι να κάνω σε υπογλυκαιμία;

Κατανάλωσε 15g απλών υδατανθράκων (π.χ. 1/2 ποτήρι χυμό), επανέλεγξε μετά από 15 λεπτά και επανάλαβε αν χρειάζεται. Αν επιμένει → γλυκαγόνη ή ιατρική βοήθεια.

📚 Βιβλιογραφία

American Diabetes Association. Standards of Medical Care in Diabetes – 2024. Diabetes Care. 2024;47(Suppl 1):S1–S350.
World Health Organization (WHO). Classification of diabetes mellitus 2019. Geneva: World Health Organization; 2019.
International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas, 10th edition. Brussels, Belgium: IDF; 2021.
National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Type 2 diabetes in adults: management (NG28). Published: 2 December 2015. Last updated: 9 June 2022.
World Health Organization (WHO). Diagnostic criteria and classification of hyperglycaemia first detected in pregnancy. Geneva: WHO; 2013.
Nathan DM, et al. Translating the A1C assay into estimated average glucose values. Diabetes Care. 2008;31(8):1473–1478.
Beck RW, et al. The Fallacy of Average: How Using HbA1c Alone to Assess Glycemic Control Can Be Misleading. Diabetes Care. 2019;42(5):979–981.
Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και διαχείριση του σακχαρώδη διαβήτη. Αθήνα, 2022.
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης – Ιατρική Σχολή. Διαβήτης και Μεταβολικά Νοσήματα, Εκδόσεις 2021.
The Endocrine Society. Hormonal Regulation of Glucose Homeostasis. Endocrine Reviews. 2022;43(3):403–432.

Newer Posts

Χαρακτηριστικό	Ozempic	Wegovy
Ένδειξη	Διαβήτης τύπου 2	Παχυσαρκία
Δοσολογία	έως 2.0 mg/εβδ.	έως 2.4 mg/εβδ.
Κάλυψη ΕΟΠΥΥ	✅ για διαβήτη	❌
Τιμή	Χαμηλότερη	Υψηλότερη
Διαθεσιμότητα	Πιο συχνά διαθέσιμο	Συχνές ελλείψεις

Κατηγορία	Σχόλια
Αντιβιοτικά	Όχι σημαντική επίδραση
Αντισυλληπτικά από του στόματος	Μειωμένη απορρόφηση — προσοχή
Φάρμακα για υποθυρεοειδισμό	Διαχωρισμός 1–2 ωρών
Ινσουλίνη	Μείωση δόσης ινσουλίνης πιθανώς απαραίτητη

Trulicity (Ντουλαγλουτίδη): Χρήση, Παρενέργειες & Απώλεια Βάρους

1 Trulicity (ντουλαγλουτίδη): τι είναι και σε ποιους ενδείκνυται

2 Πώς δρα το Trulicity (μηχανισμός δράσης)

3 Ενδείξεις χρήσης Trulicity

4 Δοσολογία & Τρόπος Χορήγησης

5 Trulicity και απώλεια βάρους: τι δείχνουν οι μελέτες

Μελέτες και δεδομένα

Μηχανισμοί απώλειας βάρους

Σε ποιους παρατηρείται μεγαλύτερη απώλεια

Σημαντικές παρατηρήσεις

6 Πότε φαίνονται τα πρώτα αποτελέσματα

7 Διατροφή και Trulicity: πώς ενισχύεται η απώλεια βάρους

Βασικές διατροφικές αρχές

Αποφύγετε

Χρήσιμα tips

8 Trulicity και απώλεια βάρους σε σύγκριση με Ozempic

Συμπέρασμα

9 Trulicity και άσκηση: πώς ενισχύονται τα αποτελέσματα

Ιδανικά είδη άσκησης

Σημαντικές οδηγίες

10 Παρενέργειες και αντενδείξεις του Trulicity

Πολύ συχνές παρενέργειες (>10%)

Συχνές παρενέργειες (1–10%)

Σπάνιες αλλά σοβαρές παρενέργειες (<1%)

Αντενδείξεις

11 Πώς να μειώσετε τις παρενέργειες του Trulicity

12 Trulicity και καρδιοπροστασία – μελέτη REWIND

Trulicity και νεφρική λειτουργία

Trulicity και ηπατική λειτουργία

13 Trulicity στην τρίτη ηλικία (≥65 ετών)

14 Trulicity vs Ozempic – συνοπτική σύγκριση

15 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) για το Trulicity

16 Κλείστε Ραντεβού

17 Βιβλιογραφία

🩺 Glucophage 1000 mg – Τι είναι και σε τι χρησιμεύει;

⚙️ Μηχανισμός Δράσης της Μετφορμίνης

💊 Δοσολογία – Πώς λαμβάνεται το Glucophage 1000 mg;

📋 Συγκριτικός Πίνακας

⚠️ Παρενέργειες του Glucophage (με βαθμίδες συχνότητας)

Πολύ συχνές (>10%)

Συχνές (1–10%)

Σπάνιες (<0.1%)

🧪 Εργαστηριακές Εξετάσεις σε Ασθενείς που Λαμβάνουν Glucophage 1000 mg

🧾 Πριν την έναρξη Glucophage:

🧪 Εργαστηριακές Εξετάσεις σε Ασθενείς που Λαμβάνουν Glucophage 1000 mg

🧾 Πριν την έναρξη Glucophage:

⚠️ Πότε να διακοπεί προσωρινά η μετφορμίνη:

🥗 Διατροφή & Glucophage 1000 mg

✅ Συνιστώμενες Διατροφικές Πρακτικές

🍽️ Λίστα Συνιστώμενων Τροφών

❌ Τροφές & Συνήθειες που ΠΡΕΠΕΙ να αποφεύγονται

⚠️ Ειδικά Θέματα

📉 Νηστεία & Glucophage

🧃 Γλυκαντικά:

💊 Συμπληρώματα:

📌 Τι να θυμάστε:

📈 Glucophage & Απώλεια Βάρους

🔬 Μηχανισμοί μέσω των οποίων επιδρά στο βάρος:

📊 Πόσο βάρος χάνουν οι ασθενείς;

🔍 Τι λένε οι μελέτες;

⚖️ Glucophage vs Εμπορικά “φάρμακα αδυνατίσματος”

✔️ Πότε το Glucophage βοηθά στο αδυνάτισμα;

❗ Προσοχή

🤰 Glucophage στην Εγκυμοσύνη & Γαλουχία

✅ Glucophage στην Εγκυμοσύνη – Τι Ισχύει;

👶 Glucophage κατά τη Γαλουχία (Θηλασμός)

🍼 Πρακτικές Οδηγίες:

🧠 Συμπερασματικά:

📊 Τι δείχνουν οι μελέτες

⚠️ Προφυλάξεις

🔄 Αντενδείξεις

❗ Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

📚 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

📚 Βιβλιογραφία – Glucophage 1000 mg (Μετφορμίνη)

🔬 Διεθνείς Πηγές & Κατευθυντήριες Οδηγίες

🇬🇷 Ελληνικές Πηγές & Κατευθυντήριες Οδηγίες

📝 Κλινικές Μελέτες / Journals

🩺 1. Τι είναι το Ozempic

1

Trulicity (ντουλαγλουτίδη): τι είναι και σε ποιους ενδείκνυται

2

Πώς δρα το Trulicity (μηχανισμός δράσης)

3

Ενδείξεις χρήσης Trulicity

4

Δοσολογία & Τρόπος Χορήγησης

5

Trulicity και απώλεια βάρους: τι δείχνουν οι μελέτες

6

Πότε φαίνονται τα πρώτα αποτελέσματα

7

Διατροφή και Trulicity: πώς ενισχύεται η απώλεια βάρους

8

Trulicity και απώλεια βάρους σε σύγκριση με Ozempic

9

Trulicity και άσκηση: πώς ενισχύονται τα αποτελέσματα

10

Παρενέργειες και αντενδείξεις του Trulicity

11

Πώς να μειώσετε τις παρενέργειες του Trulicity

12

Trulicity και καρδιοπροστασία – μελέτη REWIND

13

Trulicity στην τρίτη ηλικία (≥65 ετών)

14

Trulicity vs Ozempic – συνοπτική σύγκριση

15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) για το Trulicity

16

Κλείστε Ραντεβού

17

Βιβλιογραφία

1

Τι είναι η ινσουλίνη

2

Ανακάλυψη & ιστορική εξέλιξη

3

Παραγωγή & φυσιολογία της ινσουλίνης

4

Μορφές ινσουλίνης

5

Μηχανισμός δράσης της ινσουλίνης

6

Ινσουλίνη & μεταβολισμός

7

Ινσουλίνη & σακχαρώδης διαβήτης

8

Θεραπευτική χρήση – σχήματα & δοσολογίες