Bempedoic Acid (Nexletol): Νέα επιλογή για μείωση LDL – Φιλικός οδηγός ασθενών
Απλός, πρακτικός οδηγός για όσους θέλουν να μάθουν τι είναι το Bempedoic Acid (εμπορική ονομασία Nexletol), πώς δρα, ποιοι το λαμβάνουν, ποιες είναι οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες και τι να προσέχουν στην πράξη.
1) Τι είναι το Bempedoic Acid (Nexletol);
Σύντομη περίληψη:
Το Bempedoic Acid (εμπορική ονομασία Nexletol) είναι από του στόματος φάρμακο που
μειώνει τη «κακή» χοληστερόλη LDL-C. Ενδείκνυται όταν οι στατίνες δεν επαρκούν ή δεν
είναι ανεκτές, πάντα με ιατρική καθοδήγηση.
Ανήκει στα υπολιπιδαιμικά φάρμακα. Δρα στο ήπαρ μειώνοντας τη σύνθεση χοληστερόλης, με αποτέλεσμα να
πέφτουν τα επίπεδα LDL στο αίμα. Δεν ενεργοποιείται στους σκελετικούς μύες, άρα έχει μικρότερη πιθανότητα
για μυαλγίες σε σχέση με κάποιες στατίνες.
Σε ποιους ταιριάζει συνήθως
Ενήλικες με υπερχοληστερολαιμία που δεν πιάνουν στόχο LDL με τη μέγιστη ανεκτή στατίνη.
Άτομα με δυσανεξία στις στατίνες (π.χ. μυαλγίες), μετά από ιατρική αξιολόγηση.
Ασθενείς με υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο όπου απαιτείται επιπλέον μείωση LDL.
Τι δεν είναι
Δεν αντικαθιστά αυτόματα τις στατίνες σε όλους. Η απόφαση είναι εξατομικευμένη.
Δεν υποκαθιστά τη δίαιτα, την άσκηση και τη ρύθμιση άλλων παραγόντων κινδύνου.
Τι κερδίζω
Περαιτέρω μείωση LDL-C ως μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό με στατίνη/εζετιμίμπη.
Από του στόματος λήψη 1 φορά/ημέρα.
Χαμηλή πιθανότητα μυϊκών συμπτωμάτων σε σύγκριση με ορισμένες στατίνες.
Στόχος: επίτευξη των εξατομικευμένων στόχων LDL-C που έθεσε ο ιατρός σας.
2) Πώς δρα στον οργανισμό;
Μηχανισμός δράσης: Το Bempedoic Acid αναστέλλει το ένζυμο ATP-citrate lyase (ACL),
το οποίο βρίσκεται στο ήπαρ και συμμετέχει στα πρώτα στάδια παραγωγής χοληστερόλης.
Όταν μειώνεται η δραστηριότητα του ACL, το ήπαρ παράγει λιγότερη χοληστερόλη. Ως συνέπεια:
Μειώνεται η σύνθεση της LDL-C (κακής χοληστερόλης).
Αυξάνεται ο αριθμός των υποδοχέων LDL στο ήπαρ, που “τραβούν” περισσότερη LDL από το αίμα.
Το φάρμακο είναι ένα προφάρμακο: ενεργοποιείται μόνο στο ήπαρ και όχι στους μύες,
κάτι που εξηγεί τη μειωμένη πιθανότητα μυαλγιών ή μυοπάθειας.
Ενδεικτική αποτελεσματικότητα
Μείωση LDL-C κατά περίπου 15%–25% ως μονοθεραπεία.
Έως και 38%–40% όταν συνδυαστεί με εζετιμίμπη.
Πρόσθετη μείωση LDL πάνω από αυτή που επιτυγχάνεται με στατίνες.
Παράδειγμα: Αν η LDL σας είναι 150 mg/dL και το Bempedoic Acid μειώσει κατά 20%,
τότε αναμένεται να πέσει περίπου στα 120 mg/dL. Το ακριβές αποτέλεσμα εξαρτάται από το προφίλ και τη συμμόρφωση.
Συνοπτικά: Το Bempedoic Acid δρα “ανάντη” των στατινών στη βιοσυνθετική οδό της χοληστερόλης,
μειώνοντας την παραγωγή LDL χωρίς να επηρεάζει τους μύες.
3) Σε ποιους χορηγείται;
Ενδείξεις: Το Bempedoic Acid (Nexletol) χορηγείται σε ενήλικες με υπερχοληστερολαιμία
ή μικτή δυσλιπιδαιμία, για μείωση των επιπέδων LDL-C, όταν η διατροφή και άλλες υπολιπιδαιμικές θεραπείες
δεν επαρκούν.
Κύριες κατηγορίες ασθενών
Άτομα με πρωτοπαθή υπερχοληστερολαιμία (οικογενή ή μη οικογενή).
Ασθενείς με αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο (ASCVD) που χρειάζονται περαιτέρω μείωση LDL.
Ασθενείς με δυσανεξία στις στατίνες (μυαλγίες, κράμπες, αυξημένα ένζυμα) μετά από επιβεβαίωση από ιατρό.
Άτομα με πολύ υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο όπου οι στατίνες και η εζετιμίμπη δεν φτάνουν τον στόχο LDL.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Κλινικό σενάριο
Ρόλος του Bempedoic Acid
Σχόλιο
Υπερχοληστερολαιμία παρά τη μέγιστη στατίνη
Προσθήκη στο σχήμα
Περαιτέρω μείωση LDL-C κατά 15–25%
Δυσανεξία σε στατίνη
Εναλλακτική αγωγή
Δεν προκαλεί μυαλγίες στους περισσότερους ασθενείς
Συνδυασμός με εζετιμίμπη
Συνδυαστική θεραπεία
Συνεργική δράση, ενισχυμένη μείωση LDL
Προσοχή: Η επιλογή φαρμάκου και ο συνδυασμός καθορίζονται αποκλειστικά από τον θεράποντα ιατρό,
ανάλογα με το λιπιδαιμικό προφίλ, τις συννοσηρότητες και την ανεκτικότητα του ασθενούς.
4) Πώς λαμβάνεται – Δοσολογία
Τυπική δοσολογία ενηλίκων: 1 δισκίο από το στόμα 1 φορά/ημέρα, με ή χωρίς τροφή.
Ώρα λήψης: ίδια ώρα κάθε μέρα για σταθερή δράση.
Ξεχασμένη δόση: πάρτε την όταν το θυμηθείτε, εκτός αν πλησιάζει η επόμενη. Μην διπλασιάζετε.
Κατάποση: ολόκληρο δισκίο με νερό. Μην το θρυμματίζετε/μασάτε αν δεν υπάρχει οδηγία.
Διάρκεια: συνεχής θεραπεία. Μην διακόπτετε χωρίς ιατρική σύσταση.
Συνδυασμοί
Μπορεί να συνδυαστεί με στατίνη και/ή εζετιμίμπη για επιπλέον μείωση LDL-C.
Ελέγξτε τυχόν αλληλεπιδράσεις με όλα τα φάρμακα/συμπληρώματα που λαμβάνετε.
Πότε χρειάζεται προσοχή
Ηπατική δυσλειτουργία: απαιτείται ιατρική εκτίμηση και παρακολούθηση ενζύμων.
Ουρική αρθρίτιδα/υπερουριχαιμία: πιθανή άνοδος ουρικού. Ενημερώστε τον ιατρό.
Κύηση/θηλασμός: χρήση μόνο εφόσον το συστήσει ιατρός.
Η ακριβής δοσολογία και οι προσαρμογές καθορίζονται από τον θεράποντα ιατρό με βάση στόχους LDL-C, συννοσηρότητες και ανεκτικότητα.
5) Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες
Γενικά: Το Bempedoic Acid είναι συνήθως καλά ανεκτό. Οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες
είναι ήπιες και παροδικές. Ωστόσο, απαιτείται παρακολούθηση, ειδικά σε ασθενείς με προϋπάρχουσες παθήσεις.
Συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες
Αυξημένο ουρικό οξύ: σε προδιατεθειμένα άτομα μπορεί να προκαλέσει κρίση ουρικής αρθρίτιδας.
Αυξημένα ηπατικά ένζυμα (σπάνια, συνήθως αναστρέψιμα).
Κεφαλαλγία ή κόπωση σε μικρό ποσοστό χρηστών.
Σπάνιες ή σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες
Αλλεργική αντίδραση (εξάνθημα, κνησμός, οίδημα).
Σοβαρή αύξηση τρανσαμινασών → χρειάζεται διακοπή και ιατρική επανεκτίμηση.
Επικοινωνήστε άμεσα με τον ιατρό σας αν εμφανίσετε:
Έντονο πόνο στις αρθρώσεις ή πρήξιμο δακτύλων/ποδιών.
Σημάδια ηπατικής δυσλειτουργίας (κιτρίνισμα δέρματος ή ματιών, σκουρόχρωμα ούρα).
Εξάνθημα, κνησμό ή οίδημα προσώπου.
Παρακολούθηση: Οι εξετάσεις ηπατικών ενζύμων και ουρικού οξέος συνιστώνται κατά την έναρξη
και περιοδικά. Αν εμφανιστούν συμπτώματα, ενημερώστε άμεσα τον θεράποντα ιατρό.
6) Σύγκριση με στατίνες και άλλες θεραπείες
Στόχος όλων των θεραπειών: μείωση LDL-C και συνεπώς του κινδύνου εμφράγματος ή εγκεφαλικού.
🔹 Bempedoic Acid vs Στατίνες
Δρα σε διαφορετικό ένζυμο από τις στατίνες (ACL αντί για HMG-CoA reductase).
Ενεργοποιείται μόνο στο ήπαρ, όχι στους μύες → λιγότερες μυαλγίες.
Μείωση LDL κατά 15–25%, μικρότερη από ισχυρές στατίνες αλλά χρήσιμη προσθήκη ή εναλλακτική.
🔹 Bempedoic Acid vs Εζετιμίμπη
Η εζετιμίμπη μειώνει την απορρόφηση χοληστερόλης στο έντερο.
Το Bempedoic Acid μειώνει την ενδογενή παραγωγή στο ήπαρ.
Ο συνδυασμός δίνει πρόσθετη LDL μείωση έως 38–40%.
🔹 Bempedoic Acid vs PCSK9 Αναστολείς
Οι PCSK9 είναι ενέσιμες θεραπείες που μειώνουν την LDL κατά 50–60%.
Το Bempedoic Acid είναι από του στόματος και πιο οικονομικό.
Χρησιμοποιούνται διαφορετικά ή σε συνδυασμό ανάλογα με τον κίνδυνο και τους στόχους LDL.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Θεραπεία
Μείωση LDL-C
Τρόπος λήψης
Κύρια οφέλη
Στατίνες
30–55%
Από του στόματος
Ισχυρότερη μείωση LDL, εκτενής εμπειρία
Bempedoic Acid
15–25%
Από του στόματος
Χρήσιμο σε δυσανεξία στις στατίνες, χαμηλός κίνδυνος μυαλγιών
Εζετιμίμπη
15–20%
Από του στόματος
Συνδυαστική δράση με στατίνες ή Bempedoic Acid
PCSK9 Αναστολείς
50–60%
Ενέσιμο κάθε 2–4 εβδομάδες
Ισχυρό αποτέλεσμα, κατάλληλο για πολύ υψηλό κίνδυνο
Συνοπτικά: Το Bempedoic Acid γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ στατινών και πιο ισχυρών ενέσιμων θεραπειών,
προσφέροντας από του στόματος λύση για όσους χρειάζονται επιπλέον μείωση LDL ή δεν ανέχονται τις στατίνες.
7) Παρακολούθηση & εξετάσεις
Στόχος παρακολούθησης: επίτευξη και διατήρηση του εξατομικευμένου στόχου LDL-C με ασφάλεια.
Λιπιδαιμικό προφίλ: πριν την έναρξη, έπειτα σε 6–8 εβδομάδες, και περιοδικά σύμφωνα με ιατρό.
Ηπατικά ένζυμα (AST, ALT): στη γραμμή βάσης και κατά διαστήματα.
Ουρικό οξύ: στη γραμμή βάσης, ειδικά αν υπάρχει ιστορικό ουρικής αρθρίτιδας.
Συμμόρφωση: έλεγχος καθημερινής λήψης και τρόπου ζωής (δίαιτα, άσκηση).
Χρήσιμες εργαστηριακές εξετάσεις
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Εξέταση
Σκοπός
Πότε
LDL-C, HDL-C, TG, Ολική Χοληστερόλη
Αξιολόγηση ανταπόκρισης
Βάση, 6–8 εβδομάδες, μετά ανά 3–12 μήνες
AST/ALT
Ασφάλεια ήπατος
Βάση και περιοδικά
Ουρικό οξύ
Έλεγχος υπερουριχαιμίας
Βάση, και αν υπάρχουν συμπτώματα
Ρύθμιση θεραπείας: αν ο στόχος LDL-C δεν επιτευχθεί, ο ιατρός μπορεί να προσαρμόσει δόσεις ή συνδυασμούς.
8) Πρακτικές συμβουλές ασθενούς
Στόχος: μεγιστοποίηση οφέλους από τη θεραπεία με Bempedoic Acid και μείωση καρδιαγγειακού κινδύνου.
Καθημερινή ρουτίνα
Λαμβάνετε το φάρμακο την ίδια ώρα κάθε μέρα (π.χ. πρωί).
Μπορεί να λαμβάνεται με ή χωρίς τροφή.
Μην παραλείπετε δόσεις. Η συνέπεια είναι κρίσιμη για μείωση LDL-C.
Διατροφή & τρόπος ζωής
Ακολουθήστε δίαιτα χαμηλή σε κορεσμένα λίπη και πλούσια σε φυτικές ίνες.
Αναφέρετε κάθε νέο σύμπτωμα (πόνο, εξάνθημα, πρήξιμο, αλλαγή διάθεσης).
Ενημερώνετε τον ιατρό για όλα τα φάρμακα που λαμβάνετε (π.χ. για ουρική αρθρίτιδα ή διαβήτη).
Κάνετε επαναληπτικές εξετάσεις σύμφωνα με το πρόγραμμα παρακολούθησης.
Θυμηθείτε: Το Bempedoic Acid είναι συμπληρωματικό μέσο ελέγχου της χοληστερόλης.
Η αλλαγή τρόπου ζωής είναι εξίσου σημαντική με τη φαρμακευτική αγωγή.
Ενημερώνετε πάντα τον ιατρό σας για οποιαδήποτε αλλαγή φαρμάκου ή συμπλήρωμα διατροφής.
Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα εξαρτώνται από σωστό συνδυασμό και παρακολούθηση.
9) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
🔹 Τι διαφορά έχει το Bempedoic Acid από τις στατίνες;
Δρα σε διαφορετικό ένζυμο (ACL αντί HMG-CoA), δεν ενεργοποιείται στους μύες και έχει μικρότερο κίνδυνο μυαλγιών. Χρησιμοποιείται όταν οι στατίνες δεν επαρκούν ή δεν είναι ανεκτές.
🔹 Πόσο γρήγορα μειώνει τη χοληστερόλη;
Συνήθως φαίνεται μείωση της LDL-C μέσα σε 4–8 εβδομάδες από την έναρξη. Ο ιατρός θα ζητήσει λιπιδαιμικό έλεγχο για επιβεβαίωση.
🔹 Μπορώ να παίρνω το φάρμακο μαζί με στατίνη ή εζετιμίμπη;
Ναι. Ο συνδυασμός είναι συχνός και προσφέρει επιπλέον μείωση LDL-C. Η δοσολογία καθορίζεται αποκλειστικά από τον ιατρό σας.
🔹 Προκαλεί αύξηση ουρικού οξέος;
Σε κάποιους ασθενείς μπορεί να αυξηθεί ελαφρά. Αν έχετε ιστορικό ουρικής αρθρίτιδας, ενημερώστε τον ιατρό ώστε να παρακολουθείται το ουρικό οξύ.
🔹 Χρειάζεται να κάνω νηστεία πριν από τις εξετάσεις;
Για τον έλεγχο της LDL-C συνιστάται νηστεία 9–12 ωρών, εκτός αν ο ιατρός καθορίσει διαφορετικά. Το φάρμακο λαμβάνεται κανονικά.
🔹 Μπορώ να το πάρω αν είμαι διαβητικός;
Ναι, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε διαβητικούς, αλλά απαιτείται τακτικός έλεγχος σακχάρου και λιπιδίων σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού.
🔹 Υπάρχουν αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα;
Μπορεί να επηρεάσει τη δράση κάποιων στατινών (π.χ. σιμβαστατίνη, πραβαστατίνη). Ο θεράπων ιατρός θα προσαρμόσει τη δοσολογία όπου χρειάζεται.
🔹 Πόσο καιρό χρειάζεται να το παίρνω;
Η υπολιπιδαιμική θεραπεία είναι συνήθως μακροχρόνια. Ο ιατρός επαναξιολογεί περιοδικά την ανάγκη συνέχισης ή προσαρμογής της αγωγής.
🔹 Τι πρέπει να προσέχω στις εξετάσεις αίματος;
Παρακολουθήστε τις τιμές LDL, ουρικού οξέος και ηπατικών ενζύμων. Ενημερώστε τον ιατρό για κάθε απόκλιση ή νέο σύμπτωμα.
🔹 Αν νιώσω πόνο στις αρθρώσεις, να το διακόψω;
Όχι χωρίς επικοινωνία με τον ιατρό. Μπορεί να χρειαστεί προσωρινή διακοπή ή αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, όχι αυτόματη διακοπή.
Κλείστε εύκολα εξέταση Λιπιδαιμικός Έλεγχος ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:
1. Ballantyne CM, Banach M, Laufs U, et al. Bempedoic acid: A new oral therapy for lowering LDL cholesterol. New England Journal of Medicine, 2023.
2. Nissen SE, Lincoff AM, Brennan D, et al. Cholesterol Lowering and Cardiovascular Outcomes With Bempedoic Acid in Patients With Statin Intolerance. Journal of the American College of Cardiology (JACC), 2023.
3.European Society of Cardiology (ESC) / European Atherosclerosis Society (EAS) Guidelines for the management of dyslipidaemias. ESC/EAS 2023.
6. Ray KK, Bays HE, Catapano AL, et al. Safety and Efficacy of Bempedoic Acid to Reduce LDL Cholesterol. PubMed.
Οι παραπάνω πηγές προέρχονται από διεθνείς μελέτες και επίσημους οργανισμούς (ESC, ΕΟΦ, PubMed).
Οι πληροφορίες προορίζονται για γενική ενημέρωση και δεν υποκαθιστούν την ιατρική συμβουλή.
Σύντομη επιστημονική σύνοψη:
Οι στατίνες αποτελούν τη θεμελιώδη φαρμακευτική παρέμβαση
για τη μείωση της LDL-χοληστερόλης και την πρόληψη της αθηροσκληρωτικής καρδιαγγειακής νόσου.
Το παρόν άρθρο λειτουργεί ως scholarly knowledge hub,
με έμφαση στη μηχανιστική δράση, την κλινική τεκμηρίωση,
τις κατευθυντήριες οδηγίες και τις μελλοντικές θεραπευτικές εξελίξεις.
1
Εισαγωγή
Η καρδιαγγειακή νόσος αποτελεί τη συχνότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως,
ενώ η δυσλιπιδαιμία συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου.
Η συσσώρευση LDL-χοληστερόλης στο αρτηριακό τοίχωμα οδηγεί στην ανάπτυξη
αθηρωματικών πλακών, οι οποίες αποτελούν το παθοφυσιολογικό υπόβαθρο
της στεφανιαίας νόσου, του εγκεφαλικού επεισοδίου και της περιφερικής αρτηριοπάθειας.
Η ανακάλυψη των στατινών τη δεκαετία του 1970
σηματοδότησε μία από τις πλέον καθοριστικές εξελίξεις
στην προληπτική και θεραπευτική καρδιολογία.
Για πρώτη φορά κατέστη εφικτή η στοχευμένη φαρμακολογική αναστολή
της ενδογενούς σύνθεσης χοληστερόλης,
με μετρήσιμη και κλινικά ουσιαστική μείωση καρδιαγγειακών συμβαμάτων.
Η ιστορία των στατινών ξεκινά όταν ο Akira Endo
απομόνωσε φυσική ένωση με ανασταλτική δράση στην HMG-CoA αναγωγάση από τον μύκητα Penicillium citrinum.
Η μεβαστατίνη αποτέλεσε την πρώτη απόδειξη
ότι η φαρμακολογική παρέμβαση στη βιοσύνθεση της χοληστερόλης ήταν εφικτή.
Η ανάπτυξη της λοβαστατίνης και η έγκρισή της το 1987
άνοιξαν τον δρόμο για νεότερες, ισχυρότερες και ασφαλέστερες στατίνες.
Μεγάλες τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες των δεκαετιών 1990–2000
τεκμηρίωσαν ότι η μείωση της LDL-χοληστερόλης
συσχετίζεται γραμμικά με μείωση της καρδιαγγειακής νοσηρότητας
και της θνησιμότητας.
Σήμερα, οι στατίνες αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο
της πρωτογενούς και δευτερογενούς πρόληψης,
με εκτενή επιστημονική τεκμηρίωση, σαφή οφέλη επιβίωσης
και καθοριστικό ρόλο στις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες.
2
Τι είναι οι στατίνες;
Οι στατίνες είναι φαρμακευτικοί παράγοντες
που αναστέλλουν το ένζυμο HMG-CoA αναγωγάση,
το οποίο αποτελεί το ρυθμιστικό και περιοριστικό στάδιο
στη βιοσύνθεση της χοληστερόλης στο ήπαρ.
Η δράση τους εστιάζεται κυρίως στον ηπατικό μεταβολισμό,
οδηγώντας σε ουσιαστική μείωση της κυκλοφορούσας LDL-χοληστερόλης.
Η φαρμακολογική αυτή αναστολή προκαλεί αντιρροπιστική αύξηση
των ηπατικών υποδοχέων LDL,
με αποτέλεσμα την ενισχυμένη απομάκρυνση της LDL από την κυκλοφορία
και τη μείωση της αθηρογόνου επιβάρυνσης.
Με τη χορήγηση στατινών επιτυγχάνονται:
Σημαντική μείωση της ολικής και της LDL-χοληστερόλης
Ήπια αλλά κλινικά χρήσιμη αύξηση της HDL-χοληστερόλης
Μέτρια μείωση των τριγλυκεριδίων
Πλειοτροπικές δράσεις, όπως αντιφλεγμονώδης επίδραση,
βελτίωση ενδοθηλιακής λειτουργίας και σταθεροποίηση αθηρωματικών πλακών
Λόγω αυτών των ιδιοτήτων, οι στατίνες δεν αποτελούν απλώς υπολιπιδαιμικά φάρμακα,
αλλά πολυπαραγοντικούς τροποποιητές του καρδιαγγειακού κινδύνου.
3
Πώς λειτουργούν οι στατίνες;
Οι στατίνες ασκούν τη δράση τους μέσω αναστολής του ενζύμου HMG-CoA reductase,
το οποίο καταλύει τη μετατροπή του HMG-CoA σε μεβαλονικό οξύ,
ένα κρίσιμο και ρυθμιστικό ενδιάμεσο στάδιο
στην ενδογενή σύνθεση της χοληστερόλης στο ήπαρ.
Η αναστολή αυτή προκαλεί μείωση της ηπατικής παραγωγής χοληστερόλης,
με επακόλουθη ενεργοποίηση αντιρροπιστικών μηχανισμών,
κυρίως την αύξηση της έκφρασης των ηπατικών υποδοχέων LDL.
Το αποτέλεσμα είναι η ενισχυμένη απομάκρυνση της LDL από την κυκλοφορία
και η ουσιαστική μείωση της αθηρογόνου επιβάρυνσης.
Σχηματικά:
Λιγότερη ηπατική σύνθεση χοληστερόλης → περισσότεροι LDL υποδοχείς →
ταχύτερη κάθαρση LDL από το αίμα
Σε μοριακό και αγγειακό επίπεδο, η δράση των στατινών μεταφράζεται σε:
Μείωση της ενδογενούς παραγωγής χοληστερόλης στο ήπαρ
Αύξηση της πυκνότητας των ηπατικών υποδοχέων LDL
Ενισχυμένη απομάκρυνση της LDL από την κυκλοφορία
Σταθεροποίηση αθηρωματικών πλακών και μείωση αγγειακής φλεγμονής
Οι επιδράσεις αυτές εξηγούν γιατί το κλινικό όφελος των στατινών υπερβαίνει την απλή μείωση της LDL
και επεκτείνεται στη συνολική τροποποίηση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
4
Ποιες είναι οι ενδείξεις για χρήση;
Οι στατίνες χορηγούνται τόσο στην πρωτογενή όσο και στη δευτερογενή πρόληψη της καρδιαγγειακής νόσου,
καθώς και σε ειδικές μεταβολικές καταστάσεις,
με βάση τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο
και όχι αποκλειστικά τις απόλυτες τιμές LDL.
Πρωτογενής πρόληψη
Στόχος είναι η πρόληψη πρώτου καρδιαγγειακού συμβάματος
σε άτομα με αυξημένο υποκείμενο κίνδυνο:
Αφορά ασθενείς με εγκατεστημένη αθηροσκληρωτική νόσο,
όπου οι στατίνες αποτελούν θεραπεία απόλυτης ένδειξης:
Έμφραγμα μυοκαρδίου
Στεφανιαία νόσος
Ισχαιμικό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο
Περιφερική αρτηριοπάθεια
Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι στατίνες θεωρούνται θεραπεία πρώτης γραμμής, ανεξαρτήτως των αρχικών τιμών LDL-χοληστερόλης,
καθώς μειώνουν δραστικά τον κίνδυνο υποτροπής
και βελτιώνουν την επιβίωση.
5
Κατηγορίες και τύποι στατινών
Οι στατίνες διαφέρουν σημαντικά ως προς τη φαρμακολογική ισχύ,
τη λιποφιλία, τον χρόνο ημίσειας ζωής
και το μεταβολικό τους προφίλ.
Οι διαφορές αυτές έχουν άμεση κλινική σημασία
στην επιλογή σκευάσματος, στην ανεκτικότητα
και στον κίνδυνο αλληλεπιδράσεων.
Κλινική αρχή:
Υψηλότερη ισχύς και μεγαλύτερος χρόνος ημίσειας ζωής
→ μεγαλύτερη και σταθερότερη μείωση LDL,
με δυνατότητα ευέλικτης χορήγησης
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Στην κλινική πράξη, οι ατορβαστατίνη και ροσουβαστατίνη αποτελούν τα συχνότερα χρησιμοποιούμενα σκευάσματα
λόγω της υψηλής αποτελεσματικότητας,
της ισχυρής τεκμηρίωσης σε κλινικές μελέτες
και της ικανότητας επίτευξης αυστηρών στόχων LDL.
6
Δοσολογίες και φαρμακοκινητικά χαρακτηριστικά
Η επιλογή της δόσης στατίνης βασίζεται σε πολυπαραγοντική αξιολόγηση,
η οποία περιλαμβάνει τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο,
τα επίπεδα LDL-χοληστερόλης,
την ηλικία, τα συνοδά νοσήματα
και το ατομικό προφίλ ανεκτικότητας.
Σύμφωνα με τις σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες,
οι δόσεις ταξινομούνται σε χαμηλής, μέτριας και υψηλής έντασης,
ανάλογα με το ποσοστό μείωσης της LDL που επιτυγχάνουν.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Στατίνη
Χαμηλή δόση
Μέτρια δόση
Υψηλή δόση
Ατορβαστατίνη
10 mg
20–40 mg
80 mg
Ροσουβαστατίνη
5 mg
10–20 mg
40 mg
Σιμβαστατίνη
10 mg
20–40 mg
Όχι >40 mg
Πραβαστατίνη
10–20 mg
40–80 mg
—
Λοβαστατίνη
10–20 mg
40 mg
—
Φλουβαστατίνη
20–40 mg
80 mg
—
Κλινική παρατήρηση:
Οι υψηλές δόσεις χρησιμοποιούνται κυρίως σε ασθενείς
με εγκατεστημένη καρδιαγγειακή νόσο
ή πολύ υψηλό υπολειπόμενο κίνδυνο,
όπου απαιτείται μείωση LDL ≥50%.
Στην πράξη, η τιτλοποίηση της δόσης
και ο επανέλεγχος λιπιδαιμικού προφίλ
αποτελούν βασικά στοιχεία της επιτυχούς και ασφαλούς θεραπείας.
Κλινικό takeaway:
Κάθε επιπλέον ↓1 mmol/L (≈39 mg/dL) LDL με στατίνη
συσχετίζεται με ≈20–25% μείωση εμφραγμάτων και εγκεφαλικών,
ανεξάρτητα από την αρχική LDL.
7
Αποτελεσματικότητα στη μείωση της LDL και πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων
Οι στατίνες αποτελούν τους πλέον τεκμηριωμένους φαρμακευτικούς παράγοντες
για τη μείωση της LDL-χοληστερόλης και τη συνακόλουθη ελάττωση
του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Η κλινική τους αποτελεσματικότητα είναι δοσοεξαρτώμενη
και διαφοροποιείται ανάλογα με το μόριο και την ένταση της θεραπείας.
Μείωση LDL-χοληστερόλης
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Στατίνη
Τυπική δόση
Μείωση LDL (%)
Ροσουβαστατίνη
20–40 mg
47–55%
Ατορβαστατίνη
40–80 mg
45–55%
Σιμβαστατίνη
20–40 mg
30–40%
Πραβαστατίνη
40–80 mg
20–35%
Λοβαστατίνη
40 mg
20–30%
Φλουβαστατίνη
80 mg
≈25%
Κανόνας των 6%:
κάθε διπλασιασμός της δόσης μιας στατίνης
οδηγεί κατά μέσο όρο σε επιπλέον μείωση της LDL-χοληστερόλης κατά ~6%.
Η μείωση της LDL μεταφράζεται σε αναλογική μείωση καρδιαγγειακών συμβαμάτων,
με όφελος που παρατηρείται τόσο στην πρωτογενή
όσο και στη δευτερογενή πρόληψη,
ανεξάρτητα από τις αρχικές τιμές LDL.
8
Παρενέργειες και ανεπιθύμητες ενέργειες
Οι στατίνες συγκαταλέγονται στα πλέον καλά μελετημένα και ασφαλή φάρμακα
της σύγχρονης ιατρικής.
Οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι ήπιες, δοσοεξαρτώμενες και αναστρέψιμες.
Οι συχνότερα αναφερόμενες ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν:
Μυαλγίες και μυϊκή δυσφορία (συνήθως χωρίς αύξηση CK)
Παροδική αύξηση τρανσαμινασών χωρίς κλινική ηπατοπάθεια
Μυοπάθεια ή ραβδομυόλυση (εξαιρετικά σπάνια)
Ήπιες, παροδικές γνωστικές διαταραχές σε επιλεγμένους ασθενείς
Σημαντικό:
Η σοβαρή μυοπάθεια και η ραβδομυόλυση εμφανίζονται σε <0,1% των ασθενών
και σχετίζονται κυρίως με υψηλές δόσεις
ή φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η προσαρμογή της δόσης, η αλλαγή στατίνης
ή η διαλείπουσα χορήγηση
επιλύουν τα συμπτώματα χωρίς ανάγκη οριστικής διακοπής της αγωγής.
Η σωστή ενημέρωση του ασθενούς και η συστηματική παρακολούθηση
μειώνουν δραστικά την αδικαιολόγητη διακοπή θεραπείας,
η οποία αποτελεί σημαντικό παράγοντα αύξησης καρδιαγγειακού κινδύνου.
9
Αντιμετώπιση των παρενεργειών
Η αναφερόμενη δυσανεξία στις στατίνες αποτελεί συχνό
κλινικό πρόβλημα στην καθημερινή πράξη,
ωστόσο μόνο ένα μικρό ποσοστό ασθενών εμφανίζει αληθή φαρμακολογική δυσανεξία.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα συμπτώματα είναι
ήπια, αναστρέψιμα και διαχειρίσιμα.
Κλινική παρατήρηση:
Σε τυχαιοποιημένες μελέτες με τυφλοποίηση,
το ποσοστό μυαλγιών με στατίνη
δεν διαφέρει ουσιαστικά από το placebo
(nocebo effect).
Η αντιμετώπιση των παρενεργειών βασίζεται σε εξατομικευμένη, σταδιακή και τεκμηριωμένη προσέγγιση:
Μείωση της δόσης ή μετάβαση σε στατίνη διαφορετικής φαρμακοκινητικής (π.χ. υδρόφιλη)
Αλλαγή στατίνης, με προτίμηση σε ροσουβαστατίνη ή πραβαστατίνη
Διαλείπουσα χορήγηση (π.χ. 2–3 φορές την εβδομάδα), με διατήρηση σημαντικού LDL οφέλους
Συνδυασμός χαμηλής δόσης στατίνης με ezetimibe ή bempedoic acid
Μη στατινικές θεραπείες σε επίμονη ή τεκμηριωμένη δυσανεξία
Η πλήρης διακοπή στατίνης χωρίς εναλλακτική στρατηγική
σχετίζεται με αύξηση καρδιαγγειακού κινδύνου
και θα πρέπει να αποφεύγεται,
ιδίως σε ασθενείς δευτερογενούς πρόληψης.
10
Στατίνες και διατροφή – Συνεργιστικές δράσεις
Η διατροφή δεν αντικαθιστά τη φαρμακευτική αγωγή,
αλλά λειτουργεί συνεργιστικά με τις στατίνες,
βελτιώνοντας το λιπιδαιμικό προφίλ,
την ενδοθηλιακή λειτουργία και τη συνολική
καρδιαγγειακή πρόγνωση.
Τροφές που συνιστώνται
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Τροφή
Κύρια οφέλη
Ελαιόλαδο
Μονοακόρεστα λιπαρά, μείωση LDL και φλεγμονής
Λιπαρά ψάρια
Ω-3 λιπαρά, αντιφλεγμονώδη και αντιαρρυθμική δράση
Βελτίωση λιπιδαιμικού προφίλ και ενδοθηλιακής λειτουργίας
Βρώμη & όσπρια
Μείωση απορρόφησης χοληστερόλης μέσω β-γλυκανών
Τροφές που πρέπει να αποφεύγονται
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Τροφή
Λόγος αποφυγής
Τρανς λιπαρά & τηγανητά
Αύξηση LDL, προαγωγή αθηροσκλήρωσης
Επεξεργασμένα κρέατα
Αύξηση καρδιαγγειακού κινδύνου και φλεγμονής
Υπερβολική ζάχαρη
Αύξηση τριγλυκεριδίων και ινσουλινοαντίστασης
Γκρέιπφρουτ
Αναστολή CYP3A4 και αύξηση επιπέδων ορισμένων στατινών
Το πρότυπο της Μεσογειακής διατροφής
θεωρείται το πλέον τεκμηριωμένο
και ασφαλές διατροφικό μοντέλο
για ασθενείς που λαμβάνουν στατίνη.
11
Στατίνες και σωματική άσκηση
Η σωματική άσκηση και η θεραπεία με στατίνες
αποτελούν συμπληρωματικές παρεμβάσεις
με ανεξάρτητα και συνεργικά οφέλη
στη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Οφέλη άσκησης σε άτομα που λαμβάνουν στατίνη
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Οφέλη
Κλινική σημασία
Μείωση καρδιαγγειακού κινδύνου
Αθροιστικό όφελος με τη φαρμακευτική αγωγή
Αύξηση HDL-χοληστερόλης
Βελτίωση αντι-αθηρογόνου προφίλ
Μείωση φλεγμονής
Μείωση CRP και αγγειακής δυσλειτουργίας
Βελτίωση αντοχής
Καλύτερη καρδιοαναπνευστική εφεδρεία
Έλεγχος βάρους και σακχάρου
Ιδιαίτερα σημαντικό σε διαβήτη και μεταβολικό σύνδρομο
Σχέση στατινών και μυϊκών συμπτωμάτων
Σε ορισμένους ασθενείς,
κυρίως κατά την έναρξη της θεραπείας
ή μετά από απότομη αύξηση της έντασης άσκησης,
ενδέχεται να εμφανιστούν μυαλγίες.
Ο πιθανός μηχανισμός σχετίζεται με
επιπτώσεις στη μυϊκή μιτοχονδριακή λειτουργία.
Σε επίμονο ή έντονο μυϊκό πόνο,
συνιστάται έλεγχος CK.
Τιμές >10 φορές του ανώτερου φυσιολογικού ορίου
απαιτούν άμεση επανεκτίμηση της αγωγής.
Πρακτικές οδηγίες για άσκηση με στατίνη
Έναρξη με ήπια και προοδευτική άσκηση
Αποφυγή απότομης αύξησης έντασης στην αρχή της θεραπείας
Συνδυασμός αερόβιας και ήπιας μυϊκής ενδυνάμωσης
Επανεκτίμηση θεραπείας σε επίμονες μυαλγίες
12
Στατίνες και άλλες φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις
Οι φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις αποτελούν
σημαντικό παράγοντα κινδύνου για εμφάνιση
μυοπάθειας ή αύξησης τρανσαμινασών,
ιδίως σε στατίνες που μεταβολίζονται
μέσω του κυτοχρώματος CYP3A4.
Στατίνες όπως η σιμβαστατίνη και η ατορβαστατίνη είναι περισσότερο
επιρρεπείς σε αλληλεπιδράσεις,
σε αντίθεση με την πραβαστατίνη
και τη ροσουβαστατίνη,
οι οποίες παρουσιάζουν ευνοϊκότερο προφίλ.
Λιπιδαιμικό προφίλ πριν την έναρξη και ανά 4–12 εβδομάδες
AST / ALT στην έναρξη και σε κλινική ένδειξη
CK μόνο σε μυϊκά συμπτώματα (όχι ρουτίνα)
Γλυκαιμικός έλεγχος σε διαβήτη ή μεταβολικό σύνδρομο
Η συστηματική παρακολούθηση επιτρέπει
την ασφαλή μακροχρόνια χρήση
χωρίς αχρείαστες διακοπές.
13
Νεότερες θεραπευτικές προσεγγίσεις (2023–2025)
Παρά την ισχυρή αποτελεσματικότητα των στατινών,
ένα ποσοστό ασθενών δεν επιτυγχάνει τους στόχους LDL
ή εμφανίζει τεκμηριωμένη δυσανεξία.
Αυτό οδήγησε στην ανάπτυξη νεότερων υπολιπιδαιμικών θεραπειών
με συμπληρωματικούς μηχανισμούς δράσης.
Inclisiran (siRNA κατά PCSK9)
Το inclisiran μειώνει τη σύνθεση PCSK9 στο ήπαρ,
αυξάνοντας τους υποδοχείς LDL
και οδηγώντας σε βαθιά και σταθερή μείωση LDL.
Χορήγηση: υποδόρια, 2 φορές/έτος
Μείωση LDL: ~50%
Μελέτες: ORION-9, ORION-10, ORION-11
Πλεονέκτημα: ελάχιστο πρόβλημα συμμόρφωσης
Bempedoic acid (ACL αναστολέας)
Δρα ένα στάδιο πριν από τη HMG-CoA αναγωγάση
και ενεργοποιείται αποκλειστικά στο ήπαρ,
χωρίς μυϊκή δράση.
Μείωση LDL: 18–25%
Έως 38% σε συνδυασμό με εζετιμίμπη
Ιδανικό σε στατινική δυσανεξία
Obicetrapib (CETP αναστολέας)
Μείωση LDL: ~45–50%
Σημαντική αύξηση HDL (>100%)
Μείωση ApoB και Lp(a)
AZD0780 (στοματικός PCSK9 αναστολέας)
Από του στόματος μόριο μικρού βάρους
Στόχος: LDL ↓ ≥50%
Πρώιμες κλινικές φάσεις
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Φάρμακο
Μηχανισμός
Μείωση LDL
Συχνότητα
Χορήγηση
Inclisiran
siRNA κατά PCSK9
~50%
6 μήνες
Ένεση
Bempedoic acid
ACL αναστολέας
20–25%
Καθημερινά
Από στόματος
Obicetrapib
CETP αναστολέας
~45–50%
Καθημερινά
Από στόματος
AZD0780
PCSK9 αναστολή
Στόχος ~50%
Υπό μελέτη
Από στόματος
14
Στατίνες και ειδικές πληθυσμιακές ομάδες
Η χορήγηση στατινών σε ειδικούς πληθυσμούς
απαιτεί προσεκτική στάθμιση οφέλους έναντι κινδύνου.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Κατάσταση
Σύσταση
Εγκυμοσύνη
Απόλυτη αντένδειξη
Θηλασμός
Δεν συνιστώνται
Ηλικιωμένοι
Χορήγηση με εξατομίκευση δόσης
Σακχαρώδης διαβήτης
Συνιστώνται ανεξαρτήτως LDL
Χρόνια νεφρική νόσος
Ναι (εκτός τελικού σταδίου αιμοκάθαρσης)
15
Εναλλακτικές θεραπείες μείωσης χοληστερόλης
Οι εναλλακτικές παρεμβάσεις έχουν ρόλο
μόνο σε ήπια υπερχοληστερολαιμία
ή σε τεκμηριωμένη δυσανεξία στις στατίνες.
Διατροφική θεραπεία
Β-γλυκάνες (βρώμη): LDL ↓ 5–10%
Φυτικές ίνες και στερόλες
Περιορισμός κορεσμένων λιπαρών
Άσκηση και τρόπος ζωής
150–300 λεπτά αερόβιας άσκησης/εβδομάδα
Απώλεια βάρους → μείωση LDL
Διακοπή καπνίσματος
Φυτικά συμπληρώματα
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Ουσία
Δράση
Μείωση LDL
Κόκκινη μαγιά ρυζιού
Στατινοειδής δράση
10–25%
Φυτικές στερόλες
↓ απορρόφησης χοληστερόλης
10–15%
Νιασίνη*
↑ HDL, ↓ LDL/TG
10–20%
Σημαντικό:
Καμία εναλλακτική μέθοδος δεν αντικαθιστά
τη στατίνη σε ασθενείς μέτριου, υψηλού ή πολύ υψηλού κινδύνου.
16
Στατίνες: μύθοι και αλήθειες
Η εκτεταμένη χρήση των στατινών έχει συνοδευτεί
από πληθώρα μύθων, οι οποίοι συχνά οδηγούν
σε αδικαιολόγητη διακοπή μιας αποδεδειγμένα
σωτήριας θεραπείας.
Μύθος: «Οι στατίνες προκαλούν σοβαρές μυϊκές βλάβες σε όλους»
Αλήθεια: μυαλγίες εμφανίζονται σε περίπου 5–10% των ασθενών,
συνήθως ήπιες και αναστρέψιμες.
Σοβαρή μυοπάθεια ή ραβδομυόλυση είναι εξαιρετικά σπάνια
(<0,1%) και σχετίζεται κυρίως με υψηλές δόσεις,
αλληλεπιδράσεις ή νεφρική δυσλειτουργία.
Μύθος: «Οι στατίνες καταστρέφουν το ήπαρ»
Αλήθεια: παροδική αύξηση τρανσαμινασών
παρατηρείται σε μικρό ποσοστό ασθενών και
συνήθως δεν έχει κλινική σημασία.
Κλινικά σημαντική ηπατοτοξικότητα είναι εξαιρετικά σπάνια.
Μύθος: «Αν η LDL είναι φυσιολογική, δεν χρειάζομαι στατίνη»
Αλήθεια: το όφελος των στατινών
δεν περιορίζεται στη μείωση της LDL.
Περιλαμβάνει σταθεροποίηση αθηρωματικών πλακών,
αντιφλεγμονώδη δράση και μείωση θρομβογένεσης,
ιδίως σε ασθενείς υψηλού κινδύνου.
Μύθος: «Οι στατίνες προκαλούν άνοια ή καρκίνο»
Αλήθεια: μεγάλες μετα-αναλύσεις
δεν δείχνουν αύξηση κινδύνου.
Αντίθετα, διερευνάται πιθανή νευροπροστατευτική
και αντικαρκινική δράση σε επιλεγμένα πλαίσια.
Συμπέρασμα
Οι στατίνες συγκαταλέγονται στα πιο καλά μελετημένα φάρμακα στην ιστορία της ιατρικής,
με σαφή και επαναλαμβανόμενη μείωση εμφραγμάτων,
εγκεφαλικών και καρδιαγγειακής θνησιμότητας.
17
Κατευθυντήριες οδηγίες
Οι σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες
εστιάζουν στην εκτίμηση συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου
και όχι αποκλειστικά στις απόλυτες τιμές LDL-χοληστερόλης.
Ευρωπαϊκές (ESC) και Αμερικανικές (ACC/AHA) οδηγίες
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Κίνδυνος
Στόχος LDL
Θεραπευτική στρατηγική
Πολύ υψηλός
<55 mg/dL ή ↓ ≥50%
Υψηλής έντασης στατίνη ± εζετιμίμπη / PCSK9
Υψηλός
<70 mg/dL
Μέτρια ή υψηλής έντασης στατίνη
Μέτριος
<100 mg/dL
Εξατομικευμένη απόφαση
Χαμηλός
<116 mg/dL
Τροποποίηση τρόπου ζωής
Παραδείγματα πολύ υψηλού κινδύνου:
προηγούμενο έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο,
σακχαρώδης διαβήτης με βλάβες οργάνων-στόχων,
χρόνια νεφρική νόσος ≥ σταδίου 3.
18
Κλινικές μελέτες και στατιστικά δεδομένα
Η αποτελεσματικότητα των στατινών
τεκμηριώνεται από δεκαετίες μεγάλων
τυχαιοποιημένων κλινικών μελετών,
με συνεπή μείωση εμφραγμάτων,
εγκεφαλικών και καρδιαγγειακής θνησιμότητας.
Ένταση θεραπείας και αναμενόμενη μείωση LDL
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Μελέτες όπως οι 4S, WOSCOPS, HPS, JUPITER,
TNT, PROVE-IT και IMPROVE-IT
κατέδειξαν με συνέπεια:
Μείωση εμφραγμάτων κατά 20–55%
Μείωση εγκεφαλικών κατά 20–40%
Μείωση καρδιαγγειακής θνησιμότητας έως 35%
Όφελος ακόμη και σε φυσιολογική αρχική LDL
Κεντρικό μήνυμα:
Όσο χαμηλότερη επιτυγχάνεται η LDL,
τόσο μικρότερος ο καρδιαγγειακός κίνδυνος,
ιδίως σε ασθενείς μέτριου έως πολύ υψηλού κινδύνου.
Τα δεδομένα είναι επαναλήψιμα, σταθερά και
κλινικά αδιαμφισβήτητα.
Οι στατίνες παραμένουν ακρογωνιαίος λίθος της καρδιαγγειακής πρόληψης.
19
Συμμόρφωση στη θεραπεία
Η μακροχρόνια συμμόρφωση στη θεραπεία με στατίνες
αποτελεί καθοριστικό παράγοντα κλινικής επιτυχίας.
Η διακοπή ή ακανόνιστη λήψη έχει συσχετιστεί με αύξηση καρδιαγγειακού κινδύνου και θνησιμότητας κατά 20–30%,
ιδίως σε ασθενείς δευτερογενούς πρόληψης.
Οι συχνότεροι λόγοι μειωμένης συμμόρφωσης περιλαμβάνουν
τον φόβο παρενεργειών, την ελλιπή ενημέρωση,
την απουσία σαφών θεραπευτικών στόχων
και την έλλειψη τακτικής παρακολούθησης.
Τι βελτιώνει τη συμμόρφωση:
καθορισμός σαφούς στόχου LDL και επανέλεγχος αποτελεσμάτων
εξατομικευμένη επιλογή σκευάσματος και δόσης
απλοποίηση θεραπευτικών σχημάτων
χρήση ψηφιακών εργαλείων (υπενθυμίσεις, mHealth εφαρμογές)
ενεργός συμμετοχή του ασθενούς στη λήψη αποφάσεων
20
Συμπεράσματα και σύγχρονες θεραπευτικές εξελίξεις
Οι στατίνες αποτελούν τη βάση της θεραπείας
για τη μείωση της LDL-χοληστερόλης
και την πρόληψη καρδιαγγειακών συμβαμάτων,
τόσο στην πρωτογενή όσο και στη δευτερογενή πρόληψη.
Δεδομένα δεκαετιών τεκμηριώνουν
σαφή μείωση εμφραγμάτων, εγκεφαλικών και θνησιμότητας.
Οι νεότερες θεραπείες
(inclisiran, bempedoic acid, CETP αναστολείς,
νεότεροι PCSK9 αναστολείς από του στόματος) δεν αντικαθιστούν τις στατίνες,
αλλά επεκτείνουν το θεραπευτικό οπλοστάσιο
σε ασθενείς με δυσανεξία,
ανεπαρκή ανταπόκριση
ή πολύ υψηλό υπολειπόμενο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Κλινικό μήνυμα:
Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας
απαιτεί εξατομικευμένη και πολυπαραγοντική προσέγγιση,
με συνδυασμό φαρμακευτικής αγωγής,
παρεμβάσεων τρόπου ζωής
και συστηματικής παρακολούθησης.
21
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) για τις στατίνες
Τι είναι οι στατίνες;
Φαρμακευτικοί αναστολείς της HMG-CoA αναγωγάσης που μειώνουν τη σύνθεση LDL-χοληστερόλης στο ήπαρ.
Πότε ενδείκνυται η έναρξη στατίνης;
Όταν ο συνολικός καρδιαγγειακός κίνδυνος είναι αυξημένος ή όταν η LDL παραμένει υψηλή παρά τις παρεμβάσεις τρόπου ζωής.
Ποιοι είναι οι στόχοι LDL με στατίνες;
Εξαρτώνται από τον καρδιαγγειακό κίνδυνο: <55 mg/dL σε πολύ υψηλό κίνδυνο, <70 mg/dL σε υψηλό κίνδυνο.
Πόσο γρήγορα φαίνεται το αποτέλεσμα;
Η μείωση της LDL αρχίζει μέσα σε 1–2 εβδομάδες και σταθεροποιείται σε 4–6 εβδομάδες.
Από το 2004 προσφέρουμε διαγνωστικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου με εξελιγμένο ιατρικό εξοπλισμό
και αφοσιωμένο προσωπικό. Δέσμευσή μας είναι η αξιοπιστία, η άμεση και ανθρώπινη φροντίδα σε κάθε ασθενή.
