Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Μυοπάθειες και Σύνδρομο Αντισυνθετάσης: CK, Anti-Jo-1 και Πάνελ Αυτοαντισωμάτων

1Τι είναι οι ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις μυοπάθειες;

Οι ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις μυοπάθειες είναι ομάδα επίκτητων αυτοάνοσων νοσημάτων στα οποία αναπτύσσεται φλεγμονώδης ή ανοσολογικά διαμεσολαβούμενη βλάβη των σκελετικών μυών. Ο όρος «ιδιοπαθείς» σημαίνει ότι δεν πρόκειται απλώς για μυϊκή βλάβη από έντονη άσκηση, τραυματισμό, φάρμακο, ορμονική διαταραχή ή κληρονομική νόσο, αλλά για νόσημα που αξιολογείται ως αυτοάνοσο αφού αποκλειστούν ή συνεκτιμηθούν άλλες πιθανές αιτίες.

Η κεντρική εκδήλωση είναι συχνά η προοδευτική μυϊκή αδυναμία. Συνήθως αφορά τους εγγύς μυς, δηλαδή τους μύες των ώμων, των βραχιόνων, της λεκάνης και των μηρών. Ένας ασθενής μπορεί να παρατηρήσει ότι δυσκολεύεται να ανέβει σκάλες, να σηκωθεί από χαμηλή καρέκλα, να βγει από το αυτοκίνητο, να σηκώσει τα χέρια για να ντυθεί ή να κρατήσει αντικείμενα ψηλά. Η αδυναμία δεν είναι απαραίτητα επώδυνη· σε πολλούς ασθενείς η απώλεια δύναμης είναι σημαντικότερη από τον πόνο.

Οι μυοσίτιδες είναι συστηματικά νοσήματα. Αυτό σημαίνει ότι δεν περιορίζονται πάντοτε στους μυς. Μπορεί να εμφανιστούν δερματικά εξανθήματα, φλεγμονή στις αρθρώσεις, προβλήματα κατάποσης, αγγειακές εκδηλώσεις στα δάκτυλα και, ιδιαίτερα στο σύνδρομο αντισυνθετάσης, προσβολή των πνευμόνων. Η πνευμονική συμμετοχή έχει μεγάλη κλινική σημασία, επειδή μπορεί να εμφανιστεί πριν από εμφανή μυϊκή αδυναμία ή να καθορίσει την πρόγνωση και την ανάγκη θεραπείας.

Η διάγνωση δεν βασίζεται σε ένα μοναδικό τεστ. Ο ιατρός αξιολογεί το μοτίβο των συμπτωμάτων, την αντικειμενική μυϊκή δύναμη, τα μυϊκά ένζυμα όπως η CK/CPK, τα αυτοαντισώματα, την πιθανή συμμετοχή πνευμόνων ή δέρματος και, όπου χρειάζεται, μαγνητική τομογραφία μυών, ηλεκτρομυογράφημα ή βιοψία. Τα διεθνή κριτήρια ταξινόμησης είναι χρήσιμα για τους ειδικούς, αλλά δεν αντικαθιστούν την εξατομικευμένη κλινική εκτίμηση.

2Τι είναι το σύνδρομο αντισυνθετάσης;

Το σύνδρομο αντισυνθετάσης είναι μία αυτοάνοση, πολυσυστηματική κλινική οντότητα που σχετίζεται με αντισώματα έναντι ενζύμων που ονομάζονται αμινοακυλο-tRNA συνθετάσες. Τα ένζυμα αυτά συμμετέχουν στη φυσιολογική σύνθεση πρωτεϊνών μέσα στα κύτταρα. Όταν παράγονται αυτοαντισώματα εναντίον τους, μπορεί να αναπτυχθεί ένα χαρακτηριστικό σύνολο εκδηλώσεων από τους μυς, τους πνεύμονες, τις αρθρώσεις, το δέρμα και τα αγγεία.

Το συχνότερα αναγνωριζόμενο αντίσωμα είναι το anti-Jo-1. Ωστόσο, το σύνδρομο δεν περιορίζεται μόνο σε αυτό. Υπάρχουν και άλλα αντισώματα αντισυνθετασών, όπως anti-PL-7, anti-PL-12, anti-EJ και anti-OJ, τα οποία μπορεί να σχετίζονται με διαφορετική κλινική εικόνα. Σε ορισμένους ασθενείς κυριαρχεί η μυοσίτιδα, ενώ σε άλλους η διάμεση πνευμονοπάθεια μπορεί να είναι η πρώτη ή η πιο σοβαρή εκδήλωση.

Οι εκδηλώσεις που θεωρούνται ιδιαίτερα χαρακτηριστικές είναι η μυϊκή αδυναμία ή μυοσίτιδα, η διάμεση πνευμονοπάθεια, η φλεγμονώδης αρθρίτιδα ή αρθραλγία, το φαινόμενο Raynaud, τα χέρια μηχανικού και ο ανεξήγητος πυρετός. Δεν εμφανίζονται όμως πάντοτε όλα μαζί. Ένας ασθενής μπορεί αρχικά να έχει μόνο δύσπνοια και ξηρό βήχα, ή μόνο αρθρικά προβλήματα, και η σύνδεση με το σύνδρομο να φανεί όταν ζητηθεί κατάλληλος ανοσολογικός έλεγχος.

Για τον λόγο αυτό, το σύνδρομο αντισυνθετάσης χρειάζεται κεντρική θέση στη διερεύνηση μιας ύποπτης μυοσίτιδας. Η παρουσία anti-Jo-1 ή άλλου σχετικού αντισώματος δεν είναι απλώς μια «θετική εξέταση»: αποτελεί ένδειξη ότι πρέπει να αναζητηθούν συστηματικά σημεία, ιδίως προσβολή των πνευμόνων, ακόμη και αν η CK δεν είναι εντυπωσιακά αυξημένη.

3Μυϊκή αδυναμία ή απλός μυϊκός πόνος;

Η διάκριση ανάμεσα σε αδυναμία και πόνο είναι από τα σημαντικότερα σημεία στην αξιολόγηση πιθανής μυοσίτιδας. Ο μυϊκός πόνος είναι πολύ συχνός. Μπορεί να εμφανιστεί μετά από γυμναστική, εργασία, λοίμωξη, μικροτραυματισμό, κακή στάση σώματος, αφυδάτωση ή λήψη φαρμάκων. Συνήθως ο ασθενής αισθάνεται ευαισθησία, πιάσιμο, βάρος ή πόνο κατά την κίνηση, αλλά μπορεί ακόμη να εκτελέσει τις καθημερινές του κινήσεις.

Η μυϊκή αδυναμία είναι διαφορετική: ο ασθενής δεν μπορεί πλέον να ολοκληρώσει κινήσεις που προηγουμένως έκανε εύκολα. Στις ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις μυοπάθειες η αδυναμία είναι συχνά συμμετρική και αφορά τους μυς κοντά στον κορμό. Ο ασθενής δυσκολεύεται να σηκωθεί χωρίς να στηριχθεί στα χέρια, να ανέβει σκάλες χωρίς διακοπή, να σηκώσει σακούλες, να βάλει ένα ρούχο από πάνω ή να χτενιστεί. Μπορεί επίσης να δυσκολεύεται να κρατήσει το κεφάλι του όρθιο ή να καταπιεί.

Ο πόνος και η αδυναμία μπορούν να συνυπάρχουν. Στο σύνδρομο αντισυνθετάσης, για παράδειγμα, μπορεί να υπάρχει μυϊκή ευαισθησία μαζί με πραγματική απώλεια δύναμης. Αντίθετα, η έντονη κόπωση δεν σημαίνει πάντοτε μυοπάθεια: αναιμία, διαταραχές θυρεοειδούς, λοιμώξεις, καρδιοαναπνευστικά προβλήματα και διαταραχές ύπνου μπορούν να προκαλέσουν παρόμοια αίσθηση εξάντλησης χωρίς αντικειμενική μυϊκή αδυναμία.

4Συμπτώματα που χρειάζονται διερεύνηση

Ο έλεγχος για φλεγμονώδη μυοπάθεια δεν είναι εξέταση γενικού προσυμπτωματικού ελέγχου. Ζητείται όταν η κλινική εικόνα δημιουργεί εύλογη υποψία. Το πιο τυπικό στοιχείο είναι η σταδιακή αδυναμία των μυών της ωμικής ή της πυελικής ζώνης: δυσκολία στις σκάλες, στην έγερση από κάθισμα, στο σήκωμα των χεριών ή σε κινήσεις αυτοεξυπηρέτησης. Όταν το πρόβλημα επιμένει για εβδομάδες ή επιδεινώνεται, χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.

Η δυσκαταποσία αποτελεί σημαντικό σύμπτωμα. Ο ασθενής μπορεί να αναφέρει ότι η τροφή «κολλάει», ότι βήχει όταν πίνει νερό ή ότι η κατάποση έγινε δυσκολότερη. Σε μυοσίτιδα μπορεί να προσβληθούν οι φαρυγγικοί μύες, και αυτό αυξάνει τον κίνδυνο εισρόφησης. Επίσης, βραχνάδα, αδύναμη φωνή ή αίσθημα δυσκολίας στην αναπνοή χρειάζονται αξιολόγηση, ιδιαίτερα αν εμφανίζονται μαζί με μυϊκή αδυναμία.

Στο σύνδρομο αντισυνθετάσης, η δύσπνοια στην κόπωση και ο επίμονος ξηρός βήχας είναι συμπτώματα που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή, επειδή μπορεί να υποδηλώνουν διάμεση πνευμονοπάθεια. Ο ασθενής μπορεί να δυσκολεύεται περισσότερο στο περπάτημα, στην ανηφόρα ή στις σκάλες, χωρίς να έχει έντονα μυϊκά συμπτώματα. Η πνευμονική εικόνα μπορεί να εμφανιστεί πριν από την αύξηση των μυϊκών ενζύμων ή πριν από σαφή αδυναμία.

Άλλα σημεία που ενισχύουν την υποψία είναι τα επώδυνα ή πρησμένα χέρια, η πρωινή δυσκαμψία, οι αλλαγές χρώματος στα δάκτυλα στο κρύο, τα τραχιά σκασμένα άκρα των δακτύλων, ο ανεξήγητος πυρετός και ειδικά δερματικά εξανθήματα. Ο συνδυασμός αυτών των σημείων με αυξημένη CK ή θετικό anti-Jo-1 δικαιολογεί εξειδικευμένη εκτίμηση, χωρίς καθυστέρηση όταν υπάρχει αναπνευστικό σύμπτωμα.

5Μορφές φλεγμονώδους μυοπάθειας

Οι ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις μυοπάθειες περιλαμβάνουν διαφορετικές κλινικές μορφές. Η διάκριση έχει σημασία επειδή συνδέεται με διαφορετικά μοτίβα συμπτωμάτων, διαφορετικά αυτοαντισώματα και διαφορετική ανάγκη παρακολούθησης. Σήμερα δεν αρκεί να αναφέρεται γενικά «μυοσίτιδα» χωρίς να εξετάζεται αν υπάρχει δερματική νόσος, σύνδρομο αντισυνθετάσης, νεκρωτική μυοπάθεια, επικάλυψη με άλλο συστηματικό νόσημα ή μυοσίτιδα εξ εγκλείστων σωμάτων.

Η δερματομυοσίτιδα χαρακτηρίζεται από μυϊκή αδυναμία μαζί με χαρακτηριστικές δερματικές εκδηλώσεις. Η ανοσοδιαμεσολαβούμενη νεκρωτική μυοπάθεια μπορεί να παρουσιάζεται με έντονη αδυναμία και πολύ υψηλή CK, ενώ σε ορισμένα περιστατικά σχετίζεται με αντισώματα όπως anti-SRP ή anti-HMGCR. Η μυοσίτιδα επικάλυψης συνοδεύεται από στοιχεία άλλου συστηματικού αυτοάνοσου νοσήματος, όπως σκληροδερμία ή μικτή νόσος συνδετικού ιστού.

Το σύνδρομο αντισυνθετάσης διακρίνεται επειδή η διάμεση πνευμονοπάθεια μπορεί να είναι πρωταγωνιστική. Η μυοσίτιδα εξ εγκλείστων σωμάτων έχει συνήθως πιο αργή πορεία και μπορεί να αφορά διαφορετικές μυϊκές ομάδες, όπως τους καμπτήρες των δακτύλων ή τους τετρακέφαλους, με κλινικό πρότυπο διαφορετικό από τη συμμετρική εγγύς αδυναμία άλλων μορφών.

6CK/CPK: ο βασικός δείκτης μυϊκής βλάβης

Η CK ή CPK, δηλαδή η κρεατινική κινάση, είναι ένζυμο που βρίσκεται σε υψηλή συγκέντρωση στους σκελετικούς μύες. Όταν τα μυϊκά κύτταρα υποστούν βλάβη, μεγαλύτερη ποσότητα CK περνά στο αίμα. Για τον λόγο αυτό αποτελεί μία από τις βασικές εξετάσεις όταν ο ασθενής έχει αντικειμενική μυϊκή αδυναμία, έντονο μυϊκό πόνο, πιθανή μυοσίτιδα ή υποψία σοβαρής μυϊκής βλάβης.

Στις φλεγμονώδεις μυοπάθειες, η CK μπορεί να είναι σημαντικά αυξημένη, ιδίως όταν υπάρχει ενεργή μυϊκή προσβολή. Ωστόσο, ο αριθμός της CK δεν περιγράφει πάντοτε με ακρίβεια το σύνολο της νόσου. Ένας ασθενής με σύνδρομο αντισυνθετάσης μπορεί να έχει σοβαρή πνευμονική συμμετοχή με ήπια μόνο αύξηση CK. Αντίστροφα, μία υψηλή CK μετά από έντονη άσκηση ή τραυματισμό δεν αποδεικνύει αυτοάνοση νόσο.

Η ερμηνεία πρέπει να λαμβάνει υπόψη τι συνέβη πριν από την αιμοληψία. Βαριά άσκηση, ασυνήθιστη προπόνηση, μυϊκός τραυματισμός, ενδομυϊκές ενέσεις, σπασμοί, χειρουργείο, υποθυρεοειδισμός, λοιμώξεις και φάρμακα μπορούν να αυξήσουν την CK. Αν η εξέταση γίνεται για διερεύνηση χρόνιου προβλήματος, ο ασθενής χρειάζεται να ενημερώσει τον ιατρό για πρόσφατη άσκηση ή αλλαγή αγωγής.

Σε πολύ υψηλές τιμές CK με έντονο πόνο, αδυναμία ή σκούρα ούρα πρέπει να αποκλειστεί επειγόντως ραβδομυόλυση και πιθανή νεφρική επιβάρυνση. Σε πιο ήπιες αυξήσεις, η επανάληψη μετά από ιατρική καθοδήγηση, η λήψη ιστορικού και οι συμπληρωματικές εξετάσεις είναι συχνά πιο χρήσιμες από μία βιαστική ετικέτα «μυοσίτιδας».

Διαβάστε αναλυτικά: CPK (CK): φυσιολογικές τιμές, αυξημένη CK, αιτίες και ερμηνεία.

7Αλδολάση, AST, ALT και LDH

Η αλδολάση είναι ένζυμο που συμμετέχει στον μεταβολισμό της γλυκόζης και υπάρχει, μεταξύ άλλων, στους μυς. Στη διερεύνηση μιας πιθανής μυοπάθειας χρησιμοποιείται συμπληρωματικά προς την CK. Δεν αποτελεί εξέταση διαλογής για κάθε ασθενή με μυαλγίες ούτε αντικαθιστά την CK. Μπορεί όμως να αποδειχθεί χρήσιμη όταν η κλινική εικόνα είναι ύποπτη και η CK δεν έχει αυξηθεί σημαντικά ή όταν ο θεράπων θέλει να αξιολογήσει περισσότερους μυϊκούς δείκτες.

Η μυϊκή βλάβη μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αύξηση της AST και της LDH, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις επηρεάζεται και η ALT. Το σημείο αυτό είναι σημαντικό στην καθημερινή πράξη: ένας ασθενής με αδυναμία και αυξημένες «τρανσαμινάσες» μπορεί να θεωρηθεί λανθασμένα ότι έχει αποκλειστικά ηπατικό πρόβλημα, ενώ η πηγή των ενζύμων ενδέχεται να είναι μυϊκή. Η παράλληλη μέτρηση CK και η κλινική εικόνα βοηθούν στη σωστή κατεύθυνση.

Ανάλογα με τα συμπτώματα, η διερεύνηση μπορεί να περιλαμβάνει νεφρική λειτουργία και ηλεκτρολύτες, ιδιαίτερα όταν υπάρχει σοβαρή μυϊκή βλάβη, γενική ούρων για πιθανή μυοσφαιρινουρία, γενική αίματος, δείκτες φλεγμονής και εξετάσεις θυρεοειδούς. Όταν προκύπτει υποψία αυτοάνοσης μυοπάθειας, ο έλεγχος επεκτείνεται σε anti-Jo-1 ή πάνελ αυτοαντισωμάτων μυοσίτιδας, σύμφωνα με το κλινικό ερώτημα.

Δείτε επίσης: Αλδολάση: τιμές, ρόλος και διαγνωστική αξία και LDH: εξέταση, αύξηση και κλινική ερμηνεία.

8Anti-Jo-1: τι δείχνει η εξέταση;

Το anti-Jo-1 είναι αυτοαντίσωμα εναντίον της ιστιδυλο-tRNA συνθετάσης. Ανήκει στα αντισώματα αντισυνθετασών και είναι το συχνότερα αναγνωριζόμενο αντίσωμα που συνδέεται με το σύνδρομο αντισυνθετάσης. Η εξέταση αποκτά αξία όταν ζητείται σε ασθενή με συμβατή κλινική εικόνα, όπως μυϊκή αδυναμία, αύξηση CK, δύσπνοια, διάμεση πνευμονοπάθεια, φλεγμονώδη αρθρίτιδα, Raynaud ή χέρια μηχανικού.

Ένα θετικό anti-Jo-1 δεν απαντά μόνο του σε όλα τα ερωτήματα. Δεν δείχνει πόσο σοβαρή είναι η νόσος, δεν αποδεικνύει ότι ο ασθενής έχει ήδη πνευμονική συμμετοχή και δεν αντικαθιστά την κλινική εξέταση. Κατευθύνει, όμως, τον θεράποντα σε έναν συγκεκριμένο φαινότυπο και καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό να ελεγχθούν οι πνεύμονες και οι μύες με τον κατάλληλο τρόπο.

Ένα αρνητικό anti-Jo-1 δεν αποκλείει μυοσίτιδα και δεν αποκλείει πλήρως σύνδρομο αντισυνθετάσης, επειδή μπορεί να υπάρχουν άλλα αντισώματα της ίδιας οικογένειας. Γι’ αυτό, εάν υπάρχει ισχυρή κλινική υποψία, μπορεί να ζητηθεί ευρύτερο πάνελ αυτοαντισωμάτων μυοσίτιδας. Ιδιαίτερα σε ασθενείς με διάμεση πνευμονοπάθεια, η αξιολόγηση δεν σταματά αυτομάτως επειδή ένα μόνο αντίσωμα βγήκε αρνητικό.

Τα οριακά ή χαμηλής έντασης αποτελέσματα χρειάζονται προσοχή. Η κλινική σημασία εξαρτάται από τη μέθοδο, το επίπεδο θετικότητας και το εάν υπάρχουν συμβατά συμπτώματα. Ο έλεγχος δεν πρέπει να οδηγεί σε αυτοδιάγνωση, αλλά να εντάσσεται σε συστηματική αξιολόγηση από τον θεράποντα ιατρό.

Διαβάστε τον ειδικό οδηγό: Αντισώματα anti-Jo-1: τι είναι, πότε ζητούνται και πώς ερμηνεύονται.

9Άλλα αντισώματα αντισυνθετασών

Το anti-Jo-1 είναι το πιο γνωστό αντίσωμα, αλλά το σύνδρομο αντισυνθετάσης μπορεί να συνδέεται και με άλλα αντισώματα έναντι αμινοακυλο-tRNA συνθετασών. Ανάλογα με το διαγνωστικό πάνελ και τη μέθοδο του εργαστηρίου, μπορεί να ελέγχονται αντισώματα όπως anti-PL-7, anti-PL-12, anti-EJ και anti-OJ. Η αναζήτησή τους δεν απαιτείται σε κάθε ασθενή, αλλά γίνεται σημαντική όταν τα συμπτώματα είναι ύποπτα και το anti-Jo-1 είναι αρνητικό.

Οι μη-Jo-1 αντισυνθετάσες μπορεί να σχετίζονται με κλινικές εικόνες στις οποίες η πνευμονική προσβολή είναι έντονη ή προηγείται της μυϊκής αδυναμίας. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ένας ασθενής με ανεξήγητη διάμεση πνευμονοπάθεια, Raynaud, αρθρίτιδα ή χέρια μηχανικού μπορεί να χρειαστεί ανοσολογική διερεύνηση ακόμη κι αν δεν έχει σημαντικά αυξημένη CK ή έντονα μυϊκά συμπτώματα.

Πρέπει επίσης να γίνει διάκριση ανάμεσα σε «αντισώματα αντισυνθετασών» και στο σύνολο των αυτοαντισωμάτων που μπορεί να περιλαμβάνει ένα πάνελ μυοσίτιδας. Ένα πλήρες πάνελ μπορεί να περιλαμβάνει και αντισώματα που σχετίζονται με άλλους φαινότυπους, όπως δερματομυοσίτιδα, νεκρωτική μυοπάθεια ή νόσο επικάλυψης. Επομένως, πριν από την ερμηνεία είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ποιο ακριβώς πάνελ έγινε και ποιους δείκτες περιλάμβανε.

Η ερμηνεία των ειδικών αυτοαντισωμάτων γίνεται από ειδικό μέσα στο σωστό κλινικό πλαίσιο. Η ανίχνευση ενός αντισώματος μπορεί να βοηθήσει στην ταξινόμηση και στον σχεδιασμό παρακολούθησης, αλλά η τελική διάγνωση απαιτεί σύνθεση όλων των δεδομένων, όχι απλή ανάγνωση μιας θετικής γραμμής σε ένα αποτέλεσμα.

10Πάνελ αυτοαντισωμάτων μυοσίτιδας: πότε χρειάζεται;

Το πάνελ αυτοαντισωμάτων μυοσίτιδας είναι μία ομάδα εξετάσεων αίματος που αναζητούν αυτοαντισώματα σχετιζόμενα με ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις μυοπάθειες. Στην αγγλόφωνη βιβλιογραφία και σε ορισμένα εργαστηριακά παραπεμπτικά μπορεί να αναγράφεται ως myositis panel. Στην πράξη, δεν υπάρχει πάντοτε ένα απολύτως ίδιο πάνελ: διαφορετικές μέθοδοι μπορεί να περιλαμβάνουν διαφορετικούς δείκτες και διαφορετική αναλυτική ευαισθησία.

Το πάνελ συνήθως διαχωρίζεται εννοιολογικά σε αντισώματα πιο ειδικά για μυοσίτιδα και σε αντισώματα που σχετίζονται με νοσήματα επικάλυψης ή συστηματική αυτοανοσία. Μέσα στα πιθανά αντισώματα μπορεί να υπάρχουν αντισυνθετάσες, δείκτες δερματομυοσίτιδας, δείκτες νεκρωτικής μυοπάθειας ή αντισώματα που ενισχύουν την υποψία συνύπαρξης με άλλο νόσημα συνδετικού ιστού. Η ακριβής σύνθεση του πάνελ πρέπει να αναφέρεται στο αποτέλεσμα ή να διευκρινίζεται από το εργαστήριο.

Το πάνελ είναι χρήσιμο όταν υπάρχει κλινική υποψία, όχι ως τυχαίο screening. Ενδείξεις μπορεί να είναι η προοδευτική εγγύς αδυναμία, η επίμονη ή ανεξήγητη αύξηση CK, το συμβατό εξάνθημα, η διάμεση πνευμονοπάθεια με αυτοάνοσα χαρακτηριστικά, το Raynaud, τα χέρια μηχανικού ή ένα κλινικό σύνδρομο στο οποίο το anti-Jo-1 είναι αρνητικό αλλά η υποψία παραμένει υψηλή.

Σημαντικός περιορισμός είναι ότι ορισμένα αποτελέσματα, ιδίως ασθενώς θετικά ή μεμονωμένα, μπορεί να μην έχουν την ίδια βαρύτητα όταν ο ασθενής δεν έχει συμβατή εικόνα. Όσο μεγαλύτερο είναι ένα πάνελ, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να εμφανιστεί ένα εύρημα που χρειάζεται επιβεβαίωση και σωστή ερμηνεία. Γι’ αυτό η εξέταση πρέπει να επιλέγεται στοχευμένα και να διαβάζεται από τον θεράποντα μαζί με τα συμπτώματα και τις υπόλοιπες εξετάσεις.

11Διάμεση πνευμονοπάθεια και πνεύμονες

Η διάμεση πνευμονοπάθεια είναι μία από τις σημαντικότερες εκδηλώσεις του συνδρόμου αντισυνθετάσης. Πρόκειται για προσβολή του πνευμονικού διάμεσου ιστού, δηλαδή του δικτύου που στηρίζει τις κυψελίδες και συμμετέχει στη φυσιολογική ανταλλαγή οξυγόνου. Όταν ο ιστός φλεγμαίνει ή μεταβάλλεται, ο ασθενής μπορεί να εμφανίζει δύσπνοια, ξηρό βήχα και μειωμένη αντοχή, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η νόσος μπορεί να προχωρήσει γρήγορα.

Η πνευμονική συμμετοχή είναι ιδιαίτερα σημαντική επειδή δεν ακολουθεί πάντοτε την ένταση των μυϊκών ευρημάτων. Ένας ασθενής μπορεί να έχει ήπια αδυναμία ή φυσιολογική/οριακή CK, αλλά να έχει κλινικά σημαντική διάμεση πνευμονοπάθεια. Για αυτό, σε ύποπτο σύνδρομο αντισυνθετάσης η απουσία μεγάλης αύξησης CK δεν αρκεί για να καθησυχάσει τον ασθενή όταν υπάρχει επίμονη δύσπνοια ή βήχας.

Ο έλεγχος των πνευμόνων γίνεται από την κατάλληλη ιατρική ομάδα. Ανάλογα με το ιστορικό και τον κίνδυνο, μπορεί να περιλαμβάνει λειτουργικές δοκιμασίες πνεύμονα με μέτρηση διαχυτικής ικανότητας και αξονική τομογραφία θώρακος υψηλής ευκρίνειας. Η κλινική εξέταση, ο κορεσμός οξυγόνου και η πορεία των συμπτωμάτων συμπληρώνουν την εικόνα. Οι εξετάσεις αίματος βοηθούν να αναγνωριστεί η πιθανή αυτοάνοση βάση, αλλά δεν υποκαθιστούν την πνευμονολογική αξιολόγηση.

Νέα δύσπνοια, πτώση αντοχής, ξηρός βήχας που επιμένει ή επιδεινώνεται, χαμηλός κορεσμός ή απότομη αναπνευστική επιβάρυνση χρειάζονται γρήγορη εκτίμηση. Σε άτομα με anti-Jo-1 ή άλλο αντίσωμα αντισυνθετάσης, η έγκαιρη αναγνώριση πνευμονικής νόσου μπορεί να είναι καθοριστική για τον σχεδιασμό της θεραπείας και την παρακολούθηση.

12Raynaud, χέρια μηχανικού, αρθρίτιδα και δέρμα

Το φαινόμενο Raynaud περιγράφει επεισόδια κατά τα οποία τα δάκτυλα αλλάζουν χρώμα, συχνά μετά από κρύο ή έντονο στρες. Μπορεί να γίνονται λευκά, στη συνέχεια κυανωτικά και αργότερα ερυθρά κατά την επαναθέρμανση. Το Raynaud μπορεί να είναι πρωτοπαθές, χωρίς υποκείμενη νόσο, αλλά όταν εμφανίζεται μαζί με μυϊκή αδυναμία, δύσπνοια, αρθρίτιδα ή συγκεκριμένα αυτοαντισώματα αποκτά μεγαλύτερη σημασία ως πιθανό σημείο συστηματικής αυτοανοσίας.

Τα χέρια μηχανικού, που στη διεθνή βιβλιογραφία περιγράφονται ως mechanic’s hands, είναι τραχιές, ξηρές, υπερκερατωσικές ή σκασμένες αλλοιώσεις, συχνά στα πλάγια των δακτύλων και στις παλάμες. Δεν είναι κάθε ξηρό δέρμα το συγκεκριμένο κλινικό εύρημα. Όταν όμως το παρατηρεί ο ιατρός μαζί με διάμεση πνευμονοπάθεια, μυοσίτιδα ή θετικό anti-Jo-1, ενισχύεται η υποψία για σύνδρομο αντισυνθετάσης.

Οι αρθρικές εκδηλώσεις μπορεί να περιλαμβάνουν πόνο, πρωινή δυσκαμψία ή φλεγμονή σε μικρές αρθρώσεις των χεριών και άλλες αρθρώσεις. Μερικές φορές προηγούνται των μυϊκών προβλημάτων και μπορεί αρχικά να δημιουργούν υποψία για άλλη ρευματολογική πάθηση. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η εμφάνιση δύσπνοιας, αυξημένης CK ή χαρακτηριστικών αντισωμάτων μεταβάλλει τη συνολική διαγνωστική σκέψη.

Σε δερματομυοσίτιδα, η παρουσία εξανθημάτων μπορεί να είναι καθοριστική. Ο ασθενής μπορεί να παρουσιάζει ερυθροϊώδες εξάνθημα στα βλέφαρα, αλλοιώσεις πάνω από τις αρθρώσεις των δακτύλων ή φωτοευαίσθητες βλάβες στον λαιμό, στο θώρακα ή στην πλάτη. Η κλινική αναγνώριση απαιτεί ειδικό, επειδή τα δερματικά σημεία δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα σε αλλεργία ή απλό ερεθισμό όταν συνυπάρχει μυϊκή αδυναμία.

13Διαγνωστική προσέγγιση βήμα-βήμα

Η σωστή διερεύνηση ξεκινά από το ιστορικό και τη φυσική εξέταση. Ο ιατρός χρειάζεται να γνωρίζει εάν ο ασθενής έχει πραγματική απώλεια δύναμης ή κυρίως πόνο, πόσο γρήγορα εμφανίστηκαν τα συμπτώματα, ποιοι μύες επηρεάζονται, εάν υπάρχει δυσκαταποσία, εξάνθημα, Raynaud, δύσπνοια, αρθρίτιδα ή πυρετός. Επίσης καταγράφονται τα φάρμακα, η λήψη στατίνης, πρόσφατη άσκηση, λοίμωξη, τραυματισμός και ιστορικό ενδοκρινολογικών ή νευρολογικών νοσημάτων.

Στο εργαστηριακό επίπεδο, η CK/CPK αποτελεί συχνά την εξέταση εκκίνησης για πιθανή μυϊκή βλάβη. Η αλδολάση, η AST, η ALT και η LDH μπορούν να προσφέρουν πρόσθετες πληροφορίες. Η νεφρική λειτουργία και η γενική ούρων είναι σημαντικές όταν υπάρχει υποψία σοβαρής μυϊκής καταστροφής. Η TSH και η FT4 βοηθούν όταν πρέπει να αποκλειστεί μυοπάθεια σχετιζόμενη με υποθυρεοειδισμό.

Όταν το κλινικό μοτίβο είναι συμβατό με αυτοάνοση νόσο, εξετάζονται αυτοαντισώματα. Το anti-Jo-1 έχει κεντρική θέση όταν υπάρχουν στοιχεία συνδρόμου αντισυνθετάσης. Το πάνελ αυτοαντισωμάτων μυοσίτιδας αξιολογείται όταν απαιτείται πληρέστερη διερεύνηση, ιδίως με αρνητικό anti-Jo-1, πνευμονική συμμετοχή, εξάνθημα ή υποψία νεκρωτικής/επικαλυπτόμενης μυοπάθειας. ANA και άλλα ειδικότερα αυτοαντισώματα μπορούν να ενταχθούν στον έλεγχο όταν υπάρχουν στοιχεία άλλου συστηματικού νοσήματος.

Εάν ο ασθενής έχει δύσπνοια, ξηρό βήχα ή θετικά αντισώματα που αυξάνουν την υποψία για πνευμονική συμμετοχή, πρέπει να αξιολογείται για διάμεση πνευμονοπάθεια. Στη συνέχεια, εφόσον η διάγνωση χρειάζεται επιβεβαίωση ή λεπτομερέστερη ταξινόμηση, μπορεί να χρησιμοποιηθούν MRI μυών, ηλεκτρομυογράφημα και βιοψία μυός.

14MRI, ηλεκτρομυογράφημα και βιοψία μυός

Οι εξετάσεις αίματος είναι απαραίτητες, αλλά δεν μπορούν πάντοτε να επιβεβαιώσουν από μόνες τους το είδος ή την έκταση μιας μυοπάθειας. Όταν η μυϊκή αδυναμία είναι σαφής, όταν οι εξετάσεις δεν συμφωνούν πλήρως με την εικόνα ή όταν πρέπει να διακριθούν διαφορετικές μορφές νόσου, ο ειδικός μπορεί να ζητήσει περαιτέρω εξετάσεις.

Η μαγνητική τομογραφία μυών μπορεί να αποτυπώσει περιοχές οίδηματος που συμβαδίζουν με ενεργή φλεγμονή, καθώς και ατροφία ή λιπώδη αντικατάσταση σε πιο χρόνια προσβολή. Η εξέταση βοηθά στην επιλογή του κατάλληλου σημείου για βιοψία και στην εκτίμηση του πόσο εκτεταμένη είναι η μυϊκή προσβολή. Δεν αντικαθιστά τις εξετάσεις αίματος ή την κλινική εξέταση, αλλά προσθέτει σημαντικές ανατομικές πληροφορίες.

Το ηλεκτρομυογράφημα αξιολογεί την ηλεκτρική λειτουργία των μυών και των νεύρων. Μπορεί να δείξει ευρήματα συμβατά με μυοπάθεια και να βοηθήσει να ξεχωρίσει η μυϊκή νόσος από νευρολογικές αιτίες αδυναμίας. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν η κλινική εικόνα δεν είναι τυπική ή όταν υπάρχουν συμπτώματα που θα μπορούσαν να σχετίζονται με περιφερικά νεύρα.

Η βιοψία μυός επιτρέπει την άμεση μικροσκοπική εξέταση του μυϊκού ιστού. Δεν χρειάζεται σε κάθε ασθενή με πιθανή μυοσίτιδα, αλλά μπορεί να είναι καθοριστική σε ασαφή περιστατικά, σε υποψία μυοσίτιδας εξ εγκλείστων σωμάτων ή όταν χρειάζεται επιβεβαίωση διαφορετικού μηχανισμού μυϊκής βλάβης. Η επιλογή του μυός και ο σωστός χρονισμός πρέπει να γίνονται από ειδικό ώστε το δείγμα να είναι διαγνωστικά κατάλληλο.

15Μυοσίτιδα ή μυοπάθεια από στατίνη;

Οι στατίνες είναι βασικά φάρμακα για τη μείωση της LDL χοληστερόλης και του καρδιαγγειακού κινδύνου. Επειδή μπορούν σε ορισμένους ασθενείς να συνδεθούν με μυϊκά συμπτώματα, συχνά δημιουργείται ανησυχία όταν εμφανίζεται πόνος ή όταν βρεθεί αυξημένη CK. Είναι όμως σημαντικό να γίνεται σωστή διάκριση: οι συνηθέστερες μυϊκές ενοχλήσεις κατά τη λήψη στατίνης δεν είναι το ίδιο με αυτοάνοση φλεγμονώδη μυοπάθεια.

Σε έναν ασθενή με μυαλγίες κατά τη θεραπεία, ο ιατρός εξετάζει τη χρονική σχέση με το φάρμακο, τη δόση, πιθανές αλληλεπιδράσεις, τη CK, τη θυρεοειδική λειτουργία, τη σωματική καταπόνηση και άλλες αιτίες συμπτωμάτων. Η συνήθης φαρμακοσχετιζόμενη μυαλγία μπορεί να εμφανιστεί χωρίς σημαντική αύξηση CK και αντιμετωπίζεται εξατομικευμένα, χωρίς ο ασθενής να διακόπτει μόνος του την αγωγή.

Πολύ σπανιότερα, μπορεί να εμφανιστεί ανοσοδιαμεσολαβούμενη νεκρωτική μυοπάθεια, η οποία σε ορισμένα περιστατικά συνδέεται με αντισώματα anti-HMGCR. Η εικόνα είναι διαφορετική: προοδευτική αντικειμενική αδυναμία, συχνά σημαντική αύξηση CK και επιμονή της μυϊκής προσβολής παρά τις συνήθεις κινήσεις που θα αρκούσαν σε μια απλή φαρμακοσχετιζόμενη μυαλγία. Σε τέτοια περίπτωση χρειάζεται ειδικός έλεγχος και όχι αυθαίρετη αλλαγή θεραπείας.

Ο ασθενής που λαμβάνει στατίνη και εμφανίζει μυϊκά συμπτώματα πρέπει να συμβουλεύεται τον θεράποντα. Η διακοπή χωρίς οδηγία μπορεί να στερήσει προστασία από έμφραγμα ή εγκεφαλικό σε άτομα υψηλού κινδύνου. Ο στόχος είναι να αναγνωριστεί με ασφάλεια η αιτία των συμπτωμάτων και να επιλεγεί η κατάλληλη θεραπευτική στρατηγική.

Δείτε επίσης: Στατίνες: κεντρικός οδηγός για LDL, χοληστερίνη και εξετάσεις.

16Υποθυρεοειδισμός, άσκηση και άλλες αιτίες CK

Πριν αποδοθεί μια αυξημένη CK ή μυϊκή αδυναμία σε μυοσίτιδα, πρέπει να αξιολογηθούν συχνότερες ή θεραπεύσιμες αιτίες. Ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσει κόπωση, μυϊκές κράμπες, δυσκαμψία, μυϊκό πόνο, αδυναμία και αύξηση CK. Η μέτρηση TSH και FT4 είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν υπάρχουν συμπτώματα θυρεοειδικής δυσλειτουργίας ή όταν ο ασθενής λαμβάνει φάρμακα που μπορεί να συνδέονται με μυϊκές ανεπιθύμητες ενέργειες.

Η έντονη άσκηση αποτελεί πολύ συχνή αιτία αύξησης CK. Η αύξηση μπορεί να είναι μεγαλύτερη μετά από ασυνήθιστη προπόνηση, άσκηση με αντιστάσεις, έντονο τρέξιμο, χειρωνακτική εργασία ή καταπόνηση που προκάλεσε μικροτραυματισμούς στους μυς. Εάν ο σκοπός της εξέτασης είναι να αξιολογηθεί μια χρόνια ανεξήγητη αύξηση, ο θεράπων μπορεί να δώσει οδηγίες για αποφυγή έντονης άσκησης πριν από επανέλεγχο.

Άλλες αιτίες περιλαμβάνουν μυϊκούς τραυματισμούς, πτώσεις, ενδομυϊκές ενέσεις, σπασμούς, λοιμώξεις, ηλεκτρολυτικές διαταραχές, μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ, ορισμένα φάρμακα, μεταβολικές ή κληρονομικές μυοπάθειες και νευρολογικές παθήσεις. Ορισμένες καταστάσεις μπορεί να συνυπάρχουν με αυτοάνοση νόσο, επομένως η παρουσία ενός πιθανού εναλλακτικού παράγοντα δεν αποκλείει πάντοτε την ανάγκη πληρέστερης διερεύνησης.

Το πιο ασφαλές διαγνωστικό μονοπάτι είναι οργανωμένο: καταγραφή συμπτωμάτων, εξέταση της μυϊκής δύναμης, έλεγχος πρόσφατης άσκησης και φαρμάκων, βασικές εργαστηριακές εξετάσεις και, μόνο όταν υπάρχει συμβατή εικόνα, ανοσολογική διερεύνηση ή ειδικές εξετάσεις. Έτσι αποφεύγεται τόσο η καθυστέρηση μιας πραγματικής μυοσίτιδας όσο και η άσκοπη ανησυχία από μία παροδική αύξηση CK.

Δείτε σχετικά: Εξετάσεις για υποθυρεοειδισμό: TSH, FT4, Anti-TPO, Hashimoto και ερμηνεία.

17Τι σημαίνει θετικό ή αρνητικό αποτέλεσμα;

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων στη μυοσίτιδα απαιτεί να αποφεύγονται οι απόλυτες διατυπώσεις. Ένα θετικό anti-Jo-1 σε άτομο με μυϊκή αδυναμία, αυξημένη CK, δύσπνοια, αρθρίτιδα ή χέρια μηχανικού ενισχύει σημαντικά την υποψία για σύνδρομο αντισυνθετάσης. Δεν αρκεί όμως μόνο του για να καθορίσει τη βαρύτητα, το όργανο που έχει προσβληθεί ή τη θεραπεία. Χρειάζεται ολοκληρωμένη εκτίμηση.

Ένα αρνητικό anti-Jo-1 δεν σημαίνει ότι ο ασθενής δεν έχει μυοσίτιδα. Υπάρχουν φλεγμονώδεις μυοπάθειες χωρίς anti-Jo-1 και υπάρχουν άλλες αντισυνθετάσες που μπορεί να μη μετρήθηκαν σε έναν περιορισμένο έλεγχο. Όταν τα συμπτώματα και τα ευρήματα είναι συμβατά, ο γιατρός μπορεί να προχωρήσει σε ευρύτερο πάνελ, απεικόνιση ή άλλες ειδικές εξετάσεις.

Η υψηλή CK υποδηλώνει μυϊκή βλάβη, αλλά δεν διαχωρίζει μόνη της εάν η αιτία είναι αυτοάνοση, φαρμακευτική, τραυματική, ενδοκρινολογική ή άλλη. Η φυσιολογική CK μειώνει την πιθανότητα ορισμένων ενεργών μυϊκών μορφών, αλλά δεν αποκλείει κλινικά σημαντική πνευμονική ή δερματική εκδήλωση, ούτε κάθε είδος μυοσίτιδας.

Αντίστοιχα, ένα αποτέλεσμα από ευρύ πάνελ αυτοαντισωμάτων πρέπει να ερμηνεύεται με βάση το επίπεδο θετικότητας, τη μέθοδο, την πιθανότητα νόσου πριν από την εξέταση και την ύπαρξη συμπτωμάτων. Ένα μεμονωμένο αποτέλεσμα χωρίς συμβατή κλινική εικόνα δεν αποτελεί μόνο του διάγνωση. Οι εξετάσεις έχουν τη μεγαλύτερη αξία όταν απαντούν σε συγκεκριμένο ιατρικό ερώτημα.

Για τον γενικό ανοσολογικό έλεγχο δείτε: Ανοσολογικές εξετάσεις: αυτοάνοσα και αυτοαντισώματα.

18Παρακολούθηση μετά τη διάγνωση

Η παρακολούθηση των ιδιοπαθών φλεγμονωδών μυοπαθειών βασίζεται στην κλινική πορεία και στα όργανα που έχουν προσβληθεί. Ο ασθενής αξιολογείται ως προς τη μυϊκή δύναμη, την ικανότητα στις καθημερινές κινήσεις, την κατάποση, το δέρμα, τις αρθρώσεις και τα αναπνευστικά συμπτώματα. Η βελτίωση δεν κρίνεται μόνο από μία εργαστηριακή τιμή, αλλά από το κατά πόσο ο ασθενής ανακτά λειτουργικότητα και σταθεροποιούνται οι επικίνδυνες εκδηλώσεις.

Η CK και ενίοτε η αλδολάση χρησιμοποιούνται για να παρακολουθηθεί η μυϊκή βλάβη, όμως δεν κινούνται πάντοτε παράλληλα με όλες τις εκδηλώσεις της νόσου. Σε ασθενή με διάμεση πνευμονοπάθεια, οι πνευμονικές δοκιμασίες και η απεικόνιση μπορεί να είναι περισσότερο κρίσιμες από την CK. Σε ασθενή με δερματική ή αρθρική συμμετοχή, η κλινική εξέταση παραμένει εξίσου σημαντική.

Η θεραπεία καθορίζεται από τον ρευματολόγο ή την εξειδικευμένη ομάδα και μπορεί να περιλαμβάνει κορτικοστεροειδή ή άλλα ανοσοτροποποιητικά φάρμακα, ανάλογα με την υποομάδα, τη βαρύτητα και τη συμμετοχή πνευμόνων. Η εργαστηριακή παρακολούθηση μπορεί να περιλαμβάνει γενική αίματος, ηπατική και νεφρική λειτουργία και άλλους δείκτες, ανάλογα με τη θεραπεία που λαμβάνει ο ασθενής.

Οι ασθενείς με πνευμονική συμμετοχή χρειάζονται συντονισμό ρευματολόγου και πνευμονολόγου. Όταν υπάρχει δυσκαταποσία, μπορεί να απαιτείται πρόσθετη αξιολόγηση και υποστήριξη. Η θεραπεία και το πρόγραμμα εξετάσεων είναι εξατομικευμένα· η αυτοπαρακολούθηση μέσω μεμονωμένων εργαστηριακών τιμών δεν αντικαθιστά τη συστηματική ιατρική φροντίδα.

19Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση;

Η υποψία φλεγμονώδους μυοπάθειας δεν σημαίνει πάντοτε επείγον περιστατικό. Υπάρχουν όμως συμπτώματα που χρειάζονται άμεση αξιολόγηση. Νέα ή γρήγορα επιδεινούμενη δύσπνοια, έντονος ξηρός βήχας με πτώση αντοχής, χαμηλός κορεσμός οξυγόνου, θωρακικός πόνος ή αίσθημα οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας απαιτούν γρήγορη επικοινωνία με ιατρό ή εκτίμηση σε επείγον τμήμα, ιδίως όταν υπάρχει γνωστό anti-Jo-1 ή σύνδρομο αντισυνθετάσης.

Σημαντικά επείγοντα σημεία είναι επίσης η ταχέως εξελισσόμενη μυϊκή αδυναμία, η αδυναμία βάδισης ή έγερσης, η δυσκολία στην κατάποση, τα επεισόδια πνιγμονής κατά τη λήψη υγρών ή τροφής, η μεταβολή φωνής και η υποψία προσβολής αναπνευστικών μυών. Οι εκδηλώσεις αυτές μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εισρόφησης ή αναπνευστικής επιβάρυνσης.

Η παρουσία σκούρων ούρων, έντονου διάχυτου μυϊκού πόνου, μεγάλης αδυναμίας ή μειωμένης διούρησης μπορεί να σχετίζεται με σοβαρή μυϊκή βλάβη και πιθανή ραβδομυόλυση. Σε αυτή την περίπτωση η αξιολόγηση CK, νεφρικής λειτουργίας και ηλεκτρολυτών δεν πρέπει να καθυστερεί.

Τέλος, ο ασθενής δεν πρέπει να περιμένει να αυξηθεί πολύ η CK για να ζητήσει βοήθεια όταν εμφανίζει δύσπνοια ή δυσκαταποσία. Στο σύνδρομο αντισυνθετάσης, η πνευμονική προσβολή ή άλλες συστηματικές εκδηλώσεις μπορεί να απαιτούν επείγουσα αντιμετώπιση ανεξάρτητα από το πόσο εντυπωσιακή είναι μία μυϊκή εργαστηριακή τιμή.

20Συχνές ερωτήσεις

21Τι να θυμάστε

• Οι ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις μυοπάθειες είναι αυτοάνοσα νοσήματα που εκδηλώνονται κυρίως με προοδευτική μυϊκή αδυναμία και όχι απλώς με περιστασιακό πόνο.
• Το σύνδρομο αντισυνθετάσης μπορεί να επηρεάζει μυς, πνεύμονες, αρθρώσεις και δέρμα, ενώ η διάμεση πνευμονοπάθεια μπορεί να είναι κεντρική εκδήλωση.
• Η CK/CPK είναι βασικός δείκτης μυϊκής βλάβης, αλλά δεν επιβεβαιώνει μόνη της αυτοάνοση μυοσίτιδα.
• Η αλδολάση μπορεί να συμπληρώσει την CK όταν υπάρχει ύποπτη κλινική εικόνα, αλλά δεν χρησιμοποιείται ως αυτόνομη διάγνωση.
• Το anti-Jo-1 κατευθύνει προς σύνδρομο αντισυνθετάσης, όμως αρνητικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει άλλες αντισυνθετάσες ή άλλη μορφή μυοσίτιδας.
• Το πάνελ αυτοαντισωμάτων μυοσίτιδας έχει αξία όταν υπάρχει κλινική ένδειξη και πρέπει να ερμηνεύεται από ειδικό.
• Στατίνες, υποθυρεοειδισμός, έντονη άσκηση, τραυματισμός και άλλες καταστάσεις μπορεί να προκαλέσουν μυϊκά συμπτώματα ή αυξημένη CK.
• Νέα δύσπνοια, δυσκαταποσία, ταχέως εξελισσόμενη αδυναμία ή σκούρα ούρα χρειάζονται έγκαιρη ή άμεση ιατρική αξιολόγηση.

22Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία

Οι πληροφορίες του άρθρου είναι ενημερωτικές και δεν αντικαθιστούν την αξιολόγηση από ρευματολόγο, πνευμονολόγο, νευρολόγο ή τον θεράποντα ιατρό. Οι εξετάσεις επιλέγονται σύμφωνα με τα συμπτώματα, το ιστορικό και την κλινική ένδειξη.

Βιβλιογραφία

Επιστημονική επιμέλεια άρθρου

Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος

Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος Απόφοιτος Ιατρικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Υπεύθυνος ιατρικής επιμέλειας περιεχομένου

Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας Έσλιν 19, Λαμία 35100

Επικοινωνία με το εργαστήριο

Σταθερό: +30 22310 66841

Κινητό: +30 6972 860905

Κλήση WhatsApp Viber Messenger

Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30